Çin'in Galyum & Germanyum İhracat Yasağının Tedarik Zincirlerinde Yarattığı Aksamalar

Olayın Genel Görünümü

Salı, 3 Aralık tarihinde Çin, yüksek teknolojili üretimde kullanılan galyum, germanyum, antimuan ve diğer bazı kilit malzemelerin ihracatını yasaklayacağını duyurdu. Çin Ticaret Bakanlığı'nın bu hamlesi, ABD Sanayi ve Güvenlik Bürosu'nun (BIS) bir gün önce İhracat İdaresi Yönetmelikleri'ni (EAR) değiştirerek 140 kuruluşun daha Entity List'e (Varlık Listesi) eklenmesinin ardından geldi.

Listeye eklenen kuruluşlar arasında Japonya, Güney Kore, Singapur, Çin ve Çin Halk Cumhuriyeti'nden olanlar bulunuyor. Ancak listelenen 125 kuruluşun Çin menşeili olması, bu yeni kısıtlamalardan en çok etkilenecek ülkenin Çin olmasına neden oluyor. 

BIS Entity List (Varlık Listesi) Nedir?

BIS Entity List, ABD Ticaret Bakanlığı tarafından yönetilen başlıca yaptırım listelerinden biridir. Entity List; bireyler, işletmeler, organizasyonlar ve diğer “tüzel kişiler”den oluşmaktadır ve ABD'li firmaların EAR kapsamındaki herhangi bir ürünü gönderebilmesi için özel lisans gerekliliklerini karşılamalarını zorunlu kılar. Bu lisans gereklilikleri, listelenen kuruluşlara göre değişiklik gösterebilir ve Federal Kayıtlar Kodu’nda yayımlanan Entity List bu yükümlülükleri açıkça belirtmektedir. BIS, bu lisans başvurularını incelemek ve “tüm ilgili lisanslama politikalarına” göre değerlendirmekle sorumludur.

Entity List, 2011 ile 2021 yılları arasında yaklaşık on kat artmıştır. Günümüzde, ABD ihracatına erişimi kısıtlanan kuruluş sayısı 1.000’i aşmaktadır. 

Bu Kuruluşlar Neden Entity List’e Eklendi? 

BIS kararında, listeye eklenen birkaç kuruluşun “ileri-düzey entegre devreler (advanced-node ICs)” geliştirme veya üretiminde yer aldığı ve bunun “ABD'nin ulusal güvenlik ve dış politika çıkarlarına aykırı” olduğu tespit edilmiştir.

Belgede ayrıca şu ifadelere yer verilmiştir: “Bu kuruluşlar, Entity List’te yer alan Huawei Technologies, Co., Ltd.’nin Çin hükümetinin ‘ileri-düzey IC’ üretiminde yerelleşme hedefine, askeri modernizasyonu desteklemek amacıyla, katkıda bulunması için önemli bir risk teşkil etmektedir.”

Özetle, BIS Entity List’e eklenen kuruluşların, gelişmiş entegre devre (IC) üretimi, yarı iletken üretim ekipmanları ve yüksek teknolojili bileşenlerin üretiminde kullanılan malzemeler dahil olmak üzere, yarı iletken geliştirmeye yönelik çeşitli faaliyetlerde bulunduğu iddia edilmektedir.

Çin’in 2023 Yılı Galyum & Germanyum İhracat Kısıtlamaları 

Bu, Çin’in teknoloji için kritik öneme sahip elementlerin (TCE) akışını kontrol etmek için ilk hamlesi değil. 3 Temmuz 2023’te, Çin Ticaret Bakanlığı (MOFCOM), yarı iletken ve tüketici elektroniği üretiminde hayati rol oynayan iki element olan galyum ve germanyum ihracatına yönelik bir dizi kısıtlama açıkladı. 

Ağustos 2023’te başlayan bu kısıtlamalar uyarınca, tüm ihracatçıların germanyum ve galyumun ülke dışına gönderimi için lisans alması zorunlu hale getirildi. İhracatçılar ayrıca ithalatçıları, nihai kullanıcıları ve metallerin ne amaçla kullanılacağını beyan etmek zorundaydı; Pekin yetkilileri ise ulusal güvenlik ile devlet çıkarlarını temel gerekçe olarak göstermiştir. 

Geçen yıl duyurulan bu kısıtlamaları, Ağustos 2024’te MOFCOM’un antimuan, grafit, elmas ve bazı sentetik malzemelerin ihracatında da kısıtlamalara gideceğini açıklaması izledi. 

