:quality(85))
Son on yılda, her iki siyasi partiden ABD başkanlık yönetimleri, Amerikan yaptırımlarının hedeflediği ülke, kuruluş ve birey sayısını önemli ölçüde artırdı. Günümüzde herhangi bir anda, yaklaşık 15.000 şirket ve birey, çeşitli ABD yaptırım listelerinden birinde yer almaktadır. Bu listeler, İç Güvenlik Bakanlığı (DHS), Dışişleri Bakanlığı, Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS) ve Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) dahil olmak üzere çeşitli ABD kurumları tarafından hazırlanmakta ve güncellenmektedir.
Günümüzde herhangi bir anda, yaklaşık 15.000 şirket ve birey, çeşitli ABD yaptırım listelerinden birinde yer almaktadır.
Uluslararası tedarikçiler kullanan ve küresel tedarik zincirlerini yöneten işletmeler, hem ABD'ye ait hem de bazı önemli uluslararası yaptırım listeleri konusunda bilgi sahibi olmalıdır. Bu listeler son derece dinamik olup; yeni gelişmeler ve çeşitli önemli ifşaatlar nedeniyle aniden gözden geçirme veya genişletme süreci işleyebilmektedir. Şirketlerin bu listeleri ve eklenen yeni yaptırım hedeflerini düzenli olarak takip etmesi yararlarına olacaktır. Bu listelerde yer alan bir ülke, kuruluş veya bireyle iş yapmak suretiyle ABD yaptırımlarını ihlal etmek, çok hızlı ve ağır cezalar doğurabilir. Bu yaptırımlar yüz binlerce doları bulan mali cezalar ve -kasten gerçekleştirilen ve cezai suç olarak kabul edilen ihlallerde- uzun hapis cezalarını içerir.
ABD Yaptırım Listeleri
ABD, dünya genelinde binlerce hedefe yaptırım uygulamaktadır. Toplamda ülkenin yaptırım gücünün büyük bir bölümünü kapsayan bu 11 listeyi düzenli biçimde takip etmek, ABD şirketlerinin yaptırıma tabi kuruluşlarla ilişkili riskleri anlaması, değerlendirmesi ve azaltmasında güçlü ve esnek bir konum sağlar.
BIS Unverified List
Sanayi ve Güvenlik Bürosu üç ana yaptırım listesi bulundurur: Unverified List (UVL), Entity List ve Denied Persons List (DPL). BIS Unverified List, doğrulama kontrolleri sırasında BIS’e iş birliği yapmayan veya İhracat Yönetimi Yönetmeliği’ne (EAR) uyumluluk durumları doğrulanamayan taraflardan oluşur. (EAR, ulusal güvenlik ve dış politika amaçlarıyla teknoloji, yazılım ve diğer ürünlerin ihracatını düzenler ve kısıtlar.)
Federal Yönetmelikler Kodu’na göre, bir birey ya da kuruluşun, BIS için “bona fides”i (yani EAR kapsamında ürünlerin son kullanım ve son kullanıcısına ilişkin meşruiyet ve güvenilirliği) doğrulanamazsa UVL’ye eklenmesi mümkündür. Bu durum, bir ön lisans denetimi, sevkiyat sonrası doğrulama veya Ticaret Bakanlığı ya da BIS tarafından yapılan herhangi bir doğrulamanın tatmin edici düzeyde tamamlanamaması halinde ortaya çıkabilir. BIS Unverified List, listedekiler için cezai bir amaç gütmese de; listede olan birey ve kuruluşlar, EAR kapsamında herhangi bir ürünü alamazlar.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
ABD orijinal ekipman üreticileri (OEM’ler) ve elektronik tedarik zincirinde faaliyet gösteren firmalar, listede yer almaları halinde ABD menşeli belirli hassas teknolojilerin ihracatının yasaklandığı BIS UVL’yi yakından takip etmelidir.
BIS Entity List
Ticaret Bakanlığı tarafından yönetilen ikinci ana yaptırım listesi olan Entity List, ABD firmalarının herhangi bir EAR kapsamındaki ürünü gönderebilmek için özel lisans gerekliliklerini yerine getirmeleri gereken bireyler, şirketler, kuruluşlar ve diğer “tüzel kişilikler”den oluşur. Bu lisans gereklilikleri listedeki kuruluşlara göre değişebilir ve Federal Yönetmelikler Kodu'nda yayımlanan Entity List bu yükümlülükleri belirtir. BIS, lisans başvurularını incelemek ve “tüm geçerli lisanslama politikalarına” göre değerlendirmekle sorumludur.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
Ticaret Bakanlığı’nın ABD ulusal güvenliğine tehdit potansiyeli taşıdığı düşünülen tarafları kapsayan ve giderek büyüyen bu liste, 2011-2021 arasında neredeyse on kat arttı. Günümüzde 1.000’in üzerinde kuruluşun ABD ihracatını almasını engellemektedir.
