Şu Anda Bildiklerimiz
25 Kasım'da, Başkan Seçilmiş Donald Trump, Amerika öncelikli gündeminin bir parçası olarak ilk görev günlerinde çok sayıda yeni gümrük vergisi uygulamayı planladığını açıkladı. İlk yönetim döneminde sunduğu kapsamlı kanıtlara bakıldığında, Trump'ın ABD'nin çıkarları doğrultusunda çeşitli alanlarda daha iyi sonuçlar elde etmek için korumacı araçları kullanmaktan çekinmediği açıkça görülüyor. Son açıklamaları, yeni yönetiminin de benzer avantaj yollarını takip edeceğine işaret ediyor. Bu raporda, önerilen değişikliklerden etkilenebilecek mevcut gümrük vergileri ve bu değişikliklerin komponentler ve üreticiler üzerindeki olası etkileri ele alınmaktadır.
:quality(85))
Mevcut Gümrük Vergisi Manzarasının Genel Görünümü
Ocak 2025 itibarıyla, birçok farklı Çin menşeli ürünü kapsayan geniş bir gümrük vergisi yelpazesi yürürlüktedir. 2018 ve 2019 yıllarında iki yıllık bir dönemde, Başkan Trump Çin'e yönelik dört ayrı gümrük vergisi paketi açıkladı. Temmuz 2018'de yürürlüğe giren ilk pakette Çin'den ithal edilen 34 milyar dolarlık ürün için %25 vergi getirildi. Takip eden ayda, ilave 16 milyar dolarlık Çin ürünü %25 oranında ek vergiye tabi tutuldu. Ardından Eylül ayında yönetim, başka 200 milyar dolarlık Çin menşeli ürüne %10 oranında gümrük vergisi uyguladı. Son olarak Ağustos 2019'da Trump, 300 milyar dolarlık ek Çin ithalatı için ikinci bir %10'luk vergi turu ilan etti.
Mayıs 2024'te, Biden yönetimi ve ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), önceki yönetimin Section 301 kapsamındaki gümrük vergilerini inceledi ve yürürlükte tutmaya karar verdi. Buna ek olarak Biden, 18 milyar dolar değerindeki Çin menşeli ürünlerde kendi gümrük artışlarını uyguladı. Biden'ın ticaret hamleleri; çelik ve alüminyum üzerindeki gümrük oranını %25'e, yarı iletkenlerde %50'ye, elektrikli araçlarda %100'e, batarya, batarya komponentleri ve kritik minerallerde %25'e yükseltti. Bu gümrük artışlarının sırasıyla Eylül 2024, Ocak 2025 ve Ocak 2026'da devreye girmesi planlandı.
Tüm bu aktif gümrük vergilerini kapsayan listelere, ABD Ticaret Temsilcilik Ofisi (USTR) Çin Section 301 başlığı altında erişebilirsiniz. USTR, dört farklı gümrük vergisi listesi yanında, Biden yönetiminin Çin’e yönelik ilave gümrük işlemlerini içeren “dört yıllık inceleme” adlı beşinci bir belge de yayımlamıştır.
Halen ABD gümrük vergilerine tabi Çin ürünlerinin tam listesi burada verilemeyecek kadar geniş olsa da, yalnızca Eylül ile Ocak arasında gümrük oranı artırılan ürünler arasında elektrikli araçlar, güneş hücreleri, elektrikli araç bataryaları ve yarı iletkenler yer almaktadır.
Çin, Meksika ve Kanada’ya Yönelik Potansiyel Yeni Gümrük Vergileri
Bu yılın başlarında, Trump Truth Social üzerinden yaptığı çok sayıda paylaşımda, yürütme emri yoluyla Çin, Kanada ve Meksika'ya gümrük vergileri uygulama yetkisini doğrudan kullanacağını açıkladı.
Şükran Günü öncesindeki Pazartesi günü yayımlanan iki gönderide planlarını açıkladı:
- “20 Ocak'ta, ilk yürütme emirlerimden biri olarak, Amerika Birleşik Devletleri’ne ve saçma Açık Sınırlara gelen TÜM ürünler için Meksika ve Kanada’ya %25 gümrük vergisi uygulamak üzere gerekli tüm belgeleri imzalayacağım,” dedi Trump.
