Điểm nổi bật của bài viết:
- Khi Hoa Kỳ mở rộng đáng kể chương trình áp thuế, sự chú ý của CBP (Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ) đã chuyển từ việc thực thi UFLPA sang triển khai một chế độ áp thuế phức tạp hơn nhiều so với những năm trước.
- Hàng hóa bị nghi ngờ có nguồn gốc từ Tân Cương hoặc được sản xuất bằng các linh kiện từ các thực thể nằm trong danh sách UFLPA (Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ) đều có nguy cơ bị tịch thu. Để nhận lại hàng sau khi bị giữ tại biên giới, nhà nhập khẩu phải “chứng minh điều ngược lại” và chứng minh rằng sản phẩm của họ không được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
- Việc sàng lọc nhà cung cấp nhằm phát hiện rủi ro liên quan đến lao động cưỡng bức bằng các công cụ quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM) là cách hiệu quả để giảm rủi ro UFLPA. Nền tảng SCRM Z2Data có thể nhanh chóng xác định hàng chục rủi ro tiềm ẩn trong chuỗi cung ứng, giúp các doanh nghiệp phát hiện và xử lý lao động cưỡng bức ở các nhà cung cấp trực tiếp và nhà cung cấp tầng phụ.
Tại sao tuân thủ UFLPA vẫn quan trọng trong năm 2025?
Trong bối cảnh thay đổi lớn về chính trị, quy định, thương mại và chuỗi cung ứng vào năm 2025, Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ (UFLPA) dường như không được chú ý nhiều trong năm nay. Theo bảng điều khiển UFLPA của Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP), giá trị các lô hàng bị tịch thu năm 2025 rất thấp, thấp hơn đáng kể so với mọi năm thực thi khác. Ngoài ra, khi Hoa Kỳ mở rộng mạnh mẽ chương trình áp thuế, CBP đã chuyển trọng tâm sang thực thi một hệ thống áp thuế phức tạp hơn trong khi vẫn sử dụng cùng một số lượng nhân sự. Có thể khẳng định rằng CBP đang phải xử lý khối lượng công việc thực thi rất lớn.
Bất chấp những diễn biến gần đây, UFLPA — có hiệu lực từ năm 2022 tại Hoa Kỳ — vẫn là một quy định đòi hỏi doanh nghiệp nhập khẩu phải đặc biệt lưu ý tuân thủ. Hình phạt phổ biến nhất đối với việc không tuân thủ là tịch thu và tịch thu vĩnh viễn hàng hóa, có thể gây gián đoạn sản xuất bất ngờ — kèm theo đó là rủi ro về danh tiếng do bị nghi ngờ sử dụng lao động cưỡng bức. Ngoài ra, CBP có thể phạt tiền và doanh nghiệp có thể mất quyền nhập khẩu đối với các vi phạm lặp lại. CBP đã trang bị các công cụ sàng lọc chuỗi cung ứng và có thể kiểm tra xem nhà sản xuất hàng nhập khẩu có liên quan đến các doanh nghiệp bị cáo buộc sử dụng lao động cưỡng bức hay không.
Một lưu ý khác là UFLPA hoạt động theo điều 307 Luật Thuế quan năm 1930, quy định cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Điều này có nghĩa là các công ty đã có trách nhiệm sàng lọc vấn đề lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng của mình (và chịu nguy cơ bị tịch thu hàng hóa) từ lâu trước khi UFLPA có hiệu lực vào năm 2022. Về bản chất, UFLPA chỉ tập trung sự chú ý của CBP vào hàng hóa đến từ tỉnh Tân Cương và các thực thể nằm trong danh sách UFLPA tại Trung Quốc. Tuy nhiên, điều này không thay đổi luật cơ bản rằng hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức không được phép nhập khẩu vào Hoa Kỳ.
Tổng hợp lại, điều này có nghĩa là UFLPA và các yêu cầu sàng lọc lao động cưỡng bức theo quy định này cần được doanh nghiệp quan tâm nghiêm túc, bất chấp việc số lượng vụ thực thi đang giảm.
Cập nhật về UFLPA trong năm 2025
Trong năm 2025, đã có một số diễn biến quan trọng liên quan đến thực thi UFLPA cần lưu ý:
- 37 thực thể đã được bổ sung vào danh sách thực thể UFLPA trong năm 2025, nâng tổng số lên 144 doanh nghiệp.
- Các ưu tiên thực thi mới đã được bổ sung cho CBP, bao gồm xút ăn da, lithium, thép, đồng và táo tàu (hồng táo khô).