Bu Yeni Karar 2023’tekinden Nasıl Farklı?

Derhal yürürlüğe giren bu yeni karar, galyum, germanyum, antimuan ve diğer malzemelerin ABD’ye ihracatını tamamen yasaklamaktadır. Önceki önlemler ihracat lisansı gerektiriyor ve coğrafi olarak spesifik ayrım içermiyordu; bu karar ise ABD’yi hedefleyen tam bir yasak uygulanmasını içeriyor.

Bu kararın nasıl uygulanacağı ise henüz netleşmiş değildir. 

Tam metindeki bildirime göre (Center for Security and Emerging Technology tarafından çevrilmiştir), iki özel yasak vurgulanmaktadır:

1. Çift kullanımlı ürünlerin ABD askeri kullanıcılarına veya askeri amaçlarla ihracatı yasaktır.
2. İlgili çift kullanımlı ürünler — galyum, germanyum, antimuan ve süper sert malzemeler — ABD’ye temel olarak ihraç edilemez; çift kullanımlı grafit ürünlerinin ABD’ye ihracatında ise daha sıkı nihai kullanıcı ve kullanım kontrolleri uygulanacaktır.

Galyum, Germanyum & Antimuan Nedir?

Galyum (Ga) ve germanyum (Ge), yarı iletken ve tüketici elektroniği üretiminde kritik rol oynayan iki kimyasal elementtir. Her iki element de doğada saf halde bulunmaz; genellikle çinko ve boksit gibi diğer metallerin elde edilmesi sırasında yan ürün olarak ortaya çıkar.

Antimuan (Sb) ise, doğada saf halde bulunan ve sıkça başka metallerle birleşerek alaşımlarda kullanılan bir kimyasal elementtir. Bu alaşımlar; bataryalar, yarı iletkenler ve diyotlar gibi farklı ürünlerde kullanılmaktadır. Çok yaygın olmasa da, aşırı derecede nadir de değildir. 

Galyum, Germanyum & Antimuan Elektronikte Nerede Kullanılır?

Galyum, bileşik yarı iletken plakalarının üretiminde kullanılır; bu plakalar ise güneş pilleri, LED’ler, fiber optik iletişim sistemleri ve hatta dişçilik gibi alanlarda uygulama bulur. Germanyum, hem yarı iletken üretiminde hem de fiber optik sistemler, güneş pili uygulamaları ve LED’lerde kullanılır. Ayrıca germanyum, havalimanı güvenlik tarayıcılarında da yaygın şekilde kullanılmaktadır.

Antimuan, genellikle diğer metallerle birleştirilerek, sertliği ve dayanıklılığı ile bilinen alaşımların üretiminde kullanılır. En yaygın uygulama alanları arasında elektrik ve enerji teknolojileri, bataryalar, yarı iletkenler ve diyotlar yer alır. 

Galyum, Germanyum & Antimuan’ı Kim Üretiyor?

Galyum

ABD Enerji Bakanlığı’na göre, Amerika Birleşik Devletleri galyum tedariğinin %95’i için Çin’e bağımlıdır. Raporda ABD’nin “kobalt ve galyum gibi belirli kritik malzemeler için beklenen talebi karşılayacak yeterli yerli kaynağa sahip olmadığı” belirtilmektedir.

Germanyum

China, germanyumun da başlıca üreticisidir, “2012-2016 yılları arasında dünya genelindeki toplam üretimin %80’ini gerçekleştirmiştir.”

Antimuan

2022 itibarıyla, dünya antimuan cevheri üretiminin %55’i Çin menşeilidir. ABD’de ise antimuan için herhangi bir yerli madencilik faaliyeti bulunmamaktadır. ABD’de kullanılan antimuanın yaklaşık %85’i ithal edilmekte olup, en yüksek ithalat yapılan ülkeler şunlardır:

• Çin
• İtalya
• Belçika
• Hindistan

United States Geological Survey (USGS) verilerine göre, başlıca antimuan üretim merkezleri; Avustralya, Bolivya, Burma, Çin, Meksika, Rusya, Güney Afrika ve Tacikistan’dır.

Bu Yasaklardan Kaç Komponent Etkilenecek?

