Các nhà máy linh kiện ngừng hoạt động do cắt điện tại Trung Quốc

Kết hợp giữa các tiêu chuẩn phát thải nghiêm ngặt hơn, tình trạng thiếu hụt nguồn cung than và nhu cầu gia tăng từ các nhà sản xuất đã khiến giá than tại Trung Quốc tăng vọt. Do đó, Trung Quốc đã phải tạm ngừng sản xuất tại nhiều nhà máy — bao gồm cả các cơ sở cung ứng cho Apple và Tesla — nhằm hạn chế tiêu thụ năng lượng và đảm bảo người dân miền Bắc Trung Quốc có đủ điện sưởi ấm trong những đêm lạnh gần chạm mức đóng băng.

Những khu vực nào đang bị cắt điện?

Các nhà máy sản xuất lớn hoạt động tại Trung Quốc đang đối mặt với cắt giảm hoặc ngừng sản xuất hoàn toàn, theo DigiTimes Asia cho biết ít nhất năm tỉnh thành bị ảnh hưởng.

‍

Tuy nhiên, nhóm Z2Data đã tổng hợp một bản cập nhật toàn diện cho thấy ít nhất 13 tỉnh, khu vực ở Trung Quốc đang gặp phải tình trạng ngừng và trì hoãn sản xuất do cắt điện liên tục.

Cập nhật của Z2Data về tiến trình và các khu vực bị ảnh hưởng:

Quảng Đông:

• Lưới điện Quảng Đông cho biết sẽ triển khai kế hoạch "bật hai, tắt năm" từ ngày 16 đến 30/09, và thực hiện điều chỉnh đỉnh vào các ngày chủ nhật, thứ hai, ba, tư, năm; chỉ giữ lại ngày điều chỉnh đỉnh, tải bảo đảm sẽ dưới 15% tổng tải và thời gian điều chỉnh là 7:00-23:00.

Giang Tô:

• Doanh nghiệp nhìn chung phải bật hai, tắt hai, thời gian dự kiến hạn chế sử dụng điện là 15 ngày cho đến 30/09.
• Thái Châu, Hưng Hóa, Nam Thông và một số nơi đã ra thông báo tất cả doanh nghiệp công nghiệp phải ngừng sản xuất, thời gian dự kiến cắt điện kết thúc lúc 24:00 ngày 08/10.

Cát Lâm:

• Cục quản lý điện lực Đông Bắc và bộ năng lượng tỉnh Cát Lâm triển khai các đợt cắt điện không theo lịch và không thông báo trước. Tình trạng này có thể kéo dài đến 03/2022.

Sơn Đông:

• Thiếu điện 9 tiếng mỗi ngày từ 15:00-24:00 kéo dài đến hết tháng 9.

Chiết Giang:

• Doanh nghiệp tiêu thụ năng lượng lớn (nhà máy in nhuộm, hóa chất, sợi hóa học) dừng sản xuất từ ngày 21 đến 30/09, một số công ty thép lớn tại Chiết Giang cũng bị yêu cầu giảm tải điện.

Tứ Xuyên:

• Tạm dừng các hoạt động sản xuất, chiếu sáng, và phụ tải văn phòng không thiết yếu.

Ninh Hạ:

• Doanh nghiệp sử dụng nhiều năng lượng tạm dừng sản xuất trong một tháng.

Thiểm Tây:

• Doanh nghiệp thực hiện các biện pháp như giảm tải hoạt động dây chuyền sản xuất và tắt lò hồ quang ngầm, giới hạn sản xuất đảm bảo đạt mức hạn chế 50% trong tháng 9, việc này sẽ kéo dài đến hết năm.

Trùng Khánh:

• Một số nhà máy đã bị cắt điện vào đầu tháng 8, thời hạn kết thúc chưa được xác định.

Hà Nam:

• Một số doanh nghiệp chế biến bị giới hạn cấp điện hơn ba tuần.

Liêu Ninh:

• Tỉnh triển khai sử dụng điện tuần tự, qua 3 vòng cấp II (chênh lệch tải 10-20%), ảnh hưởng mở rộng đến cả hộ dân và doanh nghiệp không thực hiện sử dụng điện theo tuần tự.

An Huy:

• Chênh lệch khoảng 2,5 triệu Nhân dân tệ giữa cung và cầu điện, tình hình rất căng thẳng.
• Quyết định bắt đầu kế hoạch sử dụng điện tuần tự toàn tỉnh từ ngày 22/09.

Thượng Hải:

• Từ 27/09 đến 03/10, nhiều khu vực bị ngừng điện có kế hoạch.

