Kulisy odważnej umowy rządu USA o podziale przychodów z producentami układów Nvidia & AMD

Najważniejsze informacje z artykułu:

• W zamian za licencje eksportowe umożliwiające firmom Nvidia i AMD sprzedaż określonych układów sztucznej inteligencji do Chin, firmy te zgodziły się przekazywać Departamentowi Handlu 15% przychodów z tych transakcji. 
• Aby w pełni zrozumieć znaczenie porozumienia między firmami Nvidia, AMD a rządem USA, należy ocenić szerszy kontekst konfliktu technologicznego pomiędzy USA a Chinami, w tym różnorodne ograniczenia eksportowe nakładane przez USA na Chiny w ciągu ostatnich pięciu lat. 
• Od momentu ogłoszenia umowy prawnicy zwracają uwagę na jej potencjalną niezgodność z prawem. Artykuł I, Sekcja 9 Konstytucji Stanów Zjednoczonych stanowi: „Nie wolno nakładać żadnych ceł ani podatków na artykuły eksportowane z jakiegokolwiek stanu” – zapis ten znany jest jako klauzula eksportowa. 

Co zawiera umowa dotycząca chipów AI? Kluczowe warunki i wyzwalacze

W niedzielę, 10 sierpnia, różne media poinformowały, że dwaj kluczowi amerykańscy producenci półprzewodników, Nvidia i Advanced Micro Devices (AMD), zawarli bezprecedensowe porozumienie z rządem federalnym. W zamian za licencje eksportowe umożliwiające sprzedaż określonych układów sztucznej inteligencji do Chin, firmy zgodziły się przekazywać Departamentowi Handlu 15% przychodów ze wspomnianej sprzedaży. 

Nvidia otrzyma prawo sprzedaży układu AI pod nazwą H20 klientom w Chinach, natomiast AMD uzyska licencję eksportową na sprzedaż swojego układu MI308, również przeznaczonego do zastosowań AI. 

Według doniesień The New York Times, dyrektor generalny Nvidia Jensen Huang spotkał się z prezydentem Trumpem w środę, 6 sierpnia, podczas którego zawarto umowę o podziale przychodów. Szczegóły dotyczące harmonogramu zawarcia podobnej umowy przez AMD nie zostały opisane tak szczegółowo, jednak firma z Santa Clara ostatecznie podpisała porozumienie w tym samym modelu. 

Na konferencji prasowej 11 sierpnia prezydent Trump potwierdził osiągnięcie porozumienia i opisał proces dojścia do niego, wskazując, że początkowo oczekiwał 20% udziału w przychodach Nvidia ze sprzedaży układów AI do Chin. Huang jednak wynegocjował obniżenie udziału do 15%. „Tak więc wynegocjowaliśmy niewielką transakcję. Sprzedaje więc w zasadzie stary układ”, powiedział Trump. W oświadczeniach po ogłoszeniu umowy Nvidia podkreśliła, że działa wyłącznie w oparciu o wytyczne określone przez rząd federalny. „Przestrzegamy zasad ustalanych przez rząd USA w odniesieniu do naszej działalności na rynkach światowych”, napisała Nvidia w oświadczeniu dla Associated Press. „Choć nie wysyłaliśmy H20 do Chin od miesięcy, mamy nadzieję, że zasady kontroli eksportu umożliwią Ameryce konkurowanie w Chinach i na rynkach światowych”. 

Krótka historia wojny na chipy między USA a Chinami

Aby zrozumieć, jak znaczące jest porozumienie między Nvidia, AMD a rządem USA, warto przyjrzeć się szeroko rozumianemu konfliktowi technologicznemu między USA i Chinami. Stany Zjednoczone wdrażają polityki mające na celu ograniczenie postępu technologicznego Chin już od maja 2020 roku, kiedy to Departament Handlu USA ogłosił zakaz projektowania lub produkcji półprzewodników dla Huawei przez firmy wykorzystujące amerykańską technologię – Huawei to jeden z największych i najbardziej dochodowych chińskich koncernów technologicznych. Od tego czasu rząd USA wprowadził kolejne ograniczenia eksportowe wobec Chin. 

