:quality(85))
Belangrijkste punten uit het artikel:
- Het handelsakkoord van oktober tussen de VS en China bood een bescheiden verlichting van de spanningen tussen ’s werelds grootste economieën en bracht nodige verlichting voor veel Amerikaanse sectoren. Er blijven echter veel vragen bestaan over wat er na het aflopen van deze overeenkomst in november 2026 zal gebeuren, en welke richting de aanhoudende spanningen tussen de VS en China opgaan.
- Nu China nagenoeg alle exportbeperkingen op de kritieke mineralen waarvan het de productie domineert heeft versoepeld, kunnen afnemers van producten met deze mineralen erop vertrouwen dat zij toegang zullen hebben tot grondstoffen en aanverwante producten uit China. Wat afgewacht moet worden, is wat er na het aflopen van deze overeenkomst in november 2026 met deze beperkingen zal gebeuren.
- Voor bedrijven die veerkrachtig willen blijven, zijn er diverse acties die zij nu kunnen ondernemen. De rode draad is: het identificeren van China-links in de toeleveringsketen en het lokaliseren van alternatieve componenten en leveranciers die niet hetzelfde geopolitieke of minerale risico met zich meebrengen.
Analyse van de Amerikaans-Chinese handelsdeal van 31 oktober
Op 31 oktober kwamen de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping bijeen om economische zorgen te bespreken en te onderhandelen over een handelsakkoord tussen beide landen. Als resultaat van deze onderhandelingen zijn beide partijen overeengekomen recent aangekondigde handelsbeperkingen terug te draaien. China heeft exportbeperkingen op kritieke mineralen versoepeld, terwijl de VS onder meer de BIS 50% Rule heeft opgeschort, naast andere concessies van beide zijden. Deze overeenkomst betekende een bescheiden afname van de spanningen tussen de grootste economieën ter wereld en bracht nodige verlichting voor veel Amerikaanse sectoren. Toch blijven veel vragen bestaan over het vervolg na het aflopen van deze overeenkomst in november 2026 en hoe de spanningen tussen de VS en China zich verder ontwikkelen.
Dit artikel ontrafelt de uitkomsten van de onderhandelingen, welke punten overeengekomen zijn, en misschien nog belangrijker: wat de implicaties zijn voor bedrijven en sectoren die afhankelijk zijn van Chinese kritieke mineralen.
Wat zijn de hoofdpunten van de Amerikaans-Chinese overeenkomst van oktober?
De volledige lijst van afspraken is beschikbaar via factsheets van het Witte Huis van de VS en het Chinese MOFCOM, waar beide overheden zorgvuldig de volledige reikwijdte van de deal hebben uiteengezet. Daarnaast zijn officiële aankondigingen gepubliceerd door het Chinese MOFCOM en het Amerikaanse Federal Register. De belangrijkste overeengekomen punten zijn:
Concessies van China
- Toegezegde opschorting van de wereldwijde implementatie van uitgebreide exportcontroles op zeldzame aardmineralen, en start met uitgifte van exportvergunningen voor extra zeldzame aardmineralen zoals gallium, germanium en antimoon die voorheen waren beperkt. In de praktijk betekent dit de opschorting van alle exportcontroles op zeldzame aardmineralen die China eerder heeft beperkt. Deze versoepeling van de beperkingen blijft van kracht tot 27 november 2026.
- Toegepaste opschorting of verwijdering van alle sinds 4 maart 2025 aangekondigde vergeldingsheffingen, die veel Amerikaanse landbouwproducten, waaronder sojabonen en maïs, betroffen.
- Toezegging tot bepaalde minimale aankopen van Amerikaanse sojabonen tot 2028.
- Maatregelen nemen om de herstart van handel vanuit de Nexperia-faciliteiten in China te waarborgen.
Concessies van de VS
- Verlenging van het aflopen van bepaalde uitsluitingen van section 301-tarieven tot 10 november 2026.
- Overeenkomst tot opschorten van de tenuitvoerlegging van de Bureau of Industry and Security (BIS) 50% Affiliates Rule tot 9 november 2026.
- Start met het afschaffen van de "fentanyl-tarieven" op bepaalde Chinese goederen, wat neerkomt op een tariefverlaging van 10%, en verwijdert de 24% wederzijdse invoerheffingen op Chinese producten.
Wat betekent deze overeenkomst voor bedrijven die zakendoen met China?
