Hoogtepunten uit het artikel:
Hoewel componentveroudering algemeen wordt geaccepteerd als een onvermijdelijk aspect van productlevenscycli, hebben de jaren 2020 een ongekend hoog aantal EOL-meldingen (einde levensduur) laten zien.
Een van de belangrijkste krachten achter componentveroudering is het steeds sneller toenemende tempo van technologische vooruitgang. Wanneer de toonaangevende chipfabrikanten wereldwijd nieuwe, geavanceerdere halfgeleidertoepassingen ontwikkelen, raken bestaande chips geleidelijk verouderd en bereiken uiteindelijk hun EOL.
Grote verstoringen op schaal kunnen ook veroudering veroorzaken. Wanneer fabrikanten te maken krijgen met grote verstoringen, tekorten en andere significante druk op hun toeleveringsketen, kiezen zij er vaak voor om te focussen op hun meest winstgevende producten, terwijl zij onderdelen afstoten die minder waarde opleveren.
In de wereld van elektronische componenten vormt veroudering al lange tijd een aanhoudende risicofactor. De dreiging dat een fabrikant een productiebeëindigingsmelding (Production Discontinuance Notification, PDN) voor een specifiek onderdeel verstuurt, hangt continu boven het hoofd van de productiecontinuïteit en brengt onderdelen, producten en bestaande ontwerpen in gevaar.
Hoewel componentveroudering breed wordt gezien als een onvermijdelijk onderdeel van productlevenscycli, zijn de EOL-cijfers in de jaren 2020 tot ongekende hoogten gestegen. In 2021, terwijl de COVID-19-pandemie vraag- en aanboddynamiek in de elektronica volledig veranderde, gingen bijna 530.000 onderdelen uit productie. Dat cijfer steeg het jaar daarop nog verder: in 2022 werden meer dan 750.000 componenten stopgezet, een stijging van bijna 50% ten opzichte van het jaar ervoor.
De EOL-trends die tijdens de pandemie zijn waargenomen, zijn sindsdien enigszins afgenomen: in 2023 raakten circa 475.000 onderdelen verouderd, en de cijfers voor 2024 zijn vergelijkbaar. Toch opereren fabrikanten nog steeds in een landschap waarin onderdelen lang niet zo lang meegaan als vroeger—tegenwoordig is de gemiddelde levensduur van componenten slechts twee tot vijf jaar voordat deze worden uitgefaseerd.
Dit roept de vraag op: waarom raken componenten tegenwoordig veel sneller verouderd dan tien of twintig jaar geleden?
Om dit te beantwoorden hebben wij contact opgenomen met Bjoern Bartels, directeur van AMSYS en een erkende expert in obsolescence management. Sommige factoren die wij bespraken zijn al decennia aanwezig, maar zijn de laatste jaren versneld of uitgebreid, wat heeft geleid tot een snellere veroudering in de hele sector.
Technologische vooruitgang: evoluties en revoluties
Technologische evolutie
Een van de sterkste drijfveren achter componentveroudering is het steeds versneld tempo van technologische vooruitgang. Wanneer de grote chipmakers nieuwe, verder gevorderde halfgeleidertoepassingen ontwikkelen, raken volwassen chips geleidelijk in onbruik en bereiken ze uiteindelijk hun EOL. Bartels omschrijft deze stapsgewijze, maar betekenisvolle vooruitgang—zoals kleinere wafelformaten, verbeterde prestaties en efficiëntie—als "technologische evolutie".
Technologische revolutie
De tweede, meer ingrijpende vorm van vooruitgang is wat Bartels een "technologische revolutie" noemt. "Hierbij worden bestaande technologieën volledig vervangen door nieuwere technologieën," aldus Bartels. Hij noemt fysieke media als voorbeeld: in ongeveer twee decennia, van eind jaren '80 tot de jaren 2000, verschoof de samenleving van VHS naar dvd’s en vervolgens Blu-ray, waarbij elke generatie de vorige grotendeels verdrong. "En vandaag hebben wij die technologieën helemaal niet meer nodig, want alles wordt gestreamd," voegt hij toe.
