5 rekomendacji eksperta ds. zgodności dla budowy ram ESG

‍Najważniejsze informacje z artykułu:

• Aby lepiej zrozumieć, jak producenci oryginalnego sprzętu (OEM), importerzy oraz inne firmy mogą wdrożyć solidne i niezawodne ramy ESG (environmental, social, governance – środowiskowe, społeczne i zarządcze) w swojej organizacji, rozmawialiśmy z Kelsey Dozier, wewnętrzną ekspertką ds. zgodności w Z2Data.
• Jednym z najskuteczniejszych sposobów, aby przesunąć firmę w stronę większej zgodności z ESG, jest wprowadzenie zasad zrównoważonego rozwoju i priorytetów na wszystkich etapach cyklu życia produktu – od projektowania, przez inżynierię, aż po produkcję.
• Wiele firm skupia się na aspektach ESG, które są całkowicie pod ich kontrolą, takich jak projektowanie produktów, procesy produkcyjne, zużycie energii czy praktyki pracy wewnętrznej. W rzeczywistości jednak wiele wyzwań związanych ze zrównoważonym rozwojem pojawia się dalej w łańcuchu dostaw, u dostawców drugiego i trzeciego rzędu, którzy nie podlegają tak ścisłemu nadzorowi. 
• Z uwagi na wymagania wynikające z przepisów i ram raportowania, obejmujące dane o zrównoważonym rozwoju, możliwość śledzenia łańcucha dostaw, ścieżki dowodowe, pochodzenie minerałów czy polityki ochrony pracowników, zgodność z ESG wymaga struktury i jasnego przypisania odpowiedzialności na wszystkich poziomach organizacji. 

Pomimo pewnych oporów obserwowanych w ostatnim roku, ESG stało się w tej dekadzie kluczowym priorytetem biznesowym. Podczas gdy w USA nadal trwa debata dotycząca przepisów związanych ze zrównoważonym rozwojem, takich jak reguły raportowania klimatycznego SEC, Unia Europejska konsekwentnie wprowadza kolejne zmiany. Od 1 stycznia tego roku rozszerzono zakres dyrektywy Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), obejmując nią duże przedsiębiorstwa działające w UE. Z kolei 30 grudnia wejdzie w życie unijne rozporządzenie Deforestation Regulation (EUDR). 

Niezależnie od administracji Trumpa, globalne przedsiębiorstwa i przedstawiciele ich władz podkreślają wagę raportowania ESG dla interesariuszy. Według niedawnej ankiety PwC ponad połowa firm spodziewała się w 2025 roku większej presji na raportowanie zrównoważonego rozwoju oraz powiązanych z tym danych niż rok wcześniej. Tylko 7% firm zgłosiło spadek tej presji. Nawet jeśli część rządów na świecie dąży do deregulacji i ograniczenia nacisku na ESG, obowiązki z tego obszaru oraz wymagania interesariuszy nie tracą na znaczeniu. 

Aby dowiedzieć się, jak producenci OEM, importerzy i inne firmy mogą wdrożyć solidne ramy ESG, rozmawialiśmy z Kelsey Dozier, ekspertką ds. zgodności w Z2Data. Kelsey przedstawiła pięć kluczowych rekomendacji dotyczących budowy efektywnego programu zrównoważonego rozwoju.

Czym jest należyta staranność ESG?

Zanim przejdziemy do zaleceń Kelsey, warto zdefiniować, co oznacza należyta staranność w kontekście ESG. Według SAP, należyta staranność w łańcuchu dostaw to „proces, w którym firma bada i analizuje potencjalnych dostawców, aby zidentyfikować ewentualne ryzyka związane z ich działalnością. Zwykle dotyczą one kwestii ustawodawczych, zarządczych, etycznych i środowiskowych”. 

Należyta staranność w łańcuchu dostaw odnosi się do sposobu, w jaki firmy weryfikują swoich bezpośrednich dostawców, poddostawców oraz innych uczestników łańcucha dostaw pod kątem ryzyk. Należyta staranność ESG to analogiczny proces, skupiony jednak stricte na kwestiach ESG. Przykładowo, gdy amerykański producent OEM analizuje swój łańcuch dostaw, aby upewnić się, że nie pozyskuje komponentów od podmiotów objętych zakazem na mocy Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA), prowadzi działania z zakresu należytej staranności w ESG. Podobnie, organizacja wykonuje należytą staranność ESG, gdy oblicza swoje emisje w zakresie 1 i 2 oraz zgłasza je do Carbon Disclosure Project (CDP). Należyta staranność ESG obejmuje pełny zakres działań związanych z przestrzeganiem filarów środowiskowych, społecznych i zarządczych.

