Czym jest baza danych ECHA SCIP i kto musi w niej raportować?

Najważniejsze informacje z artykułu:

• Baza danych SCIP to źródło informacji o Substancjach Wzbudzających Szczególnie Duże Obawy (SVHC), które ma pomóc operatorom odpadów i obywatelom w lepszym zrozumieniu, jak odpowiedzialnie użytkować i utylizować produkty zawierające SVHC.
• Od 5 stycznia 2021 roku przedsiębiorstwa produkujące, importujące lub dostarczające towary zawierające SVHC powyżej określonych progów są zobowiązane przekazywać informacje o tych produktach do bazy SCIP.
• Towary obecne na rynku UE, zawierające jakąkolwiek substancję wzbudzającą szczególnie duże obawy w stężeniu przekraczającym 0,1% wagowo (w/w), muszą zostać zgłoszone w bazie SCIP.
• Przestrzeganie SCIP jest egzekwowane na poziomie krajowym, a za naruszenia mogą grozić kary pieniężne do miliona euro oraz kara pozbawienia wolności do pięciu lat.
• Obecnie w bazie SCIP znajduje się ponad 15 milionów zgłoszeń.

Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA, European Chemicals Agency) jest odpowiedzialna za regulowanie stosowania chemikaliów na terenie Unii Europejskiej (UE). Robi to poprzez zarządzanie wieloma dyrektywami, w tym Restriction of Hazardous Substances (RoHS) oraz Registration, Evaluation, Authorisation, and Restriction of Chemicals (REACH). Istotnym elementem procesu uzyskiwania zgodności z przepisami przez przedsiębiorstwa realizujące te wymagania jest przekazywanie kluczowych informacji do bazy danych zwanej Substances of Concern In articles as such or in complex objects (Products) – w skrócie: SCIP. Czym jest ta baza danych ECHA, kto odpowiada za zgłaszanie i jakie dane muszą przekazywać firmy objęte obowiązkiem raportowania?

Czym jest ECHA?

Zacznijmy od przyjrzenia się instytucji odpowiedzialnej za bazę danych SCIP.

Europejska Agencja Chemikaliów została powołana przez Unię Europejską w 2007 roku, aby zarządzać REACH – przełomowym rozporządzeniem środowiskowym regulującym stosowanie chemikaliów na terytorium UE. Głównym celem ECHA jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska poprzez nadzór nad stosowaniem chemikaliów w 27 państwach członkowskich UE. Agencja kieruje się wizją „Bezpieczeństwo chemiczne poprzez naukę, współpracę i wiedzę”.

Do zadań ECHA należy w szczególności:

• Wdrażanie unijnych przepisów i polityk chemicznych.
• Wykorzystywanie ekspertyzy naukowej oraz prowadzenie wymaganych badań w celu zapewnienia obiektywnych decyzji mających wpływ na unijne prawo chemiczne i środowiskowe.
• Wspieranie przedsiębiorstw w uzyskiwaniu zgodności z REACH, RoHS i innymi istotnymi przepisami dotyczącymi chemikaliów.
• Utrzymywanie baz danych oraz innych repozytoriów, aby dane dotyczące stosowania chemikaliów w UE były stale dostępne publicznie.

Czym jest baza danych SCIP?

Baza danych SCIP to zbiór informacji o Substancjach Wzbudzających Szczególnie Duże Obawy (SVHC), którego celem jest pomoc operatorom odpadów i obywatelom w odpowiedzialnym użytkowaniu i utylizacji produktów zawierających SVHC. Baza została stworzona przez ECHA w ramach wdrażania dyrektywy ramowej o odpadach (WFD) – przyjętej w UE w 2008 roku w celu poprawy zarządzania odpadami oraz wdrażania zrównoważonego gospodarowania zasobami.

Baza danych SCIP to zbiór informacji o Substancjach Wzbudzających Szczególnie Duże Obawy (SVHC), którego celem jest pomoc operatorom odpadów i obywatelom w odpowiedzialnym użytkowaniu i utylizacji produktów zawierających SVHC.

Od 5 stycznia 2021 roku przedsiębiorstwa produkujące, importujące lub dostarczające towary zawierające SVHC powyżej określonych progów zostały zobowiązane do przekazywania informacji o tych produktach do bazy SCIP.

Czym są Substancje Wzbudzające Szczególnie Duże Obawy (SVHC)?

Substancje Wzbudzające Szczególnie Duże Obawy (SVHC) to substancje uznane za niebezpieczne dla zdrowia człowieka lub środowiska. Mogą zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworów, obniżać płodność, być trwałe w powietrzu, wodzie i glebie przez długi czas lub akumulować się w organizmach żywych (tzw. bioakumulacja). Aby substancja została zakwalifikowana jako SVHC, musi wykazywać jedną lub więcej z poniższych szkodliwych właściwości (kryteria te opisano w art. 57 rozporządzenia REACH):

• Rakotwórczość
• Mutagenność (zdolność do wywoływania mutacji genetycznych)
• Toksyczność dla rozrodczości
• Trwałość, zdolność do bioakumulacji i toksyczność (PBT)
• Bardzo wysoka trwałość i bardzo wysoka zdolność do bioakumulacji (vPvB)
• Negatywny wpływ na zdrowie ludzi i/lub środowisko określony jako „równoważny poziom zagrożenia”.

Zarówno państwa członkowskie UE, jak i ECHA mogą zgłaszać substancje do Listy Kandydackiej SVHC (szczegółowo omówionej w poprzednim wpisie). Do wyznaczenia nowej substancji niezbędne jest przygotowanie dossier – zgodnie z Załącznikiem XV do REACH – przedstawiającego dowody naukowe potwierdzające spełnianie przez daną substancję przynajmniej jednego z wymaganych kryteriów. Lista Kandydacka SVHC ECHA aktualizowana jest zwykle dwa razy do roku: w styczniu i czerwcu. ECHA jest zobowiązana prawnie do utrzymywania i aktualizowania listy SVHC, w tym oceny i rozpatrywania wniosków zgłaszanych przez państwa członkowskie UE.

