:quality(85))
Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA), czyli amerykańska ustawa zakazująca importu przez firmy z USA jakichkolwiek towarów, których pochodzenie można powiązać z Regionem Autonomicznym Sinciang-Ujgur (XUAR) w Chinach lub firmami uczestniczącymi w państwowych programach pracy przymusowej, wchodzi w nowy etap egzekwowania.
:quality(85))
Od pierwszych miesięcy po wejściu w życie przepisów w 2022 roku istnieje silne, ponadpartyjne poparcie dla rozszerzenia zakresu ich egzekucji. Jednocześnie ośrodki badawcze oraz organizacje pozarządowe (NGO), takie jak Human Rights Watch czy Helena Kennedy Centre for International Justice przy Uniwersytecie Sheffield Hallam, prowadzą dochodzenia i publikują przełomowe raporty ujawniające nowe powiązania handlowe z szeroko zakrojonymi programami pracy przymusowej w Sinciangu. Ustalenia te obnażają niepokojące, systemowe powiązania pomiędzy XUAR a największymi światowymi branżami, zmieniając postrzeganie globalnych łańcuchów dostaw i ukazując, jak głęboko są one powiązane z długotrwałymi i zinstytucjonalizowanymi naruszeniami praw człowieka.
W znacznej mierze z powodu tych wydarzeń, Departament Bezpieczeństwa Krajowego (DHS), Forced Labor Enforcement Task Force (FLETF) oraz Customs and Border Protection (CBP, amerykańska służba celna) rozpoczęły intensyfikację egzekwowania przepisów UFLPA w 2024 r. Efekty tego są widoczne we wszystkich 328 punktach wjazdowych do USA.
Do najważniejszych zmian należą:
- Znaczący wzrost zarówno częstotliwości zatrzymań, jak i łącznej wartości zatrzymanych przesyłek
- Rozszerzenie listy branż kontrolowanych przez CBP poza sektory o najwyższym priorytecie, takie jak odzież
- Szereg nowych produktów i materiałów zatrzymywanych przez służby i poddawanych kontroli zgodności z UFLPA
Wszystkie te czynniki składają się na bardzo intensywny okres dla przepisów UFLPA. Jeżeli są zapowiedzią trendu na kolejne miesiące, rok 2024 prawdopodobnie przyniesie coraz większe zaostrzenie walki z pracą przymusową w amerykańskich łańcuchach dostaw.
Najważniejsze trendy w egzekwowaniu UFLPA w I kwartale 2024 r.
W pierwszych miesiącach od wejścia przepisów w czerwcu 2022 r. CBP stosowało relatywnie ostrożną i stopniową strategię kontroli. W ciągu pierwszych sześciu pełnych miesięcy funkcjonowania UFLPA zatrzymano towary o wartości około 750 mln USD. W 2024 roku agencja znacznie zaostrzyła działania. W pierwszym kwartale tego roku CBP zatrzymało importy warte ponad 800 mln USD na podstawie UFLPA — czyli niemal trzykrotnie więcej niż w analogicznym okresie rok wcześniej. Marzec 2024 r. (dla którego dostępne są najnowsze dane) przyniósł rekordową wartość zatrzymań w historii obowiązywania ustawy (luty był na drugim miejscu).
Drugim kluczowym trendem jest rosnące skupienie CBP na elektronice. Choć branża ta była ujęta na liście priorytetów FLETF już na wczesnym etapie, w tym roku stała się szczególnie dużym obszarem działań. Spośród importów zatrzymanych przez CBP w styczniu, lutym i marcu o wartości 830 mln USD, aż niemal 94% dotyczyło branży elektronicznej. Choć szerokie doniesienia wskazują, że wiele zatrzymań obejmuje moduły fotowoltaiczne i urządzenia do pozyskiwania energii słonecznej — branża ta pozyskuje znaczną część polisilikonu z Sinciangu — coraz wyraźniej widać, że CBP rozszerza kontrole także na inne kategorie produktów elektronicznych.
Rozszerzenie zakresu UFLPA: poza polisilikon, bawełnę i pomidory
Gdy UFLPA weszła w życie latem 2022 r., FLETF wskazała trzy sektory o najwyższym priorytecie: polisilikon, bawełnę i pomidory. Przez niemal dwa lata CBP w dużej mierze koncentrowało się na tych branżach, przy czym elektronika, odzież, obuwie, tekstylia i produkty rolne odpowiadały za ponad 70% wszystkich zatrzymań. Liczne dowody z ostatniego roku sugerują jednak, że agencje odpowiedzialne za UFLPA dążą do dalszego rozszerzenia egzekucji i objęcia nią kolejnych produktów.
