5 khuyến nghị từ chuyên gia tuân thủ để xây dựng khung ESG

‍Điểm nổi bật của bài viết:

• Để hiểu rõ hơn cách các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM), nhà nhập khẩu và các doanh nghiệp khác có thể triển khai một khung ESG vững chắc, tin cậy trong tổ chức của mình, chúng tôi đã trao đổi với Kelsey Dozier, chuyên gia tuân thủ nội bộ của Z2Data.
• Một trong những phương pháp hiệu quả nhất để đưa doanh nghiệp hướng tới sự phù hợp hơn với ESG là tích hợp các nguyên tắc bền vững và ưu tiên này xuyên suốt các giai đoạn thiết kế, kỹ thuật và sản xuất trong vòng đời sản phẩm.
• Không ít doanh nghiệp tập trung vào các biến số ESG hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của họ — thiết kế sản phẩm, quy trình sản xuất, mức sử dụng năng lượng, chính sách lao động nội bộ. Tuy nhiên, thực tế là nhiều vấn đề bền vững mà doanh nghiệp đối mặt lại phát sinh ở các cấp chuỗi cung ứng cao hơn, với các nhà cung cấp cấp hai hoặc ba mà doanh nghiệp khó giám sát đầy đủ. 
• Do các yêu cầu do các quy định và khung báo cáo này đặt ra, bao gồm dữ liệu bền vững, truy xuất nguồn gốc chuỗi cung ứng, dẫn chứng minh chứng, nguồn khoáng sản và chính sách bảo vệ người lao động cùng hàng loạt nghĩa vụ khác, tuân thủ ESG đòi hỏi sự cấu trúc và chủ động ở mọi cấp trong doanh nghiệp. 

Dù đã gặp phải một số phản ứng trái chiều trong khoảng một năm qua, ESG vẫn đã trở thành ưu tiên lớn cho doanh nghiệp trong thập kỷ này. Trong khi Hoa Kỳ còn do dự với các quy định bền vững như quy định báo cáo khí hậu của SEC, Liên minh châu Âu tiếp tục tiến về phía trước với tốc độ nhanh. Vào ngày 01/01 năm nay, họ đã mở rộng phạm vi Chỉ thị Báo cáo Bền vững Doanh nghiệp (CSRD) để bao phủ các doanh nghiệp lớn hoạt động tại khối kinh tế này. Và ngày 30/12 tới, Quy định Chống Phá rừng của EU (EUDR) sẽ chính thức có hiệu lực. 

Bất chấp thời kỳ chính quyền Trump, các doanh nghiệp toàn cầu và ban lãnh đạo đều nhận định rằng các bên liên quan vẫn tiếp tục đề cao tầm quan trọng của báo cáo bền vững. Trên thực tế, một cuộc khảo sát của PwC gần đây cho thấy hơn một nửa doanh nghiệp được khảo sát cảm nhận áp lực phải nộp báo cáo bền vững và dữ liệu liên quan trong năm 2025 cao hơn năm trước. Trong khi chỉ bảy phần trăm số doanh nghiệp cho biết áp lực này giảm đi. Ngay cả khi nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ tạm thời hạ thấp vai trò của ESG và ưu tiên chính sách nới lỏng quy định, những chỉ thị ESG và các bên liên quan theo đuổi các nguyên tắc môi trường, xã hội và quản trị vẫn không biến mất. 

Để có cái nhìn rõ hơn về cách OEM, nhà nhập khẩu và các doanh nghiệp khác thực thi thành công một khung ESG vững chắc, chúng tôi đã trò chuyện với Kelsey Dozier, chuyên gia tuân thủ nội bộ của Z2Data. Kelsey đã đưa ra năm khuyến nghị chính để xây dựng một chương trình bền vững hiệu quả.

Ý nghĩa của thẩm định ESG là gì?

Trước khi đi sâu vào các khuyến nghị của Kelsey, cần xác định chính xác khi nhắc tới khái niệm thẩm định trong bối cảnh ESG là gì. Theo SAP, thẩm định chuỗi cung ứng là “quy trình doanh nghiệp nghiên cứu và đánh giá các nhà cung cấp tiềm năng nhằm nhận diện những rủi ro liên quan. Thông thường, các rủi ro này bao gồm từ các vấn đề pháp lý, quản trị tới các quan ngại về đạo đức và môi trường.” 

