:quality(85))
Gedurende lange tijd beschouwden fabrikanten, importeurs en andere bedrijven sourcing en inkoop als een eenvoudige, eendimensionale activiteit. Het opbouwen van een relatie met één enkele leverancier werd bijna altijd als de voorkeur gezien, omdat dit continuïteit bevorderde, de toeleveringsketen vereenvoudigde en de vele voordelen opleverde die gepaard gaan met investeren in een langdurig partnerschap. Er was ook niet dezelfde mate van druk op toeleveringsketens waardoor het noodzakelijk werd om op meerdere leveranciers te vertrouwen.
Het pandemietijdperk heeft deze jarenlang geldende conventionele wijsheid echter op de proef gesteld. Het tekort aan productiecapaciteit, logistieke crises en golven van verstoring die de toeleveringsketens in 2020 en 2021 troffen, brachten op pijnlijke wijze de kwetsbaarheden aan het licht die gepaard gaan met de breed geaccepteerde single sourcing-strategie.
Bedrijven in belangrijke sectoren zoals energie, gezondheidszorg, en lucht- en ruimtevaart & defensie werden in de eerste twee jaar van de jaren 2020 geconfronteerd met verlammende supply chain-verstoringen, met gemiddelde jaarlijkse verliezen voor grotere ondernemingen die opliepen tot meer dan $180 miljoen. Sindsdien hebben organisaties hun inkoopstrategieën op ingrijpende wijze aangepast. Uit een enquête die Deloitte in oktober 2022 publiceerde, blijkt dat 63% van de beursgenoteerde bedrijven het gebruik van dual sourcing en multisourcing heeft opgevoerd (bij particuliere bedrijven lag dit percentage zelfs nog hoger). De reden voor deze verandering is niet moeilijk te onderkennen. Organisaties beginnen het economische belang in te zien van supply chain-veerkracht—een maatstaf voor supply chain risk management (SCRM) die vaak begint met het afscheid nemen van de gevaren van exclusieve sourcing.
Uit een enquête die Deloitte in oktober 2022 publiceerde, blijkt dat 63% van de beursgenoteerde bedrijven het gebruik van dual sourcing en multisourcing heeft opgevoerd (bij particuliere bedrijven lag dit percentage zelfs nog hoger).
Maar wat is sole sourcing nu precies, en hoe verhoudt het zich tot alternatieve inkoopmethodes zoals single sourcing en multisourcing?
Sole sourcing
Hoewel de termen “sole sourcing” en “single sourcing” vaak door elkaar worden gebruikt, verwijzen ze naar duidelijk verschillende situaties in de toeleveringsketen. Een organisatie doet aan sole sourcing wanneer zij een onderdeel, product of grondstof afneemt bij één enkele leverancier waarvoor geen andere aanbieders bestaan. De inkoper heeft geen alternatieve leveranciers en is dus genoodzaakt samen te werken met de enige aanwezige fabrikant—de enige speler, als het ware. Dit wordt door sommigen als een monopolie of een monopolistische markt beschouwd.
Voordelen
Toegang tot een uniek, niet-reproduceerbaar product en de bijbehorende eigen technologie en functionaliteit. In veel gevallen ontstaat sole sourcing omdat slechts één leverancier iets produceert dat zo waardevol en moeilijk na te maken is, dat geen enkel ander bedrijf met een concurrerend alternatief op de markt kan komen.
Minder belasting voor eigen personeel. Bij sole sourcing hoeven strategische sourcing-specialisten en inkoopprofessionals niet meerdere leveranciers te onderzoeken, te identificeren en te benaderen. Ook hoeven zij zich minder te verdiepen in het bredere leverancierslandschap.
Nadelen
Afhankelijkheid van één enkele bron. Wanneer een bedrijf een product of onderdeel uitsluitend bij één leverancier kan inkopen, is het zeer kwetsbaar voor verstoringen bij die fabrikant. Een productiestop, staking of compliance-kwestie kan direct en aanzienlijk effect hebben op de continuïteit van de toeleveringsketen van de inkoper.
Aantoonbaar gebrek aan onderhandelingspositie. Leveranciers die als enige een bepaald product, goed of materiaal leveren, worden vaak aangeduid als monopolistische leveranciers omdat zij exclusieve controle over die specifieke markt hebben. Door deze marktdominantie—en het uitblijven van concurrentie—beschikken deze partijen over aanzienlijke macht en vrijheid in hun klantrelaties. Zij bepalen prijzen, hanteren toetredingsdrempels en stellen de spelregels op voor samenwerking.
Waarom sole sourcing vandaag de dag relevant is
Een van de meest aansprekende voorbeelden van sole sourcing vindt u in de halfgeleiderindustrie. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) beheerst circa 55% van de wereldmarkt voor contractmatige chipproductie en vervaardigt maar liefst 90% van ’s werelds geavanceerde halfgeleiders (chips voor toepassingen als AI en quantum computing). Enkele van de grootste en winstgevendste technologiebedrijven ter wereld doen uitsluitend zaken met TSMC, omdat er nauwelijks, zo niet helemaal geen, andere foundries zijn die een gelijkwaardig product kunnen leveren.
Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) beheerst circa 55% van de wereldmarkt voor contractmatige chipproductie en vervaardigt maar liefst 90% van ’s werelds geavanceerde halfgeleiders (chips voor toepassingen als AI en quantum computing).
Deze omstandigheden hebben ertoe geleid dat sommige organisaties de chipproductiemarkt scherp bekritiseren. Het American Economic Liberties Project noemt TSMC een “manufacturing monopoly” dat “de productie domineert van de meest geavanceerde ‘leading-edge’ logische chips”. Totdat er een alternatieve foundry opstaat die een concurrerend product kan aanbieden in deze hypergespecialiseerde en nichemarkt voor geavanceerde chips, zullen bedrijven afhankelijk blijven van sole sourcing bij TSMC.
Single sourcing
Single sourcing lijkt op sole sourcing omdat een organisatie inkoopt bij één leverancier. Het cruciale verschil is echter dat bedrijven bij single sourcing actief kiezen voor één fabrikant uit meerdere mogelijke aanbieders. Bedrijven die single sourcing toepassen opereren dus niet in een monopolistische markt en kunnen altijd alternatieve leveranciers benaderen voor betere prijzen, gunstigere voorwaarden of een superieur product.
Single sourcing werd altijd als de meest praktische en voordelige inkoopmethode beschouwd. Deloitte stelt dat de single sourcing-strategie “traditioneel als de voorkeursaanpak voor sourcing is gezien.”
Voordelen
Duidelijkheid en eenvoud. Door samen te werken met één leverancier vermindert de werkdruk voor inkoopteams, die doorgaans vele en complexe supply chain-relaties moeten onderhouden.
Prijsstabiliteit, leveringszekerheid en andere voordelen. Een exclusiviteitsafspraak met een specifieke leverancier kan voordelen bieden die andere bedrijven niet hebben. Denk aan concurrerende prijzen, gegarandeerde levering en voorkeursbehandeling bij bijvoorbeeld service en distributie.
Transparantie en maatwerk. Langer samenwerken met één leverancier zorgt vaak voor een hechtere relatie tussen bedrijf en leverancier. Die constante en langdurige samenwerking schept vertrouwen, wat leidt tot betere communicatie, meer transparantie en meer persoonlijke service. Hoewel deze voordelen minder tastbaar zijn, dragen ze gezamenlijk bij aan een soepelere ervaring voor fabrikanten.
Nadelen
Kwetsbaarheid van de toeleveringsketen. Net als bij sole sourcing nemen bedrijven die single sourcing toepassen de volledige risico’s van hun leverancier op zich. Elk probleem bij de leverancier—zoals productieproblemen, extreme weersomstandigheden, financiële uitdagingen of cyberaanvallen, om er maar een paar te noemen—treft onvermijdelijk ook de inkoper en verstoort productie en supply chain-continuïteit.
Gebrek aan innovatie. Hoewel een stabiele aanvoer van een specifiek product of onderdeel veiligheid en gemoedsrust biedt, kan die continuïteit ook leiden tot gemakzucht. Bedrijven die jarenlang bij dezelfde leverancier blijven, worden mogelijk niet blootgesteld aan interessante alternatieven, nieuwe technologieën of andere ontwikkelingen in hun productsegment.
Waarom single sourcing vandaag de dag relevant is
Single sourcing blijft een relevante en populaire inkoopstrategie. Dat is deels te verklaren door de omvang en complexiteit van moderne supply chains. Fabrikanten van elektronische componenten werken met honderden directe leveranciers en duizenden sub-tier-leveranciers (een autofabrikant heeft bijvoorbeeld zo’n 18.000 leveranciers in de hele waardeketen). Wanneer sourcing zo omvangrijk wordt, vinden bedrijven vaak aanzienlijke logistieke en administratieve verlichting door voor een bepaald onderdeel of subassemblage van één leverancier gebruik te maken.
Fabrikanten van elektronische componenten werken met honderden directe leveranciers en duizenden sub-tier-leveranciers (een autofabrikant heeft bijvoorbeeld zo’n 18.000 leveranciers in de hele waardeketen).
Samengevat: de eenvoud en directheid die single sourcing decennialang de aantrekkelijkste inkoopstrategie heeft gemaakt, kan in de complexe, labyrintachtige toeleveringsketens van vandaag alleen maar meer waarde krijgen.
Multisourcing
Multisourcing is het aangaan van relaties met meerdere leveranciers voor hetzelfde of zeer vergelijkbare producten. Deze sourcingstrategie heeft de afgelopen vijf jaar sterk aan populariteit gewonnen, doordat verstoringen veroorzaakt door de coronapandemie, geopolitieke instabiliteit en escalerende handelsspanningen toeleveringsketens ontwrichtten en twijfel zaaiden over de single sourcing-status quo.