Technologische revoluties komen minder vaak voor dan evoluties—zeker in de context van elektronische componenten—maar ze vinden nog steeds plaats. Transistors vervingen bijvoorbeeld vacuümbuizen, en solid state drives namen de plaats in van harde schijven als primaire opslag in elektronische producten. Wanneer zulke technologische revoluties zich door de elektronische toeleveringsketen verspreiden, veroorzaken zij vaak grote, zij het tijdelijke, golven van veroudering.
"Hierbij worden bestaande technologieën volledig vervangen door nieuwere technologieën."
Fusies en overnames
Fusies en overnames zijn relatief gewoon in de wereld van chipmakers en componentfabrikanten. Alleen al in de afgelopen jaren hebben diverse grote ondernemingen kleinere bedrijven overgenomen om hun portfolio te verbreden of hun concurrentiepositie in specifieke productcategorieën te versterken.
In 2022 rondde Advanced Micro Devices (AMD) de overname van Xilinx af voor $49 miljard, een toonaangevende fabrikant van programmeerbare logische producten, waaronder field-programmable gate arrays (FPGAs) en Systems on a Chip (SoC).
In 2021 kocht Renesas Electronics Dialog Semiconductor voor $6 miljard. Door deze overname verkreeg Renesas diverse producten gericht op slimme huistechnologie en de auto-industrie, waaronder mixed-signal geïntegreerde schakelingen (ICs).
In 2020 nam Infineon Technologies Cypress Semiconductor over voor $10 miljard. De overname stelde Infineon in staat zijn geheugenportfolio uit te breiden en zijn aanbod van embedded oplossingen voor auto-, industriële productie- en slimme apparatenindustrieën te vergroten.
Hoewel dit soort M&A’s voordelig zijn voor het overnemende bedrijf, consolideren zij ook de bredere markt voor elektronische componenten. Na een fusie of overname zullen fabrikanten vaak proberen om overlappingen en redundantie te verminderen—in hoofdzaak door bepaalde onderdelen tot veroudering aan te wijzen. Die gerichte inspanningen voor inkrimping kunnen een aanjager zijn voor componentveroudering, met name in de directe nasleep van een grote industrie-overname.
Grootschalige verstoringen
Wanneer men terugkijkt op de impact van de COVID-19-pandemie op de elektronicasector en de halfgeleiderindustrie, ligt de focus vaak op de combinatie van sterk stijgende vraag en een beperkt aanbod. Maar die uitleg negeert een andere doorslaggevende factor, wat wordt weerspiegeld in de hoge EOL-cijfers in 2021 en 2022.
Prioriteit geven aan topproducten
Wanneer fabrikanten geconfronteerd worden met grote verstoringen, tekorten en andere druk op hun toeleveringsketen, richten zij zich vaak nog sterker op hun meest winstgevende producten, terwijl minder renderende onderdelen worden afgestoten. Dit alles komt voort uit de schaarstementaliteit die bedrijven tijdens onrustige tijden hanteren, aldus Bartels. "Als zeldzame aardmetalen of andere materialen moeilijker verkrijgbaar zijn, zullen bedrijven deze materialen inzetten voor hun hoogvolume- en hoogmargeonderdelen," zegt hij. "En ze zullen de minder winstgevende onderdelen uitfaseren."
Of het nu gaat om pandemieën, geopolitieke conflicten of natuurrampen: wanneer de toeleveringsketens onder druk staan en de toegang tot essentiële materialen wordt beperkt, nemen fabrikanten moeilijke beslissingen over de verdeling van beperkte voorraden silicium, germanium of galliumnitride, om slechts een paar essentiële halfgeleidermaterialen te noemen. "Het zet hun bedrijfsmodel zo onder druk dat zij moeten besluiten: ‘Deze onderdelen met lage marge zijn het niet meer waard’," zegt Bartels. De gevolgen daarvan zijn een toename van componentveroudering in de gehele elektronicaproductiesector.