- Nhiều nghị sĩ Mỹ đã bày tỏ lo ngại về các đợt chuyển lao động người Duy Ngô Nhĩ từ Tân Cương đến các khu vực khác của Trung Quốc, một vấn đề được ghi nhận trong bài báo tháng 05/2025 của The New York Times. Điều này có thể dẫn đến việc mở rộng phạm vi thực thi UFLPA cũng như bổ sung thêm các thực thể vào danh sách thực thể.
Mặc dù đã có nhận thức về UFLPA và các yêu cầu liên quan cao hơn nhiều so với thời điểm ban đầu cách đây ba năm, vẫn còn nhiều doanh nghiệp ở giai đoạn đầu khi triển khai chương trình tuân thủ UFLPA. Khi làm như vậy, họ cũng lần đầu tiên khám phá mức độ phức tạp về yêu cầu tuân thủ và dữ liệu mà luật này đòi hỏi.
UFLPA yêu cầu doanh nghiệp "chứng minh điều ngược lại" như thế nào
Về mặt kỹ thuật, UFLPA tạo ra một “giả định có thể bác bỏ rằng bất kỳ hàng hóa nào được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần tại khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương (XUAR), hoặc hàng hóa sản xuất bởi các thực thể nằm trong danh sách UFLPA, đều được sản xuất bằng lao động cưỡng bức và bị cấm nhập khẩu vào Hoa Kỳ.” Hiểu đơn giản, các hàng hóa bị nghi ngờ có nguồn gốc từ tỉnh Tân Cương hoặc được sản xuất bằng linh kiện từ các thực thể thuộc danh sách UFLPA đều có nguy cơ bị tịch thu. Để được trả lại hàng hóa sau khi bị giữ tại biên giới, nhà nhập khẩu phải “chứng minh điều ngược lại” và xác minh rằng sản phẩm của họ không được làm bằng lao động cưỡng bức.
Kịch bản này đi ngược lại nhận thức phổ biến tại Hoa Kỳ về thủ tục pháp lý, trong đó trách nhiệm chứng minh phần lớn thuộc về bên buộc tội. Tuy nhiên, đối với việc tịch thu hàng hóa này, trách nhiệm chứng minh thuộc về bên nhập khẩu, họ phải chứng minh với chính phủ rằng hàng hóa của mình không được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Dù nhiều doanh nghiệp có trụ sở tại Mỹ yêu cầu nhà cung cấp ký cam kết không sử dụng lao động cưỡng bức, các bản cam kết này ít có giá trị trong trường hợp bị hải quan tịch thu hàng hóa. Bởi lẽ, hải quan yêu cầu thấy các thông tin chi tiết về điều kiện lao động tại nhà máy, bao gồm các tài liệu và bằng chứng như sau:
Dù nhiều doanh nghiệp có trụ sở tại Mỹ yêu cầu nhà cung cấp ký cam kết không sử dụng lao động cưỡng bức, các bản cam kết này ít có giá trị trong trường hợp bị hải quan tịch thu hàng hóa.
- Chứng từ về tiền lương, bao gồm thẻ chấm công hoặc phiếu lương.
- Bills of Material (BOM — định mức nguyên vật liệu) cho từng linh kiện của sản phẩm nhập khẩu.
- Video và bản ghi phỏng vấn người lao động tại nhà máy nước ngoài, chứng minh người lao động không làm việc dưới áp lực hoặc ép buộc.
- Chứng nhận xuất xứ.
Chính xác các bằng chứng và tài liệu cần thiết để nhận lại hàng hóa có thể khác nhau phụ thuộc vào từng loại hàng nhập khẩu. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp, các loại bằng chứng này đều đòi hỏi nhiều hơn so với các bản cam kết thông thường về lao động cưỡng bức.
Làm thế nào doanh nghiệp có thể giảm rủi ro tịch thu và tuân thủ UFLPA?
Để tránh nguy cơ bị tịch thu hàng hóa tại cảng nhập khẩu với chi phí cao và ảnh hưởng đến uy tín, doanh nghiệp có nhiều lựa chọn. Tuy nhiên, điểm chung của tất cả các lựa chọn này là thực hiện thẩm định trong chuỗi cung ứng của mình. Sàng lọc nhà cung cấp nhằm phát hiện rủi ro tiềm ẩn liên quan đến lao động cưỡng bức bằng phần mềm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM) là bước khởi đầu hiệu quả. Nền tảng SCRM Z2Data có thể nhanh chóng xác định hàng chục rủi ro tiềm ẩn trong chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp cũng nên thu thập đầy đủ BOM cho tất cả hàng hóa nhập khẩu được sử dụng trong sản phẩm cuối cùng và kiểm tra nhiều tầng chuỗi cung ứng của mình.
