Dünya, Çip Montajı ve Paketlemesi İçin Hangi Ülkelere Güveniyor?

Makaleden Öne Çıkanlar:

• Montaj, test ve paketleme (ATP) gibi arka uç süreçler, yarı iletken tedarik zincirine tarihsel olarak entegre olmayan ülkeler için gittikçe daha cazip bir yatırım alanı haline geliyor. 
• Malezya, Tayland ve Filipinler’den oluşan ASEAN üçlüsü, analog/karma sinyal entegre devreleri (IC) için ATP üretiminde (toplam MPN bazında) ilk beş arasında yer alıyor.
• Diskret yarı iletkenler – diyot, transistor ve MOSFET gibi yalnızca tek ve temel elektronik fonksiyonu yerine getiren çipler – söz konusu olduğunda ise Çin, montaj ve paketlemenin orantısız derecede büyük bir kısmını üstlenmiş durumda. 
• Yarı iletken üretiminde ise, ABD, analog/karma sinyal IC’leri, CPU’lar ve arayüz IC’leri gibi standart ürün tiplerinde önemli bir yayılım ülkesi (COD) rolünü sürdürmektedir. 
• Küresel ATP pazar payı elbette evrilse de, merkezi Asya’dan çok uzaklaşmıyor: Bu alanda en hızlı büyüme gösteren ülkeler arasında Malezya, Tayland, Filipinler ve diğer Güney Asya ülkeleri öne çıkıyor.

Hemen hemen her ölçüte göre, küresel yarı iletken endüstrisi 2020’li yıllarda etkileyici bir büyüme sergiledi. Yarı İletken Endüstrisi Birliği’ne (SIA) göre 2019 yılında toplam küresel satışlar yaklaşık 412 milyar $ seviyesindeydi. 2024 yılına beş yıl ileri gittiğimizde ise, küresel gelir 630 milyar $’ı geçti. Bu, yalnızca beş yıl içinde %50’yi aşan bir artış anlamına geliyordu. Ve bu büyüme, durağanlaşacağının pek az işaretini gösteriyor. SIA’ya göre 2025, sektör için yine rekor seviyede bir yıl olacak; satışların 700 milyar $’ı aşacağı tahmin ediliyor. Bu sektör için yeni bir ilk anlamına gelirken, 2024 rakamlarına göre %11’lik ilave bir büyüme anlamına da geliyor. 

Spot Işığı Yarı İletken Montaj ve Paketlemeye Kaydı

Yarı iletken üretimiyle bağlantılı sermaye ve prestijin büyük bölümü uzun süredir çip üretimiyle (genellikle “ön uç üretim” olarak adlandırılır) ilişkilendiriliyor. Ancak çip endüstrisinin stratosferik büyümesi ve ortaya çıkan jeopolitik önemi, üretim sürecinin diğer aşamalarına da dikkat çekiyor. 

Montaj, test ve paketleme (ATP) gibi arka uç süreçler, birçok ülke için yüksek teknoloji üretimine daha cazip bir kapı aralıyor; bu da, yarı iletken tedarik zincirine tarihsel olarak entegre olmamış uluslara bu kârlı sektöre katılım fırsatı sunuyor. 

Bu nedenle, artık giderek büyüyen bir ülke grubu ATP’ye yatırım yapıyor; ulusal hükümetler, kendi nüfuslarının 700 milyar $’lık küresel çip üretimi pastasından pay alabileceği potansiyeli görüyor. 

Küresel ATP Manzarası Bugün Nasıl Görünüyor?

Çip endüstrisinin hızlı genişlemesi, hem hükümetlerin hem de özel sektörün artan kararlılığı ve geleneksel olarak birkaç ülkede kümelenmiş ekosistemlerin dışında yüksek teknoloji üretiminin artışı göz önünde bulundurulduğunda, küresel ATP manzarası bugün nasıl görünüyor? Bu soruya cevap verebilmek için Z2Data, dünyanın en önemli yarı iletkenlerinin günümüzde nerede monte edildiği, test edildiği ve paketlendiği üzerine bir veri analizi gerçekleştirdi. 

Bu yılın başlarında Z2Data, dünyanın en kritik 10 yarı iletkeninin nerede üretildiğini analiz eden bir veri makalesi yayımladı. Şimdi ise, en kritik çiplerin arka uç üretim aşamalarından geçtiği ülkeleri görmek amacıyla konuya tekrar dönüyoruz. Bu rapordaki parçalar şirketimizin dahili veri tabanı rakamlarına dayanmaktadır. 

