Wat zijn conflictmineralen?
Conflictmineralen zijn mineralen die worden gewonnen in politiek instabiele gebieden waarvan productie en verkoop vaak gewapende conflicten en mensenrechtenschendingen in de regio aanwakkeren. Conflictmineralen dragen bij aan uiteenlopende misdaden, waaronder witwassen van geld, corruptie, dwangarbeid, verkrachting en moord.
Welke mineralen worden als “conflictmineralen” beschouwd?
Vanaf 2024 erkennen de Europese Unie en de Verenigde Staten vier conflictmineralen: tin, tantaal, wolfraam en goud. De Securities and Exchange Commission (SEC) in de Verenigde Staten definieert conflictmineralen op vergelijkbare wijze: “columbiet-tantaliet (coltan), cassiteriet, goud, wolframiet, of hun derivaten, welke beperkt zijn tot tantaal, tin en wolfraam (3TG), en elk ander mineraal of derivaat daarvan dat door de Amerikaanse Minister van Buitenlandse Zaken is vastgesteld als financiering van conflicten in de Democratische Republiek Congo of een aangrenzend land (Covered Countries).”
Conflictmineralen worden vaak aangeduid met de afkorting 3TG.
Waarom slechts vier mineralen?
Volgens de Europese Commissie zijn “(tin, tantaal, wolfraam en goud) de vier mineralen die het vaakst in verband worden gebracht met gewapende conflicten en aanverwante mensenrechtenschendingen…”
Waar worden conflictmineralen gewonnen?
Conflictmineralen worden wereldwijd op uiteenlopende locaties gewonnen. Bijvoorbeeld, wolfraam wordt meestal gewonnen in China, Vietnam, Rusland, Bolivia en Rwanda, terwijl tin vooral wordt gewonnen in Maleisië, Indonesië en Thailand.
Zelfs wanneer een mineraal afkomstig is uit een conflictvrije regio, wordt het nog steeds als een “conflictmineraal” beschouwd. Volgens de Responsible Minerals Initiative is “bijvoorbeeld tin dat gewonnen wordt in Canada, Rusland of Argentinië, volgens de definitie een conflictmineraal. In de SEC-regel wordt ‘DRC conflict-free’ gedefinieerd als mineralen die zijn gewonnen en die niet direct of indirect gewapende groepen in de betreffende landen hebben gefinancierd. Daarom wordt tin dat uit Canada afkomstig is, gezien als ‘DRC conflict-free’ onder de definities van de SEC-regel.”
Let op deze afkorting, CAHRA, wat staat voor “conflict-affected and high-risk areas” (door conflict getroffen en hoogrisicogebieden).
CAHRA’s zijn regio’s in de wereld met natuurlijke hulpbronnen die mineralen bevatten die sterk in trek zijn, lokaal, regionaal of mondiaal. Vaak gaan deze regio’s eveneens gebukt onder gewapende conflicten, zoals burgeroorlogen, of bevinden ze zich net na een oorlog in een post-conflicttoestand waardoor zij kwetsbaar zijn voor corruptie. Daarnaast ontbreekt het in deze regio’s vaak aan adequaat bestuur, waardoor mensenrechtenschendingen en andere overtredingen van het internationaal recht mogelijk zijn.
Een uitgebreide, niet-uitputtende lijst van CAHRA’s vindt u hier.
Waar worden conflictmineralen toegepast?
Conflictmineralen worden gebruikt in diverse consumentengoederen, waaronder mobiele telefoons, auto’s en sieraden. Zo bevat een iPhone ongeveer 0,034 g goud en sporen van tantaal in de condensatoren (waarvan er 300-400 in zitten).
Ook in auto’s zijn deze mineralen aanwezig: tantaal wordt aangetroffen in tantaalcondensatoren die worden gebruikt in motormanagementsystemen en bestuurdersmonitoringsystemen, terwijl tin wordt toegepast in diverse onderdelen zoals het ophangsysteem, steunarmen, koppelingen en meer.
