Kluczowe listy sankcyjne, które powinna znać każda firma działająca w USA

Liczba firm i osób fizycznych objętych amerykańskimi listami sankcyjnymi wzrosła w ostatniej dekadzie wykładniczo. Przedsiębiorstwa, które zapoznają się z najważniejszymi sankcjami, zyskują silną pozycję, by skutecznie ograniczać ryzyko związane ze zgodnością handlową.

Kluczowe listy sankcyjne, które powinna znać każda firma działająca w USA

W ciągu ostatniej dekady kolejne administracje prezydenckie Stanów Zjednoczonych, reprezentujące obie partie polityczne, znacząco zwiększyły liczbę krajów, podmiotów i osób objętych amerykańskimi sankcjami. Obecnie na jednej z wielu amerykańskich list sankcyjnych znajduje się około 15 000 firm i osób fizycznych. Listy te są prowadzone przez różne agencje i urzędy Stanów Zjednoczonych, w tym Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego (DHS), Departament Stanu, Bureau of Industry and Security (BIS) oraz Office of Foreign Assets Control (OFAC). 

Obecnie na jednej z wielu amerykańskich list sankcyjnych znajduje się około 15 000 firm i osób fizycznych.

Firmy korzystające z międzynarodowych dostawców i działające w globalnych łańcuchach dostaw powinny zapoznać się ze strukturą amerykańskich list sankcyjnych (a także kilku kluczowych sankcji międzynarodowych). Listy te są wysoce dynamiczne i często podlegają nagłym aktualizacjom bądź rozszerzeniom w związku z nowymi wydarzeniami lub materiałami, dlatego przedsiębiorstwa powinny stale monitorować zmiany na tych listach oraz nowe podmioty, które się na nich pojawiają. Naruszenie amerykańskich sankcji poprzez transakcje z osobą, podmiotem lub krajem figurującym na takiej liście może skutkować szybkim i poważnym ukaraniem. Do konsekwencji należą kary finansowe sięgające setek tysięcy dolarów, a w przypadku umyślnych naruszeń skutkujących zarzutami karnymi – nawet wieloletnie wyroki więzienia. 

Amerykańskie listy sankcyjne 

Stany Zjednoczone nakładają sankcje na tysiące podmiotów na całym świecie. Monitorowanie tych 11 list – które razem stanowią znaczącą część wszystkich amerykańskich sankcji – daje firmom przewagę w zakresie zrozumienia, oceny i minimalizowania ryzyka związanego z podmiotami objętymi restrykcjami. 

BIS Unverified List 

Bureau of Industry and Security prowadzi trzy główne listy sankcyjne: Unverified List (UVL), Entity List oraz Denied Persons List (DPL). BIS Unverified List obejmuje podmioty, które nie współpracowały z BIS podczas kontroli weryfikacyjnych lub których weryfikacji dotyczącej zgodności z Export Administration Regulation (EAR) nie udało się przeprowadzić. (EAR reguluje i ogranicza eksport technologii, oprogramowania i innych towarów ze względu na bezpieczeństwo narodowe oraz politykę zagraniczną.)

Zgodnie z Code of Federal Regulations, osoby i podmioty mogą zostać wpisane na BIS Unverified List, jeśli BIS „nie może zweryfikować bona fides (czyli legalności i wiarygodności w odniesieniu do końcowego zastosowania i użytkownika towarów podlegających EAR) takich osób”. Sytuacja ta może mieć miejsce, jeśli przedlicencyjna kontrola, weryfikacja po dostawie lub inna kontrola przeprowadzana przez Departament Handlu lub BIS nie została zakończona pozytywnie. Choć BIS Unverified List nie ma charakteru sankcyjnego wobec wpisanych podmiotów, osoby i firmy figurujące na UVL są nieuprawnione do otrzymywania towarów podlegających EAR.

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Amerykańscy producenci oryginalnego sprzętu (OEM) i inne firmy działające w łańcuchu dostaw elektroniki powinny zwrócić szczególną uwagę na BIS UVL, gdyż podmioty znajdujące się na tej liście nie mogą otrzymywać eksportów określonych, wrażliwych technologii ze Stanów Zjednoczonych. 