Bu analiz pek çok dikkat çekici içgörü ortaya koymuştur. Bunların bir bölümü, önceki makalede belirtilmiş çıkarımların mantıksal uzantısı olarak görülebilirken, bazıları da çip üretiminin yeni boyutlarına ve bu süreci besleyen son derece küresel tedarik zincirine ışık tutmaktadır. 

Dünyanın “En Önemli” Yarı İletkenleri Hangileridir?

Bu makaledeki verilere ulaşmak için yarı iletken ürün tiplerinin tamamını, çip üretimine dayanan elektronik, otomotiv, medikal teknoloji, havacılık ve savunma ile yapay zekâ gibi sektörler için en kritik 10 kategoriye indirgedik. Bunu yaparken ana kriterlerimiz küresel satışlar, uygulama yelpazesi ve üretim karmaşıklığı oldu. Sonra, her bir kategoriyi montajın yapıldığı ülkeye (COA) göre analiz ettik — yani çiplerin monte, test ve paketlendiği ülke — ve bugünün küresel ATP haritasını oluşturduk. 

Belirlediğimiz 10 kategori şunlardır:

• Analog/Karma Sinyal IC’ler
• Diskret Yarı İletkenler (Diyotlar, transistörler, MOSFET’ler)
• CPU’lar (merkezi işlem birimi)
• Field-Programmable Gate Arrays (FPGAs)
• Arayüz IC’leri
• DRAM Bellek
• Flash/EEPROM Bellek
• Güç Yönetim IC’leri
• RF/Kablosuz IC’ler
• Mikrodenetleyiciler (MCU’lar)

Birinci Ana Sonuç: Tayland, Malezya ve Filipinler Önemli ATP Aktörleri 

Güneydoğu Asya ülkelerinin federal yönetimleri, kendi ülkelerinin küresel yarı iletken üretimindeki rolünü güçlendirme arzusunu açıkça ortaya koydu. Malezya, Ulusal Yarı İletken Stratejisi ve Yeni Endüstri Ana Planı 2030 gibi birbirine bağlı pek çok inisiyatifle montaj, test ve paketleme (ATP) konusunda yoğun yatırımlar gerçekleştirdi. Sonuçlar belirgin: Malezya artık küresel ATP pazarının %13’ünden sorumlu. Benzer seviyede taahhüt ve Inclusive Innovation Industrial Strategy (I3S) gibi sanayi yaklaşımlarının katkısıyla Filipinler de yükselen bir ASEAN ATP aktörü olarak göze çarpıyor ve şu anda küresel pazarın %10’unu elde etmiş durumda. 

Aşağıdaki veriler, özellikle analog/karma sinyal IC’leri ve mikrodenetleyiciler gibi ana ürün kategorilerinde, Malezya, Filipinler ve Tayland’ın küresel ATP pazarındaki yeri hakkında bir anlık fotoğraf sunmaktadır.

Analog/Karma Sinyal IC’lerde Önde Gelen Montaj Ülkeleri (COA)

1. Malezya
2. Tayland
3. Çin
4. Filipinler
5. Tayvan

Analog/Karma Sinyal IC’lerde Önde Gelen Montaj Ülkeleri (COA)

Malezya, Tayland ve Filipinler’den oluşan ASEAN üçlüsü, analog/karma sinyal IC’lerinde toplam MPN bazında ATP üretiminde ilk beşte yer alıyor. Hatta, bu ürün kategorisinde önde gelen beş ülke arasında, Malezya, Tayland ve Filipinler tüm MPN’lerin tam olarak üçte ikisini ve tedarikçilerin ise yarısından fazlasını karşılıyor. 

Mikrodenetleyicilerde (MCU) Önde Gelen Montaj Ülkeleri (COA)

1. Tayvan
2. Tayland
3. Çin
4. Filipinler
5. Malezya

Mikrodenetleyicilerde (MCU) Önde Gelen Montaj Ülkeleri (COA)

Mikrodenetleyiciler, özellikle yüksek pin sayısı ve top kafes dizilimleri (BGA) nedeniyle paketleme açısından daha zorlu ürün tipleri arasında yer alır. Bu nedenle, arka uç üreticilerden son derece uzmanlaşmış bilgi gerektirirler. Buna rağmen, ASEAN ülkeleri burada da önde gelmekte; en çok üretilen beş ülke arasında mikrodenetleyicilerin yarısından fazlasına COA olarak ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca Tayland, Malezya ve Filipinler, bu segmentte önemli oranda benzersiz tedarikçiye de sahip olup, ATP ekosistemlerinin büyüyen ve ölçeklenebilir üretim kapasitesine sahip olduğunun işaretçisidir. 

