Ngày 07/10, Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Hoa Kỳ thông báo rằng cơ quan này đang triển khai một loạt cập nhật có mục tiêu đối với kiểm soát xuất khẩu nhằm tiếp tục siết chặt năng lực mua và sản xuất một số công nghệ nhất định tại Trung Quốc, bao gồm siêu máy tính, thiết bị sản xuất bán dẫn và AI có thể tăng cường, hiện đại hóa tiềm lực quân sự của nước này.
Nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc, Yangtze Memory Technologies Co. (YMTC), cùng 30 tổ chức Trung Quốc khác đã bị đưa vào "danh sách thực thể", chịu lệnh trừng phạt. Kể từ sau thông báo này, Apple đã tạm dừng kế hoạch sử dụng bộ nhớ NAND flash của YMTC cho iPhone, đồng thời KLA Corp. và Lam Research Corp. đã ngưng hỗ trợ thiết bị đã lắp đặt cũng như tạm hoãn triển khai lắp thiết bị mới tại YMTC.
ASML thông báo cho nhân viên người Mỹ ngừng lắp đặt, bảo dưỡng thiết bị tại bất kỳ nhà máy chip nào ở Trung Quốc trong lúc rà soát các quy định mới. Một nhà cung cấp thiết bị khác, Applied Materials, cho biết lệnh hạn chế xuất khẩu làm hãng không thể bán khoảng 400 triệu USD trong quý IV. Các nhà cung cấp Mỹ và phương Tây khác cũng đang thu hẹp hợp tác với nhà máy chip Trung Quốc. Nhà sản xuất chip nhớ Hàn Quốc SK Hynix cho biết được Hoa Kỳ cấp phép nhận hàng hóa phục vụ các cơ sở sản xuất chip tại Trung Quốc mà không cần xin giấy phép bổ sung.
Động thái này kế thừa và tiếp nối các biện pháp pháp lý trước đó của Hoa Kỳ nhằm kiềm chế đà phát triển công nghệ của Trung Quốc trong khuôn khổ đảm bảo an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại Mỹ. Cuộc chiến công nghệ Mỹ – Trung leo thang suốt 5 năm qua, dẫn đến hàng loạt chế tài đối với Trung Quốc và việc Hoa Kỳ đầu tư hàng tỷ USD nhằm thúc đẩy năng lực sản xuất trong nước, củng cố vị thế công nghệ bằng Đạo luật CHIPS and Science Act of 2022.
Quy định phân tầng mới từ BIS mang đến nhiều cập nhật và bổ sung cho hoạt động kiểm soát công nghệ liên quan Trung Quốc, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 12/10 và sẽ triển khai theo từng giai đoạn đến 21/10/2022.
Cụ thể, quy định này:
- Bổ sung và loại bỏ các thực thể trong Danh sách Chưa xác minh (UVL) của BIS. Thông tin xuất khẩu điện tử (EEI) phải được nộp trên Hệ thống Xuất khẩu Tự động (AES) đối với mọi hàng hóa hữu hình thuộc phạm vi kiểm soát Xuất khẩu (EAR) khi đơn vị liên quan nằm trong UVL.
- Bổ sung các dòng chip máy tính hiệu suất cao, tiên tiến và sản phẩm máy tính chứa các chip này vào Danh mục Kiểm soát Thương mại (CCL);
- Thêm yêu cầu xin giấy phép mới đối với hàng hóa dùng cho mục đích sử dụng cuối là siêu máy tính, phát triển hoặc sản xuất bán dẫn tại Trung Quốc;
- Mở rộng phạm vi Quy định quản lý xuất khẩu (EAR) đối với một số sản phẩm máy tính tiên tiến do nước ngoài sản xuất và sản phẩm cho mục đích sử dụng cuối là siêu máy tính;
- Mở rộng phạm vi hàng hóa do nước ngoài sản xuất chịu yêu cầu giấy phép cho 28 thực thể hiện tại trong Danh sách Thực thể tại Trung Quốc;
- Bổ sung thiết bị sản xuất bán dẫn và các mặt hàng liên quan vào CCL;
- Thêm yêu cầu giấy phép mới đối với hàng hóa chuyển đến "cơ sở" sản xuất bán dẫn tại Trung Quốc chế tạo mạch tích hợp (IC) đáp ứng điều kiện sau. Những cơ sở thuộc sở hữu Trung Quốc trong phạm vi này sẽ đối mặt với "giả định từ chối" cấp phép, còn cơ sở thuộc sở hữu đa quốc gia sẽ xét duyệt từng trường hợp. Ngưỡng áp dụng cụ thể như sau:
- Chip nhớ DRAM có kích thước nửa bước nhỏ hơn hoặc bằng 18nm;
- Chip nhớ NAND flash có từ 128 lớp trở lên.