Bedrijven wereldwijd die goederen kopen gemaakt met kritieke mineralen kunnen op dit moment opgelucht ademhalen. Maar dit zou ook een aanzet moeten zijn voor doortastend handelen. Nu China praktisch alle exportbeperkingen op de mineralen waarvan het de productie domineert versoepelt, kunnen afnemers van deze producten erop vertrouwen dat zij toegang houden tot ruwe mineralen en gerelateerde producten uit China. Wat nog onzeker is, is wat er met deze beperkingen zal gebeuren in november volgend jaar na het aflopen van de overeenkomst.
Bedrijven hebben nu één jaar om zich voor te bereiden op de mogelijkheid dat beperkingen terugkeren—of dat er andere beperkingen ontstaan in november 2026. Hoewel de beperkingen tijdelijk zijn opgeschort, blijven beide landen zich in een situatie van hoge spanning en intense geopolitieke competitie bevinden. Een ander belangrijk element om te monitoren is de Chinese toezegging tot minimale aankopen van Amerikaanse sojabonen tot 2028. Een soortgelijke overeenkomst werd begin 2020 ondertekend, maar door uitdagingen rond de COVID-19-pandemie en andere zaken, voldeed China niet aan de overeengekomen aankoopniveaus, een punt dat vermoedelijk scherp in de gaten zal worden gehouden door functionarissen van de Trump-regering. Indien China haar aankoopverplichtingen niet nakomt, kan de rest van het handelsakkoord in gevaar komen.
Bedrijven hebben nu één jaar om zich voor te bereiden op de mogelijkheid dat beperkingen terugkeren—of dat er andere beperkingen ontstaan in november 2026.
Alle bovenstaande punten samen vormen een waarschuwingssignaal voor bedrijven met Chinese kritieke mineralen in hun toeleveringsketens. Ondanks de recente overeenkomst dienen bedrijven hun kwetsbaarheden en risico’s nu te identificeren en het proces te initiëren om alternatieve toeleveringsketens te configureren. Het alternatief is het risico van een grootschalige, chaotische verstoring binnen een jaar. Bedrijven zoals General Motors zijn al begonnen met het verleggen van hun toeleveringsketens uit China, met als doel tegen 2027 volledig zelfstandige sourcingnetwerken zonder afhankelijkheid van China.
Alle bovenstaande punten samen vormen een waarschuwingssignaal voor bedrijven met Chinese kritieke mineralen in hun toeleveringsketens.
Eén belangrijke kanttekening bij de Chinese mineralenbeperkingen is dat de volledige impact van de exportcontroles nooit helemaal gevoeld is, omdat deze gepland stonden voor inwerkingtreding in november 2025. Als deze daadwerkelijk waren ingevoerd en strikt gehandhaafd, zouden deze nieuwe beperkingen de breedste en meest verstrekkende exportrestricties zijn geweest die China tot nu toe heeft opgelegd. Het is mogelijk dat bedrijven die gewend waren aan de bestaande situatie of geen hinder ondervonden van eerdere exportbeperkingen, begin november alsnog met verstoringen te maken zouden krijgen zonder dit handelsakkoord.
Deze handelsdeal brengt ook aanzienlijke verlichting voor bedrijven die zaken deden met entiteiten die onder de reikwijdte van de nieuwe BIS 50% Affiliates Rule zouden vallen. De BIS 50% Rule was sinds 2024 onderwerp van discussie, maar de interim-finale regel en de onmiddellijke inwerkingtreding op 29 september 2025 kwamen relatief onverwacht en zorgden voor veel onzekerheid in uiteenlopende sectoren hoe men zich moest aanpassen aan de op handen zijnde sancties. De Nexperia-crisis werd mede veroorzaakt door het van kracht worden van de BIS 50% Rule. Nu deze regel een jaar is uitgesteld, krijgen bedrijven en hun sectoren extra tijd om hun partners te screenen en de regel verder te analyseren om de daadwerkelijke impact vast te kunnen stellen als en wanneer deze alsnog wordt ingevoerd.
Met de nieuwe BIS 50% Rule nu uitgesteld met één jaar, krijgen bedrijven en hun sectoren extra tijd om partners te screenen en de regel verder te analyseren om de daadwerkelijke impact vast te kunnen stellen wanneer deze wordt ingevoerd.
