Lệnh cấm xuất khẩu gallium & germanium của Trung Quốc đang gây gián đoạn chuỗi cung ứng

Tổng quan sự kiện

Vào thứ Ba, ngày 03/12, Trung Quốc thông báo sẽ cấm xuất khẩu gallium, germanium, antimon và các vật liệu quan trọng khác trong sản xuất công nghệ cao. Động thái này của Bộ Thương mại Trung Quốc diễn ra chỉ một ngày sau khi Cục Công nghiệp và An ninh Hoa Kỳ (BIS) điều chỉnh Quy chế quản lý xuất khẩu (EAR) bằng cách bổ sung 140 thực thể vào Danh sách thực thể (Entity List).

Các thực thể trong danh sách này bao gồm các bên đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc và Cộng hòa Nhân dân (Trung Quốc). Tuy nhiên, có tới 125 thực thể trong số này đến từ Trung Quốc, khiến Trung Quốc trở thành quốc gia chịu ảnh hưởng lớn nhất từ các hạn chế mới này. 

Danh sách thực thể của BIS là gì?

Danh sách thực thể của BIS là một trong những danh sách trừng phạt chủ chốt do Bộ Thương mại Hoa Kỳ quản lý. Danh sách này bao gồm các cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức và các “pháp nhân” khác mà các doanh nghiệp Hoa Kỳ phải đáp ứng các yêu cầu đặc biệt về cấp phép khi xuất khẩu bất kỳ mặt hàng nào thuộc phạm vi EAR. Những yêu cầu về cấp phép này có thể khác nhau tùy theo từng thực thể và Danh sách thực thể được công bố trong Bộ luật liên bang sẽ quy định cụ thể các nghĩa vụ này. BIS chịu trách nhiệm xem xét các đơn xin cấp phép và đánh giá dựa trên “toàn bộ chính sách cấp phép áp dụng”.

Danh sách thực thể này đã tăng gần mười lần trong thập kỷ 2011-2021. Hiện nay, danh sách này hạn chế hơn 1.000 thực thể nhận hàng xuất khẩu từ Hoa Kỳ. 

Tại sao các thực thể này được bổ sung vào Danh sách thực thể?

Theo quyết định của BIS, một số thực thể bị thêm vào danh sách được xác định có tham gia vào việc phát triển hoặc sản xuất “vi mạch IC công nghệ cao”, đây là những hoạt động “đi ngược lại lợi ích an ninh quốc gia và đối ngoại của Hoa Kỳ”.

Tài liệu cũng nêu rõ “các thực thể này có nguy cơ đáng kể góp phần vào nỗ lực của Huawei Technologies, Co., Ltd., một tổ chức đã có trong Danh sách thực thể, trong việc hỗ trợ mục tiêu tự chủ sản xuất ‘IC công nghệ cao’ để phục vụ hiện đại hóa quân đội của chính phủ Trung Quốc.”

Tóm lại, các thực thể bị thêm vào Danh sách thực thể của BIS bị cáo buộc tham gia vào nhiều hoạt động liên quan đến phát triển chất bán dẫn, bao gồm sản xuất vi mạch IC tiên tiến, thiết bị sản xuất bán dẫn và các vật liệu thiết yếu cho sản xuất linh kiện công nghệ cao.

Hạn chế xuất khẩu gallium & germanium của Trung Quốc năm 2023

Đây không phải lần đầu tiên Trung Quốc kiểm soát lưu thông các nguyên tố quan trọng đối với công nghệ (TCE). Ngày 03/07/2023, Bộ Thương mại (MOFCOM) Trung Quốc thông báo loạt biện pháp hạn chế xuất khẩu gallium và germanium — hai nguyên tố quan trọng trong sản xuất bán dẫn và thiết bị điện tử tiêu dùng. 

Các biện pháp này, bắt đầu áp dụng từ tháng 8/2023, yêu cầu mọi nhà xuất khẩu phải có giấy phép để vận chuyển germanium và gallium ra khỏi Trung Quốc. Nhà xuất khẩu cũng bắt buộc xác định rõ nhà nhập khẩu, người dùng cuối cũng như mục đích sử dụng kim loại này, với lý do được các quan chức Bắc Kinh viện dẫn là an ninh quốc gia và lợi ích quốc gia. 