Oś czasu ograniczeń licencji eksportowych USA na Chiny

• Maj 2020: Departament Handlu USA ogłasza zakaz projektowania lub produkcji półprzewodników dla Huawei przez firmy używające amerykańskiej technologii. W ciągu kilku dni TSMC zastosowało się do wytycznych i zaprzestało przyjmowania zamówień od Huawei. Do 2023 roku zyski chińskiego giganta telekomunikacyjnego spadły o prawie 70%.
• Październik 2022: Biuro Bezpieczeństwa Przemysłowego (BIS) wprowadza ograniczenia eksportowe na Chiny, zakazując amerykańskim producentom wysyłania układów scalonych, sprzętu do produkcji półprzewodników (SME) i wielu innych powiązanych technologii. 
• Październik 2023: BIS rozszerza reżim kontroli eksportu ustanowiony rok wcześniej, poszerzając listę ograniczonych towarów oraz dopisując 13 chińskich firm do listy Entity List. „Rząd Chińskiej Republiki Ludowej dąży do przekierowywania wielu technologii cywilnych, zwłaszcza z zakresu obliczeń, kosmosu, AI i komunikacji, na potrzeby superkomputerów w programach fuzji cywilno-wojskowej, a także innych obszarów jak nadzór powiązany z naruszeniami praw człowieka” – tłumaczył wówczas przedstawiciel Departamentu Handlu w czasie wdrożenia ograniczeń.

Umowa dotycząca podziału przychodów zawarta przez administrację Trumpa z firmami Nvidia i AMD jest szczególna, ponieważ wyraźnie odbiega od dotychczasowych wysiłków rządu amerykańskiego mających na celu zahamowanie postępu technologicznego Chin. Działania te koncentrowały się na uniemożliwieniu Chinom realizacji doktryny „fuzji cywilno-wojskowej”, uznawanej przez wielu za klucz do ich strategii wyprzedzenia USA jako światowego supermocarstwa. Podejście Trumpa może być natomiast postrzegane jako mniej strategiczne, a bardziej transakcyjne: dopóki USA czerpią zyski z handlu z Chinami, przekazanie im technologii do rozwoju AI jest dopuszczalne.  

Umowa dotycząca podziału przychodów zawarta przez administrację Trumpa z firmami Nvidia i AMD jest szczególna, ponieważ wyraźnie odbiega od dotychczasowych wysiłków rządu amerykańskiego mających na celu zahamowanie postępu technologicznego Chin.

Skutki finansowe udzielania licencji eksportowych na układy AI 

Konsekwencje finansowe umowy o podziale przychodów są istotne – zarówno Nvidia, jak i AMD zobowiązują się przekazywać znaczne sumy przyszłych zysków do budżetu amerykańskiego. 

• Nvidia: W 2024 roku projektant układów osiągnął przychody z rynku chińskiego rzędu 18 mld dolarów. Przy takich założeniach firma może przekazywać Departamentowi Handlu nawet 2,7 mld dolarów rocznie za dostęp do rynku chińskiego. 
• AMD: Firma znacznie mniejsza od Nvidia, z przychodami nieco poniżej 26 mld dolarów w 2024 roku, sprzedaje do Chin układy za ok. 800 mln dolarów rocznie. Oznacza to przekazanie około 120 mln dolarów rocznie do budżetu USA. 
• Departament Handlu USA: Umowa może przynieść Departamentowi Handlu USA od 2 do 3 mld dolarów rocznie, zależnie od wielkości sprzedaży układów AI do Chin przez Nvidia i AMD. Chociaż wydaje się to znacząca suma, jest ona niewielka w porównaniu z dochodami, jakie obecnie uzyskuje administracja Trumpa z tytułu szerokiego reżimu taryfowego – w samym maju, czerwcu i lipcu rząd USA zebrał ponad 25 mld dolarów z tytułu ceł. Jeśli obecna umowa zapoczątkuje szerszą praktykę podziału przychodów, kwoty te mogą szybko wzrosnąć.

Większość analityków, którzy komentowali umowę, uważa ją za korzystną dla amerykańskich producentów chipów, nie oznacza to jednak, że nie odczują oni presji finansowej wynikającej z konieczności dzielenia się przychodami. Nvidia może stracić od 8% do 10% swojej marży brutto na rynku chińskim, podczas gdy spadek marży AMD ma być umiarkowany i wynosić około 5%. 

Czy porozumienie o podziale przychodów z firmami Nvidia i AMD jest nielegalne?