Eveneens zal voor bedrijven die in de VS actief zijn, de verlaging van invoerheffingen een welkome verlichting van de importkosten betekenen. Hoewel verhoogde tarieven op sommige goederen uit China al minimaal negen maanden van kracht zijn, is er ruim bewijs op basis van recente Amerikaanse handelsdata dat China nog altijd Amerika's grootste handelspartner is. Dit betekent dat de lagere tarieven op Chinese goederen directe voordelen opleveren voor Amerikaanse bedrijven.
Wat moeten bedrijven nu doen om supply chain-veerkracht te versterken?
Bedrijven die veerkrachtig willen blijven, hebben verschillende taken te vervullen. Maar ze komen allemaal voort uit één gemeenschappelijk uitgangspunt: het identificeren van China-links in hun toeleveringsketen en het lokaliseren van alternatieve componenten en leveranciers zonder hetzelfde geopolitieke of minerale risico.
Voor bedrijven die veerkrachtig willen blijven, is het essentieel China-links in hun toeleveringsketen te identificeren en alternatieve componenten en leveranciers te vinden die niet aan hetzelfde geopolitieke of minerale risico blootstaan.
Bedrijven kunnen dit proces starten door Full Material Declarations (FMD’s) te verzamelen om vast te stellen welke mineralen in hun componenten aanwezig zijn. Het identificeren van onderdelen met kritieke mineralen is de eerste stap richting het zoeken naar vervangende en alternatieve bronnen voor deze onderdelen. Daarnaast dienen bedrijven hun toeleveringsketen zo ver mogelijk upstream te mappen, zodat hun blootstelling aan Chinese componenten bij sub-tier-leveranciers inzichtelijk wordt. Let op: hoewel veel klanten hun onderdelen bij leveranciers buiten China inkopen, tonen Z2Data-relatiedata aan dat er voor veel onderdelen toch vaak Chinese toeleveranciers zijn op tier two- of tier three-niveau.
Tot slot kunnen bedrijven interne procedures rondom risico inrichten om geopolitieke en minerale risicodrempels te definiëren. Zij kunnen vervolgens vaststellen welke onderdelen, producten en grondstoffen deze gestelde risicodrempels overschrijden. Het identificeren en definiëren van risico en risicodrempels lijkt wellicht een alledaagse taak, maar dit proces vereenvoudigt en onderbouwt juist het noodzakelijke werk om alternatieve leveranciers te lokaliseren.
Het identificeren en definiëren van risico’s en risicodrempels lijkt wellicht een triviale taak, maar dit vereenvoudigt en rechtvaardigt het werk dat nodig is om alternatieve leveranciers te vinden.
Hoewel de handelsdeal van oktober tussen de VS en China op korte termijn vrijwel alle wereldwijde bedrijven en sectoren ten goede komt, kan het belang van zorgvuldigheid, het mappen van toeleveringsketens en het identificeren van alternatieve componenten en toeleveringsroutes niet worden onderschat. Indien de versoepelingen uit deze overeenkomst in november 2026 opnieuw vervallen—of eerder, als de spanningen oplopen, de relatie weer instabiel wordt, of de overeenkomst wordt geschonden—dan is het risico op ernstige supply chain-uitdagingen voor onvoldoende voorbereide bedrijven groot. Organisaties kunnen zich hiertegen wapenen door diverse bewezen supply chain risk management (SCRM)-maatregelen te implementeren, waaronder:
- Verzamelen van FMD’s
- Mappen van de toeleveringsketen
- Identificeren van alternatieve componenten die niet blootstaan aan minerale of geopolitieke risico’s
Hoe kan Z2Data helpen?
Z2Data is een toonaangevende aanbieder van supply chain risk management-software en -diensten, en ondersteunt bedrijven bij het identificeren en mitigeren van supply chain-risico’s op component-, leveranciers- of productielocatieniveau.
Met Z2Data kunnen bedrijven stappen zetten om hun toeleveringsketen te beveiligen, waaronder:
- FMD’s verzamelen van leveranciers om te bepalen waar materialen in hun onderdelen aanwezig zijn
- Alternatieve leveranciers en crosses voor onderdelen vinden
- Een georganiseerde campagne starten om hun toeleveringsketen in kaart te brengen
Wilt u meer weten over hoe Z2Data u kan helpen meer inzicht te krijgen in uw afhankelijkheid van kritieke mineralen? Vraag een gratis proefversie aan bij een van onze productspecialisten.