Sau các thông báo đó, đến tháng 8/2024, MOFCOM ban hành thêm các hạn chế xuất khẩu đối với antimon, graphite, kim cương và một số vật liệu tổng hợp khác. 

Quy định mới này khác gì so với năm 2023?

Quy định mới này, có hiệu lực ngay lập tức, cấm xuất khẩu gallium, germanium, antimon và các vật liệu khác sang Hoa Kỳ. Khác với các biện pháp trước đây yêu cầu giấy phép xuất khẩu và không nêu cụ thể khu vực, quy định này áp dụng lệnh cấm hoàn toàn hướng đến Hoa Kỳ.

Hiện chưa rõ quy định này sẽ được thực thi như thế nào. 

Thông báo đầy đủ (được dịch bởi Center for Security and Emerging Technology) đề cập cụ thể hai lệnh cấm sau:

1. Cấm xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng cho người dùng quân sự Hoa Kỳ hoặc cho mục đích quân sự.
2. Về nguyên tắc, không cho phép xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng liên quan gồm gallium, germanium, antimon, vật liệu siêu cứng sang Hoa Kỳ; sẽ kiểm tra nghiêm ngặt hơn đối với người dùng cuối và mục đích sử dụng đối với các mặt hàng graphite lưỡng dụng xuất đi Hoa Kỳ.

Gallium, germanium & antimon là gì?

Gallium (Ga) và germanium (Ge) là hai nguyên tố hóa học đóng vai trò thiết yếu trong ngành công nghiệp bán dẫn và sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng. Cả hai không tồn tại trong tự nhiên mà chủ yếu là sản phẩm phụ từ các quá trình khai thác kim loại khác như kẽm và bô xít.

Antimon (Sb) là nguyên tố hóa học tự nhiên thường được kết hợp với các kim loại khác để tạo hợp kim dùng trong nhiều sản phẩm, bao gồm pin, bán dẫn và diode. Antimon không quá phổ biến, nhưng cũng không phải là nguyên liệu quá hiếm. 

Gallium, germanium, & antimon được sử dụng ở đâu trong ngành điện tử?

Gallium được dùng để sản xuất tấm bán dẫn hợp chất, ứng dụng trong nhiều sản phẩm như pin mặt trời, LED, hệ thống truyền thông cáp quang và cả nha khoa. Germanium được sử dụng trong sản xuất bán dẫn, hệ thống cáp quang, ứng dụng pin mặt trời và LED. Germanium cũng thường được dùng trong thiết bị quét an ninh tại sân bay.

Antimon thường kết hợp với các kim loại khác để tạo hợp kim có đặc tính cứng và bền. Ứng dụng phổ biến gồm công nghệ điện, các sản phẩm liên quan đến năng lượng, pin, bán dẫn và diode. 

Ai sản xuất gallium, germanium & antimon?

Gallium

Theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, Hoa Kỳ phụ thuộc vào Trung Quốc tới 95% nguồn cung gallium. Báo cáo xác nhận Hoa Kỳ “không có đủ tài nguyên trong nước để đáp ứng nhu cầu dự kiến đối với một số vật liệu chiến lược như cobalt và gallium.”

Germanium

Trung Quốc cũng là nhà sản xuất germanium chính, chiếm “80% sản lượng toàn cầu trong giai đoạn 2012-2016.”

Antimon

Tính đến năm 2022, Trung Quốc chiếm 55% sản lượng antimon khai thác trên toàn cầu. Hoa Kỳ không có hoạt động khai thác antimon trong nước. Khoảng 85% lượng antimon sử dụng tại Hoa Kỳ được nhập khẩu, với các nước nhập khẩu chính là:

• Trung Quốc
• Ý
• Bỉ
• Ấn Độ

Theo Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS), các địa điểm chính sản xuất antimon gồm Úc, Bolivia, Miến Điện, Trung Quốc, Mexico, Nga, Nam Phi và Tajikistan.

Có bao nhiêu linh kiện bị ảnh hưởng bởi lệnh cấm này?

Dù phương thức thực thi còn chưa rõ ràng, phân tích của Z2Data đối với các nhà cung cấp trong cơ sở dữ liệu đã chỉ ra mức độ ảnh hưởng tiềm năng là rất lớn. Gần 1.000 nhà cung cấp sản xuất linh kiện có chứa ít nhất một trong các nguyên tố bị cấm này, trải rộng trên 16 loại linh kiện khác nhau. 

