Tedarikçileriniz Veri Şeffaflığı Sağlıyor mu—Yoksa Sizi Bilgi Karanlığında mı Bırakıyor?

Makale Özetleri:

• Parça düzeyinde beyanlarda, veri şeffaflığı gerekli uyumluluğa ulaşmak için ihtiyaç duyulan bilgilere erişilebilirliği ifade eder. Kısaca, belirli bir şirketten gerekli mevzuat uyumu verilerine erişmek kolay mı zor mu ve bu bilgileri toplamak ne kadar zaman alıyor?
• Birçok şirket için sorun yalnızca süreç değil—hacimdir. Pek çok uyumluluk düzenlemesi, nihai üründeki her bir parça için belgelerin analiz edilmesini gerektirdiğinden, toplanması gereken bilgi miktarı çok büyük olabilir. 
• Z2Data, Supplier Scorecard’ının (Tedarikçi Puan Kartı) bir parçası olarak tüm parça üreten şirketler için “veri şeffaflığını” değerlendirir ve genel bir skor üretir. Z2Data bu skor için kimyasal uyumluluk, çatışma mineralleri, tedarik zinciri bilgileri, web sitesi desteği ve kullanım ömrü sonu (obsolescence) yönetimi gibi çeşitli yaygın uyumluluk belgelerinin ve verilerin mevcudiyetini dikkate alır. 

Dünya genelinde hükümetler şirket açıklamalarına yönelik yasal gereklilikleri artırdıkça, tedarikçilerden alınan veri şeffaflığı giderek daha kritik hale geldi. Avrupa’daki CBAM ve EUDR gibi düzenlemeler ile REACH, RoHS ve PFAS’a özgü direktifler gibi diğer çevre odaklı düzenlemeler, bitmiş ürünlere entegre edilen her bir komponent için parça düzeyinde beyanların toplanmasını zorunlu kılıyor. Yüzlerce veya binlerce bireysel komponent içeren ürünlerde, bu durum önemli bir uyumluluk karmaşası yaratabilir; bunu çözmek için ciddi zaman ve insan kaynağı gerekir. Parça düzeyinde uyumlulukta zaman kazanmak her şeydir; bu yüzden, parça uyumluluk durumuna dair şeffaflık ve erişilebilirlik artık güçlü ve sürdürülebilir operasyonlar için hayati önem taşıyor. 

Bu uyumluluk bilgileri olmadan, şirketlerinin açıklamalarından sorumlu ekipler işlerini yapmakta büyük zorluk yaşar. Ayrıca, uyumluluk sorunları ve potansiyel ihlaller, yeni ürünlerin piyasaya sürülmesini ya da mevcut ürünlerin sertifikasyonunu geciktirebilir. Son teslim tarihlerine sürekli uyma baskısı ve artan mevzuat yükleriyle birlikte, tedarikçilerden uyumluluk verisi temin etmek ihmal edilemez. Bu gerçek ışığında, işletmelerin tedarikçilerinin veri şeffaflığını değerlendirmesi artık en yüksek öneme sahip.  

Veri Şeffaflığı Gerçekte Ne Anlama Geliyor?

Parça düzeyinde beyanlar bağlamında, veri şeffaflığı gerekli uyumluluğa ulaşmak için ihtiyaç duyulan bilgilere erişilebilirliği ifade eder. Kısaca, belirli bir şirketten gerekli mevzuat uyumu verilerine erişmek kolay mı zor mu ve bu bilgileri toplamak ne kadar sürüyor?

Uygulamada, veri şeffaflığı şirketten şirkete büyük farklılık gösterebilir. En azından, tüm firmalar genellikle müşterilerinin talebi üzerine uyumluluk bilgilerini paylaşırlar. Ancak bu süreçte, standart uyumluluk bilgisinin temini için bir iletişim kampanyası başlatmak, aslında basit olabilecek bir işi yavaş ve karmaşık bir çabaya dönüştürebiliyor. Mevzuat uyumu bilgisini paylaşmada altın standart, bu bilgilerin bir web sitesi veya portal üzerinden erişilebilir olmasıdır. Böylece, doğru bilgi tespit edildiğinde saniyeler içinde erişilip indirilebilir. Bu anlık çözüyle, e-posta yazışmaları, telefon görüşmeleri, geri dönüşler, veri sayfası ve başka veri havuzları hazırlama gerekliliğiyle geçen zaman arasındaki fark net bir şekilde ortaya çıkmakta ve altın standart ile tedarikçiyle yürütülen iletişim süreçleri arasındaki uçurumu gösteriyor.