Choć umowa została publicznie ogłoszona zaledwie kilka dni temu, już teraz wywołała gorącą dyskusję dotyczącą legalności śmiałych działań administracji Trumpa wobec dwóch największych krajowych producentów półprzewodników. 

• Peter Harrell, pracownik Białego Domu ds. gospodarki międzynarodowej w administracji Bidena, już wkrótce po ogłoszeniu umowy uznał ją za niezgodną z konstytucją. „Oprócz politycznych problemów związanych z naliczaniem 15% udziału w przychodach tylko Nvidia i AMD za sprzedaż zaawansowanych układów w Chinach, konstytucja USA jednoznacznie zakazuje podatków eksportowych” – napisał w mediach społecznościowych w niedzielę, 10 sierpnia. 
• Christopher Padilla, były urzędnik ds. kontroli eksportu w administracji George’a W. Busha, nazwał w Washington Post porozumienie „bezprecedensowym i niebezpiecznym”. Podkreślił przy tym, że „kontrole eksportu służą ochronie bezpieczeństwa narodowego, a nie zbieraniu rządowych przychodów”. 

Od chwili ogłoszenia umowy prawnicy jeszcze wyraźniej wskazują na jej niepewność prawną. Artykuł I, sekcja 9 Konstytucji Stanów Zjednoczonych stanowi: „Nie wolno nakładać żadnych ceł ani podatków na artykuły eksportowane z jakiegokolwiek stanu” – zapis ten znany jest jako klauzula eksportowa. Również nowsze przepisy poddają to działanie w wątpliwość: Ustawa o reformie kontroli eksportu z 2018 r. wydaje się wyraźnie zakazywać pobierania opłat związanych z licencjami eksportowymi. 50 U.S.C. § 4815(c) stanowi: „Nie można pobierać żadnych opłat w związku ze składaniem, rozpatrywaniem ani rozważaniem wniosku o licencję ani innych wniosków dotyczących dowolnych regulacji obowiązujących na podstawie niniejszego rozdziału”.

Przedstawiciele administracji Trumpa przyznali, że nadal pracują nad kwestiami prawnymi związanymi z finalizacją tej nietypowej i kontrowersyjnej umowy. 14 sierpnia rzeczniczka Białego Domu Karoline Leavitt poinformowała, że Departament Handlu wciąż koncentruje się na pokonywaniu kolejnych przeszkód proceduralnych. „Kwestie prawne i mechanizmy wdrożenia rozstrzyga obecnie Departament Handlu, dlatego w sprawie szczegółów odsyłam Państwa właśnie tam” – oświadczyła. 

Przedstawiciele administracji Trumpa przyznali, że nadal pracują nad kwestiami prawnymi związanymi z finalizacją tej nietypowej i kontrowersyjnej umowy.

Zarządzanie ryzykiem w łańcuchu dostaw wsparciem przy zmianach w globalnych łańcuchach dostaw

Choć umowa o podziale przychodów pomiędzy Nvidia, AMD i rządem USA nie została jeszcze sfinalizowana, może być zapowiedzią przyszłych zmian dla amerykańskich przedsiębiorstw eksportujących. W obliczu niepewności i zmienności, jaką administracja Trumpa wprowadziła do krajowych i międzynarodowych łańcuchów dostaw, organizacje muszą obecnie w jeszcze większym stopniu polegać na elastyczności i proaktywnym zarządzaniu ryzykiem.

Platforma zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM) Z2Data łączy pełną widoczność łańcucha dostaw, ocenę ryzyka, sub-tier intelligence i inne funkcjonalności w kompleksowym narzędziu do identyfikacji i minimalizowania ryzyka w Państwa łańcuchu dostaw. Rozwiązanie SCRM oferowane przez Z2Data pozwala firmom korzystać z szeregu funkcji wzmacniających odporność w sieciach produkcyjnych:

• Mapowanie łańcucha dostaw
• Sub-Tier Intelligence
• Gotowe oceny ryzyka
• Monitorowanie ryzyka w czasie rzeczywistym
• Wykrywanie zdarzeń i analiza wpływu
• Oceny zdarzeń oparte na AI

Aby dowiedzieć się więcej o Z2Data i o tym, jak rozwiązania firmy mogą pomóc Państwa organizacji w skutecznym poruszaniu się po dynamicznym obszarze ryzyk w łańcuchu dostaw, warto umówić bezpłatne demo z jednym z naszych ekspertów produktowych.