- Chip logic sử dụng cấu trúc bóng bán dẫn phi phẳng (ví dụ FinFET hoặc GAAFET) từ 16nm/14nm trở xuống; - Hạn chế khả năng của người Mỹ trong việc hỗ trợ phát triển, sản xuất IC tại các "cơ sở" sản xuất bán dẫn chỉ định ở Trung Quốc nếu không có giấy phép;
- Bổ sung yêu cầu giấy phép mới đối với xuất khẩu hàng hóa phục vụ phát triển hoặc sản xuất thiết bị sản xuất bán dẫn và các mặt hàng liên quan;
- Thiết lập Quyền sử dụng chung tạm thời (TGL) nhằm giảm tác động ngắn hạn lên chuỗi cung ứng bán dẫn bằng cách cho phép số hoạt động sản xuất hạn chế, chỉ định đối với hàng hóa dùng ngoài Trung Quốc.
Quy định quản lý xuất khẩu – EAR là gì
Bộ Thương mại Hoa Kỳ chịu trách nhiệm điều hành Quy định quản lý xuất khẩu (Export Administration Regulations – EAR), điều chỉnh hoạt động xuất khẩu các sản phẩm “lưỡng dụng”. Đó là hàng hóa và công nghệ, gồm dữ liệu kỹ thuật và hỗ trợ kỹ thuật, vốn được thiết kế cho mục đích thương mại nhưng có thể ứng dụng quốc phòng, ví dụ máy tính, máy bay, mầm bệnh.
Danh mục các mặt hàng thuộc quản lý EAR (gọi là Commerce Control List, CCL) có thể tra cứu tại đây.
CCL phân loại các mặt hàng trên theo 10 nhóm chính:
- Vật liệu hạt nhân, cơ sở và thiết bị, và các mục khác
- Vật liệu, hóa chất, vi sinh vật và độc tố
- Xử lý vật liệu
- Điện tử
- Máy tính
- Viễn thông và an ninh thông tin
- Laser và cảm biến
- Dẫn đường và hàng không điện tử
- Hàng hải
- Hệ thống đẩy, phương tiện vũ trụ và thiết bị liên quan
Danh sách chưa xác minh (UVL) là gì
Danh sách chưa xác minh (Unverified List – UVL) là danh sách hạn chế thương mại do Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Hoa Kỳ công bố, gồm các cá nhân, tổ chức hoặc chính phủ nước ngoài mà BIS chưa thể xác minh đầy đủ về việc tuân thủ Quy định quản lý xuất khẩu (EAR) qua các hoạt động kiểm tra sử dụng cuối cùng thường lệ của lực lượng thực thi BIS.
Điều chỉnh danh sách UVL của BIS
Bổ sung UVL:
- Beijing Naura Magnetoelectric Technology Co., Ltd.
- Beijing PowerMac Company
- CCIC Southern Electronic Product Testing Co., Ltd.
- Chang Zhou Jin Tan Teng Yuan Machinery Parts Co., Ltd.
- Institute of Mineral Resources, Chinese Academy of Geological Sciences
- Chinese Academy of Science (CAS) Institute of Chemistry
- Chongqing Optel Telecom
- Chongqing Xinyuhang Technology Co., Ltd.
- Dandong Nondestructive Electronics
- DK Laser Company Ltd.
- Foshan Huaguo Optical Co., Ltd.
- GRG Metrology & Test (Chongqing) Co., Ltd.
- Guangdong Dongling Carbon Tech. Co., Ltd.
- Guangxi Yuchai Machinery Co., Ltd.
- Guangzhou GRG Metrology & Test (Beijing) Co., Ltd.
- Jialin Precision Optics (Shanghai) Co., Ltd.
- Lishui Zhengyang Electric Power Construction
- Nanjing Gova Technology Co., Ltd.
- Ningbo III Lasers Technology Co., Ltd.
- Qingdao Sci-Tech Innovation Quality Testing Co., Ltd.
- Shanghai Tech University
- Suzhou Sen-Chuan Machinery Technology Co., Ltd.
- Tianjin Optical Valley Technology Co., Ltd.
- University of Chinese Academy of Sciences
- University of Shanghai for Science and Technology
- Vital Advanced Materials Co., Ltd.
- Wuhan Institute of Biological Products Co., Ltd.
- Wuhan Juhere Photonic Tech Co., Ltd.
- Wuxi Hengling Technology Co., Ltd.
- Xian Zhongsheng Shengyuan Technology Co., Ltd.
- Yangtze Memory Technologies Co., Ltd.
Loại khỏi UVL:
- Anhui Institute of Metrology
- Chuzhou HKC Optoelectronics Technology Co., Ltd.
- Hefei Anxin Reed Precision Co. Ltd.
- Hefei Institutes of Physical Science
- Jiutian Intelligent Equipment Co. Ltd.
- Suzhou Gyz Electronic Technology Co. Ltd.
- Suzhou Lylap Mould Technology Co Ltd.
- Wuxi Biologics Co., Ltd.
- Wuxi Turbine Blade Co., Ltd.
Danh sách UVL năm 2021 trước đây
Những điểm cần lưu ý
Doanh nghiệp trong lĩnh vực máy tính tiên tiến, siêu máy tính và bán dẫn cần rà soát kỹ quy định mới, đồng thời xây dựng quy trình nhằm nhận diện mọi hoạt động giao dịch trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan Trung Quốc. Đặc biệt, doanh nghiệp cần đảm bảo khả năng hiển thị toàn diện chuỗi cung ứng của mình, cuối cùng xác định rõ người dùng cuối và mục đích sử dụng sản phẩm.