Met de groeiende populariteit van multisourcing in de eerste helft van dit decennium zijn diverse aanverwante termen gangbaar geworden, die in de praktijk grotendeels hetzelfde beschrijven. Dit zijn onder meer dual sourcing, competitieve sourcing en supply chain-diversificatie.
Voordelen
Risicobeheersing. Vraagt u aan fabrikanten en hun strategische sourcing-professionals waarom zij overstappen van single naar multisourcing, dan verwijzen de meesten naar één reden (zij het met diverse vaktermen): risicoreductie. Multisourcing helpt bedrijven hun afhankelijkheden in de toeleveringsketen te verkleinen, single points of failure te vermijden en andere potentieel kostbare kwetsbaarheden te verminderen. Zoals onderzoekers van de University of Tennessee stellen in een academisch artikel uit 2017: “Multisourcing kan de blootstelling van een bedrijf aan uiteenlopende risico’s helpen reduceren, zoals tekorten, stakingen, natuurrampen, technologische onzekerheid, en het behoud van concurrentiekracht tussen leveranciers.”
Onderhandelingspositie. Multisourcing stimuleert concurrentie tussen potentiële leveranciers. Door met meerdere aanbieders voor een specifiek product samen te werken, vergroten bedrijven hun eigen onderhandelingsmacht. Leveranciers die weten dat ze moeten concurreren, zullen vaak betere prijzen, aantrekkelijkere contractvoorwaarden en zelfs snellere levertijden bieden.
Nadelen
Grotere complexiteit en tijdsinvestering. Hoeveel risicobeperking dual sourcing ook biedt en supply chain-veerkracht ook versterkt, het vraagt meer inspanning. Inkoopteams die deze strategie volgen, moeten meer contracten, communicatie, documentatie en andere zaken beheren die bij partnerschappen horen.
Verzwakte leveranciersrelaties. Leveranciers die weten dat hun klant elders inkoopt, zullen zich mogelijk minder verbonden voelen aan de relatie dan bij exclusieve afspraken. Dit kan ertoe leiden dat de samenwerking lager op de prioriteitenlijst komt, de transparantie afneemt en het serviceniveau daalt.
Waarom multisourcing vandaag de dag relevant is
Multisourcing heeft grote relevantie en aantrekkingskracht in het huidige, volatiele supply chain-landschap. Een illustratief voorbeeld: Amerikaanse bedrijven die producten betrekken van Chinese elektronicafabrikanten lopen vrijwel permanent het risico op importbeperkingen die hoge invoerrechten opleggen of hen geheel van hun leveranciers afsnijden. Het tarief op Chinese halfgeleiders, om één buitenlands product te noemen, stijgt in 2025 naar 50%. Bedrijven die inzetten op meerdere leveranciers, kunnen flexibeler en sneller reageren op dit soort verstoringen.
Het tarief op Chinese halfgeleiders, om één buitenlands product te noemen, stijgt in 2025 naar 50%.
Daarnaast nemen wereldwijd de extreme weersomstandigheden toe—waaronder verwoestende orkanen, tyfoons, ernstige droogte en overstromingen—waardoor toeleveringsketens kwetsbaarder worden. Bedrijven die single sourcing blijven hanteren terwijl het aantal klimaatcalamiteiten op miljarden-dollar-schaal groeit, weigeren feitelijk zich te wapenen tegen fabriekssluitingen en productieverstoringen door deze rampen.
Leveranciersrisico beoordelen in een bedreigende wereld
Hoewel zorgvuldige, weloverwogen sourcing altijd een effectieve supply chain risk management (SCRM)-strategie is, loont het voor bedrijven om het belang in te zien van kennis over hun leveranciers. Gezien de diversiteit en hoeveelheid risico’s waarmee fabrikanten tegenwoordig worden geconfronteerd, is het – meer dan ooit – noodzakelijk om zich goed te informeren over de partijen waarmee u zaken doet. Dit betekent inzicht verkrijgen in potentiële supply chain-partners, risicobeoordelingen uitvoeren en juridische en financiële achtergronden evalueren.
Bedrijven die het leveranciersrisico grondig willen beheersen, maken vaak gebruik van SCRM-software om hun doelen te realiseren. Z2Data, een toonaangevend platform binnen de sector, biedt klanten diepgaande profielen van meer dan 150.000 leveranciers wereldwijd. Met dit instrument kunnen bedrijven alles analyseren van financiële gegevens en patentaanvragen tot wijzigingen in het management en eerdere gerechtelijke procedures. Bovendien levert Z2Data gedetailleerde risicoscores voor tienduizenden leveranciers. Door criteria als ESG-prestaties, datatransparantie, geopolitieke context en diverse financiële gegevens te verwerken in een eigen algoritme, krijgen klanten een integraal en bruikbaar beeld van de dreiging die uitgaat van potentiële zakenpartners.
Z2Data, een toonaangevend platform binnen de sector, biedt klanten diepgaande profielen van meer dan 150.000 leveranciers wereldwijd.
Wilt u meer weten over Z2Data en de uitgebreide actionable supplier insights die het platform biedt? Plan dan een gratis demo met een van onze productspecialisten.