"Als zeldzame aardmetalen of andere materialen moeilijker verkrijgbaar zijn, zullen bedrijven deze materialen inzetten voor hun hoogvolume- en hoogmargeonderdelen."
ESG en milieuwetgeving
De komst van belangrijke milieuwetgeving in de afgelopen decennia heeft ook bijgedragen aan het versneld uit productie nemen van componenten. De implementatie van de Registration, Evaluation, Authorisation, and Restriction of Chemicals (REACH), de Restriction of Hazardous Substances (RoHS), en de uitbreiding van RoHS (RoHS 2) in 2013 leidden telkens tot tijdelijke pieken in veroudering, doordat fabrikanten de productie van oudere, niet-conforme onderdelen stopzetten.
Hoewel grote milieuwetgeving niet elk jaar in werking treedt, kunnen ook kleinere wetswijzigingen hun impact hebben op de productie van componenten. Jaarlijkse toevoegingen aan de Substances of Very High Concern (SVHC)-lijst, evenals nieuwe richtlijnen over PFAS-beperking, zijn voorbeelden van kleinere wettelijke maatregelen die op bescheiden schaal veroudering kunnen stimuleren. "Regelgeving en nieuwe wetgeving maken artikelen overbodig," aldus Bartels.
De-risking van China-afhankelijkheid
Nu geopolitieke spanningen tussen de VS en China de laatste jaren zijn toegenomen, zoekt een groeiend aantal Amerikaanse bedrijven naar manieren om hun productie uit China te verplaatsen. Dit is geen nieuwe ontwikkeling: “de-risking” van China is al jaren een vaste strategie in supply chain-management. Minder besproken is echter hoe China+1-sourcinggedrag tot meer componentveroudering leidt.
Zoals Bartels aangeeft, kunnen kleine, nicheproducenten in China grote hoeveelheden van specifieke onderdelen fabriceren voor slechts een paar Amerikaanse bedrijven. Als zo’n Amerikaanse OEM (Original Equipment Manufacturer) beslist niet langer onderdelen uit China te willen betrekken, kan die beslissing grote gevolgen hebben voor de Chinese leverancier. "Dat kan misschien wel 50% van de totale omzet van die fabriek zijn," zegt Bartels. Om dat verlies te compenseren, "gaat de fabriek gewoon andere producten maken," waardoor een onderdeel met plotseling sterk gedaalde vraag in EOL raakt.
Nieuwe en opkomende cybersecurity-eisen
Een laatste factor in het versnellende tempo van componentveroudering betreft de veranderende cybersecurity-eisen. Steeds geavanceerdere cybercriminelen en hun gerichte cyberaanvallen dwingen technologiebedrijven hun software vaker dan ooit bij te werken. Ontwikkelaars brengen nu regelmatig patches aan, implementeren nieuwe beveiligingsfuncties en pakken kwetsbaarheden aan om wereldwijd een stap voor te blijven.
Deze proactieve aanpak van cybersecurity is ongetwijfeld in het belang van zowel individuele consumenten als zakelijke klanten, maar vormt ook een uitdaging voor de hardware waarop deze software draait. “Denk bijvoorbeeld aan een specifieke firmware of software op een hardwarecomponent, en er komen nieuwe cyberdreigingen bij," licht Bartels toe. "De software moet worden bijgewerkt, maar de nieuwe versie werkt mogelijk niet meer op oudere technologieën." Wanneer bijgewerkte software niet langer werkt op oudere apparaten, maken de niet-geadresseerde beveiligingsrisico’s deze hardware effectief obsoleet. Ter illustratie noemt Bartels zijn eigen iPhone 11: "Ik moet volgend jaar een nieuwe kopen, want dan stopt de ondersteuning." Zodra de besturingssysteemupdates niet langer compatibel zijn met het elfde generatie toestel, wordt het product functioneel obsoleet.