Of het nu de nieuwste iPhone is, de elektrische auto waarin u rijdt, of de speakers die u thuis gebruikt om favoriete muziek af te spelen: conflictmineralen zijn aanwezig in veel moderne elektronica.
Welke regelgeving bestaat er rond conflictmineralen?
EU Conflict Minerals Regulation
In januari 2021 is de Conflict Minerals Regulation in werking getreden binnen de Europese Unie. Volgens de Europese Commissie is de wetgeving bedoeld om “duurzame sourcing te waarborgen voor 95 procent van alle EU-importen van tin, tantaal, wolfraam en goud.”
De Conflict Minerals Regulation is van toepassing op importeurs binnen de EU die materialen van 3TG importeren in de volgende vormen:
- Mineraalerts
- Concentraten
- Verwerkte metalen
Ten tijde van de invoering werd geschat dat “tussen de 600 en 1.000 EU-importeurs” door deze regelgeving geraakt zouden worden en “500 smelterijen” indirect gevolgen zullen ondervinden.
EU-importeurs zijn verplicht om de smelters en raffinaderijen binnen hun supply chains te identificeren en te controleren of deze smelters en raffinaderijen voldoen aan het conflictmineralenbeleid van de EU. Indien een EU-importeur vaststelt dat een smelter of raffinaderij niet aan de regelgeving voldoet, dient de importeur het probleem te beheren en hierover te rapporteren.
De EU werkt aan een ‘white list’ — een samengestelde lijst van smelters en raffinaderijen die hun mineralen op verantwoorde wijze verkrijgen.
Om adequate due diligence uit te voeren en te waarborgen dat conflictmineralen buiten hun toeleveringsketens blijven, dienen EU-importeurs volgens de EU-website op verantwoorde wijze het volgende te doen:
- een krachtig bedrijfsmanagementsysteem opzetten;
- risico’s in de toeleveringsketen identificeren en beoordelen;
- een strategie ontwerpen en implementeren om op geïdentificeerde risico’s te reageren;
- een onafhankelijke derdepartij-audit van de due diligence in de toeleveringsketen uitvoeren; en
- jaarlijks rapporteren over due diligence in de toeleveringsketen.
Niet alle bedrijven voeren momenteel due diligence uit op conflictmineralen, maar de nieuwe EU-regelgeving zal meer bedrijven helpen om conflictmineralen uit hun toeleveringsketens te weren in de komende jaren.
Dodd-Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act Section 1502
Section 1502 van de Dodd-Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act, die in 2010 is aangenomen, stelt regels voor het gebruik van conflictmineralen in de Verenigde Staten. Net als de EU-regelgeving is Section 1502 bedoeld om de productie en verkoop van conflictmineralen door gewapende groepen, met als doel het plegen van mensenrechtenschendingen in conflictgebieden, aan te pakken.
Volgens de SEC geldt voor elk bedrijf dat:
- Formulieren indient en rapporteert bij de SEC op grond van de Exchange Act
- Aantoont dat de mineralen “noodzakelijk zijn voor de functionaliteit en productie” van een product dat door het bedrijf wordt vervaardigd of waarvoor de productie is uitbesteed
dat het gebruik van conflictmineralen aan de SEC moet worden bekendgemaakt.
Wanneer een bedrijf aangewezen mineralen gebruikt, is het volgens de Dodd-Frank Act verplicht onderzoek te doen naar het “land van herkomst”. Indien uit het onderzoek geen aanwijzingen naar voren komen dat mineralen afkomstig zijn uit een conflictland, moet een korte beschrijving samen met het rapport worden ingediend.
Als in het rapport wordt vastgesteld dat sprake is van een betrokken conflictland, dient het bedrijf “due diligence” te verrichten om te waarborgen dat de mineralen veilig en verantwoord uit het betreffende land zijn betrokken.