Một chiến lược bổ sung mà nhà nhập khẩu có thể cân nhắc để giảm thiểu rủi ro không tuân thủ UFLPA là thực hiện đánh giá tại chỗ đối với nhà cung cấp. Điều này giúp chuyển trách nhiệm pháp lý sang nhà cung cấp trong các hợp đồng thu mua. Tuy nhiên, biện pháp hữu hiệu nhất vẫn là sàng lọc kỹ lưỡng nhà cung cấp, xây dựng chương trình quản lý rủi ro liên tục đối với nguy cơ lao động cưỡng bức để giảm tối đa khả năng bị CBP tịch thu. Ngoài ra, cách tốt nhất để sẵn sàng bảo vệ hàng hóa nhập khẩu bị tịch thu và tăng cơ hội nhận lại là lưu trữ càng nhiều tài liệu chuỗi cung ứng gốc càng tốt.
Ngoài ra, cách tốt nhất để sẵn sàng bảo vệ hàng hóa nhập khẩu bị tịch thu và tăng cơ hội nhận lại là lưu trữ càng nhiều tài liệu chuỗi cung ứng gốc càng tốt.
Doanh nghiệp gặp khó khăn gì với việc tuân thủ UFLPA và làm sao để thành công?
Nói một cách đơn giản, doanh nghiệp gặp khó khăn với việc tuân thủ UFLPA do khối lượng công việc lớn: cần “làm sạch” nhà cung cấp trong chuỗi cung ứng khỏi rủi ro lao động cưỡng bức, thu thập BOM từ nhà sản xuất và tổ chức thông tin một cách hữu ích. Ở nhiều doanh nghiệp, chỉ có một đội ngũ nhỏ phụ trách tuân thủ nhiều quy định khác nhau. Đội ngũ này dễ bị quá tải bởi khối lượng công việc cần làm để loại bỏ rủi ro lao động cưỡng bức khỏi chuỗi cung ứng. Dù có thể giảm bớt khối lượng công việc phát hiện và xử lý rủi ro nhờ công cụ như Z2Data, doanh nghiệp vẫn cần xây dựng kế hoạch kiểm soát rủi ro, xác minh phản hồi từ nhà cung cấp và yêu cầu thực hiện hành động khắc phục đối với nhà cung cấp có rủi ro.
Để xây dựng chương trình UFLPA hiệu quả, doanh nghiệp cần quản lý kỳ vọng về năng lực của đội ngũ tuân thủ nhỏ chịu trách nhiệm cho nhiều quy định cùng lúc. Cách tốt nhất để kiểm soát khối lượng công việc UFLPA là đặt ngưỡng rủi ro rõ ràng, bao gồm việc xác định các mục tiêu sau:
- Muốn kiểm tra bao nhiêu tầng trong chuỗi cung ứng
- Mức độ quyết liệt khi rà soát rủi ro tiềm ẩn
- Cách thiết lập kỳ vọng với nhà cung cấp để đảm bảo loại trừ lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng của mình.
Một chương trình tuân thủ UFLPA hiệu quả không chỉ đơn thuần là sàng lọc định kỳ hằng năm, mà còn tạo điều kiện cho việc theo dõi, cập nhật và điều chỉnh linh hoạt khi phát hiện rủi ro mới.
Doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn khi xây dựng kế hoạch tuân thủ UFLPA? Bạn gặp thách thức trong việc xác định các nhà cung cấp tầng phụ cung cấp vật liệu và linh kiện cho các nhà cung cấp trực tiếp? Giải pháp SCRM Z2Data có thể giúp doanh nghiệp tạo hồ sơ rủi ro tức thời trên toàn bộ chuỗi cung ứng và kiểm chứng nhanh chóng các rủi ro hiện hữu. Là nhà cung cấp dữ liệu mối quan hệ chuỗi cung ứng hàng đầu, Z2Data còn có thể tích hợp liền mạch với phần mềm Kharon để có thêm các thông tin chuyên sâu. Để tìm hiểu thêm về Z2Data và cách giúp doanh nghiệp phát hiện, giảm thiểu rủi ro lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng, hãy đăng ký dùng thử miễn phí cùng chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.