İkinci Ana Sonuç: Çin, Diskretlerde ATP’de Baskın

Daha önce dünyanın en önemli yarı iletkenlerinin nerede üretildiğini irdelediğimiz makalede, Çin’in diskret çiplerin önde gelen üreticisi olarak öne çıktığına dair bulgular sunmuştuk. Bu analizde de, Çin’in arka uç üretiminde de aynı üstünlüğü sürdürdüğünü görüyoruz. Diyot, transistor ve MOSFET gibi yalnızca tek ve temel elektronik işlevi üstlenen diskret yarı iletkenler söz konusu olduğunda, Çin montaj ve paketlemenin orantısız ölçüde büyük kısmını gerçekleştirmektedir. 

Diskretlerde Önde Gelen Montaj Ülkeleri (COA) 

1. Çin
2. Tayvan
3. Filipinler
4. Amerika Birleşik Devletleri
5. Tayland

Diskretlerde Önde Gelen Montaj Ülkeleri (COA) 

Diskret çiplerde önde gelen ilk beş ATP ülkesinde, Çin toplam MPN’lerin yarısından fazlasında COA olarak yer alıyor ve dünyanın ikinci büyük montaj ülkesi olan Tayvan’ın katları kadar üretim gerçekleştiriyor. Çin’in diskret çip üretimindeki mevcut üstünlüğü göz önüne alındığında, bu veriler ülkenin bu kategoride kendi kendine yeten bir ekosistem inşa ettiğini gösteriyor. Özellikle otomotiv gibi büyük ve kesintisiz diskret çip tedarikine ihtiyaç duyan ileri teknoloji üretim sektörlerinin, tedarik zincirini bu alanda Çin’den uzağa taşımakta neden ciddi güçlük yaşadığını açıklayabilir. 

Üçüncü Ana Sonuç: ABD ve Avrupa Arka Uç Üretimde Asya’ya Bağımlı  

Yarı iletken üretiminde ABD, analog/karma sinyal IC’ler, CPU’lar ve arayüz IC’leri gibi ürün tiplerinde önemli bir yayılım ülkesi (COD) olmaya devam ediyor. Amerika kadar olmasa da, Almanya, İrlanda ve Fransa gibi Avrupa ülkeleri de küresel üretim haritasında yer buluyor. Oysa arka uç üretimde, ABD’nin etkisi çok daha az, Avrupa ise neredeyse hiçbir şekilde öne çıkmıyor. 

Analiz ettiğimiz 10 kritik ürün kategorisinden ABD sadece dört kategoride ilk beşe girdi; bunların da ikisinde (FPGA’ler ve Flash-EEPROM bellekler) beşinci sırada yer aldı. Hiçbir Avrupa ülkesi ise hiçbir kategoride ilk beşte COA olmadı. 

ABD’nin Önde Geldiği Arka Uç Üretim Kategorileri 

1. Diskretler (Diyotlar, Transistörler, MOSFET’ler, Tristörler)
2. RF/Kablosuz IC’ler
3. Field-Programmable Gate Array (FPGAs) 
4. Bellek (Flash, EEPROM)

ABD COA’lı Ürün Kategorileri

Z2Data'nın Yarı İletken Üretim Analiz Metodolojisi

En önemli 10 yarı iletken ürün tipini; satışlar, uygulama kapsamı ve üretim karmaşıklığı gibi kriterlere göre belirledikten sonra, bu kategorilerdeki tüm aktif üretim parça numaralarını (MPN’ler) topladık. Verileri, yarı iletkenin monte edildiği ülkeye (COA) göre kategorize ettik ve son olarak her bir ürün kategorisinde montajda önde gelen ilk beş ülkeyi belirledik. 

Rapor kapsamındaki parçaların şirketimizin dahili veri tabanına dayandığını ve bireysel ülkelerin tüm yarı iletken stokunu yansıtmayabileceğini tekrar vurgulamakta fayda var. 

Orijinal Ekipman Üreticileri (OEM’ler) İçin Bu Analizin Sonuçları

Bu raporda yer verilen ve analiz edilen veriler ile üç ana çıkarım, mühendislerin, satın alma uzmanlarının ve tedarik zinciri profesyonellerinin küresel yarı iletken tedarik zincirini daha güçlü ve katmanlı bir biçimde anlamasına yardımcı olmak amacıyla sunulmaktadır. Umudumuz, bu raporda yer alan bilgi ve içgörülerin, önümüzdeki yıllarda daha bilinçli strateji ve yatırımlar için sağlam bir temel oluşturmasıdır. 