‍Cập nhật đến ngày 29/09/2021:

• Các thị trấn công nghiệp lớn như Đông Quản, Trung Sơn, Huệ Châu, Phật Sơn đã bắt đầu phân phối, hạn chế điện và dừng sản xuất tại Quảng Đông.
• Tại Đông Quản, nhà máy thường nhận thông báo hoạt động hai tiếng và dừng sản xuất năm tiếng, một số doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ chỉ được cho phép làm một tiếng và nghỉ sáu tiếng.
• Tại Phật Sơn và Huệ Châu, cả doanh nghiệp lớn và nhỏ đều nhận thông báo cắt điện, dừng sản xuất, gây ra một số khủng hoảng sản xuất nhất định.
• Nhà máy điện, nhà máy in nhuộm, hóa chất và sợi hóa học tại Chiết Giang đồng loạt dừng hoạt động.
• Hai nhà máy nhiệt điện tại Chiết Giang thông báo rằng do giá than nhiệt tăng vọt lên 1.450 Nhân dân tệ/tấn và không có nguồn dự trữ, buộc phải cắt điện.
• Giang Tô đã áp dụng hạn chế sử dụng điện ở một số khu. Từ ngày 15/09, thời gian hạn chế điện dự kiến là 15 ngày.
• Nam Thông tiên phong hạn chế điện. Hiện các khu vực khác của tỉnh Giang Tô cũng bắt đầu hạn chế điện, 2.000 nhà máy hóa chất sẽ tạm thời ngừng hoạt động.
• Tại Thái Châu, hầu hết các công ty được yêu cầu tạm dừng làm việc từ ngày 16 đến hết tháng.
• Khoảng 160 doanh nghiệp tiêu thụ năng lượng lớn bị ảnh hưởng, chủ yếu thuộc ngành dệt, nhuộm, sợi hóa học. "Nguyên nhân chủ yếu là do yêu cầu kiểm soát tiêu thụ năng lượng của chính quyền tỉnh," một cán bộ địa phương tại khu vực Mã An thành phố Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang cho biết.

Các cơ sở và mặt hàng có khả năng bị ảnh hưởng

Theo Supply Chain Watch của Z2Data, tình trạng hạn chế điện tại các tỉnh Giang Tô và Quảng Đông có thể tác động nghiêm trọng tới ngành linh kiện điện tử. Ít nhất 121 cơ sở cấp 1 có thể bị ảnh hưởng, trong khi ít nhất 35 cơ sở phụ có thể bị gián đoạn sản xuất. Các nhà cung cấp lớn hoạt động tại khu vực này gồm có Samsung, ON Semiconductor, Lattice Semiconductor, Celestica, Walsin Technology, Micron và các doanh nghiệp khác. Hiện mức độ ảnh hưởng cụ thể tới các nhà cung cấp tại khu vực này vẫn chưa được xác định.

Các mặt hàng điện tử đáng chú ý sản xuất tại khu vực này gồm:

‍

Linh kiện điện tử và doanh nghiệp ngành công nghiệp nặng đều bị ảnh hưởng bởi việc cắt điện. Tuy nhiên, các doanh nghiệp bán dẫn hiện chưa nằm trong diện bị hạn chế bởi tình trạng mất điện. Dù vậy, các chuyên gia trong ngành dự báo giá sẽ tăng đối với các nhà cung cấp gặp gián đoạn, một số có thể thậm chí dừng nhận đơn hàng mới.

Diễn biến tiếp theo?

Các nhà sản xuất than lớn tại Trung Quốc đã họp mặt tuần trước nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt và tăng giá than kéo dài. Dù vậy, bên cạnh tìm kiếm giải pháp, Trung Quốc vẫn kiên trì mục tiêu giảm phát thải carbon, trong đó gồm việc đạt đỉnh phát thải vào năm 2030 và đạt phát thải carbon bằng 0 vào năm 2060.

Trong lúc chờ đợi hướng giải quyết, biện pháp hạn chế và cắt điện dự báo vẫn sẽ tiếp tục duy trì tại các tỉnh lớn ở Trung Quốc trong tương lai gần.

Vui lòng xem lộ trình phía trên để có thông tin chi tiết về hạn chế điện tại từng khu vực.

Cập nhật bổ sung tới ngày 06/10/2021

Những phát biểu đáng chú ý:

• Để giảm thiểu tình trạng thiếu điện miền Bắc, chính quyền Trung Quốc đã yêu cầu Nga cung cấp điện khẩn cấp.
• Một số doanh nhân Đài Loan cho biết thực tế các biện pháp phân phối điện đã được thực hiện từ trước, chính quyền địa phương thường sẽ thông báo trước cho doanh nghiệp để có thời gian điều chỉnh.
• Doanh nhân Đài Loan tại Trung Quốc cũng cho biết trước đây các lệnh phân phối điện vẫn lắng nghe ý kiến doanh nghiệp, nhưng lần này chỉ thị được ban hành từ cấp cao hơn.