Thẩm định chuỗi cung ứng đề cập đến cách doanh nghiệp đánh giá các nhà cung cấp trực tiếp, nhà sản xuất cấp dưới và các bên liên quan khác trong chuỗi cung ứng nhằm nhận diện rủi ro. Thẩm định ESG cũng là quá trình này, nhưng trong bối cảnh môi trường, xã hội và quản trị. Chẳng hạn, khi một OEM tại Hoa Kỳ đánh giá chuỗi cung ứng để đảm bảo họ không tìm nguồn cung từ doanh nghiệp bị cấm bởi Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức của người Duy Ngô Nhĩ (UFLPA), họ đang tiến hành một loại thẩm định ESG. Tương tự, một tổ chức thực hiện thẩm định ESG khi tính toán lượng phát thải phạm vi 1 và 2 (scope 1 và 2) và gửi số liệu cho Dự án Công bố Carbon (CDP). Thẩm định ESG bao gồm toàn bộ các hoạt động mà doanh nghiệp cần thực hiện nhằm tuân thủ các trụ cột môi trường, xã hội và quản trị.

5 khuyến nghị xây dựng khung thẩm định ESG hiệu quả

1. Tích hợp ESG vào thiết kế sản phẩm

Với nhiều doanh nghiệp, yếu tố ESG thường bị tách riêng như các vấn đề tuân thủ khác. Cách tiếp cận này khiến khung ESG bị gạt sang một bên thay vì được tích hợp vào mọi hoạt động. Một trong những phương pháp hiệu quả để doanh nghiệp đạt được sự phù hợp với ESG là đưa các nguyên tắc và ưu tiên bền vững vào xuyên suốt các giai đoạn thiết kế, kỹ thuật và sản xuất sản phẩm. “Hãy nghĩ đến tuân thủ như việc xây nhà: dễ hơn nhiều khi móng vững chắc,” Dozier chia sẻ. “Nếu thiết kế sản phẩm với ESG ngay từ đầu, doanh nghiệp tiết kiệm được rất nhiều rắc rối về sau.” 

Lồng ghép các yếu tố ESG trong giai đoạn thiết kế có thể thể hiện ở nhiều khía cạnh, bao gồm nhưng không giới hạn:

• Loại bỏ các chất độc hại theo quy định của REACH và RoHS.
• Tuân thủ các giới hạn PFAS trong công thức sản phẩm.
• Suy xét đến khả năng tái chế và các quy trình kinh tế tuần hoàn.
• Lên chiến lược giảm phát thải carbon trong quy trình sản xuất. 

Một ví dụ thực tế mà Dozier đề cập là một số doanh nghiệp điện tử hiện đang thiết kế lại sản phẩm để sử dụng nhiều kim loại tái chế hơn nhằm cắt giảm phát thải và đáp ứng mục tiêu kinh tế tuần hoàn. “Khi làm điều này từ đầu, họ giảm đáng kể rủi ro phải thiết kế lại tốn kém mỗi khi có yêu cầu kiểm soát vật liệu chặt chẽ hơn,” bà cho biết. 

2. Thực hiện thẩm định xuyên suốt chuỗi cung ứng của bạn

Nhiều doanh nghiệp tập trung vào các yếu tố ESG hoàn toàn trong tầm kiểm soát — thiết kế sản phẩm, quy trình sản xuất, sử dụng năng lượng, lao động nội bộ. Tuy nhiên, thực tế là phần lớn các vấn đề bền vững phát sinh sâu hơn trong chuỗi cung ứng, ở các nhà cung cấp tầng hai, tầng ba mà doanh nghiệp khó kiểm soát. “Thật ra, hầu hết vấn đề ESG không phát sinh trong nội bộ doanh nghiệp, mà nằm ở chuỗi cung ứng của bạn,” Dozier khẳng định. “Đó là nơi nảy sinh rủi ro như lao động cưỡng bức, phá rừng, khoáng sản xung đột hoặc dấu chân carbon khổng lồ.”