5 rekomendacji dotyczących budowy efektywnych ram należytej staranności ESG

1. Wdrożenie ESG w projektowaniu produktów

Dla wielu firm kwestie ESG są traktowane wybiórczo, podobnie jak inne wymagania prawne. Taka strategia sprawia, że ESG funkcjonuje na marginesie, zamiast być zintegrowane z codzienną działalnością. Jedną z najskuteczniejszych metod zwiększenia zgodności firmy z ESG jest wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju już na etapie projektowania, inżynierii i produkcji produktów. „Zgodność jest jak budowa domu: wszystko jest łatwiejsze, jeśli fundamenty są solidne” – mówi Dozier. „Jeśli od początku projektuje się produkt z myślą o ESG, można uniknąć wielu problemów w przyszłości.” 

Uwzględnianie aspektów ESG już podczas projektowania może obejmować między innymi:

• Unikanie substancji niebezpiecznych, takich jak te zakazane przez REACH i RoHS.
• Przestrzeganie ograniczeń PFAS w składzie produktu.
• Planowanie recyklingu i działań w obiegu zamkniętym.
• Strategię ograniczania emisji CO₂ podczas produkcji. 

Dozier podała przykład, jak niektóre firmy elektroniczne przeprojektowują produkty, by zwiększyć udział metali z recyklingu, ograniczyć emisje i realizować cele gospodarki cyrkularnej. „Dzięki temu z wyprzedzeniem ograniczają ryzyko kosztownych zmian projektowych, gdy pojawią się ostrzejsze regulacje dotyczące używania materiałów” – podkreśla.

2. Stosowanie należytej staranności w całym łańcuchu dostaw

Wiele firm skupia się na aspektach ESG podlegających ich pełnej kontroli – projektowaniu produktów, procesach produkcyjnych, zużyciu energii, politykach zatrudnienia. W praktyce jednak wiele wyzwań ESG pojawia się dalej w łańcuchu dostaw, u dostawców drugiego i trzeciego rzędu bez odpowiedniego nadzoru. „Większość problemów ESG nie pojawia się w firmie, tylko w łańcuchu dostaw” – zauważa Dozier. „To tam występuje ryzyko pracy przymusowej, deforestacji, minerałów z regionów objętych konfliktem czy wysokiego śladu węglowego.”

„Większość problemów ESG nie pojawia się w firmie, tylko w łańcuchu dostaw” – zauważa Dozier.

Aby ograniczyć te zagrożenia, producenci OEM potrzebują pełnej widoczności swoich dostawców bezpośrednich i podwykonawców. Najlepszą praktyką jest monitorowanie wykorzystanych surowców, dostawców drugiego i trzeciego rzędu oraz warunków panujących w ich zakładach produkcyjnych. Przykładem jest unijne rozporządzenie EUDR, które wymagać będzie dokumentowania pochodzenia towarów takich jak drewno, kauczuk czy olej palmowy, aby udowodnić, że nie pochodzą z terenów wylesionych. Niezależnie czy mowa o EUDR, CSRD czy CSDDD, obowiązki związane z ESG i należyta staranność w łańcuchu dostaw są coraz mocniej powiązane. „Przejrzystość jest kluczowa w świetle nowych regulacji” – dodaje.

3. Standaryzacja danych

Choć może to nie być pierwsze skojarzenie z tematyką zrównoważonego rozwoju, dane są fundamentem dla zgodności z ESG. Większość światowych regulacji ESG nakłada obowiązek raportowania danych, a dobrowolne raportowanie zrównoważonego rozwoju (również wg wytycznych International Sustainability Standards Board – ISSB) również mocno opiera się na danych. „Dane są kwintesencją zgodności z ESG” – podkreśla Dozier. Najczęstsze wymagania dotyczące danych obejmują między innymi:

• Składy produktów
• Emisje w zakresie 1, 2 i 3
• Dokumentacja łańcucha dostaw (chain-of-custody)
• Materiały śledzące i dokumenty dotyczące identyfikowalności
• Certyfikaty zgodności i deklaracje zgodności
• Certyfikaty odpowiedzialnego pozyskiwania minerałów
• Polityki pracy dostawców

Aby skutecznie spełnić narastające standardy i przepisy, organizacje muszą korzystać ze spójnych metod gromadzenia danych oraz posiadać łatwo dostępne repozytorium do ich przechowywania. Kluczowe jest także wykorzystanie platform cyfrowych, które wspierają śledzenie niezbędnych informacji oraz dokumentacji potrzebnej do zachowania zgodności. „Oprogramowanie bardzo pomaga, prowadząc historię wersji, budując ścieżki audytowe i zapobiegając rozproszeniu danych po arkuszach, o których nikt już nie pamięta” – zaznacza.