"Denk bijvoorbeeld aan een specifieke firmware of software op een hardwarecomponent, en er komen nieuwe cyberdreigingen bij, de software moet worden bijgewerkt, maar de nieuwe versie werkt mogelijk niet meer op oudere technologieën."
Bescherm uw bedrijf tegen componentveroudering met Z2Data
Hoewel het aantal elektronische onderdelen dat obsoleet raakt van jaar tot jaar kan fluctueren, vertoont de trend van verkortende levenscycli geen tekenen van terugval. Het hoge tempo van technologische ontwikkelingen, in combinatie met alles van grote overnames tot grootschalige supply chain-verstoringen, leidt tot beëindiging van onderdelen in de gehele elektronicasector.
Maar organisaties zijn niet machteloos tegenover deze toenemende veroudering. Bedrijven met een veerkrachtige visie kunnen een supply chain risk management (SCRM)-tool inzetten om EOL-risico’s effectief te beheersen. SCRM-software van Z2Data biedt een krachtig pakket aan obsolescence management-tools die hiervoor zijn ontwikkeld.
Lifecycle Forecasting: Z2Data helpt bedrijven het verouderingspad van hun componenten te begrijpen met een eigen lifecycle forecasting-algoritme. Deze SCRM-tool gebruikt factoren zoals marktvraag, productielocaties en technologische roadmaps om te komen tot een betrouwbare inschatting van wanneer een onderdeel door de fabrikant wordt uitgefaseerd. In 2024 ligt de nauwkeurigheid van Z2Data’s lifecycle forecasting-tool boven de 90%.
PCN Management: Z2Data biedt uitgebreid beheer van product change notification (PCN)-workflows, waaronder de mogelijkheid om PCN’s te classificeren en te prioriteren op basis van urgentie. Gebruikers kunnen daarnaast aangepaste workflows creëren binnen het platform, waarbij taken en verantwoordelijkheden worden toegewezen aan diverse teams en professionals om potentieel PCN-impact doeltreffend te beperken.
Fusies en overnames: Het onderzoeksteam van Z2Data volgt alle fusies en overnames voor tienduizenden fabrikanten en andere leveranciers binnen de mondiale elektronische toeleveringsketen. M&A’s kunnen een kritische aanjager zijn voor veroudering en Z2Data’s researchteam integreert deze gebeurtenissen voortdurend in hun lifecycle forecasting, zodat EOL-voorspellingen de laatste sectorontwikkelingen weerspiegelen.
Realtime marktgegevens: De database van Z2Data bevat meer dan één miljard elektronische componenten, waaronder meer dan 1.000 commoditytypen. Z2Data gebruikt AI om continu leverancierssites en andere geloofwaardige bronnen te scannen en gebruikers actuele data te bieden over marktdynamiek en variabelen als prijs, beschikbaarheid, levertijden en andere kerncijfers. Deze gegevens worden altijd door een mens gevalideerd voordat ze aan de database worden toegevoegd.
Obsolescence management-workflows: Dankzij de mogelijkheden van AMSYS kunnen gebruikers met Z2Data nu workflows opzetten gebaseerd op verouderingsrisico. Onderdelen die als hoog risico op beëindiging worden aangemerkt, activeren direct workflows waarbij multidisciplinaire teams, scenarioplanning en executive oversight worden ingezet.
Door al deze functies te benutten kunnen organisaties slimmere ontwerpk keuzes maken, de levenscycli van hun componenten beter doorgronden en strategieën uitvoeren om al hun verouderingsuitdagingen effectief te managen.
Wilt u meer weten over Z2Data en hoe onze oplossingen voor obsolescence management uw organisatie kunnen ondersteunen in een uitdagend EOL-landschap? Plan een gratis proefperiode met een van onze productspecialisten.