Các linh kiện bị tác động phân bố trên 16 loại chính, bao gồm:

• Bán dẫn
• Quản lý dây và cáp
• Bảo vệ nguồn và mạch
• Điện cơ 
• LED
• Bộ nhớ
• Quang điện tử
• Cảm biến
• Kiểm tra và đo lường
• Quản lý nhiệt
• Dụng cụ & vật tư sản xuất

Tổng số lượng linh kiện bị ảnh hưởng ước tính

Tổng cộng, ước tính hơn 700.000 linh kiện sẽ bị ảnh hưởng bởi các lệnh cấm này. Phần lớn các linh kiện liên quan chứa antimon (94%), gallium (3%), germanium (2%) hoặc gặp nhiều hơn một yếu tố kết hợp. 

Sản phẩm bị ảnh hưởng bao gồm:

• MOSFET
• Diode Zener
• Bộ bảo vệ điện áp quá độ (TVS)
• Diode chỉnh lưu
• Bộ mã hóa (Encoder)

Điều này có ý nghĩa gì đối với nhà sản xuất?

Mặc dù cách thực thi vẫn chưa rõ, sự leo thang các biện pháp hạn chế thương mại này cho thấy hai thách thức rõ rệt đối với nhà sản xuất và nhà cung cấp.

1. Triển khai chiến lược đa nguồn cung

Nhà sản xuất cần chủ động áp dụng chiến lược đa nguồn cung để giảm thiểu rủi ro từ cuộc chiến thương mại công nghệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Trong đại dịch COVID-19, đa nguồn cung đã trở nên phổ biến khi doanh nghiệp tìm kiếm nhà cung cấp thay thế để đáp ứng nhu cầu — và hiện nay, đây là giải pháp quan trọng nhằm giảm rủi ro địa chính trị và tăng cường khả năng phục hồi cho chuỗi cung ứng.

Như nhóm nghiên cứu tại Đại học Tennessee nhận định trong một bài báo khoa học năm 2017 về chủ đề này: “Đa nguồn cung có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu các loại rủi ro như thiếu hụt, đình công, thiên tai, sự không chắc chắn về công nghệ và duy trì tính cạnh tranh giữa các nhà cung cấp.”

2. Giảm thiểu sự phụ thuộc vào khu vực

Chiến lược China Plus One tiếp tục là giải pháp quan trọng cho những doanh nghiệp muốn giảm rủi ro của mình. Các diễn biến gần đây nhấn mạnh mức độ leo thang của chiến tranh thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, vốn xuất phát từ lo ngại an ninh quốc gia. Trước bối cảnh bất ổn địa chính trị ngày càng tăng, doanh nghiệp nên đánh giá lại chuỗi cung ứng nhằm xác định các linh kiện, nhà cung cấp và địa điểm sản xuất có khả năng bị ảnh hưởng cao.

Xác định liên kết với nhà cung cấp rủi ro với Z2Data

Khi rà soát liên kết tới các thực thể bị trừng phạt, khả năng minh bạch là yếu tố then chốt. Tại Z2Data, chúng tôi giúp doanh nghiệp xác định và lập bản đồ các nhà cung cấp tầng dưới, giúp minh bạch mối liên hệ trong chuỗi cung ứng của bạn.

Giải pháp Supplier Insights của chúng tôi nhận diện các nhà sản xuất, doanh nghiệp bị trừng phạt và có nguy cơ rủi ro chuỗi cung ứng bằng cách theo dõi hơn 28 danh sách tại 16 quốc gia, bao gồm Hoa Kỳ, Canada, Pháp, Nhật Bản và Trung Quốc. Điểm khác biệt của Supplier Insights nằm ở khả năng tích hợp với dữ liệu BOM (định mức nguyên vật liệu) của doanh nghiệp, cung cấp góc nhìn chuyên biệt về tác động trực tiếp của các biện pháp trừng phạt đối với nhà cung cấp cũng như hoạt động kinh doanh.

Liên hệ với Z2Data để nhận báo cáo chi tiết, phù hợp về tác động của các diễn biến này đến chuỗi cung ứng của doanh nghiệp. Đăng ký dùng thử miễn phí ngay hôm nay tại www.z2data.com/free-trial.