Quy định toàn cầu và thẩm tra trách nhiệm cho nhà sản xuất điện tử
Lao động cưỡng bức là một hình thức bóc lột khi cá nhân bị buộc phải làm việc trái ý muốn, thường dưới sự đe dọa trừng phạt hoặc sử dụng các biện pháp ép buộc khác. Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) định nghĩa đây là công việc bị áp đặt dưới sức ép của hình phạt và được thực hiện một cách bất đắc dĩ. Con người thường bị đẩy vào tình trạng này do nghèo đói, nợ nần hoặc dễ tổn thương khác, và khi đã rơi vào vòng xoáy họ thường bị tước đi các quyền và tự do cơ bản. Đây là một vấn đề nhân quyền toàn cầu ảnh hưởng đến hàng triệu người. Theo ILO và Walk Free Global Estimates, ước tính có khoảng 28 triệu người đang trong tình trạng lao động cưỡng bức năm 2021. Gánh nặng này không phân bố đồng đều: khu vực châu Á - Thái Bình Dương có số người lao động cưỡng bức cao nhất, tiếp theo là châu Phi và các quốc gia Ả Rập.
Vấn đề này đặc biệt phổ biến trong ngành công nghệ toàn cầu, nơi sản phẩm thường được sản xuất qua các chuỗi cung ứng phức tạp, phân mảnh với sự tham gia của nhiều nhà cung cấp và nhà thầu phụ thuộc các quốc gia có luật lao động yếu. Lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng công nghệ là việc bóc lột người lao động tham gia sản xuất, phân phối và xử lý các sản phẩm, dịch vụ công nghệ. Đây là một dạng nô lệ hiện đại, có thể xuất hiện ở mọi giai đoạn: từ khai thác nguyên vật liệu, sản xuất linh kiện, lắp ráp cuối cùng, cho đến xử lý rác thải điện tử.
Người lao động trong chuỗi cung ứng ngành công nghệ có thể phải đối mặt với nhiều hình thức bóc lột như mua bán người, lao động cưỡng bức. Bậc chuỗi càng sâu càng khó phát hiện lạm dụng, trong khi chuỗi sản xuất điện tử thông thường kéo dài đến bốn, năm, hoặc hơn thế các tầng dưới thương hiệu ghi trên sản phẩm.
Để giải quyết nạn nô lệ hiện đại và lao động cưỡng bức, các chính phủ và tổ chức quốc tế đã ban hành nhiều quy định, hướng dẫn cho doanh nghiệp. Các quy định về lao động cưỡng bức mới và đang hình thành đều có điểm chung: chuyển trách nhiệm chứng minh sang doanh nghiệp, buộc doanh nghiệp và ngành phải cung cấp bằng chứng chứng minh hàng nhập khẩu không được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Đạo luật Ngăn chặn Lao động Cưỡng bức Người Duy Ngô Nhĩ của Mỹ (UFLPA), Đạo luật Thẩm tra Chuỗi Cung ứng Đức (LkSG), Quy định Chống Lao động Cưỡng bức của EU, và Đạo luật Chống Lao động Cưỡng bức và Lao động Trẻ em trong Chuỗi Cung ứng của Canada đều đặt nghĩa vụ thẩm định lên doanh nghiệp trong nhiều ngành. Bảng dưới đây so sánh sự khác biệt giữa các quy định chính về phạm vi và yêu cầu trọng tâm.
