:quality(85))
Unia Europejska (UE) wdrożyła „Rozporządzenie w sprawie minerałów z regionów objętych konfliktami”, mające na celu rozwiązanie problemu minerałów z regionów ogarniętych konfliktami. Rozporządzenie zostało przyjęte w 2017 roku i weszło w życie 1 stycznia 2021 roku.
Celem Rozporządzenia w sprawie minerałów z regionów objętych konfliktami jest promowanie odpowiedzialnych praktyk pozyskiwania surowców oraz zapobieganie angażowaniu się przedsiębiorstw w konflikty zbrojne i naruszanie praw człowieka poprzez ich łańcuchy dostaw. Stanowi ono część szerszego, globalnego wysiłku na rzecz rozwiązania problemu minerałów z regionów objętych konfliktami i zapewnienia, że są one pozyskiwane w sposób odpowiedzialny i etyczny. Rozporządzenie obowiązuje wszystkich importerów cyny, tantalu, wolframu i złota do UE, pochodzących z regionów dotkniętych konfliktami oraz obszarów wysokiego ryzyka, niezależnie od ich wielkości czy branży.
Przedsiębiorstwa w UE importujące cynę, tantal, wolfram lub złoto („3TG”) z regionów objętych konfliktami oraz obszarów wysokiego ryzyka muszą przestrzegać Rozporządzenia UE dotyczącego minerałów z regionów objętych konfliktami.
Importerzy są zobowiązani do przeprowadzania należytej staranności (due diligence), aby identyfikować ryzyka w swoim łańcuchu dostaw i podejmować działania ograniczające pozyskiwanie minerałów finansujących grupy zbrojne lub przyczyniających się do naruszeń praw człowieka.
Proces należytej staranności obejmuje kilka etapów, takich jak wdrożenie solidnych systemów zarządzania w firmie, identyfikacja i ocena ryzyka w łańcuchu dostaw oraz podejmowanie działań minimalizujących zidentyfikowane zagrożenia. Przedsiębiorstwa muszą również sporządzać raporty na temat swoich działań w zakresie należytej staranności oraz przekazywać informacje o swoim łańcuchu dostaw Komisji Europejskiej.
Należyta staranność musi być prowadzona zgodnie z uznanymi na arenie międzynarodowej standardami, takimi jak Wytyczne OECD dotyczące należytej staranności w odpowiedzialnych łańcuchach dostaw minerałów z regionów dotkniętych konfliktami oraz obszarów wysokiego ryzyka (OECD Due Diligence Guidance for Responsible Supply Chains of Minerals from Conflict-Affected and High-Risk Areas). Ponadto proces ten powinien zostać udokumentowany i być dostępny dla właściwych organów na ich żądanie.
Wytyczne OECD nakładają na importerów następujące obowiązki:
Aby zachować zgodność z rozporządzeniem, przedsiębiorstwa muszą realizować proces należytej staranności obejmujący następujące kroki:
- Wdrożenie solidnych systemów zarządzania: Przedsiębiorstwa są zobowiązane do ustanowienia polityki odpowiedzialnego pozyskiwania minerałów oraz przekazania jej swoim dostawcom i interesariuszom. Muszą także wyznaczyć osoby odpowiedzialne za zarządzanie procesem należytej staranności i przeznaczyć na ten cel odpowiednie zasoby.
- Identyfikacja i ocena ryzyk w łańcuchu dostaw: Przedsiębiorstwa muszą zidentyfikować hutników i rafinerów w swoim łańcuchu dostaw oraz ocenić ich praktyki w zakresie należytej staranności. Powinny także określić ryzyka pozyskiwania 3TG z regionów objętych konfliktami oraz obszarów wysokiego ryzyka i ocenić wagę tych zagrożeń.
- Podejmowanie działań ograniczających ryzyka: Przedsiębiorstwa muszą podjąć działania minimalizujące zidentyfikowane ryzyka, np. współpracować z dostawcami w celu poprawy ich praktyk należytej staranności lub zakończyć współpracę z dostawcami niespełniającymi wymogów rozporządzenia.
