De echte redenen waarom componentveroudering sneller dan ooit plaatsvindt

Belangrijkste punten uit het artikel:

• Hoewel componentenveroudering algemeen wordt gezien als een onvermijdelijk aspect van productlevenscycli, zijn de EOL-cijfers in de jaren 2020 tot ongekende hoogten gestegen.
• Een van de voornaamste krachten achter componentenveroudering is het steeds snellere tempo van technologische vooruitgang. Wanneer de toonaangevende chipfabrikanten nieuwe, meer geavanceerde halfgeleidertechnologie ontwikkelen, raken volwassen chips geleidelijk uit de gratie en bereiken uiteindelijk het einde levensduur (EOL).
• Grote verstoringen kunnen eveneens tot verouderingsgolven leiden. Wanneer fabrikanten worden geconfronteerd met grootschalige disrupties, tekorten en andere belangrijke druk op hun toeleveringsketens, kiezen zij vaak voor hun meest winstgevende producten — terwijl onderdelen die minder waarde opleveren worden afgestoten.

In de wereld van elektronische componenten vormt veroudering al lange tijd een persistente risicofactor. De dreiging dat een fabrikant een productiebeëindigingsmelding (PDN) voor een specifiek onderdeel uitstuurt, hangt voortdurend boven de continuïteit van de productie en brengt componenten, producten en bestaande ontwerpen in gevaar. 

Hoewel componentenveroudering breed wordt geaccepteerd als een onvermijdelijk aspect van productlevenscycli, zijn de EOL-cijfers in de jaren 2020 tot niet eerder geziene hoogten gestegen. In 2021, toen de COVID-19-pandemie de vraag- en aanboddynamiek in de elektronicasector op z'n kop zette, werden bijna 530.000 onderdelen obsoleet verklaard. Het jaar erop steeg dat cijfer nog verder: in 2022 werden meer dan 750.000 componenten uit productie genomen, een stijging van bijna 50% ten opzichte van het voorgaande jaar.

De EOL-trends die tijdens de pandemie werden waargenomen, zijn sindsdien enigszins afgenomen: in 2023 gingen circa 475.000 onderdelen uit productie, en de cijfers over 2024 zijn vergelijkbaar. Toch opereren fabrikanten nog steeds in een landschap waarin onderdelen veel minder lang meegaan dan voorheen — componenten doorlopen nu gemiddeld slechts twee tot vijf jaar voordat zij uitgefaseerd worden. 

Dit alles roept de vraag op: waarom raken componenten tegenwoordig veel sneller verouderd dan tien of twintig jaar geleden? 

Om deze vraag te beantwoorden, hebben wij contact opgenomen met Bjoern Bartels, managing director van AMSYS en een erkend autoriteit op het gebied van obsolescentiemanagement. Hoewel een aantal van de besproken factoren al tientallen jaren speelt, zijn zij de afgelopen jaren in omvang toegenomen of versneld, wat leidt tot een hogere verouderingssnelheid binnen de sector.

Technologische vooruitgang: evoluties en revoluties

Technologische evolutie

Een van de sterkste aanjagers van componentenveroudering is het alsmaar toenemende tempo van technologische vooruitgang. Wanneer de toonaangevende chipfabrikanten nieuwe, geavanceerdere halfgeleidertechnologieën ontwikkelen, raken volwassen chips geleidelijk verouderd en bereiken uiteindelijk EOL. Bartels duidt deze betekenisvolle, maar stapsgewijze vooruitgang — kleinere wafers, verbeterde prestaties en efficiëntie — als "technologische evolutie". 

Technologische revolutie

De tweede, meer ingrijpende manier waarop technologie vooruitgaat noemt Bartels een "technologische revolutie". "Dit is het moment waarop bestaande technologieën volledig worden vervangen door nieuwe technologieën", aldus Bartels. Hij noemt fysieke dragers als voorbeeld van zo’n revolutie: in ruim twee decennia, van eind jaren 80 tot begin 2000, ging de maatschappij van VHS naar DVD naar Blu-ray, waarbij elke generatie de vorige grotendeels verving. "En tegenwoordig hebben we die technologieën helemaal niet meer nodig, want we streamen," voegt hij toe.