Denied Persons List
BIS’in yönettiği üç iç içe geçmiş listenin en kısıtlayıcısı olan Denied Persons List (DPL), ihracat ve yeniden ihracat haklarının açıkça reddedildiği birey ve kuruluşları kapsar. Listede yer alanlara herhangi bir malın ihracı veya yeniden ihracı, federal yasaların ihlali anlamına gelir ve önemli para cezalarına, hatta hapis cezasına yol açabilir.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
İran merkezli büyük üreticilerden Türk vatandaşlarına kadar yüzlerce kurumu kapsayan DPL, yasal etkileri nedeniyle çok önemlidir. DPL’deki herhangi bir kuruluşa EAR ihlali teşkil edecek bir ihracat gerçekleştirirseniz, 1 milyon dolara kadar mali ceza ve azami 20 yıl hapis cezası riskiniz olur.
NDAA 889
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın (NDAA) 2019 yılı sürümünde “Belirli Telekomünikasyon ve Video İzleme Servisleri veya Ekipmanlarını Kullanan Kuruluşlarla Sözleşme Yapma Yasağı” başlıklı bölüm, kısaca Madde 889 olarak bilinir. NDAA Madde 889, yürütme ajanslarını ve yüklenicilerini, herhangi bir sistemin önemli veya temel bir parçası olarak “kapsanan telekomünikasyon ekipmanını veya hizmetini” kullanan dış kuruluşlarla sözleşme yapmaktan, sözleşmeleri uzatmaktan veya yenilemekten men eder. Bu madde Ağustos 2020’de yürürlüğe girmiştir.
“Kapsanan telekomünikasyon ekipmanı ya da hizmeti” tanımı kasıtlı biçimde muğlak görünse de, aslında son derece belirli bir şirket grubunu işaret etmektedir. NDAA Madde 889, federal hükümetin Huawei Technologies, ZTE Corporation ve bu firmaların iştiraklerinden belirli telekomünikasyon ekipman ve hizmetlerini tedarik etmesini sınırlar. Ayrıca, Hytera Communications Corporation, Hangzhou Hikvision Digital Technology Company veya Dahua Technology Company (ve bunların tüm iştiraklerinden) belirlenmiş video izleme ürünleri ve telekomünikasyon ekipmanlarının da tedariki yasaktır.
NDAA 889’un amacı, ABD federal hükümetini, yürütme kurumlarını ve Amerikan endüstrisini hassas verilerin ihraç edilmesi, siber casusluk uygulamaları ve sanayi sırlarının çalınması gibi yabancı girişimlere karşı korumaktır. Nihai kuralda belirtildiği üzere, Çin Halk Cumhuriyeti’nin ABD’ye karşı aktif şekilde kullandığı gelişmiş siber operasyonlara sahip olması nedeniyle, “tehditler ülkemizin ağlarına ulaşmadan, federal hükümet ve yüklenicileri dahil olmak üzere, bunlara karşı önleyici bir siber yaklaşım gereklidir.”
Nihai kuralda belirtildiği gibi, Çin Halk Cumhuriyeti ABD’ye karşı aktif olarak kullanılan gelişmiş siber operasyonlara sahip olduğundan, “bu tehditler ülkemizin ağlarına, Federal Hükümet ve yüklenicilerinin de dahil olduğu ağlara ulaşmadan önce önleyici bir siber yaklaşım gereklidir.”
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
ABD’li üretici ve diğer Amerikan şirketlerinin NDAA Madde 889’u yakından bilmesinin ve sınırlamalarını ciddiye almasının nedeni son derece açıktır: Yasa yalnızca yürütme kurumlarına değil, federal yüklenicilere de uygulanmaktadır. Federal sözleşme yerine getiren herhangi bir kuruluş, yukarıda bahsedilen beş şirket ve iştiraklerinden uzak durmalıdır.
NDAA Madde 1260H
Tıpkı Madde 889 gibi, bu yaptırım listesi de Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’na (NDAA) 2021 yılı sürümünde dahil edilmiştir. 2021 NDAA’nın Madde 1260H maddesi, ABD Savunma Bakanlığı’nın (DoD), Çin Komünist Partisi’nin (CCP) askeri-sivil füzyon stratejisine katkı sağlayan ve doğrudan veya dolaylı biçimde “ABD’de faaliyet yürüten” “Çin askeri şirketleri”nin (CMC) yıllık listesini yayımlamasını şart koşar.
