:quality(85))
California Prop 65 Nedir?
Resmi adıyla 1986 Güvenli İçme Suyu ve Zehirli Kimyasalların Bildirilmesi Yasası olan California Prop 65, bir eyalet referandumu ile kabul edilmiş ve 1988 yılında yürürlüğe girmiştir. Prop 65, işletmelerin, kansere veya doğum kusurlarına yol açabilecek bilinen zararlı kimyasallara “önemli düzeyde maruziyet” olduğunda uyarı etiketi koymasını zorunlu kılar. Bu etiketler en sık ticari ürünlerde görülse de, yüksek kimyasal maruziyeti olan ev, iş yeri, ticari alanlar ve diğer ortamlarda da bulunabilir.
Proposition 65 ilk olarak 1988’de yürürlüğe girdiğinde, yasa kapsamındaki kimyasal sayısı 235 idi. Kaliforniya eyaleti, listeyi her yıl güncellemekle yasal olarak yükümlüdür ve günümüzde bu liste, arsenik, kadmiyum ve DDT (diklorodifeniltrikloroetan) gibi, insan sağlığı ve çevre üzerinde çok çeşitli olumsuz etkileriyle bilinen yaklaşık 900 kimyasalı içermektedir.
California Prop 65’ı Kim Yönetiyor?
Cal Prop 65’ın uygulamasından Environmental Health Hazard Assessment Office (OEHHA) — Çevresel Sağlık Tehlike Değerlendirme Ofisi — sorumludur. OEHHA, California Çevre Koruma Ajansı’na bağlı bir departmandır ve temel görevi kimyasal kirleticilerin sağlık risklerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesidir. OEHHA’nın internet sitesine göre kurumun misyonu, “insan sağlığını ve çevreyi, tehlikeli maddelerin oluşturduğu risklerin bilimsel olarak değerlendirilmesi yoluyla korumaktır.”
California Prop 65’ı Kim Uyguluyor?
Resmi olarak, California Başsavcılığı, Cal Prop 65’ın uygulanmasından sorumludur. Ancak pratikte eyalet, Prop 65 ihlali olduğunu düşünen tüketici koruma grupları, çevre STK’ları, özel şahıslar ve avukatlar tarafından açılan davalar yoluyla uygulamayı büyük ölçüde yürütmektedir. 2022 yılında, şirketler bu çevresel düzenlemeyle ilgili yaklaşık 26 milyon $’lık dava uzlaşma ödemesi yapmıştır.
Güvenli Sınır Düzeyleri (Safe Harbor Levels) Nedir?
California Prop 65 listesindeki çoğu kimyasal, herhangi bir maruziyet düzeyinde uyarı etiketi gerektirirken, yaklaşık 300 kimyasal için OEHHA tarafından belirlenmiş “güvenli sınır” (safe harbor) düzeyleri bulunmaktadır. “Güvenli sınır”, bir kimyasal için Proposition 65 uyarısı gerektirmeyen maruziyet düzeyini ifade eder. Bu güvenli sınır seviyesinde ya da altında bulunan kimyasallar insan sağlığı ve çevre için güvenli kabul edilmekte ve Cal Prop 65 uyarı gerekliliklerine tabi olmamaktadır.
California Prop 65’da Yakın Zamanda Hangi Değişiklikler Yapıldı?
OEHHA’nın yeni düzenlemeleri Ağustos 2018’de yürürlüğe girdi ve Proposition 65’te çeşitli değişiklikler getirdi. Artık uyarı etiketlerinde OEHHA’nın Proposition 65 internet sitesinin adresinin, Prop 65 listesindeki en az bir kimyasalın adının ve yeni bir uyarı sembolünün — siyah ünlem işareti içeren sarı üçgen — bulunması gerekmektedir. Ayrıca, Amazon gibi e-ticaret siteleri de artık Kaliforniya’ya gönderilen ürünlerde Prop 65 uyarı etiketlerini bulundurmakla yasal olarak yükümlüdür.
California Prop 65 Kimleri Etkiler?
California Prop 65, Kaliforniya’da satılan veya Kaliforniya’ya gönderilen ürünleri kapsar. Prop 65 listesindeki yaklaşık 900 kimyasaldan herhangi birini içeren ürünleri Kaliforniya’ya satan işletmeler — şirket bu tehlikeli içeriklerin farkında olsun veya olmasın — yasal kapsam dahilindedir. Ayrıca, Prop 65 listesindeki maddelere önemli ölçüde maruz kalınan iş yerleri, kiralık konutlar ve diğer fiziksel alanlardan sorumlu işletmeler ve mülk sahipleri de yasanın uyarı gerekliliklerine uymak zorundadır.
Uyumsuzluğun Sonuçları Nelerdir?
California Proposition 65’ın ihlal edilmesi mali cezalara yol açabilir. OEHHA, bu tür cezaların “ihlal başına günlük 2.500 $’a kadar çıkabileceğini” belirtmektedir. Uyumsuzluk nedeniyle dava edilen işletmeler ayrıca çeşitli yasal masraflardan da sorumlu tutulabilir.