BIS Entity List 

Kolejna kluczowa lista sankcyjna prowadzona przez Departament Handlu – Entity List – obejmuje osoby fizyczne, firmy, organizacje i inne „osoby prawne”, wobec których firmy amerykańskie muszą spełnić specjalne wymogi licencyjne przy eksporcie towarów podlegających EAR. Wymagania licencyjne różnią się w zależności od podmiotu, a Entity List publikowana w Code of Federal Regulations określa te obowiązki. BIS odpowiada za rozpatrywanie wniosków licencyjnych i ocenia je zgodnie z „wszystkimi obowiązującymi politykami licencyjnymi”.

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Entity List to stale rosnąca pula podmiotów, które Departament Handlu uznał za potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego USA – w latach 2011–2021 liczba podmiotów wzrosła niemal dziesięciokrotnie. Aktualnie ponad 1000 podmiotów jest objętych restrykcjami w zakresie przyjmowania amerykańskich towarów eksportowych. 

Denied Persons List 

Denied Persons List to najbardziej restrykcyjna z trzech powiązanych list prowadzonych przez BIS. Osoby i podmioty wpisane na DPL mają jednoznacznie cofnięte uprawnienia eksportowe i re-eksportowe przez tę agencję. Jakakolwiek próba eksportu lub re-eksportu towarów do osób lub podmiotów z tej listy stanowi naruszenie prawa federalnego i może skutkować wysokimi grzywnami, a nawet karą pozbawienia wolności. 

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Jest to lista obejmująca setki podmiotów, od dużych producentów z siedzibą w Iranie po obywateli Turcji. DPL ma szczególne znaczenie z uwagi na konsekwencje prawne – naruszenie Export Administration Regulation (EAR) poprzez eksport do podmiotu z tej listy może skutkować karą finansową do 1 miliona dolarów i maksymalną karą 20 lat więzienia. 

NDAA 889 

Ustawa National Defense Authorization Act (NDAA) z 2019 roku wprowadziła sekcję „Prohibition on Contracting With Entities Using Certain Telecommunications and Video Surveillance Services or Equipment”, znaną jako Section 889. NDAA Section 889 zakazuje agencjom federalnym oraz ich kontrahentom zawierania, przedłużania lub odnawiania umów z podmiotami, które używają „wybranych urządzeń lub usług telekomunikacyjnych jako zasadniczego lub kluczowego elementu dowolnego systemu bądź technologii krytycznej jako części takiego systemu”. Przepisy te obowiązują od sierpnia 2020 roku. 

Choć sformułowanie „covered telecommunications equipment or services” wydaje się nieprecyzyjne, w praktyce odnosi się do produktów i usług pochodzących od ściśle określonej grupy firm. NDAA Section 889 zakazuje administracji federalnej pozyskiwania urządzeń i usług telekomunikacyjnych od Huawei Technologies, ZTE Corporation oraz ich spółek zależnych lub powiązanych. Dodatkowo, agencje nie mogą nabywać określonych systemów nadzoru wizyjnego i urządzeń telekomunikacyjnych od Hytera Communications Corporation, Hangzhou Hikvision Digital Technology Company ani Dahua Technology Company (oraz tych firm zależnych lub powiązanych). 

Celem NDAA 889 jest ochrona rządu federalnego, jego agencji oraz amerykańskiego przemysłu przed próbami wykradania wrażliwych danych, cyberprzestępczością i kradzieżami tajemnic przemysłowych przez zagraniczne podmioty. Jak podkreślono w końcowej wersji przepisów, ze względu na zaawansowane operacje cybernetyczne prowadzone przez Chińską Republikę Ludową przeciwko USA, konieczne jest „proaktywne cyberpodejście mające na celu osłabienie lub uniemożliwienie tych zagrożeń, zanim dotrą do sieci krajowych, w tym rządowych i kontrahentów”.

Jak podkreślono w końcowej wersji przepisów, ze względu na zaawansowane operacje cybernetyczne prowadzone przez Chińską Republikę Ludową przeciwko USA, konieczne jest „proaktywne cyberpodejście mające na celu osłabienie lub uniemożliwienie tych zagrożeń, zanim dotrą do sieci krajowych, w tym rządowych i kontrahentów”.