| Quy định | Phạm vi áp dụng | Yêu cầu trọng tâm |
|---|---|---|
| UFLPA | Hoa Kỳ | Giả định phản bác được rằng bất kỳ hàng hóa nào được sản xuất toàn phần hoặc một phần tại khu vực Tân Cương, hoặc bởi các tổ chức trong danh sách, đều được làm bằng lao động cưỡng bức và bị cấm nhập khẩu trừ khi nhà nhập khẩu chứng minh điều ngược lại bằng bằng chứng rõ ràng và thuyết phục |
| LkSG | Đức | Đạo luật Thẩm tra Chuỗi Cung ứng, hiệu lực từ 01/2023: yêu cầu công ty thuộc phạm vi quản lý thực hiện thẩm định nhân quyền và môi trường trong toàn bộ hoạt động nội bộ và nhà cung cấp trực tiếp, bao gồm phân tích rủi ro, biện pháp phòng ngừa và báo cáo |
| Quy định Chống Lao động Cưỡng bức | Liên minh châu Âu | Cấm lưu hành và đưa lên thị trường EU, cũng như xuất khẩu, các sản phẩm làm bằng lao động cưỡng bức; thực thi qua điều tra của cơ quan thẩm quyền có thể yêu cầu thu hồi hàng vi phạm |
| S-211 | Canada | Đạo luật Chống Lao động Cưỡng bức và Lao động Trẻ em trong Chuỗi Cung ứng, hiệu lực từ 01/2024: yêu cầu các đơn vị chịu sự điều chỉnh phải nộp báo cáo công khai hằng năm về các biện pháp đã thực hiện để phòng ngừa và giảm rủi ro về lao động cưỡng bức, lao động trẻ em trong chuỗi cung ứng của mình |
Nhiều quy định và hướng dẫn về lao động cưỡng bức toàn cầu đã được áp dụng nhằm chấm dứt tình trạng này, và doanh nghiệp phải thực hiện trách nhiệm của mình. Một số doanh nghiệp đã chủ động cải thiện điều kiện làm việc tại cơ sở của mình và tại các nhà cung cấp, đảm bảo rằng lao động cưỡng bức và các vi phạm nhân quyền khác không tồn tại trong chuỗi cung ứng. Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Với doanh nghiệp sản xuất điện tử, hậu quả rất cụ thể: theo giả định phản bác được của UFLPA, chỉ cần một linh kiện cấp dưới bị nghi ngờ cũng có thể khiến toàn bộ lô hàng bị giữ lại và doanh nghiệp nhập khẩu mang gánh nặng chứng minh chuỗi sạch. Việc lập bản đồ nhà cung cấp vượt ngoài tầng đầu tiên không còn là lựa chọn tùy ý.
Nhiều quy định và cập nhật quy định mới liên tục xuất hiện, phần nhiều tập trung vào lao động cưỡng bức. Xu hướng này hướng tới việc lồng ghép nguyên tắc ESG, quyền con người và trách nhiệm doanh nghiệp vào chuỗi cung ứng. Bối cảnh pháp lý toàn cầu thay đổi không ngừng có thể khiến tổ chức đối mặt với rủi ro tiềm ẩn đe dọa hoạt động kinh doanh và hình ảnh doanh nghiệp. Động lực rõ rệt qua các mốc dưới đây, từ yêu cầu đầu tiên của UFLPA đến lệnh cấm diện rộng tại các nền kinh tế lớn.
Đáp ứng các nghĩa vụ này cần một quy trình thẩm định chuẩn xác có thể lặp lại: xác định nhà cung cấp cấp dưới ngoài tầng đầu, đánh giá nơi tập trung rủi ro lao động cưỡng bức, thực hiện các biện pháp khắc phục và lưu trữ bằng chứng như cơ quan quản lý yêu cầu. Quy trình này cũng giúp doanh nghiệp thực hiện rà soát tính áp dụng của UFLPA, phân tích rủi ro LkSG và hoàn thành báo cáo năm theo S-211 của Canada.
Truy xuất nhà cung cấp vượt tầng một đến nguồn nguyên vật liệu, linh kiện nơi rủi ro lao động cưỡng bức tập trung
Sàng lọc nhà cung cấp và khu vực địa lý theo danh sách cảnh báo lao động cưỡng bức, danh sách tổ chức và các khu vực có rủi ro cao
Trao đổi với nhà cung cấp, yêu cầu cung cấp bằng chứng và điều chỉnh tìm nguồn cung ứng khi không thể xóa bỏ rủi ro phơi bày
Lưu trữ hồ sơ, báo cáo cần thiết để chứng minh ngược lại giả định hoặc nộp kê khai thẩm định theo quy định
Z2Data lập bản đồ chuỗi cung ứng của doanh nghiệp vượt ra ngoài cấp đầu tiên đến các nguồn linh kiện và nguyên liệu thô, nơi rủi ro lao động cưỡng bức tập trung, làm nổi bật mức độ phơi nhiễm để đội ngũ của doanh nghiệp có thể hành động và ghi nhận thẩm định đầy đủ với sự tự tin.
Get a Demo