Phân tích ngành:

• Dù tình trạng thiếu hụt IC quản lý nguồn và các IC nhỏ cho notebook cùng thiết bị khác vẫn tiếp diễn, các nhà sản xuất linh kiện, thiết bị cơ khí lại ghi nhận hàng tồn kho tăng mạnh do chỉ được giao hàng khi khách đã chuẩn bị đủ chip và các linh kiện liên quan, do vậy chưa thể chuyển một phần chi phí lao động tăng và giá nguyên liệu lên khách hàng, nhưng việc cắt điện tại Trung Quốc là cơ hội thuận lợi cho các đợt tăng giá mới.
• Các nhà sản xuất đã chuyển một phần dây chuyền ra khỏi Trung Quốc dự kiến sẽ đẩy nhanh tốc độ này nhằm đối phó với tình trạng điện năng bất ổn, đồng thời tăng sản xuất tại Đài Loan, Đông Nam Á hoặc Bắc Mỹ.
• Nhà sản xuất tiếp tục duy trì phần lớn hoạt động sản xuất ở Trung Quốc, như đối với notebook, tablet và điện thoại, vẫn theo dõi diễn biến và chưa có kế hoạch di dời lớn.
• Nhiều doanh nghiệp máy chủ và thiết bị mạng đã xây dựng cơ sở sản xuất mới tại Việt Nam, Đài Loan và Mexico nhằm tránh thuế bổ sung do Mỹ áp đặt dưới thời Tổng thống Trump. Các ODM notebook cũng được yêu cầu chuyển dịch sản xuất ra ngoài Trung Quốc bởi Dell, HP, Apple, nhưng các nhà cung ứng linh kiện hỗ trợ vẫn chủ yếu ở lại Trung Quốc.

Tăng giá điện khu vực cụ thể:

• ‍Hồ Nam: ra thông báo khi giá than tiêu chuẩn tại nhà máy vượt 1.300 Nhân dân tệ, cứ tăng 50 Nhân dân tệ/tấn thì trần giá giao dịch điện nhiệt điện than sẽ tăng thêm 1,5 xu/kWh.‍
• An Huy: đã ra thông báo giá giao dịch trực tiếp điện nhiệt điện than có thể tăng không quá 10% so với giá điện tham chiếu.‍
• Quảng Đông: cũng đã công bố phương án điều chỉnh, từ tháng 10 bắt đầu khoảng cách giá điện giữa giờ cao-thấp sẽ được nâng rộng, giá điện giờ cao-thấp tăng 25%.‍
• Sơn Đông: cho biết giá điện cụ thể do các bên thị trường hình thành — công ty phát điện, công ty bán điện, người sử dụng — theo phương thức thị trường trong biên độ giá cơ sở + biến động, tối đa không vượt quá 10%.‍
• Chiết Giang: sẽ tối ưu phân chia khung giờ từ ngày 15/10 để độ chênh lệch giá điện giữa các giờ cao-thấp lớn hơn.‍
• Hà Nam: đã mở rộng hợp lý phạm vi áp dụng biểu giá điện giờ sử dụng và hoàn thiện cơ chế biểu giá điện giờ cao-thấp.‍
• Quảng Tây: tổ chức hội nghị cải thiện cơ chế biểu giá điện giờ cao-thấp, trong đó giá điện giờ cao điểm sẽ tăng và chênh lệch giữa các giờ cao-thấp sẽ lớn hơn. Việc này có thể khuyến khích sử dụng điện vào giờ thấp, góp phần giảm áp lực lên lưới và ổn định cung cấp điện.

Tại Giang Tô:

• Một số công ty điện tử cho biết nửa tháng qua, Tô Châu liên tục bị tạm dừng điện, có khi vài tiếng, có khi cả ngày, ảnh hưởng đến sản xuất bình thường.
• Doanh nghiệp gốc Đài Loan có nhà máy tại Côn Sơn, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc được chính quyền địa phương thông báo ngày 05/10 về việc cắt điện đột xuất, bày tỏ lo ngại tình trạng này sẽ tái diễn bất ngờ trong tương lai. Thông báo này được đưa ra chỉ một ngày sau khi các nhà máy tại Côn Sơn vừa khôi phục lại sản xuất sau tám ngày tạm dừng từ 26/09 do hạn chế điện phù hợp chính sách kiểm soát năng lượng tiêu thụ của Trung Quốc.
• Hiện chỉ khoảng 50% doanh nghiệp Đài Loan vận hành nhà máy tại Côn Sơn đã khôi phục sản xuất, chủ yếu ở mức 50-60% so với công suất thường lệ, các nguồn tin nhận định. Dự kiến chính quyền sở tại sẽ có chỉ thị cụ thể về tiêu thụ điện công nghiệp sau ngày nghỉ Quốc khánh Trung Quốc 08/10.
• Mất điện tại Côn Sơn được phân chia thành hai khung giờ, 8:00-22:00 và 13:00-22:00, cho các nhà máy khác nhau, được yêu cầu kiểm soát công suất điện ở mức an toàn 220V trong thời gian hạn chế và luôn sẵn sàng với khả năng mất điện đột xuất.
• Để đối phó, nhà máy chỉ thực hiện lắp ráp sử dụng hệ thống điện 220V trong thời hạn hạn chế, còn các hoạt động đóng, dập, cắt cần 380V chỉ được thực hiện vào ban đêm sau 22:00. Một số doanh nghiệp bị cắt điện từ 13:00-22:00 đã nhanh chóng điều chỉnh giờ làm việc sang 4:00-12:00.