CCP’nin askeri-sivil füzyonu, devlet ve askerin ülkenin bilim ve teknoloji sektörlerine benzeri görülmemiş erişimini sağlayarak Çin’in askeri kapasitesini hızla artırmak üzere yürütülen kapsamlı bir ulusal girişimdir. Doktrin yalnızca Çin içindeki şirket ve sektörlerle sınırlı değildir. Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasında belirtildiği üzere, CCP bu stratejiyi yalnızca kendi özgün AR-GE’siyle değil, “aynı zamanda dünyanın en ileri teknolojilerini satın alarak veya yönlendirerek – hırsızlık da dahil – askerî üstünlük sağlamak amacıyla” da uygulamaktadır.
NDAA Madde 1260H, CMC’leri tespit ederek bu çok boyutlu projeye ve iddia edilen zararlı taktiklere karşı koymak için oluşturulmuştur. Şu anda 1260H listesinde yer alan kuruluşlarla ilgili yasal bir yaptırım bulunmasa da, 2024 NDAA ile listede yer alan herhangi bir kuruluşla DoD'nin sözleşme yapması gelecekte sınırlandırılacaktır.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
NDAA Madde 1260H'nin federal hükümetle sözleşme yapan ABD firmaları için anlamı spesifik ve katmanlıdır. Belirtildiği gibi, halen CMC olarak tanımlanan kuruluşlardan ürün satın almaya dair hukuki bir kısıtlama yoktur. Ancak Haziran 2026’dan itibaren DoD, CMC listesindeki şirketlerle yeni sözleşme yapamayacak, mevcut sözleşmeleri yenileyemeyecek—ve bu yasağın DoD yüklenicilerini de kapsaması beklenmektedir.
NDAA Madde 5949
2023 Mali Yılı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın bir bölümü olan Madde 5949, federal kurum ve yüklenicilerinin “kapsanan yarı iletken ürünleri veya hizmetleri” ihtiva eden ya da kullanan ürün veya hizmetleri tedarik etmesini yasaklar. Bu NDAA maddesi de Çin’i ve bu defa Çinli yarı iletken üreticilerini hedeflemektedir. Madde 5949’un kapsadığı “kapsanan yarı iletken ürünleri veya hizmetleri”, Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC); ChangXin Memory Technologies (CXMT); Yangtze Memory Technologies Corp (YMTC) veya bunların iştirakleri tarafından tasarlanan, üretilen veya sağlanan ürünleri içerir.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
Kısaca belirtmek gerekirse, ABD devlet kurumları adına iş yapan Amerikan şirketleri, SMIC, CXMT veya YMTC’den yarı iletken tedarik edemez.
BIS Military End User (MEU) List
İlk olarak Aralık 2020’de yayımlanan BIS’in MEU List’i, ABD hükümetinin “askerî son kullanıcı” olarak tanımladığı ve Çin, Rusya veya Venezuela’da ürünlerin askeri kullanıma yönlendirilmesi açısından önemli risk teşkil eden yabancı kuruluşları hedefler. MEU List’te yer alan bir tarafın dahil olduğu bir işlemde, EAR kapsamındaki herhangi bir ürünün ihracı, yeniden ihracı veya devri için özel lisans gereklidir.
MEU List’in güncel sürümüne Federal Yönetmelikler Kodu’ndan ulaşabilirsiniz.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
Denied Persons List gibi başka bir ihracat kontrolü olan MEU List, uyumsuzluğun yol açtığı ağır sonuçlar nedeniyle dikkatli biçimde izlenmelidir (DPL'de olduğu gibi, 1 milyon dolara kadar para cezası ve en fazla 20 yıl hapis cezası dahil).
UFLPA Entity List
Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) Aralık 2021’de kabul edildi ve altı ay sonra, Haziran 2022’de yürürlüğe girdi. Kanunun açık hedefi, ABD ithalatçılarının, Çin’in Sincan-Uygur Özerk Bölgesi’ndeki (XUAR) sistematik zorla çalıştırma uygulamalarıyla bağlantısı bulunan birey, şirket ve diğer kuruluşlarla iş yapmasını engellemektir.