“Thật ra, hầu hết vấn đề ESG không phát sinh trong nội bộ doanh nghiệp, mà nằm ở chuỗi cung ứng của bạn,” Dozier khẳng định.

Để đối phó các rủi ro ESG này, OEM cần tăng khả năng hiển thị đối với nhà cung cấp trực tiếp và cấp dưới. Lý tưởng nhất, doanh nghiệp cần truy xét các vật liệu đầu vào chuỗi cung ứng, các nhà cung ứng cấp 2, cấp 3 cũng như điều kiện sản xuất tại từng địa điểm của họ. Ví dụ Dozier nêu là Quy định Chống Phá rừng của EU (EUDR) sẽ có hiệu lực cuối năm nay, yêu cầu doanh nghiệp trong phạm vi điều chỉnh phải truy xuất hàng hóa như gỗ, cao su, dầu cọ về tận nguồn để chứng minh không khai thác từ đất phá rừng. Dù là EUDR, CSRD hay CSDDD, các nghĩa vụ ESG và công tác thẩm định chuỗi cung ứng ngày càng gắn chặt với nhau. “Minh bạch là yếu tố cốt lõi đối với các quy định mới này,” bà nhận định. 

3. Chuẩn hóa dữ liệu

Dữ liệu có thể không phải điều đầu tiên nảy ra khi nghĩ về bền vững, nhưng dữ liệu là yếu tố thiết yếu cho việc tuân thủ ESG. Phần lớn quy định ESG lớn trên thế giới đều yêu cầu doanh nghiệp thuộc diện điều chỉnh phải nộp dữ liệu, và báo cáo bền vững tự nguyện (bao gồm cả các tiêu chuẩn từ Hội đồng Tiêu chuẩn Bền vững Quốc tế — ISSB) cũng có thành phần dữ liệu rất lớn. “Dữ liệu chính là bản chất của tuân thủ ESG,” Dozier nhận xét. Các yêu cầu dữ liệu ESG thường bao gồm các yếu tố sau:

• Thành phần sản phẩm
• Phát thải phạm vi 1, 2 và 3
• Tài liệu xác nhận chuỗi bàn giao sản phẩm
• Hồ sơ và tài liệu truy xuất nguồn gốc
• Giấy chứng nhận tuân thủ và bản tự công bố phù hợp
• Chứng nhận khoáng sản có trách nhiệm
• Chính sách lao động của nhà cung cấp

Để tuân thủ hiệu quả các tiêu chuẩn và quy định mới nổi liên tục, doanh nghiệp cần các phương pháp nhất quán, chuẩn hóa để thu thập dữ liệu cùng kho lưu trữ dễ truy xuất. Ngoài ra, tận dụng nền tảng số có thể giúp doanh nghiệp quản lý toàn bộ thông tin, hồ sơ cần thiết phục vụ tuân thủ. “Phần mềm hỗ trợ rất nhiều, từ việc lưu lịch sử phiên bản, xây dựng chuỗi kiểm tra tới đảm bảo thông tin không bị phân tán khắp bảng tính mà chẳng ai cập nhật,” bà cho biết. 

“Phần mềm hỗ trợ rất nhiều, từ việc lưu lịch sử phiên bản, xây dựng chuỗi kiểm tra tới đảm bảo thông tin không bị phân tán khắp bảng tính mà chẳng ai cập nhật,” bà cho biết. 

4. Luôn chủ động trước các thay đổi quy định

Doanh nghiệp không thể — và không nên — nghĩ rằng chỉ cần thẩm định ESG một lần là xong toàn bộ nghĩa vụ tuân thủ. Các quy định về bền vững phát triển liên tục hàng năm, thậm chí hàng tháng; doanh nghiệp phải luôn sẵn sàng cập nhật các biện pháp tuân thủ mới vào quy trình hoạt động thường xuyên. “Quy định ESG thay đổi rất nhanh: loại bỏ dần PFAS, quy định thu hồi bao bì chặt chẽ hơn, công bố carbon bắt buộc...,” Dozier cho biết. “Hễ có một vấn đề gì, kiểu gì cũng sẽ có ai đó soạn quy chuẩn mới.” 

