Tiêu điểm:
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu container?
Một vấn đề đa chiều bắt đầu từ Trung Quốc
Giá cước vận chuyển hàng điện tử và hàng hóa tăng?
Cách giảm thiểu tình trạng thiếu hụt và giới hạn nguồn cung linh kiện
Bán khống trên Wall Street, thiếu hụt linh kiện, và nay là thiếu container vận chuyển. Năm 2021 đã bắt đầu, nhưng không thiếu các vấn đề thiếu hụt.
Tất cả đều bắt nguồn từ Trung Quốc.
Việc thiếu hụt container tại Trung Quốc ảnh hưởng mạnh mẽ đến chuỗi cung ứng điện tử vì dẫn đến giảm xuất khẩu, tăng giá và kéo dài thời gian chậm trễ trong ngành linh kiện điện tử. Nếu còn nghi ngờ về mức độ ảnh hưởng đến ngành điện tử, hãy chú ý đến biểu đồ dưới đây. Thị trường điện tử của Trung Quốc có quy mô lớn bằng tổng chín quốc gia dẫn đầu tiếp theo cộng lại.
Khi giá hàng hóa tăng và thời gian giao hàng bị kéo dài từ quốc gia có sức mạnh kinh tế và ảnh hưởng toàn cầu, giới chuyên môn tìm kiếm nguyên nhân gốc rễ của vấn đề. Giống như hầu hết các vấn đề khác trong giai đoạn khó khăn này, tình trạng thiếu container phát sinh do sự phục hồi kinh tế toàn cầu không đồng đều do đại dịch, cùng nhiều yếu tố khác — tất cả đều liên quan đến COVID.
Nguyên nhân thiếu hụt container vận chuyển
Tình trạng ùn tắc và chậm trễ trong quy trình dỡ hàng là một nguyên nhân dẫn đến thiếu container. Các cảng biển toàn cầu đã bắt đầu cách ly hàng hóa lên đến hai tuần kể từ tháng 3/2020. Hệ quả là hàng triệu tấn container bị bỏ không trong hai tuần, trong khi bình thường chúng sẽ được dỡ, nạp lại hàng mới và tiếp tục hành trình mới.
Một nguyên nhân nữa là Trung Quốc xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu. Dù đây có vẻ là thông tin thông thường, nhưng lại có ý nghĩa quan trọng: kinh tế Trung Quốc đã phục hồi sau đại dịch nhanh hơn đáng kể so với các quốc gia khác như Mỹ và châu Âu. Do quá trình phục hồi chậm hơn tại nhiều nơi trên thế giới, container bị kẹt lại ở các quốc gia ngoài Trung Quốc. Cứ mỗi container quay về Trung Quốc thì có ba container rời đi. Lượng hàng tồn kho lớn vốn đã sẵn có tại Trung Quốc tiếp tục tăng, do không đủ container để xuất hàng.
Ảnh hưởng của tình trạng thiếu hụt container đối với chuỗi cung ứng điện tử còn xuất phát từ việc giảm các chuyến bay quốc tế. Nhiều linh kiện chủ chốt vốn thường được vận chuyển bằng đường hàng không, nay phải đi đường biển do sụt giảm số lượng chuyến bay. Các hãng vận tải hàng không thường tận dụng khoảng không thừa trong khoang hành lý của chuyến bay hành khách để vận chuyển linh kiện, sản phẩm. Trong đại dịch, số chuyến bay hành khách giảm mạnh.
Nhu cầu sử dụng container tăng từ các tập đoàn điện tử lớn vốn thường dựa vào vận chuyển hàng không — như Apple — càng làm căng thẳng thêm vấn đề.
Giá cước vận chuyển tăng khi tình trạng thiếu container tiếp diễn
Từ 2019 đến 2020, giá cước vận chuyển tức thời (spot freight rates) tăng 264% từ châu Á sang Bắc Âu, trong khi chiều từ châu Á sang Mỹ tăng 145%. So với tháng 11/2020, giá cước vận chuyển bằng đường biển gần như đã tăng gấp bốn lần từ châu Á sang Bắc Âu.