UFLPA’nın uygulanmasını sağlamak ve İç Güvenlik Bakanlığı’nın (DHS)—yasadan sorumlu ajans—zorla çalıştırma yoluyla çıkarılmış, üretilmiş veya işlenmiş malzemelerin ABD’ye girişini engellemesini kolaylaştırmak üzere, DHS, XUAR’daki zorla çalıştırma uygulamalarıyla bağı belirlenmiş kuruluşların yer aldığı bir UFLPA Entity List yayınlar. 2024’ün ilk yarısında yapılan eklemelerle beraber, UFLPA Entity List günümüzde onlarca sektörü kapsayan neredeyse 70 şirketi kapsamaktadır. Resmi liste DHS web sitesinde düzenli olarak güncellenir ve yayımlanır.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
Geçtiğimiz yıl boyunca ABD’li şirketler, siyasetçiler ve medya UFLPA ve bu yasaya bağlı Entity List’i yakından izlediğinden, uygulama ve etkileri açıkça ortadadır. UFLPA’yı ihlal etmek—gerek XUAR ile bağlantılı tedarikçilerle gerekse Entity List’teki kuruluşlarla iş yapmak yoluyla—maliyetli gümrük alıkoymaları ve uzun süre gündemde kalabilecek itibara zarar verici skandallara yol açabilir.
AECA Debarred List
Arms Export Control Act (AECA) ihlali ya da buna teşebbüs suçu sabit olan kişi, kuruluş veya diğer tüzel şahıslar “yasal men”e tabi tutulur ve AECA Debarred List’e alınır. AECA Debarred List’de yer alan kişiler, Uluslararası Silah Trafiği Düzenlemesi (ITAR) kapsamındaki tüm faaliyetlere—doğrudan ya da dolaylı—katılamaz. Buna savunma ürün ve hizmetlerinin ihracatı da dahildir.
Yasal men ve dolayısıyla AECA Debarred List’e alınma kararı, ilgili kişi DDTC (Savunma Ticaret Kontrol Müdürlüğü) aracılığıyla yeniden kabul başvurusu yapana kadar sürer. ITAR’ın uygulanmasından sorumlu DDTC, başvuru sürecini onaylarsa Debarred List’ten çıkarılma gerçekleşir.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
BIS Entity List’te olduğu gibi, bu liste de savunma ürünlerinin dahil olduğu tüm işlem ve transferlere yüzlerce birey ve kuruluşun katılımını sınırlandırır. Havacılık ve savunma sanayisinde faaliyet gösteren herhangi bir ABD şirketi, AECA Debarred List’i tanımalı ve men edilen tarafları elemek için bir tarama mekanizması kurmalıdır.
Nonproliferation Sanctions List
Dışişleri Bakanlığı bünyesindeki Uluslararası Güvenlik ve Yayılmanın Önlenmesi Bürosu (ISN), dünyadaki nükleer yayılma tehditlerini izlemekten ve kitlesel imha silahları (WMD’ler) ve diğer ileri düzey silah kapasitesinin geliştirilmesini önleyici güçlü politika tepkileri oluşturmaktan sorumludur. ISN, bu tür yayılma faaliyetlerine katılan hükümet, birey ve kuruluşlara yaptırımlar uygular. ISN farklı “yasal yetkiler” kullanarak yaptırımlar koysa da, büronun yaptırımlı kişi ve kuruluşları içeren tam ana listesi Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanır.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
ISN bir dizi yasa, yönetmelik ve başkanlık kararnamesiyle yabancı kuruluşlara yaptırım uygulamakta olup, büronun yaptırım uyguladığı kişi ve kuruluşların ana listesi oldukça geniş ve düzenli biçimde güncellenmektedir.
OFAC ABD Yaptırım Listesi
Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) kendi Yaptırım Listesi’ni tutar; bu liste aslında çok sayıda küçük ABD yaptırım listesi ve bağlantılı programların birleştirilmiş sürümüdür. Bunlar arasında Foreign Sanctions Evaders List, Sectoral Sanctions Identifications List ve Non-SDN Communist Chinese Military Companies List gibi listeler yer alır.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli
OFAC’ın birleştirilmiş listesi çok geniş kapsamlıdır ve listeleri düzenli takip etmek, üreticiler için çeşitli ABD yaptırım listelerine uyumu sağlamak adına sorumlu ve verimli bir yoldur.
Uluslararası Yaptırım Listeleri
ABD yaptırım listelerine ek olarak, ABD şirketlerinin takip etmesi gereken bazı kritik uluslararası yaptırım listeleri de vardır. Yaptırımların kapsamı veya ilgili ülkenin ABD iş dünyası için stratejik ve ticari önemi nedeniyle, bu listeler küresel ölçekte en etkili ABD dışı yaptırımlar arasındadır.