W ubiegłym roku, w zaktualizowanym raporcie dla Kongresu, DHS oraz międzyagencyjna grupa zadaniowa zapowiedziały ścisłą współpracę z NGO i ośrodkami akademickimi, by identyfikować nowe „obszary potencjalnego ryzyka” udziału w programach pracy przymusowej w Chinach. Wskazano między innymi aluminium, stal, produkty winylowe, baterie, miedź, opony i inne części samochodowe. Raport sugerował, że produkty te będą „monitorowane” pod kątem narażenia na pracę przymusową, ale można go też odczytywać jako zapowiedź ewolucji strategii i priorytetów UFLPA.
Dalszym potwierdzeniem rozszerzania zakresu CBP są powiadomienia o zatrzymaniu przesyłek, które mają charakter wytycznych dla importerów dotyczących wymagań dokumentacyjnych przy zwalnianiu towarów zatrzymanych na podstawie UFLPA, i obejmują szczegółowe wytyczne dla konkretnych towarów objętych przepisami. Powiadomienia te były wielokrotnie aktualizowane, aby odzwierciedlić rozszerzanie działań CBP; obecnie obejmują one m.in. aluminium, stal, baterie, produkty z polichlorku winylu (PVC) oraz opony samochodowe. Choć nowe kategorie produktów nie są jeszcze wyraźnie widoczne w oficjalnych statystykach UFLPA, CBP wyraźnie buduje podstawy pod dalszą egzekucję w obszarach ryzyka określonych w raporcie z 2023 r.
Nadchodzi dalsze zaostrzenie egzekucji przepisów UFLPA
Patrząc poza pierwsze miesiące 2024 r., kilka ostatnich wydarzeń może wskazywać na jeszcze intensywniejsze egzekwowanie przepisów UFLPA w drugiej połowie roku.
W marcu tego roku Kongres uchwalił ustawę budżetową dla Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego, która zakładała istotne zwiększenie finansowania. Po pierwsze, DHS otrzymał dodatkowe 20 mln USD w stosunku do poprzedniego roku na walkę z pracą przymusową w amerykańskich portach. Ponadto przeznaczono ponad 420 mln USD na Office of Trade w CBP, czyli o ponad 10 mln USD więcej, niż wynosił wniosek agencji. W ustawie wyraźnie zaznaczono, że środki te mają „przywrócić planowane cięcia budżetowe CBP w działaniach przeciwko pracy przymusowej”. Dodatkowo 20 mln USD przeznaczono wprost dla CBP na rekrutację 150 nowych inspektorów. Choć te finansowe decyzje mogą wydawać się subtelne, są jednoznacznym sygnałem, że rząd federalny zamierza umożliwić agencjom dalszą skalę egzekwowania UFLPA i objęcie kontrolą kolejnych branż przemysłowych.
Mniej więcej w tym samym czasie, CBP zorganizowało w Filadelfii Trade Facilitation and Cargo Security Summit dla przedstawicieli branży. Podczas wydarzenia Laura Murphy, doradczyni ds. polityki w DHS i była profesor praw człowieka na Sheffield Hallam University — kluczowym źródle informacji o pracy przymusowej dla DHS i FLETF — zabrała głos podczas panelu dyskusyjnego. Omawiając UFLPA Entity List CBP, jednoznacznie nakreśliła plany agencji dotyczące intensywnego rozszerzania zakazu importu wobec chińskich firm. „Skupiamy się obecnie na rozwijaniu i rozszerzaniu listy podmiotów”, powiedziała Murphy. „Spodziewamy się, że w nadchodzących miesiącach pojawi się na niej znacznie więcej podmiotów.”
Choć nie są to przełomowe wydarzenia w historii UFLPA, stanowią one wyraźne wskazówki dotyczące kierunku, w jakim podąża egzekucja przepisów przez CBP w drugiej połowie roku oraz w 2025 r. Publicznie dostępne dane agencji jednoznacznie wykazują, że pierwszy kwartał 2024 r. przyniósł rekordowy poziom zatrzymań na podstawie UFLPA. Finansowanie, komunikaty oraz ogólna narracja wychodząca z Waszyngtonu wskazują, że trend rozszerzania egzekucji prawdopodobnie będzie kontynuowany, być może nawet jeszcze szybciej.