- “Ülkemize, çoğunlukla Meksika üzerinden, daha önce hiç görülmemiş düzeylerde uyuşturucu akıyor” diyen Trump, “Onlar durana kadar, Çin’in Amerika Birleşik Devletleri’ne getirdiği tüm çok sayıdaki ürün üzerine mevcut gümrük vergilerine ek %10 ek gümrük vergisi uygulayacağız.”
Bu iki paylaşıma göre Trump, Kanada ve Meksika’dan ABD’ye giren tüm ürünlere %25'lik bir gümrük vergisi uygulamayı planlıyor. Ayrıca Başkan Seçilmiş, Çin'den ithal edilen ürünler için “ek vergilere ek olarak” %10'luk yeni bir gümrük vergisini ayrıntılı olarak dile getirdi. Bu, yeni önerilen gümrük vergisinin mevcut Çin ithalat vergilerine ek olarak ekleneceği anlamına geliyor.
Trump, ilk başkanlık döneminin çeşitli noktalarında yüz milyarlarca dolarlık Çin menşeli ürüne, güneş panelleri, çamaşır makineleri, çelik ve alüminyum dahil vergiler uyguladı. Son dört yılda, Biden yönetimi bu cezai ticaret politikalarını sürdürdü. Sadece 2024 yılında, Başkan Biden, yarı iletkenlerden elektrikli araçlara, bataryalardan enjektörlere kadar Çin ürünlerine yeni veya artırılmış vergiler getirdi. Ayrıca 1 Ocak 2025’te de çok sayıda yeni gümrük oranı yürürlüğe girdi.
Gümrük Vergileri Nasıl Çalışır
En basit haliyle, gümrük vergileri, bir federal hükümetin belirli yabancı malların kendi ülkesine ithalatı üzerine uyguladığı vergilerdir. Her ne kadar bu basit görünse de, gerçekte gümrük vergilerini kimin ödediği konusunda birçok kafa karışıklığı ve tartışma vardır. Gümrük vergilerini, ithalatı yapan işletme her zaman kendi ülkesinin hükümetine ödemekle yükümlüdür.
Gümrük vergisini ödemekten sorumlu ithalatçılar bir ürün veya komponent için %10, %25 hatta %50 daha fazla ödemek zorunda kalabileceği için, bu firmaların kendi ülkelerinde nihai müşterilere sattıkları mamul de gümrük vergileri nedeniyle sıklıkla daha pahalı hale gelir. Ekonomistlerin “gümrük vergisinin maliyeti genellikle tüketiciye yansıtılır” derken kastettiği tam olarak budur.
Gümrük Vergilerinin Amacı ve Arkasındaki Strateji
Gümrük vergileri birkaç önemli amaca hizmet eder. İlk olarak hükümetler için bir gelir kaynağı işlevi görürler. Gelişmiş ülkeler için gümrük vergileri genellikle başlıca gelir kaynağı olmasa da, gelişmekte olan ülkelerde devletlerin ayakta kalmasında önemli rol oynar.
Ek gelir kaynağı olmasının ötesinde, gümrük vergileri ülkelerin kendi yerli endüstrilerini yabancı rekabete karşı korumasının ana yoludur. Bu, Trump’ın ilk başkanlığında gümrük vergilerini benimsemesinin ana nedeni olduğu gibi, Biden’ın bu ticaret engellerinin çoğunu korumasının ve stratejik öneme sahip sektörler/maddeler üzerinde kendi düzenlemelerini uygulamasının da arkasındaki gerekçedir.
Son olarak, gümrük vergileri diğer ülkelerin adil olmayan ticaret uygulamalarına karşı önlem almak ve karşılık vermek için de kullanılır. Diğer ülkeler yasa dışı uygulamalarda bulunabilir veya dış pazarlarda pay kapabilmek için ihracatlarının fiyatlarını yapay olarak düşürebilir. Mayıs 2024’te yeni gümrük vergilerini açıklayan Beyaz Saray bildirisinde, Biden yönetimi yeni ticaret engellerinin gerekçesini şöyle açıkladı: “Çin’in teknoloji transferi, fikri mülkiyet ve inovasyon konularında adil olmayan ticaret uygulamaları Amerikan işletmeleri ve çalışanlarını tehdit ediyor,” denildi. “Ayrıca Çin, küresel pazarları yapay olarak düşük fiyatlı ihracatlarla dolduruyor.”