Birleşik Krallık Yaptırım Listesi
Birleşik Krallık, ticaret kısıtlamaları, silah ambargosu ve varlıkların dondurulması dahil çeşitli türlerde yaptırımlar uygular. Binlerce birey, kuruluş, şirket ve diğer tüzel kişiye yönelik yaptırımları içeren tam Birleşik Krallık Yaptırım Listesi’ne İngiltere hükümetinin web sitesinden ulaşabilirsiniz.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli Olmalı
Birleşik Krallık’ta iş yapan ABD’li OEM’ler ve diğer şirketler bu listeyi yakından takip etmelidir. ABD gibi, Birleşik Krallık da son yıllarda ticari yaptırımlarını artırmış, yeni bir uygulama kurumu ve daha ağır mali cezalar yürürlüğe koymuştur.
Tayvan SHTC Entity List
Tayvan’ın Dış Ticaret Yasası, stratejik yüksek teknolojili ürünlerin (SHTC) ticaretinin düzenlenmesine ilişkin yasal çerçeveyi belirler. Tayvan, Dış Ticaret Bürosu (BOFT) aracılığıyla SHTC ithalat ve ihracatı yanında, bu ürünlerle ticaret için özel lisans gerektiren bireylerin ve şirketlerin de yer aldığı bir Entity List’i hazırlar.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli Olmalı
Global yarı iletken üretim pazarının üçte ikisinden fazlasına hakim olan Tayvan, uluslararası yarı iletken ekosisteminin ve ona bağımlı sayısız sektörün vazgeçilmez merkezidir. Tayvan hükümetinin SHTC’leri ve ilişkili Entity List’i nasıl düzenlediğini anlamak, ülkede uzun vadeli ticari ilişkiler kurmak açısından kritik önemdedir.
Birleştirilmiş Kanada Otonom Yaptırımlar Listesi
Kanada, iki ayrı kanun kapsamında (Özel Ekonomik Tedbirler Yasası - SEMA ve Yabancı Yolsuz Yetkililer İçin Adalet Yasası - JVCFOA), yaptırıma uğrayan birey ve kuruluşların birleşik bir listesini tutmaktadır. Kanada hükümeti tarafından düzenli güncellenen Birleştirilmiş Kanada Otonom Yaptırımlar Listesine hükümetin resmi web sitesinden ulaşabilirsiniz.
ABD Üreticileri İçin Neden Önemli Olmalı
Kanada, ABD’nin en büyük ticaret ortağıdır ve yıllık yüz milyarlarca dolarlık ithalat ve ihracat hacmine sahiptir. Kanada’nın iki ticaret yasasına ve bu yasalara karşılık gelen birleştirilmiş yaptırım listesine uyum, bu güçlü ticari ilişkinin korunması açısından gereklidir.
Kritik Yurt İçi ve Uluslararası Yaptırımları Takip Edin
Yukarıda özetlenen 14 yaptırım listesi, ABD şirketlerinin hammadde ve komponent tedarik etme, yabancı tedarikçilerle ilişki kurma ve tedarik zincirlerini oluşturma biçimi üzerinde ciddi etkiye sahip olabilir. Ancak, her bir listedeki güncellemeleri, eklemeleri veya revizyonları manuel olarak takip etmek, birçok işletme için son derece zahmetli olabilir.
Z2Data'nın tedarik zinciri risk yönetimi platformu, şirketlerin birinci kademe (Tier 1) ve daha alt kademe (sub-tier) tedarikçilerini yaptırım listeleriyle hızlıca karşılaştırmasını sağlar; böylece uyumsuzluklar kolaylıkla tespit edilir. Platform, ileride bu listelere eklenme riski taşıyan alt kademe tedarikçilerin belirlenmesine de yardımcı olur; şirketler mevcut risklerle mücadele ederken geleceğe de hazırlıklı olur. Tedarikçi uyumluluğunu takip ve yönetmek için etkili bir araç sunan platform sayesinde, şirketler bu bilgilere manuel olarak ulaşmak için harcadıkları zamandan ve kaynaklardan tasarruf eder.
Platform, ileride bu listelere eklenme riski olan potansiyel alt kademe tedarikçileri de belirleyerek, şirketlerin mevcut risklerle mücadele etmesini ve gelecekteki risklere karşı hazırlıklı olmasını sağlar.
Z2Data’nın çözümlerinin tedarikçilerinizle ilgili size nasıl kapsamlı bir görünürlük sunduğu hakkında daha fazla bilgi için ürün uzmanlarımızdan biriyle iletişime geçin.