Uygulama yöntemleri henüz kesinleşmemiş olsa da, Z2Data veri tabanındaki tedarikçi analizine göre potansiyel etki güçlü görünüyor. Yaklaşık 1.000 tedarikçi, yasaklı elementlerden en az birini içeren elektronik komponent üretmekte olup, bunlar 16 farklı komponent tipine yayılmış durumdadır. 

Etkilenen parçalar 16 farklı komponent tipini kapsamaktadır. Bunlar arasında şunlar yer alır:

• Yarı İletkenler
• Kablo ve Tel Yönetimi
• Güç ve Devre Koruma
• Elektromekanik 
• LED’ler
• Bellek
• Optoelektronik
• Sensörler
• Test ve Ölçüm
• Termal Yönetim
• Aletler & Üretim Malzemeleri

Etkilenen Tahmini Toplam Parça Sayısı

Toplamda, bu yasaklardan 700.000’den fazla parçanın etkilenmesi beklenmektedir. Etkilenen parçaların çoğu antimuan (%94), galyum (%3), germanyum (%2) veya bunların ikisinin ya da daha fazlasının birleşimine sahip. 

Etkilenen ürünler arasında şunlar bulunur:

• MOSFET’ler
• Zener Diyotlar
• Geçici Gerilim Bastırıcılar (TVS)
• Doğrultucular
• Encoder’lar

Bu Durum Üreticiler İçin Ne Anlama Geliyor?

Uygulama yöntemleri henüz net olmasa da, bu ticaret kısıtlamalarındaki artış; üreticiler ve tedarikçiler için iki açık zorluk olduğunu gösteriyor.

1. Çoklu Kaynak Stratejileri Benimseyin

Üreticiler, Çin ile ABD arasındaki teknoloji ticaret savaşının oluşturduğu riskleri azaltmak için çoklu kaynak (multisourcing) stratejilerini benimsemelidir. Çoklu kaynak uygulaması, özellikle COVID-19 pandemisi sırasında şirketlerin talepleri karşılamak için alternatif tedarikçi arayışına başlamasıyla ivme kazanmıştı; bu tedarik stratejisi, jeopolitik riski azaltmak ve tedarik zinciri dayanıklılığını artırmak açısından kritik öneme sahiptir.

Tennessee Üniversitesi'nden araştırmacıların 2017 tarihli akademik makalesinde belirtildiği gibi: “Çoklu kaynak kullanımı; şirketin darboğazlar, grevler, doğal afetler, teknolojik belirsizlik gibi çeşitli risk türlerine maruz kalma derecesini azaltmaya ve tedarikçiler arasında rekabetçiliği sürdürmeye yardımcı olabilir.”

2. Bölgesel Bağımlılıkları Azaltın

China Plus One (Çin Artı Bir) stratejisi, risk profilini azaltmak isteyen şirketler için kritik bir yaklaşım olmaya devam ediyor. Son gelişmeler, ulusal güvenlik kaygılarının körüklediği Çin ile ABD arasındaki ticaret savaşının giderek tırmandığını gösteriyor. Bu artan jeopolitik istikrarsızlık çerçevesinde, şirketlerin tedarik zincirlerini detaylıca inceleyerek, savunmasız olabilecek komponentleri, tedarikçileri ve üretim tesislerini tespit etmesi gerekmektedir.

Z2Data ile Riskli Tedarikçilere Bağlantılarınızı Tespit Edin

Yaptırıma tabi kuruluşlarla ilişkilerinizi tespit ederken, görünürlük kritik öneme sahiptir. Z2Data olarak, alt kademe tedarikçilerinizi tespit etmenizi ve haritalamanızı sağlayarak bağlantılarınızı çok daha net görmenize yardımcı oluyoruz.

Supplier Insights çözümümüz; aralarında ABD, Kanada, Fransa, Japonya ve Çin’in de bulunduğu 16 ülkedeki 28 listeyi izleyerek, hangi üretici ve firmaların yaptırıma tabi olduğunu ve tedarik zinciri riski oluşturduğunu belirler. Supplier Insights’ın farkı ise, BOM verilerinizle bütünleşerek, potansiyel yaptırımların tedarikçilerinizi ve işinizi nasıl doğrudan etkileyebileceğine dair size özel bir bakış açısı sunmasıdır.

Z2Data'ya ulaşarak, bu gelişmelerin tedarik zincirinizi nasıl etkileyebileceğine dair detaylı, size özel bir rapor alın. Bugün ücretsiz deneme için www.z2data.com/free-trial adresinden kayıt olun.