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Znaczenie NDAA Section 889 dla amerykańskich producentów i firm jest jasne – akt dotyczy nie tylko agencji wykonawczych, lecz także ich kontrahentów. Każda organizacja realizująca zamówienia federalne musi unikać pięciu powyżej wskazanych przedsiębiorstw i ich spółek zależnych. 

NDAA Section 1260H

Podobnie jak Section 889, omawiana lista sankcyjna pojawiła się pierwotnie w National Defense Authorization Act, tutaj z 2021 roku. Sekcja 1260H NDAA 2021 zobowiązuje amerykański Departament Obrony (DoD) do corocznej publikacji listy „chińskich spółek wojskowych” (CMC), które wspierają strategię wojskowo-cywilną Komunistycznej Partii Chin (CCP) i działają „bezpośrednio lub pośrednio na terenie Stanów Zjednoczonych”. 

Strategia military-civil fusion wdrażana przez CCP polega na szybkim zwiększeniu potencjału militarnego Chin poprzez udzielenie państwu i armii szerokiego dostępu do krajowego sektora naukowego i technologicznego. Doktryna ta nie ogranicza się wyłącznie do chińskich korporacji. Jak podkreślono w dokumencie Departamentu Stanu USA, CCP realizuje strategię poprzez własne krajowe działania B+R, a także poprzez nabywanie i przejmowanie najnowszych światowych technologii – również drogą kradzieży – by osiągnąć przewagę militarną.”

NDAA Section 1260H powstała, by przeciwdziałać temu złożonemu projektowi i jego potencjalnie niejawnej taktyce poprzez identyfikację chińskich spółek wojskowych. Obecnie nie ma jeszcze konsekwencji prawnych dla podmiotów z listy Section 1260H, jednak NDAA na 2024 rok obejmuje zapis, zgodnie z którym Departament Obrony w przyszłości nie będzie mógł zawierać umów z tymi podmiotami. 

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Dla firm zawierających kontrakty rządowe znaczenie NDAA Section 1260H jest specyficzne. Aktualnie nie istnieje jeszcze zakaz nabywania towarów od podmiotów zidentyfikowanych jako CMC, lecz od czerwca 2026 Departament Obrony będzie mieć zakaz zawierania, przedłużania lub odnawiania umów z firmami z listy CMC – a zakaz ten najprawdopodobniej dotknie także podwykonawców DoD. 

NDAA Section 5949 

Część NDAA na rok fiskalny 2023, Section 5949, zakazuje agencjom federalnym i ich kontrahentom pozyskiwania produktów lub usług, które wykorzystują lub zawierają „wybrane produkty lub usługi półprzewodnikowe”. Przepis ten również ma na celu ograniczenie produktów z Chin, a zwłaszcza od chińskich producentów półprzewodników. Do „wybranych produktów lub usług półprzewodnikowych” należą te zaprojektowane, wyprodukowane lub dostarczone przez Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC), ChangXin Memory Technologies (CXMT), Yangtze Memory Technologies Corp (YMTC) lub ich spółki zależne i powiązane. 

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Mówiąc wprost, amerykańskie firmy realizujące zamówienia agencji rządowych nie mogą nabywać półprzewodników od SMIC, CXMT ani YMTC. 

BIS Military End User (MEU) List 

Po raz pierwszy opublikowana w grudniu 2020 roku, lista MEU BIS obejmuje zagraniczne podmioty, które rząd USA uznał za „wojskowych użytkowników końcowych”, stwarzających istotne ryzyko przekierowania dóbr do zastosowań militarnych w Chinach, Rosji lub Wenezueli. Wymagana jest specjalna licencja na eksport, re-eksport lub transfer towarów podlegających EAR, jeżeli stroną transakcji jest podmiot z MEU List. 

Zaktualizowana wersja listy MEU jest dostępna w Code of Federal Regulations

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Podobnie jak w przypadku Denied Persons List, naruszenie regulacji związanych z MEU List może skutkować karą do 1 miliona dolarów oraz maksymalnym wyrokiem 20 lat więzienia.