Hoewel technologische revolutie minder vaak voorkomt dan evolutie — zeker binnen elektronische componenten — gebeurt het nog steeds. Transistors vervingen vacuümbuizen in elektronische componenten en solid-state drives namen de plaats in van harde schijven als dominante opslaghardware. Technologische revoluties als deze stuwen doorgaans een brede, zij het tijdelijke, golf van veroudering door de elektronische toeleveringsketen. 

“Dit is het moment waarop bestaande technologieën volledig worden vervangen door nieuwe technologieën."

Fusies en overnames

Fusies en overnames vormen een relatief normaal verschijnsel binnen de wereld van chipfabrikanten en componentenproducenten. Alleen al de afgelopen jaren hebben diverse grote bedrijven kleinere spelers overgenomen om hun portfolio uit te breiden of hun concurrentiepositie te versterken binnen specifieke productcategorieën. 

• In 2022 voltooide Advanced Micro Devices (AMD) de overname van Xilinx, een toonaangevende producent van programmeerbare logica, waaronder field-programmable gate arrays (FPGA’s) en Systems on a Chip (SoC), voor 49 miljard dollar.
• In 2021 ging Renesas Electronics over tot de aankoop van Dialog Semiconductor voor 6 miljard dollar. Deze acquisitie verschafte Renesas een breed scala aan producten op het gebied van smart home-technologie en de auto-industrie, waaronder mixed-signal geïntegreerde schakelingen (IC’s).
• In 2020 nam Infineon Technologies Cypress Semiconductor over voor 10 miljard dollar. Hierdoor kon Infineon zijn geheugenportfolio uitbreiden en zijn aanbod van embedded oplossingen voor de automobielsector, industriële productie en slimme apparaten vergroten. 

Hoewel deze M&A’s gunstig zijn voor de overnemende partij, consolideren zij tegelijk de bredere markt voor elektronische componenten. Na een fusie of overname zet de fabrikant vaak in op het reduceren van doublures en overlappende productlijnen, primair door gericht onderdelen uit te faseren. Dit soort gerichte reorganisaties vormen een drijvende kracht voor componentenveroudering, vooral direct na een grote overname in de sector.

Grootschalige verstoringen

Bij reflectie op de impact van de COVID-19-pandemie op de elektronicabranche en de halfgeleiders die deze aandrijven, ligt de nadruk vaak op de combinatie van toenemende vraag en beperkt aanbod. Die beschouwing veronachtzaamt echter een ander essentieel aspect, wat blijkt uit de hoge EOL-cijfers in 2021 en 2022. 

Focus op top-producten

Wanneer fabrikanten met grote verstoringen, tekorten en andere serieuze supply chain-stress worden geconfronteerd, gaan zij vaak nóg sterker inzetten op hun meest winstgevende producten en nemen tegelijkertijd afscheid van onderdelen die minder opleveren. Alles draait daarbij om de schaarstementaliteit die bedrijven in turbulente tijden aannemen, aldus Bartels. "Als zeldzame aardmetalen of andere grondstoffen moeilijk verkrijgbaar zijn, gebruiken bedrijven die materialen voor hun high-volume, high-margin onderdelen," zegt hij. "En zij laten de minder winstgevende onderdelen uit productie nemen." 

Of het nu gaat om pandemieën, geopolitieke conflicten of natuurrampen — als toeleveringsketens onder druk staan en toegang tot kritische grondstoffen wordt beperkt, moeten fabrikanten moeilijke keuzes maken over de allocatie van schaarse voorraden silicium, germanium of galliumnitride, om enkele belangrijke halfgeleidermaterialen te noemen. "Dat zet hun businessmodel dusdanig onder druk dat zij moeten concluderen: deze laag-rendabele onderdelen zijn niet langer de moeite waard," aldus Bartels. Dergelijke interne keuzes leiden tot meer veroudering van componenten binnen de gehele elektronicamarkt.