Tính động liên tục trong không gian ESG yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động và linh hoạt. Một trong những cách tốt nhất là xây dựng, triển khai hệ thống theo dõi và phản hồi kịp thời các thay đổi quy định. Hệ thống nội bộ này có thể dưới nhiều hình thức — miễn là nó luôn nhận diện và cập nhật chuẩn xác diễn biến quy định, giúp doanh nghiệp có đủ thời gian giao hàng (lead time) để chuẩn bị tuân thủ. “Có thể chỉ cần một người phụ trách tuân thủ trong đội ngũ, hoặc đăng ký theo dõi nguồn tin cậy, hay phần mềm hỗ trợ cập nhật thay cho bạn,” bà chia sẻ. 

Nếu làm ngược lại — đợi tới sát khi quy định ESG mới có hiệu lực rồi mới phản ứng — doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với rủi ro lớn. “Nếu bạn đợi tới khi luật đã áp dụng mới hành động, thì đã quá muộn.”

5. Đưa ESG thành yếu tố trong quản trị nội bộ

Một điểm then chốt Dozier liên tục nhấn mạnh là tuân thủ ESG không nên bị gạt sang một bên hay trở thành "công việc phụ của một người". Do đặc thù các yêu cầu quy định, khung báo cáo gồm dữ liệu bền vững, truy xuất chuỗi cung ứng, dẫn chứng, nguồn khoáng sản, chính sách bảo vệ người lao động..., tuân thủ ESG cần cấu trúc và trách nhiệm rõ ràng ở mọi cấp doanh nghiệp. Một cách làm hiệu quả là tích hợp mục tiêu ESG ngay vào các bộ phận như thu mua, kỹ thuật, tuân thủ để các mục tiêu bền vững gắn liền quy trình thường nhật. “Như vậy, vấn đề tuân thủ không còn là của riêng một phòng ban, mà trở thành phần tự nhiên của bộ máy doanh nghiệp,” bà nói. 

Đồng thời, điều quan trọng không kém là ban lãnh đạo phải ủng hộ và chịu trách nhiệm về khung ESG của doanh nghiệp. “Khi lãnh đạo ủng hộ, việc phân bổ nguồn lực cho kiểm toán nhà cung ứng, công cụ tuân thủ mới hay các chương trình đào tạo sẽ dễ dàng hơn nhiều,” bà phân tích. Sau cùng, việc tích hợp ưu tiên ESG vào cấu trúc nội bộ doanh nghiệp sẽ tạo điều kiện cho cá nhân và đội ngũ thực hiện hiệu quả bốn bước còn lại. “Hãy coi quản trị như chất keo giúp bốn điểm còn lại không rời rạc.”

Để Z2Data dẫn dắt quá trình thẩm định ESG của bạn

Giữa bối cảnh quy định ESG ngày càng nhiều, yêu cầu mới từ các bên liên quan và nguy cơ rủi ro uy tín xuất phát từ việc không tuân thủ bền vững, các doanh nghiệp có nhiều động lực để tuân thủ ESG. Và như cuộc khảo sát của PwC đã chỉ ra, các thay đổi tại thời điểm lên nắm quyền chỉ ảnh hưởng tạm thời và rất nhỏ tới những động lực này. Doanh nghiệp muốn thực hiện các khuyến nghị của Dozier, bao gồm thẩm định, chuẩn hóa dữ liệu nội bộ, thường xuyên theo dõi thay đổi quy định nên cân nhắc sử dụng nền tảng quản lý rủi ro chuỗi cung ứng SCRM (supply chain risk management). 

Giải pháp SCRM của Z2Data sở hữu bộ công cụ tuân thủ toàn diện, bao gồm:

• Chiến dịch thẩm định nhà cung cấp
• Phân tích rủi ro sẵn sàng sử dụng
• Chuẩn hóa dữ liệu 
• Phân tích FMD
• Xác thực dữ liệu

Với các quy định mới liên tục có hiệu lực và áp lực của các bên liên quan đối với ưu tiên ESG ngày càng lớn, doanh nghiệp sở hữu nguồn lực tuân thủ hàng đầu ngành sẽ có lợi thế cạnh tranh trong những năm tới. Để tìm hiểu thêm về giải pháp tuân thủ và bền vững của Z2Data, hãy đăng ký dùng thử miễn phí cùng chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.