- Raportowanie praktyk należytej staranności: Przedsiębiorstwa mają obowiązek raportować swoje działania w zakresie należytej staranności, w tym kroki podjęte w celu identyfikacji i minimalizacji zagrożeń w łańcuchu dostaw. Muszą także przekazać informacje o krajach pochodzenia importowanych 3TG oraz o hutnikach i rafinerach występujących w łańcuchu dostaw.
Wymagania dla różnych typów przedsiębiorstw
Produkcja wyrobów często wiąże się z zaangażowaniem wielu dostawców i partnerów biznesowych w całym łańcuchu dostaw. Dlatego UE podzieliła te przedsiębiorstwa na dwie grupy w zależności od ich funkcji.
Firmy zajmujące się wydobyciem, przetwarzaniem i rafinacją surowców określane są jako „przedsiębiorstwa upstream”.
Do przedsiębiorstw upstream w UE zalicza się:
- Kopalnie.
- Handlowców surowcami.
- Hutników.
- Rafinerów.
Druga klasyfikacja dotyczy przedsiębiorstw, które dokonują dalszego przetwarzania wyprodukowanych metali w gotowe produkty. Firmy te określa się jako „przedsiębiorstwa downstream”. Do tej grupy zaliczają się też podmioty sprzedające produkty innym firmom, instytucjom rządowym lub osobom fizycznym.
Jak zapewnić odpowiedzialne pozyskiwanie minerałów
Importerzy w UE mają obowiązek wdrożyć wewnętrzne systemy i procedury umożliwiające uzyskanie informacji o kraju pochodzenia minerałów, importowanych ilościach oraz czasie wydobycia.
Ponadto importerzy minerałów i metali muszą:
- Sporządzić wykaz importowanych minerałów według nazw handlowych i rodzaju, oraz;
- Podać nazwy i adresy swoich dostawców.
W przypadku gdy minerały pochodzą z regionów objętych konfliktami oraz obszarów wysokiego ryzyka, importerzy mają również obowiązek podania następujących informacji:
- Nazwa kopalni, z której pochodzą minerały;
- Miejsca, w których minerały były konsolidowane, sprzedawane i przetwarzane, oraz;
- Wysokość zapłaconych podatków, opłat i tantiem.
Jak spełnić wymogi rozporządzenia
Przedsiębiorstwa, które wdrażają należycie proces należytej staranności, w pierwszej kolejności oceniają ryzyko związane z pozyskiwaniem surowców z regionów niestabilnych lub dotkniętych konfliktami. Każde państwo członkowskie UE wyznaczyło właściwy organ odpowiedzialny za odbiór oraz analizę raportów dotyczących minerałów z regionów objętych konfliktami, przesyłanych przez przedsiębiorstwa. Organ ten może również prowadzić kontrole i audyty w firmach w celu weryfikacji poprawności i kompletności składanych danych.
Komisja Europejska pełni również rolę nadzorczą w zakresie wdrażania Rozporządzenia w sprawie minerałów z regionów objętych konfliktami. Jest odpowiedzialna za publikację wykazu certyfikowanych hutników i rafinerów, którzy przeszli audyt i zostali uznani za spełniających wymogi rozporządzenia dotyczące należytej staranności. Lista ta jest aktualizowana co roku i dostępna na stronie internetowej Komisji Europejskiej.
Podmioty, które nie przestrzegają Rozporządzenia w sprawie minerałów z regionów objętych konfliktami, mogą zostać objęte karami lub innymi środkami egzekucyjnymi ze strony właściwych organów. Do środków tych zalicza się m.in. grzywny, publiczne upomnienia czy nawet zawieszenie lub cofnięcie licencji na prowadzenie działalności gospodarczej. Dlatego firmy muszą przestrzegać rozporządzenia i przekazywać właściwym organom dokładne i kompletne raporty dotyczące minerałów z regionów objętych konfliktami.