Bağımlılıkları Daha Büyük Keskinlik ve Netlikle Analiz Edin

Yöneticiler ile tedarik profesyonelleri artık kritik bağımlılıklarını — ister ülke, coğrafi bölge, tedarikçi veya belirli üretim tesisi bazında olsun — belirlemeye büyük önem gösteriyor. Burada incelenen 10 ürün kategorisinde çip tedarik eden kuruluşlar için bu rapor, Asya’nın arka uç üretimde devasa bir bağımlılık noktası olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır. 

ABD ve çok büyük bir bölümüyle Avrupa başta olmak üzere Batılı ülkeler, yarı iletken ATP’si için Çin, Tayvan ve giderek artan biçimde ASEAN bloğuna büyük oranda bağımlı. Küresel ATP pazar payı evrilse de merkezi Asya’dan uzaklaşmıyor; en hızlı büyüyen ülkeler Malezya, Tayland, Filipinler ve diğer Güney Asya ülkeleri. Batı’nın bu bölgeye olan orantısız bağımlılığı, yerli yarı iletken üretimi ekosistemi yaratma ve Asya ile bağımlılığı azaltma hedefleri açısından ABD’nin yakın/uzak coğrafyada üretimi artırma planlarını sekteye uğratabilir. Avrupa ise diğer bölgelere kıyasla çok geride olup, Tayvan, Çin ve Malezya gibi ülkelerdeki bağımlılıkları için çok az belirgin risk azaltım stratejisi bulunmaktadır.

ATP ve Üretimde Yükselen Fırsatları Görün

Bugün ATP için kritik üretim merkezi haline gelen ülkeler, önümüzdeki on yılda ön uç üretimde de benzer bir yükseliş yaşayabilir. Bu raporda sıkça anılan ASEAN ülkeleri — Malezya, Tayland, Filipinler — dünyadaki en kritik çipleri monte etme, test etme ve paketleme için gereken üretim altyapısı, beşeri sermaye ve kurumsal uzmanlığı hızla geliştirmektedir. Bu gelişmeler, ileride ön uç üretim operasyonlarının da temeli olabilir. En önemlisi, bu yükselen ülkeler Intel, Infineon, GlobalFoundries ve Texas Instruments gibi önde gelen küresel çip üreticileriyle ilişkilerini güçlendirerek önümüzdeki yıllarda daha büyük gelişmelerin altyapısını kurmaktadır. 

Z2Data ile Derinlemesine Yarı İletken Tedarik Zinciri Görünürlüğü Elde Edin

2025’in büyük bölümünde, ABD Başkanı Trump, yabancı yarı iletkenlere ağır gümrük vergileri getirmekle tehdit ediyor ve bu da ABD’li orijinal ekipman üreticileri (OEM’ler) ve diğer çip ithalatçıları için ciddi bir endişe kaynağı oluşturuyor. Yabancı çiplere yönelik toptan bir tarife tehdidi tam anlamıyla gerçeğe dönüşmemiş olsa da, kuruluşlar elektronik komponentlerdeki tarife yükünü azaltmak için tedarik, tedarik zinciri ve COO tanımlarını uyarlamak adına her türlü adımı atıyor. 

Tedarik zinciri risk yönetimi (SCRM) platformu Z2Data, işletmelerin kritik tedarik zinciri içgörülerini toplamasını, analiz etmesini ve harekete geçmesini sağlayan kapsamlı bir çözüm sunuyor. 

Z2Data, yarı iletken tedarik zinciriyle ilgili — fakat yalnızca bunlarla sınırlı olmamak üzere — şu konularda kapsamlı veri ve analiz sağlar:

• Parçadan lokasyona eşleştirme
• Çok katmanlı tedarik zinciri görünürlüğü
• Parametrik arama
• Temiz, normalize veri
• Üretim ve ATP lokasyonları
• Menşe ülke (COO) ve yayılım ülkesi (COD) bazında yarı iletken ürün tipleri
• 1 milyardan fazla komponent için kapsamlı parça profilleri
• Detaylı çapraz referanslar

Çin, Tayvan, Malezya ve Filipinler gibi ülkelerde monte edilen yarı iletkenleri tedarik eden işletmeler için Z2Data, etkin bir risk yönetimi stratejisi için temel oluşturacak veri tabanlarına ve haritalama yeteneklerine sahiptir. SCRM aracı ve yarı iletken tedariki, COO ve COD yönetimi konusundaki desteğimiz hakkında daha fazla bilgi almak için bir demo talep edin.