:quality(85))
Viết tắt là SCRM, quản lý rủi ro chuỗi cung ứng là một phương pháp có hệ thống nhằm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng, xác định các điểm dễ tổn thương, rủi ro và các mối đe dọa trong toàn bộ chuỗi cung ứng, đồng thời xây dựng chiến lược giảm thiểu để đối phó với các mối đe dọa đó, dù xuất phát từ nhà cung cấp, sản phẩm hoặc linh kiện phụ của nhà cung cấp, hay chính chuỗi cung ứng.
Khái quát về chuỗi cung ứng
Bắt đầu với chuỗi cung ứng, là thành phần nền tảng của SCRM. Chuỗi cung ứng là một mạng lưới liên kết giữa doanh nghiệp và các nhà cung cấp của mình nhằm sản xuất và phân phối một sản phẩm đến người tiêu dùng cuối cùng.
Mạng lưới này bao gồm nhiều hoạt động, con người, tổ chức, dữ liệu và nguồn lực. Chuỗi cung ứng còn đại diện cho các bước liên quan đến việc giao sản phẩm hoặc dịch vụ từ trạng thái ban đầu đến khách hàng.
Ai tham gia vào chuỗi cung ứng?
Một chuỗi cung ứng là một chuỗi các bước cần thực hiện để cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ tới khách hàng. Các hoạt động bao gồm vận chuyển và chế biến nguyên liệu thô, vận chuyển những mặt hàng này và phân phối đến người tiêu dùng cuối.
Chuỗi cung ứng bao gồm nhà sản xuất, nhà cung cấp, kho lưu trữ, đơn vị vận chuyển, trung tâm phân phối và nhà bán lẻ.
Các yếu tố cấu thành chuỗi cung ứng
Các thành phần của chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các chức năng bắt đầu từ tiếp nhận đơn hàng và kết thúc bằng việc đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Những hoạt động này gồm xây dựng sản phẩm, tiếp thị, vận hành, mạng lưới phân phối, tài chính và dịch vụ khách hàng.
Vai trò của SCRM trong chuỗi cung ứng
Quản lý rủi ro chuỗi cung ứng là một phần quan trọng trong quy trình kinh doanh. SCRM bao gồm nhiều mắt xích đòi hỏi kiến thức và kinh nghiệm.
Khi SCRM được triển khai đúng cách, có thể giúp doanh nghiệp giảm tổng chi phí đồng thời nâng cao lợi nhuận. Nếu một mắt xích gặp sự cố, toàn bộ chuỗi có thể bị ảnh hưởng tiêu cực và phát sinh chi phí.
:quality(85))
Không có gì ngạc nhiên khi 89% doanh nghiệp tập trung vào việc lập kế hoạch chuỗi cung ứng cho năm 2022, theo khảo sát của APQC.
Hai rủi ro lớn của chuỗi cung ứng
Hai rủi ro lớn nhất đang đặt ra thách thức cho chuỗi cung ứng hiện đại là rủi ro gián đoạn và rủi ro trong lập kế hoạch/dự báo nhu cầu.
Rủi ro gián đoạn
Gián đoạn được hiểu là các sự kiện bên ngoài hoặc ở mức vĩ mô làm ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng. Thiên tai, biến động địa chính trị và đại dịch là một số ví dụ về các sự kiện vĩ mô có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng.
Mặc dù các sự kiện gây gián đoạn thường hiếm gặp, nhưng chúng có thể gây trì hoãn đáng kể đến hoạt động liên tục của doanh nghiệp. Ví dụ, một cú sét đã gây cháy nhà máy sản xuất của Royal Philips Electronics (nhà sản xuất của Nokia) vào tháng 3/2000, làm hỏng hàng triệu vi mạch.
Dù vậy, sản lượng của Nokia chỉ giảm nhẹ nhờ chiến lược đa dạng hóa nhà cung cấp và khả năng ứng phó. Tuy nhiên, Ericsson – một khách hàng điện thoại di động khác của nhà máy Philips – lại chịu ảnh hưởng nghiêm trọng do thiếu nguồn thay thế cho vi mạch.
Ví dụ này nhấn mạnh sự cần thiết của một hệ thống SCRM cho phép doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung linh kiện và tránh phụ thuộc quá nhiều vào một nhà cung cấp/nhà sản xuất duy nhất.
Supply Chain Watch của Z2Data cung cấp cái nhìn về các linh kiện thay thế tiềm năng từ nhiều nhà cung cấp, đồng thời xây dựng sơ đồ chuỗi cung ứng của doanh nghiệp đến tận cấp dưới.
Ngay cả khi gián đoạn xảy ra tại nhà cung cấp cấp thấp (mà doanh nghiệp chưa kịp nhận biết), doanh nghiệp vẫn sẽ được cảnh báo và hỗ trợ chủ động chuyển đổi sang nhà máy, nhà cung cấp hoặc sản phẩm khác.
Rủi ro trong lập kế hoạch và dự báo nhu cầu
Đánh giá nhu cầu và rủi ro dự báo là ưu tiên hàng đầu của doanh nghiệp hướng đến năm 2022, theo APQC.
Dự báo cho phép doanh nghiệp đánh giá chính xác thị trường và xem xét chuỗi cung ứng của mình so với nhu cầu thị trường. Doanh nghiệp không sử dụng các công cụ dự báo chuỗi cung ứng chuyên biệt sẽ đối mặt với rủi ro xác định sai nhu cầu, dẫn đến cung vượt hoặc thiếu nhu cầu thị trường. Dự báo không chính xác về chu kỳ sống sản phẩm nội bộ cũng là nguyên nhân làm tăng rủi ro dự báo.
Bất kỳ biến động nhỏ nào trong nhu cầu đều có thể gây xáo trộn lớn cho nguồn cung. Nếu chuỗi cung ứng thiếu linh hoạt (xét từ góc độ sản xuất, nghĩa là doanh nghiệp có khả năng mua số lượng lớn trong thời gian ngắn), nếu doanh nghiệp sử dụng nhiều nhà cung cấp trùng lặp (tức là có nhiều dự báo nhu cầu dư thừa) hoặc dự báo nhu cầu cực kỳ chính xác, nguồn cung có thể dễ tổn thương trước hiệu ứng roi da. Khi nhu cầu khách hàng nhìn chung ổn định nhưng biến động lại tăng dọc theo chuỗi cung ứng, hiệu ứng roi da sẽ xuất hiện.
Để giảm thiểu rủi ro từ dự báo sai lệch, một giải pháp là tăng khả năng phản ứng của sản xuất, thực hiện đơn hàng và vòng đời sản phẩm.
