Globalne przepisy dotyczące handlu i łańcucha dostaw związane z pracą przymusową

Przymusowa praca to poważny i powszechny problem związany z prawami człowieka, dotykający milionów ludzi na całym świecie. Według Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO) największa liczba osób pracujących przymusowo znajduje się w regionie Azji i Pacyfiku, następnie w Afryce oraz krajach arabskich. W 2021 roku 50 milionów ludzi żyło w warunkach współczesnego niewolnictwa, z czego 28 milionów było ofiarami pracy przymusowej.

Problem ten jest szczególnie widoczny w globalnym sektorze technologii, gdzie produkty często powstają w ramach złożonych i rozproszonych łańcuchów dostaw obejmujących wielu dostawców i podwykonawców. Praca przymusowa może wystąpić na różnych etapach łańcucha dostaw półprzewodników, w tym podczas wydobycia surowców, produkcji wafli krzemowych, a także montażu i testowania gotowych produktów. W niektórych przypadkach pracownicy migracyjni mogą być rekrutowani pod fałszywymi pretekstami i zmuszani do pracy w niebezpiecznych warunkach za bardzo niskie wynagrodzenie lub bez wynagrodzenia. 

Zgłaszano liczne przypadki pracy przymusowej w branży technologicznej, zwłaszcza w krajach takich jak Chiny, gdzie prawo pracy jest słabsze, a jego egzekwowanie często pozostaje niewystarczające. W rezultacie pracownicy mogą być narażeni na długie godziny pracy, niskie płace, niebezpieczne warunki oraz inne formy wyzysku, a także mogą nie mieć możliwości odejścia z pracy z powodu gróźb, przemocy lub innych form przymusu.

Odnotowano przypadki pracy przymusowej przy wydobyciu i produkcji surowców takich jak kobalt, mika, cyna i inne. Dzieci często są zmuszane do długiej pracy w niebezpiecznych i niezdrowych warunkach oraz doświadczają przemocy fizycznej i emocjonalnej. Na przykład kobalt to kluczowy komponent baterii litowo-jonowych w smartfonach, laptopach i innych urządzeniach elektronicznych. Demokratyczna Republika Konga (DRK) produkuje ponad połowę światowego kobaltu, a odnotowano tam przypadki pracy przymusowej i pracy dzieci w kopalniach kobaltu. Dowiedz się więcej o pracy przymusowej w branży technologicznej i o surowcach powiązanych z pracą przymusową.

Aby rozwiązać te problemy, rządy i organizacje międzynarodowe wdrożyły regulacje oraz wytyczne dla firm działających w branży elektronicznej, w tym:

• U.S. Forced Labor Prevention Act (UFLPA): Ustawa UFLPA zobowiązuje firmy do ujawniania działań podejmowanych w celu przeciwdziałania pracy przymusowej w łańcuchach dostaw oraz zakazuje importu towarów wytworzonych w wyniku pracy przymusowej. 

• German Supply Chain Due Diligence Act (SCDDA): Ustawa SCDDA nakłada na firmy obowiązek podejmowania działań naprawczych, jeżeli przyczyniają się one do negatywnych skutków środowiskowych lub naruszeń praw człowieka w ramach swojej działalności i łańcucha dostaw. 

• Modern Slavery Act (UK): Rząd Wielkiej Brytanii wdrożył Modern Slavery Act w 2015 roku, zobowiązując firmy osiągające roczny przychód powyżej 36 milionów funtów do publikowania rocznych oświadczeń o działaniach podejmowanych w celu przeciwdziałania współczesnemu niewolnictwu w działalności i łańcuchu dostaw. 

• California Transparency in Supply Chains Act (US): California Transparency in Supply Chains Act, obowiązująca od 2012 roku, nakłada na firmy o rocznych przychodach przekraczających 100 milionów dolarów prowadzące działalność w Kalifornii obowiązek ujawniania działań podejmowanych na rzecz eliminacji niewolnictwa i handlu ludźmi z łańcucha dostaw.

• EU Non-Financial Reporting Directive (EU): Dyrektywa UE dotycząca sprawozdawczości niefinansowej zobowiązuje niektóre spółki do ujawniania informacji na temat polityk, ryzyk i wyników dotyczących zagadnień społecznych, środowiskowych i praw człowieka, w tym pracy przymusowej.

• Australian Modern Slavery Act (Australia): Rząd Australii wdrożył Modern Slavery Act w 2018 roku, zobowiązując firmy osiągające roczny przychód powyżej 100 milionów dolarów do raportowania działań podejmowanych w celu identyfikacji i ograniczenia ryzyka współczesnego niewolnictwa w działalności i łańcuchu dostaw.

Regulacje te mają na celu zwiększenie przejrzystości i odpowiedzialności w łańcuchach dostaw oraz zachęcenie firm do aktywnego przeciwdziałania pracy przymusowej. Firmy, które nie spełniają tych wymogów, mogą podlegać sankcjom lub działaniom prawnym, co wiąże się z poważnymi konsekwencjami finansowymi i reputacyjnymi.

Rządy, organizacje społeczne oraz sektor prywatny podejmują również działania na rzecz eliminacji minerałów z regionów objętych konfliktem. Na przykład amerykańska ustawa Dodd-Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act wymaga od firm ujawniania wykorzystania minerałów z regionów objętych konfliktem w produktach i łańcuchach dostaw oraz raportowania działań mających zapewnić odpowiedzialne pozyskiwanie tych minerałów. Inne inicjatywy, takie jak Responsible Minerals Initiative, udostępniają narzędzia i zasoby umożliwiające firmom śledzenie pochodzenia minerałów w ich łańcuchach dostaw i zapewnienie, że nie przyczyniają się do naruszeń praw człowieka lub konfliktów. 

Dodatkowo, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) opracowała wytyczne dotyczące odpowiedzialnych łańcuchów dostaw minerałów, w tym procesy należytej staranności do identyfikacji i eliminowania ryzyka pracy przymusowej oraz naruszeń praw człowieka podczas wydobycia i produkcji surowców. Electronic Industry Citizenship Coalition (EICC) opracowała również kodeks postępowania dla swoich członków, obejmujący zasady odpowiedzialnego pozyskiwania surowców, uczciwych praktyk pracy oraz poszanowania praw człowieka w łańcuchu dostaw.

W celu spełnienia szeregu globalnych regulacji i wytycznych firmy z branży elektronicznej rozpoczęły tworzenie polityk naprawczych, realizację audytów dostawców oraz angażowanie interesariuszy w celu promowania przejrzystości i odpowiedzialności w swoim łańcuchu dostaw.