Gümrük Vergilerine Kim Yetki Verir ve Nasıl Uygulanır?
Anayasa uzun süre Kongre’ye “yabancı ülkelerle ticareti düzenleme” yetkisi vermiş olsa da, son yüzyılda çıkarılan birçok yasa bu yetkileri ağırlıklı olarak yürütme organına devretmiştir. Günümüzde, belirli ülkelere gümrük vergisi uygulama kararının büyük ölçüde başkan ve yönetimi tarafından verildiği görülmektedir.
Başkanın gümrük vergilerini ilan etme yetkisi olsa da, ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) bu bildirimin yasalara dönüşmesinden sorumludur. Bu kurum, uluslararası ticaretin çok daha geniş çaplı yönetiminde de önemli rol oynamakta; araştırma ve incelemeler gerçekleştirerek gelecekteki gümrük vergisi ve ticaret politikalarını şekillendirmektedir.
Son olarak ABD Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) kurumu, ABD sınırında gümrük vergilerinin ve diğer ticaret engellerinin uygulanmasından sorumlu sahadaki ajanstır. CBP görevlileri ve onlara destek veren diğer federal ajans personeli, ithalatçılardan direkt olarak gümrük vergilerini tahsil ederek ABD genelinde ticaret uyumunu sağlamaktadır.
Harmonized Tariff Schedule (HTS) Nedir?
ABD Uluslararası Ticaret Komisyonu’na göre, Harmonized Tariff Schedule “ticarette tüm ürünlerin vergi, kota ve istatistiksel amaçlarla tanımlanmasını sağlayan hiyerarşik bir yapıdan oluşur”. Pratikte, HTS federal kurumların Amerika’ya ithal edilen mallar için gümrük oranlarını belirlemesinde başvurdukları büyük bir veri tabanıdır.
Tüm ithalatlar, ürün kategorisi, malzeme bileşimi ve tasarlanan işlevine göre 10 haneli bir HTS kodu ile atanır ve bu kod HTS veri tabanında aranabilir durumdadır. Şu anda federal kurumların ithal ürünlerin gümrük oranı, kotası ve diğer finansal etkilerini belirlemesinde kullandığı 19.000’den fazla HTS kodu bulunmaktadır.
:quality(85))
Etkilenen Komponentlerin Toplam Sayısı
Z2Data'nın veritabanındaki tüm komponentlere dayalı analize göre, Çin ürünlerine yönelik önerilen gümrük vergisi artışlarından 6,6 milyon elektronik komponent etkilenebilir. Bu sayıya 760'tan fazla toplam emtia türü dahildir.
- 6,6 milyon aktif elektronik komponent
- 764 toplam emtia türü
Başkan Seçilmiş Trump’ın önerdiği gümrük vergisi artışlarından etkilenebilecek tüm elektronik komponentlerin –pasifler, yarı iletkenler ve emtia türleri dahil– daha ayrıntılı dökümü için tam etki raporumuzu indirebilirsiniz.
Z2Data ile Gümrük Vergilerine Karşı Hangi Komponentlerin Savunmasız Olduğunu Bilebilirsiniz
Yeni bir başkanlık yönetimine geçerken, ticaret ve yaptırımlar konusundaki belirsizlik düzeyi son derece yüksek. Belirsizliğin yüksek olması üreticiler için daha fazla risk anlamına gelir ve savunmasızlıklarını anlamak isteyen işletmelerin tedarik zincirlerinde maksimum görünürlüğe ihtiyaçları vardır.
Z2Data olarak, parça-konum haritalama gibi araçlarla komponentlerinizin nereden geldiğini görmenizi sağlıyoruz; böylece firmalar, malzeme listelerini kullanarak parçalarını dünya çapındaki üreticilere ve tesislere sorunsuz şekilde bağlayabilirler. Supply Chain Watch aracındaki Sourcing Status özelliğimiz, ticaret mevzuat uyumu yönetiminizde size ek avantaj sunar; kuruluşunuza tesis ve ülke bağımlılıklarınıza dair görünürlük sağlar ve gümrük vergilerine ve diğer ticaret engellerine tabi komponentleri tespit etme olanağı sunar.