“Als zeldzame aardmetalen of andere grondstoffen moeilijk verkrijgbaar zijn, gebruiken bedrijven die materialen voor hun high-volume, high-margin onderdelen."

ESG en milieuwetgeving

De opkomst van belangrijke milieuwetgeving in de afgelopen decennia heeft eveneens bijgedragen aan het versneld uit productie nemen van componenten. De invoering van de Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische Stoffen (REACH), de Restriction of Hazardous Substances (RoHS), en de uitbreiding van RoHS (RoHS 2) in 2013, zorgden stuk voor stuk voor een tijdelijke toename van veroudering doordat fabrikanten stopten met de productie van oudere, niet-conforme onderdelen. 

Hoewel grote milieuwetgeving niet elk jaar in werking treedt, kunnen kleinere regulerende ontwikkelingen ook hun weerslag hebben op de productie van componenten. Jaarlijkse toevoegingen aan de Substances of Very High Concern (SVHC)-lijst en nieuwe richtlijnen voor het beperken van PFAS zijn voorbeelden van kleiner-schalse regelingen die veroudering kunnen veroorzaken, zij het in beperkte mate. "Regelgeving en wijzigingen daarin maken onderdelen obsoleet," zegt Bartels. 

De-risking van China-afhankelijkheid

Nu de geopolitieke spanningen in de jaren 2020 tussen de VS en China verder oplopen, zoeken steeds meer Amerikaanse bedrijven naar mogelijkheden om hun productie uit China te verplaatsen. Dit is allerminst nieuw: “de-risking” ten opzichte van China is al jaren een gevestigde supply chain-strategie. Minder besproken is echter de impact van deze China+1-sourcingstrategieën op veroudering van componenten. 

Zoals Bartels uitlegt, produceren kleine, nichespelers in China vaak grote hoeveelheden van een specifiek onderdeel voor slechts een handvol Amerikaanse bedrijven. Als een van deze Amerikaanse OEM’s besluit deze goederen niet langer uit China te betrekken, kan die ene sourcingbeslissing grote gevolgen hebben voor de Chinese leverancier. "Dat kan 50% van de totale omzet van die productievestiging uitmaken," zegt Bartels als hypothetisch voorbeeld. Om het omzetverlies te compenseren, "zal die fabriek simpelweg andere producten gaan vervaardigen," waardoor een component met plotseling weggevallen vraag richting EOL wordt geduwd.

Nieuwe en opkomende cybersecurity-eisen

Een laatste factor in het versnellende tempo van componentenveroudering betreft de voortdurende ontwikkeling van cybersecurity-eisen. Steeds geavanceerder opererende cybercriminelen met hun doelgerichte aanvallen dwingen technologiebedrijven tot steeds frequentere software-updates. Ontwikkelaars brengen nu regelmatig patches uit, implementeren nieuwe beveiligingsfuncties en verhelpen kwetsbaarheden om cybercriminelen steeds een stap voor te blijven. 

Hoewel deze proactieve benadering van cybersecurity ongetwijfeld in het belang is van zowel individuele consumenten als zakelijke klanten, schept het uitdagingen voor de hardware waarop zulke software draait. “Stelt u zich voor — als er specifieke firmware of software op een hardwarecomponent staat en er duiken nieuwe cyberdreigingen op," legt Bartels uit, "dan moet de software bijgewerkt worden, maar de nieuwe versie draait mogelijk niet meer op oudere technologieën." Wanneer bijgewerkte software niet langer werkt op oudere apparaten, brengen de onbehandelde beveiligingsrisico’s deze hardware feitelijk tot stilstand. Ter illustratie noemt Bartels zijn iPhone 11: "Ik moet volgend jaar een nieuwe kopen, want dan stopt de ondersteuning." Zodra de updates voor het iOS-besturingssysteem niet meer compatibel zijn met de elfde generatie iPhone, wordt het toestel functioneel obsoleet.