UFLPA Entity List 

Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) została uchwalona w grudniu 2021 roku, a weszła w życie po sześciu miesiącach – w czerwcu 2022 roku. Jej celem jest powstrzymywanie importerów z USA przed współpracą z osobami fizycznymi, firmami i podmiotami mającymi powiązania z systematycznymi praktykami pracy przymusowej w regionie Xinjiang-Uygur (XUAR) w Chinach. 

By skutecznie egzekwować UFLPA i zapewnić, że Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego (DHS) – odpowiedzialny za strategię i wdrożenie przepisów – skutecznie blokuje towary wydobywane, produkowane lub wytwarzane przy użyciu pracy przymusowej na granicach USA, DHS prowadzi UFLPA Entity List – zestawienie podmiotów powiązanych z wykorzystaniem pracy przymusowej w XUAR. Po licznych rozszerzeniach w pierwszym półroczu 2024 roku, lista ta obejmuje już niemal 70 firm z różnych branż. Oficjalna lista jest publikowana i regularnie aktualizowana na stronie DHS. 

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Biorąc pod uwagę skalę zainteresowania UFLPA i powiązaną Entity List wśród amerykańskich firm, polityków i mediów w ostatnim roku, konsekwencje oraz znaczenie tego aktu powinny być oczywiste. Naruszenie UFLPA – zarówno poprzez współpracę z dostawcami powiązanymi z XUAR, jak i z podmiotami z Entity List – grozi kosztownymi zatrzymaniami towarów oraz głośnymi skandalami niosącymi ryzyko trwałej utraty reputacji. 

AECA Debarred List 

Każda osoba, organizacja lub podmiot skazany za naruszenie lub udział w naruszeniu Arms Export Control Act (AECA) podlega tzw. „statutowej debarment”, czyli wpisowi na AECA Debarred List. Osoby i podmioty z tej listy mają bezwzględny zakaz udziału – bezpośredniego i pośredniego – w aktywnościach regulowanych International Traffic in Arms Regulation (ITAR), w tym eksporcie artykułów i usług obronnych. 

Debarment i wpis na AECA Debarred List obowiązują do czasu złożenia przez osobę wniosek o przywrócenie do obrotu do Directorate of Defense Trade Controls (DDTC). DDTC, jako organ egzekwujący ITAR, musi zatwierdzić taki wniosek, by podmiot mógł zostać usunięty z listy. 

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Podobnie jak w przypadku BIS Entity List, jest to szeroko zakrojona sankcja ograniczająca setkom osób i organizacji udział w transakcjach i transferach z zakresu obronności. Każda firma z sektora lotniczego i obronnego powinna znać AECA Debarred List i mieć wdrożone narzędzia do weryfikacji, czy nie współpracuje z zablokowanymi podmiotami. 

Nonproliferation Sanctions List 

Bureau of International Security and Nonproliferation (ISN) w Departamencie Stanu USA zajmuje się monitorowaniem zagrożeń proliferacją nuklearną na świecie i opracowywaniem polityk mających na celu powstrzymanie rozwoju broni masowego rażenia (WMD) i innych zaawansowanych możliwości zbrojeniowych. ISN nakłada sankcje na rządy, osoby i podmioty zaangażowane w tego typu działania proliferacyjne. Choć biuro ISN korzysta z „różnych uprawnień prawnych” do nakładania sankcji, Departament Stanu prowadzi kompletną listę podmiotów objętych restrykcjami.

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

ISN korzysta z wielu przepisów i aktów prawnych oraz rozporządzeń wykonawczych, a główna lista sankcji nałożonych przez departament jest szeroka i regularnie aktualizowana. 

OFAC U.S. Sanctions List

Office of Foreign Asset Control (OFAC) prowadzi własną listę sankcyjną, stanowiącą w rzeczywistości zestawienie wielu mniejszych list i programów sankcyjnych, m.in. Foreign Sanctions Evaders List, Sectoral Sanctions Identifications List, Non-SDN Communist Chinese Military Companies List oraz innych. 

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Skonsolidowana lista OFAC obejmuje bardzo szeroki zakres podmiotów i regularne jej monitorowanie pozwala skutecznie zapewnić zgodność z wieloma amerykańskimi listami sankcyjnymi. 