Nếu chưa biết, giá cước tức thời là mức giá được nhà vận chuyển chào ngay lập tức để chuyển hàng từ điểm A đến điểm B. Giá này tăng mạnh vì thường được dùng khi nhà vận chuyển có lượng hàng dư ngoài hợp đồng cần chuyển. Trong tình trạng thiếu container hiện nay, rất nhiều nhà vận chuyển có lượng hàng dư cần tìm container, dẫn đến mức tăng giá mạnh — đặc biệt từ châu Á sang châu Âu.
:quality(85))
Nguồn: FREIGHTOS
Một số chuyên gia thậm chí tin rằng giá cước có thể tăng gần gấp đôi trong giai đoạn 2021-2022.
Một lý do khác khiến giá tiếp tục tăng là việc Trung Quốc chủ động thu hồi container rỗng về nước. Điều này khiến các nhà xuất khẩu tại Mỹ và châu Âu gặp khó khăn khi gom container để sử dụng cho chính họ.
Trong nửa cuối năm 2020, lượng container giao dịch tăng ngược 30%. Theo Chỉ số Khả dụng Container (CAx), container 40-foot đạt mức 0,13 và container hi-cube đạt 0,08. Để tham khảo, mọi chỉ số CAx dưới 0,5 đều được xem là thiếu hụt. Để so sánh thêm, chỉ số CAx quý 1/2020 lần lượt cao hơn 75% và 83% so với nửa cuối năm.
Giảm thiểu tác động
Electronics Sourcing đã dự báo vào tháng 12/2020 rằng nhiều linh kiện điện tử sẽ khó tìm nguồn cung trong năm 2021. Tụ gốm nhiều lớp, MOSFET công suất và điện trở chip đều được dự đoán rơi vào tình trạng thiếu nguồn cung. Tuy nhiên, điều họ không dự đoán được là việc tìm được container vận chuyển các linh kiện này cũng sẽ trở nên khó khăn không kém.
Tuy vậy, Part Risk Manager của Z2Data giúp doanh nghiệp xem và quản lý thời gian giao hàng, so sánh giá và tìm linh kiện thay thế phù hợp với kiểu dáng, kích thước, chức năng của linh kiện không còn sẵn có.
Lấy một ví dụ thời gian thực.
Có một loại tụ gốm nhiều lớp thường dùng trong ngành viễn thông, y tế, hàng không vũ trụ và quân sự hiện đang thiếu nguồn cung.
:quality(85))
Không có số lượng sẵn có từ các nhà phân phối được ủy quyền của Z2Data
Từ đó, doanh nghiệp có thể truy cập giao diện hiển thị toàn bộ các linh kiện thay thế tương đương. Mỗi linh kiện thay thế đều được đánh giá theo thang điểm drop-in từ A đến C. Điểm drop-in A nghĩa là linh kiện này phù hợp kiểu dáng, kích thước, chức năng so với linh kiện gốc, chỉ có khác biệt nhỏ về thông số kỹ thuật. Trong công cụ này, doanh nghiệp có thể lọc theo điểm drop-in để giảm số lượng linh kiện thay thế và tìm ra giải pháp lý tưởng nhất cho linh kiện gốc.
:quality(85))
Chúng ta có thể thấy tụ này có 20 linh kiện thay thế đạt điểm drop-in A
Với danh sách các linh kiện thay thế lý tưởng, doanh nghiệp có thể xem và so sánh từng lựa chọn về giá, thời gian giao hàng, nhà phân phối được ủy quyền, điểm đánh giá linh kiện, quy cách đóng gói, khác biệt thông số kỹ thuật và nhiều tiêu chí khác.
:quality(85))
Ảnh minh họa so sánh các lựa chọn linh kiện thay thế
Trong bối cảnh khan hàng và giới hạn nguồn cung, việc doanh nghiệp nắm bắt càng nhiều lựa chọn càng quan trọng. Part Risk Manager mang lại những lựa chọn đó.