"Stelt u zich voor — als er specifieke firmware of software op een hardwarecomponent staat en er duiken nieuwe cyberdreigingen op, dan moet de software bijgewerkt worden, maar de nieuwe versie draait mogelijk niet meer op oudere technologieën."

Bescherm uw bedrijf tegen componentenveroudering met Z2Data

Hoewel het aantal elektronische onderdelen dat uit productie wordt genomen per jaar kan fluctueren, toont de algemene trend van steeds kortere componentlevenscycli geen tekenen van afzwakking. Het razendsnelle tempo van technologische vooruitgang, in combinatie met alles van grote fusies tot grootschalige toeleveringsketendisrupties, veroorzaakt beëindigingen verspreid over de hele elektronica-industrie.

Toch zijn organisaties niet weerloos tegen deze golf van veroudering. Bedrijven die hun veerkracht serieus nemen, kunnen een supply chain-risicomanagement (SCRM)-tool inzetten om effectief door EOL-risico’s te navigeren. SCRM-software van Z2Data biedt een krachtig pakket voor obsoletiemanagement, speciaal ontworpen voor deze uitdaging. 

• Lifecycle Forecasting: Z2Data helpt bedrijven het verouderingstraject van hun componenten te doorgronden met een gepatenteerd lifecycle forecasting-algoritme. Dit algoritme gebruikt criteria als marktvraag, productielocatie en technologische roadmaps voor een betrouwbare voorspelling van wanneer een onderdeel door de fabrikant zal worden uitgefaseerd. In 2024 ligt de nauwkeurigheid van deze prognose boven de 90%.

• PCN Management: Z2Data biedt uitgebreide workflowbeheer voor productwijzigingsmeldingen (PCN), inclusief de mogelijkheid om PCN’s te classificeren en op urgentie te prioriteren. Gebruikers kunnen daarnaast maatwerk-workflows creëren in het platform, waarbij zij taken en verantwoordelijkheden aan verschillende teams kunnen toewijzen om potentiële PCN-impact effectief te mitigeren.

• Fusies en overnames: Z2Data’s researchteam volgt alle fusies en overnames van tienduizenden fabrikanten en andere leveranciers binnen de wereldwijde elektronische toeleveringsketen. M&A’s kunnen een kritieke directe aanleiding zijn voor veroudering, en het researchteam van Z2Data neemt deze ontwikkelingen daarom voortdurend mee in lifecycle forecasting, zodat de EOL-prognoses steeds de meest actuele sectorinformatie weerspiegelen.

• Realtime marktdata: De database van Z2Data bevat informatie over meer dan een miljard elektronische componenten, waaronder 1.000+ commoditytypen. Z2Data gebruikt AI om continu leverancierswebsites en andere betrouwbare bronnen te monitoren en realtime data te leveren over prijs, beschikbaarheid, levertijden en andere kernmetrics. Iedere datapunt wordt voor opname in de database altijd handmatig geverifieerd.

• Obsoletiemanagement-workflows: Dankzij de mogelijkheden van AMSYS kunnen gebruikers nu workflows implementeren gebaseerd op verouderingsrisico. Onderdelen met een hoog risico op beëindiging activeren direct workflows met multidisciplinaire teams, scenarioplanning en executive oversight. 

Door al deze functies te benutten, kunnen organisaties slimmere ontwerpbeslissingen nemen, het levenscyclusverloop van hun componenten beter begrijpen en effectieve strategieën toepassen voor het beheersen van verouderingsuitdagingen. 

Wilt u meer weten over Z2Data en hoe onze obsoletiemanagementfuncties uw organisatie kunnen helpen om het EOL-landschap het hoofd te bieden? Plan dan een gratis proefperiode in met een van onze productspecialisten.