Międzynarodowe listy sankcyjne

Oprócz głównych amerykańskich list sankcyjnych istnieje także kilka kluczowych list międzynarodowych, na które firmy z USA powinny zwracać uwagę. Ze względu na zakres sankcji lub znaczenie strategiczne i handlowe danego kraju dla amerykańskich przedsiębiorstw, są to jedne z najistotniejszych pozaamerykańskich rejestrów sankcyjnych na świecie. 

UK Sanctions List 

Wielka Brytania nakłada różne rodzaje sankcji, w tym ograniczenia handlowe, embarga na broń czy zamrożenia aktywów. Pełna lista UK Sanctions List – obejmująca tysiące osób, firm, organizacji i innych podmiotów – jest dostępna na stronie rządowej Wielkiej Brytanii

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Amerykańscy OEM oraz inne firmy prowadzące biznes w Wielkiej Brytanii powinny dobrze znać tę listę. Podobnie jak w USA, rząd brytyjski zwiększył zakres sankcji handlowych w ostatnich latach i powołał nowy organ egzekwujący oraz podniósł kary finansowe za naruszenia. 

Taiwan SHTC Entity List 

Tajwańska ustawa Foreign Trade Act określa ramy prawne regulujące handel strategicznymi towarami wysokich technologii (SHTC). Oprócz regulowania importu i eksportu z poziomu Bureau of Foreign Trade (BOFT), Tajwan prowadzi również Entity List osób i firm wymagających specjalnej licencji w handlu SHTC. 

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Kontrolując ponad dwie trzecie światowego rynku produkcji półprzewodników, Tajwan stanowi kluczowy filar globalnego ekosystemu półprzewodników i powiązanych sektorów. Zrozumienie przepisów dotyczących SHTC i tamtejszej Entity List jest kluczowe do budowania długoterminowych relacji biznesowych na Tajwanie. 

Consolidated Canadian Autonomous Sanctions List 

Kanada prowadzi skonsolidowaną listę osób i podmiotów objętych restrykcjami na podstawie dwóch aktów prawnych – Special Economic Measures Act (SEMA) oraz Justice for Victims of Corrupt Foreign Officials Act (JVCFOA). Consolidated Canadian Autonomous Sanctions List, regularnie aktualizowana przez rząd Kanady, jest dostępna i przeszukiwana na rządowej stronie internetowej

Znaczenie dla amerykańskich producentów 

Kanada jest największym partnerem handlowym USA – każdego roku wymiana handlowa przekracza setki miliardów dolarów. Przestrzeganie przepisów handlowych i sankcyjnych tego kraju jest niezbędne dla utrzymania efektywnej współpracy. 

Monitoring kluczowych krajowych i międzynarodowych sankcji 

Wymienione powyżej 14 list sankcyjnych realnie wpływają na sposób pozyskiwania materiałów i komponentów przez firmy amerykańskie, nawiązywania relacji z zagranicznymi dostawcami i budowania globalnych łańcuchów dostaw. Ręczne monitorowanie zgodności z każdą z nich – weryfikacja rozszerzeń, zmian czy nowych wpisów – może być jednak dla wielu przedsiębiorstw zbyt czasochłonnym zadaniem. 

Platforma do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw Z2Data umożliwia firmom szybkie porównywanie dostawców Tier 1 oraz poddostawców z listami sankcyjnymi, co pozwala efektywnie identyfikować przypadki niezgodności. Platforma pomaga również zidentyfikować potencjalnych poddostawców, którzy mogą trafić na te listy, umożliwiając firmom zarówno eliminowanie istniejących zagrożeń, jak i wyprzedzanie przyszłych ryzyk. Dzięki skutecznym narzędziom do monitorowania i zarządzania zgodnością dostawców, firmy oszczędzają czas i zasoby, które musiałyby poświęcać na samodzielne pozyskiwanie tych informacji.

Platforma pomaga również zidentyfikować potencjalnych poddostawców, którzy mogą trafić na te listy, umożliwiając firmom eliminowanie istniejących zagrożeń i wyprzedzanie przyszłych ryzyk.

Aby dowiedzieć się, jak rozwiązania Z2Data zapewniają pełną widoczność Państwa dostawców, skontaktuj się z naszym specjalistą ds. produktu i poznaj szczegóły.