Wat is het EU-conflictmineralenbeleid en de -verordening?

De Europese Unie (EU) heeft de "Conflictmineralenverordening" ingevoerd, gericht op het aanpakken van het probleem van conflictmineralen. Deze verordening is in 2017 aangenomen en sinds 1 januari 2021 van kracht.

   Wat is het EU-conflictmineralenbeleid en de -verordening?

De Europese Unie (EU) heeft de "Conflictmineralenverordening" ingevoerd, die is ontworpen om het probleem van conflictmineralen aan te pakken. De verordening werd aangenomen in 2017 en is op 1 januari 2021 in werking getreden. 

De Conflictmineralenverordening heeft als doel verantwoorde sourcingpraktijken te bevorderen en te voorkomen dat bedrijven via hun supply chain bijdragen aan conflicten en schendingen van mensenrechten. Het maakt deel uit van een bredere wereldwijde inspanning om het probleem van conflictmineralen aan te pakken en te waarborgen dat mineralen op een verantwoorde en ethische manier worden ingekocht. De verordening geldt voor alle EU-importeurs van tin, tantaal, wolfraam en goud die afkomstig zijn uit door conflicten getroffen en hoogrisicogebieden, ongeacht hun omvang of sector.

Bedrijven in de EU die tin, tantaal, wolfraam en goud (3TG) importeren uit door conflicten getroffen en hoogrisicogebieden moeten voldoen aan de EU Conflictmineralenverordening. 

Importeurs zijn verplicht om due diligence (gepaste zorgvuldigheid) toe te passen om de risico’s in hun supply chain te identificeren en maatregelen te nemen om te voorkomen dat mineralen worden ingekocht waarmee gewapende groepen worden gefinancierd of die bijdragen aan mensenrechtenschendingen. 

Het due diligence-proces omvat meerdere stappen, zoals het opzetten van robuuste bedrijfsmanagementsystemen, het identificeren en beoordelen van risico’s in de supply chain en het nemen van maatregelen om deze risico’s te mitigeren. Bedrijven moeten daarnaast rapporteren over hun due diligence-praktijken en informatie over hun supply chain aan de Europese Commissie verstrekken.

Bedrijven dienen hun due diligence uit te voeren volgens internationaal erkende standaarden, zoals de OECD Due Diligence Guidance for Responsible Supply Chains of Minerals from Conflict-Affected and High-Risk Areas. Bovendien moet het due diligence-proces worden gedocumenteerd en op verzoek aan de bevoegde autoriteiten beschikbaar worden gesteld.

De OECD Guidance vereist dat importeurs:  

Om aan de verordening te voldoen, moeten bedrijven een due diligence-proces volgen dat uit de volgende stappen bestaat:

  • Robuuste bedrijfsmanagementsystemen opzetten: Bedrijven moeten een beleid vaststellen voor verantwoorde mineralensourcing en ervoor zorgen dat dit wordt gecommuniceerd naar hun leveranciers en stakeholders. Tevens moeten zij verantwoordelijkheden toewijzen voor het beheer van het due diligence-proces en voldoende middelen beschikbaar stellen.
  • Risico’s in de supply chain identificeren en beoordelen: Bedrijven moeten de smelterijen en raffinaderijen in hun supply chain identificeren en hun due diligence-praktijken beoordelen. Ook moeten de risico’s van sourcing van 3TG uit conflict- en hoogrisicogebieden worden vastgesteld en de ernst ervan geëvalueerd.
  • Maatregelen nemen ter mitigatie van risico’s: Bedrijven moeten de geïdentificeerde risico’s mitigeren, bijvoorbeeld door samen te werken met leveranciers om hun due diligence-praktijken te verbeteren of de relatie te beëindigen met leveranciers die niet aan de requirements van de verordening voldoen.
  • Rapporteren over due diligence-praktijken: Bedrijven moeten rapporteren over hun due diligence-praktijken, inclusief de genomen stappen om risico’s in hun supply chain te identificeren en te mitigeren. Zij moeten tevens informatie verstrekken over het land van herkomst van de geïmporteerde 3TG en over de smelterijen en raffinaderijen in hun supply chain. 

Vereisten voor verschillende bedrijven

Het produceren van goederen omvat vaak tal van leveranciers- en zakenpartnerschappen door de hele supply chain. Daarom heeft de EU deze bedrijven onderverdeeld in twee groepen op basis van hun functie. 

Bedrijven die grondstoffen delven, verwerken en raffineren worden "upstream companies" genoemd. 

De EU classificeert upstream bedrijven als:

  • Mijnbouwbedrijven.
  • Grondstoffenhandelaren.
  • Smelterijen.
  • Raffinaderijen.

De tweede classificatie geldt voor bedrijven die de metalen die in het upstream-stadium zijn geproduceerd verder verwerken tot een eindproduct. Deze bedrijven worden aangeduid als "downstream companies". Ook bedrijven die producten verkopen aan andere bedrijven, overheden of particulieren worden geclassificeerd als downstream companies.

Hoe u ervoor zorgt dat een mineraal verantwoord is ingekocht

Importeurs in de EU zijn verplicht interne systemen en procedures op te zetten waarmee zij informatie kunnen verstrekken over het land van herkomst van de mineralen, de geïmporteerde hoeveelheden en het tijdstip van winning.

Verder moeten importeurs van mineralen en metalen:

  • De geïmporteerde mineralen benoemen naar handelsnaam en type, en;
  • De namen en adressen van hun leveranciers opgeven.

Wanneer mineralen afkomstig zijn uit door conflicten getroffen en hoogrisicogebieden, moeten importeurs tevens het volgende verstrekken:

  • De mijn waar de mineralen vandaan komen;
  • De locaties waar de mineralen zijn verzameld, verhandeld en verwerkt, en;
  • De betaalde belastingen, heffingen en royalties.

Hoe voldoet u aan de verordening

Bedrijven die due diligence verrichten, beoordelen eerst het risico dat samenhangt met het verkrijgen van grondstoffen uit instabiele of door conflicten getroffen regio’s. Elke EU-lidstaat heeft een bevoegde autoriteit aangesteld, die verantwoordelijk is voor het ontvangen en beoordelen van de conflictmineralenrapporten die bedrijven indienen. De bevoegde autoriteit kan daarnaast inspecties en audits bij bedrijven uitvoeren om de juistheid en volledigheid van de gerapporteerde informatie te controleren.

De Europese Commissie heeft daarnaast een toezichthoudende rol bij de implementatie van de Conflictmineralenverordening. Zij is verantwoordelijk voor het publiceren van een lijst van smelterijen en raffinaderijen die zijn gecontroleerd en voldoen aan de due diligence-verplichtingen uit de verordening. Deze lijst wordt jaarlijks geactualiseerd en is beschikbaar op de website van de Europese Commissie.

Bedrijven die niet voldoen aan de Conflictmineralenverordening kunnen sancties of andere handhavingsmaatregelen opgelegd krijgen door de bevoegde autoriteiten. Dit kan boetes, publieke berispingen of zelfs opschorting of intrekking van handelsvergunningen omvatten. Daarom moeten bedrijven aan de verordening voldoen en accurate, volledige conflictmineralenrapporten indienen bij de bevoegde autoriteiten.