Birçok şirket için sorun yalnızca süreç de değil—hacim. Pek çok uyumluluk düzenlemesi, nihai üründeki her bir parça için belgelerin analiz edilmesini zorunlu kıldığından, toplanması gereken bilgi miktarı çok büyük olabiliyor. Ayrıca, takip için gereken zaman, aslında uygunluk deklarasyonlarını hazırlamaya ayrılabilecek kıymetli kaynakların ve kapasitenin boşa harcanmasına yol açabiliyor.

Parçalarına ait uyumluluk belgelerini toplamakla ilgili karşılaşılan zorluklar düşünüldüğünde, birçok şirketin Z2Data gibi veri ve yazılım sağlayıcılarına belgelere kendi adlarına ulaşması ve milyonlarca komponentin uyumluluk bilgisini depolaması için başvurmalarına şaşmamak gerek.

Mevzuat uyumluluğu bilgisini paylaşmada altın standart, bu bilgilerin web sitesi veya portal üzerinden erişilebilir olmasıdır.

Z2Data Veri Şeffaflığını Nasıl Ölçer?

Z2Data, Supplier Scorecard’ının bir parçası olarak tüm parça üreten şirketler için “veri şeffaflığını” değerlendirir ve genel bir skor üretir. Z2Data, bu skor için kimyasal uyumluluk, çatışma mineralleri, tedarik zinciri bilgileri, web sitesi desteği ve kullanım ömrü sonu yönetimi gibi çeşitli yaygın uyumluluk belgelerinin ve verilerin mevcudiyetini dikkate alır. Veri şeffaflığı skoru; her belge/hizmet türünün online ortamda mevcut olup olmadığını ya da işletmelerin tedarikçilerle iletişim kurması gerekip gerekmediğini değerlendirir. Uyumluluk belgelerini ve ilişkili bilgileri doğrudan online erişilebilir kılan şirketlere daha yüksek skor verilir. Ayrıca, Z2Data puanlamaya dahil olmasa da “İletişim Deneyimi” adlı bir kıyaslama sunmakta, böylece firmaların Z2Data’nın iletişim taleplerine ne kadar hızlı yanıt verdiği gösterilmektedir.

Z2Data’nın veri şeffaflığı skorundaki nihai amaç, parça üreten şirketleri verilerindeki şeffaflık düzeyine göre ortak bir çerçevede değerlendirmek ve bir şirketten mevzuat uyumu bilgisi alımının nasıl olabileceğine dair içgörü sunmaktır. Birçok sektörde şirketlerin uyumluluk ve eskime bilgisini yayınlamakta zorluk yaşaması sık görülse de, bu skor kamuya açık bilgi paylaşımında istisnai olanları öne çıkarır. Şirketler, bu skoru mevcut tedarikçilerinin sürekli değerlendirmesinde veya potansiyel tedarikçileri ilk kez değerlendirirken kullanabilirler.

Z2Data'nın Veri Şeffaflığı Skorlarındaki Temel Bulgular Nelerdir?

Z2Data, bir önceki bölümde açıklanan puanlama metodolojisiyle 11.000’den fazla parça üreten şirketin veri şeffaflığını değerlendirdi. Bu şirketler ağırlıklı olarak elektronik, otomotiv ve tıbbi cihaz sektörlerinde yer almakla birlikte, tüm veri kümesinde 10’dan fazla sektör temsil edilmektedir. Z2Data yeni şirketlerin veri şeffaflığını sürekli olarak değerlendirmeye devam ediyor. Z2Data Veri Şeffaflığı Skoru veri setinden öne çıkan beş temel bulgu aşağıdadır:

1. Z2Data veri setinde, şirketlerin %74’ünün şeffaf olmadığı; %21’inin şeffaf olduğu; %5’inin ise çok şeffaf olduğu tespit edilmiştir. Yani, değerlendirilen şirketlerin yalnızca yaklaşık %25’i, uyumluluk bilgisini ne kadar kamuya açık şekilde sunduğuna bakılarak “şeffaf” olarak kabul edilebilir. 
2. Veri Şeffaflığı skorundaki tüm alt kategoriler genelinde, ilgili bilgileri kamuya açık şekilde yayımlayan şirket oranı ortalama %26’dır.
3. Şirketlerin en yüksek puan aldığı Veri Şeffaflığı alt kategorileri Sürdürülebilirlik (ESG ve CSR raporları) olup, değerlendirilen şirketlerin %73’ü bu bilgileri kamuya açık şekilde paylaşmaktadır; ayrıca Tedarik Zinciri Bilgileri (teslim süresi bilgisi, FMD’ler vb.) kategorisinde, şirketlerin %30’u ilgili bilgileri parçalarına yönelik kamuya sunmakta.
4. Tedarikçilerin en düşük puan aldığı Veri Şeffaflığı alt kategorileri arasında, yalnızca %7’sinin bu bilgileri kamuya açık sunduğu Kullanım Ömrü Sonu (obsolescence) Verileri; ve firmaların yalnızca %17’sinin bu bilgileri kamuya açıkladığı Malzeme Deklarasyonları yer alıyor.
5.  Veri şeffaflığının “İletişim Deneyimi” bölümünde, yani Z2Data’nın 3^üncü taraf veri talebine bir şirketin ne kadar hızlı yanıt verdiğinin ölçüldüğü (ancak puanlamanın yapılmadığı) kısımda; değerlendirilen şirketlerin %75’i veri talebine 2 hafta içinde yanıt vermiştir.

Bu bulgulardan çıkarılacak tek net ve kapsamlı içgörü şudur: çoğu şirket müşterilerine uyumluluk bilgisini kolay erişilebilir kılma konusunda daha alınacak çok yol kat etmek zorunda. Verilerin kamuya açık şekilde sunulması, sadece müşterilere yardımcı olmakla kalmaz; aynı zamanda tedarikçiler için de süreci çok daha sürdürülebilir kılar, çünkü alacakları veri taleplerinin sayısı önemli ölçüde azalır.

Yeni mevzuat düzenlemeleri yürürlüğe girdikçe ve kapsamı genişledikçe—özellikle de AB’de—şirketlerin daha fazla veri ve uyumluluk bilgisi paylaşması gerekecek. Ancak halihazırda birçok tedarik zincirinde veri şeffaflığındaki durum göz önüne alındığında, açıklama yükümlülüklerinin bu denli artması, kapsamdaki işletmeler için hayatı fazlasıyla zorlaştırmaya aday.

Bu bulgulardan çıkarılacak tek net ve kapsamlı içgörü şudur: çoğu şirket müşterilerine uyumluluk bilgisini kolay erişilebilir kılma konusunda daha alınacak çok yol kat etmek zorunda.

Z2Data'nın Veri ve İletişim Çözümleri Uyumluluk Sürecini Kolaylaştırır

Veriler kendi adına konuşuyor: parça üreten üreticiler, uyumluluk bilgisini kolay erişilebilir kılmak konusunda oldukça başarısız. Z2Data’nın parça veri tabanı ve uyumluluk çözümü, kimyasal mevzuat, kullanım ömrü sonu, FMD verileri ve daha fazlası için işletmelerin ihtiyaç duyduğu tüm veri ve zekaya sahiptir. Z2Data, aynı zamanda uygunluk deklarasyonları hazırlamak için gerekli araçları sağlar ve müşterilerin tedarik zincirlerinden elde ettikleri verileri nasıl yönetmeleri gerektiği konusunda onlara rehberlik eder. 

Kutudan çıktığı gibi sunulan parça ve tedarikçi uyumluluk verilerinin yanında, Z2Data şirketlerin parçalarında %100'e yakın kapsama ulaşmasına yardımcı olmak için beyaz eldivenle yürütülen iletişim hizmeti de sunar. Z2Data'nın deneyimli iletişim ekibi, mevzuat verisi toplarken, satın alma ve uyumluluk ekipleriniz daha stratejik görevlere odaklanabilir. Sonuçta, zaman ve kaynak açısından sancılı ya da zahmetli olabilecek bir veri toplama sürecini, Z2Data'nın uyumluluk profesyonelleriyle gerçekleştirilen düzenli haftalık bir kontrol görüşmesine dönüştürmüş olursunuz.