„Oprogramowanie bardzo pomaga, prowadząc historię wersji, budując ścieżki audytowe i zapobiegając rozproszeniu danych po arkuszach, o których nikt już nie pamięta” – zaznacza.

4. Monitorowanie zmian regulacyjnych

Firmy nie mogą i nie powinny zakładać, że wystarczy raz przeprowadzić działania z zakresu należytej staranności ESG, by całkowicie spełnić obowiązki zgodności. Przepisy w zakresie zrównoważonego rozwoju zmieniają się co roku, a czasem nawet częściej, dlatego niezbędne jest regularne wdrażanie nowych środków w działalności operacyjnej. „Przepisy ESG bardzo szybko ewoluują: wycofywanie PFAS, ostrzejsze reguły dotyczące opakowań czy obowiązkowe ujawnienia danych o emisjach” – podkreśla Dozier. „Kto tylko może, już nad tym pracuje.” 

Tak dynamiczne środowisko ESG wymusza na firmach elastyczność i proaktywność. Najlepszym sposobem jest stworzenie systemu śledzenia zmian regulacyjnych i zapewnienie szybkiej reakcji na nowe przepisy. Taki system może przyjmować różne formy – najważniejsze, by regularnie monitorował rozwój przepisów i dawał organizacji przewagę czasową niezbędną do osiągnięcia zgodności. „Może to być jedna osoba odpowiedzialna za compliance, subskrypcja zaufanego źródła informacji lub oprogramowanie do monitoringu nowych regulacji” – podsumowuje.

Alternatywa, czyli oczekiwanie na wejście w życie nowych przepisów ESG i rozpoczęcie działań dopiero wtedy, to przepis na poważne trudności. „Jeśli czekają Państwo z reakcją do wejścia nowego prawa w życie, jest już za późno.”

5. Osadzenie ESG w strukturze zarządczej firmy

Jednym z kluczowych spostrzeżeń Dozier jest to, że zgodność z ESG nie powinna stać się marginalnym późnym projektem „na boku” jednego działu czy osoby. Wymogi regulacyjne – od danych o zrównoważonym rozwoju, przez śledzenie łańcucha dostaw, ścieżki dowodowe, po ochronę pracowników – wymagają struktury i wyraźnego przypisania odpowiedzialności w całej organizacji. Najlepszym sposobem jest wplecenie celów ESG w działalność działów takich jak zakupy, inżynieria czy compliance, by cele zrównoważonego rozwoju były integralną częścią codziennych procesów. „Dzięki temu ESG nie jest tylko »problemem compliance«, lecz staje się elementem funkcjonowania całego przedsiębiorstwa” – komentuje.

Równie istotne jest, aby kadra zarządzająca wspierała ramy ESG i egzekwowała realizację przyjętych celów. „Gdy kierownictwo się angażuje, łatwiej zdobyć środki na takie działania jak audyty dostawców, nowe narzędzia zgodności czy programy szkoleniowe” – zauważa. Ostatecznie, umieszczenie ESG w strukturach firmy umożliwia realizację pozostałych czterech kroków. „Zarządzanie to spoiwo, które zapobiega rozpadowi innych elementów.”

Pozwól, aby Z2Data poprowadziło działania ESG w Państwa firmie

W obliczu narastających regulacji ESG, rosnących oczekiwań interesariuszy oraz ryzyka reputacyjnego związanego z łamaniem zasad zrównoważonego rozwoju, firmy mają silną motywację do uzyskania zgodności ESG. Jak pokazują wyniki ankiety PwC, nawet tymczasowe zmiany władz mają zaskakująco niewielki wpływ na te procesy. Przedsiębiorstwa zainteresowane wdrożeniem rekomendacji Dozier, w tym prowadzeniem należytej staranności, standaryzowaniem danych czy konsekwentnym monitorowaniem zmian prawnych, powinny rozważyć zastosowanie platformy do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM). 

Rozwiązanie SCRM Z2Data oferuje kompleksowy zestaw funkcji z zakresu zgodności, w tym:

• Kampanie należytej staranności dostawców
• Gotowe analizy ryzyka
• Normalizację danych 
• Analizę FMD
• Walidację danych

Wraz z wchodzeniem w życie kolejnych regulacji i wzrostem presji interesariuszy na priorytetowe traktowanie ESG, firmy posiadające zaawansowane zasoby compliance zyskają przewagę konkurencyjną w najbliższych latach. Aby dowiedzieć się więcej o rozwiązaniach Z2Data z zakresu zgodności i zrównoważonego rozwoju, umów demo lub rozpocznij za darmo z jednym z naszych ekspertów produktowych.