W styczniu 2025 roku ECHA dodała do listy pięć nowych substancji. Na marzec 2025 r. całkowita liczba SVHC wynosi 247.

Jaki jest cel bazy danych SCIP?

Według ECHA, baza danych realizuje trzy główne zadania:

• Zmniejszenie ilości odpadów zawierających substancje niebezpieczne.
• Zwiększenie przejrzystości w gospodarce odpadami, zarówno dla profesjonalistów, jak i konsumentów.
• Ułatwianie ECHA skuteczniejszego monitorowania produktów zawierających SVHC przez cały ich cykl życia.
• Uzupełnienie „istniejących obowiązków w zakresie komunikacji i zgłaszania substancji z Listy Kandydackiej zawartych w wyrobach na mocy REACH”.

Kto ma obowiązek raportowania do SCIP?

Od 5 stycznia 2021 roku podmioty produkujące, importujące lub dostarczające towary na rynku UE, zawierające jakąkolwiek substancję wzbudzającą szczególnie duże obawy w stężeniu przekraczającym 0,1% wagowo (w/w), muszą dokonać zgłoszenia w bazie SCIP. (Wagowo/wagowo to termin z zakresu chemii oznaczający stężenie substancji wyrażone jako masa substancji względem łącznej masy całej mieszaniny).

Od 5 stycznia 2021 roku podmioty produkujące, importujące lub dostarczające towary na rynku UE, zawierające jakąkolwiek substancję wzbudzającą szczególnie duże obawy w stężeniu przekraczającym 0,1% wagowo (w/w), muszą dokonać zgłoszenia w bazie SCIP.

Jakie dokładnie dane należy zgłaszać w SCIP?

Organizacje dostarczające jakiekolwiek wyroby na rynek UE, które spełniają powyższe progi, muszą zgłaszać określone informacje do ECHA za pośrednictwem SCIP. Obejmują one:

• Identyfikację wyrobu
• Określenie konkretnej substancji wzbudzającej szczególnie duże obawy w składzie produktu
• Stężenie substancji
• Położenie substancji w wyrobie
• Zalecenia dotyczące postępowania z odpadami

Szczegółowe wytyczne dotyczące raportowania do ECHA znajdują się w dokumencie agencji „How to prepare and submit a SCIP notification”.

Czy baza danych SCIP jest publicznie dostępna?

SCIP to publiczna baza danych, umożliwiająca każdemu wyszukiwanie produktów, komponentów i innych wyrobów. Na marzec 2025 r. w bazie SCIP znajduje się ponad 15 milionów zgłoszeń.

Jakie są sankcje za brak zgłoszenia do SCIP?

Baza danych SCIP jest zarządzana i utrzymywana przez ECHA. Jednak ECHA nie posiada mechanizmów egzekucji, dlatego nadzór nad realizacją przepisów pozostaje w gestii poszczególnych krajów.

ECHA nie dysponuje jednak narzędziami egzekwowania przepisów, dlatego odpowiedzialność za egzekwowanie spoczywa na organach poszczególnych państw.

Na poziomie poszczególnych krajów UE konsekwencje nieprzestrzegania obowiązków SCIP obejmują kary finansowe, sankcje administracyjne, a nawet odpowiedzialność karną. W Niemczech, na przykład, umyślne i/lub niedbałe naruszenie przepisów REACH – w tym celowe niewywiązywanie się z obowiązku raportowania do bazy SCIP – może skutkować karą do miliona euro oraz karą pozbawienia wolności do pięciu lat.

W Niemczech, na przykład, umyślne i/lub niedbałe naruszenie przepisów REACH – w tym celowe niewywiązywanie się z obowiązku raportowania do bazy SCIP – może skutkować karą do miliona euro oraz karą pozbawienia wolności do pięciu lat.

Przestrzeganie regulacji UE jako wymóg strategiczny

W Stanach Zjednoczonych regulacje środowiskowe mogą się dynamicznie zmieniać, jednak firmy prowadzące działalność międzynarodową nie mogą zaniedbywać obowiązków związanych z przestrzeganiem przepisów. ECHA to dobrze dofinansowana agencja, która została upoważniona przez UE do nakładania rygorystycznych wymogów dotyczących chemikaliów. Firmy oferujące produkty na terenie któregoś z państw członkowskich UE powinny traktować spełnienie wymagań ECHA priorytetowo. W przypadku SCIP oznacza to weryfikację, czy produkty zawierają jakiekolwiek SVHC powyżej progu 0,1% w/w oraz podjęcie stosownych działań. Brak należytej staranności przy ocenie produktów – lub niewywiązanie się z obowiązku raportowania – może prowadzić nie tylko do poważnych skutków prawnych i finansowych na poziomie krajowym, lecz także do szkód wizerunkowych, które utrzymają się przez lata.

W Stanach Zjednoczonych regulacje środowiskowe mogą się dynamicznie zmieniać, jednak firmy prowadzące działalność międzynarodową nie mogą zaniedbywać obowiązków związanych z przestrzeganiem przepisów.

Platforma zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM) Z2Data pomaga przedsiębiorstwom kompleksowo i efektywnie realizować obowiązki w zakresie zgodności środowiskowej. Z2Data oferuje natychmiastową analizę zgodności produktów, zestawień materiałowych (BOM) oraz list zatwierdzonych dostawców (AVL) względem takich przepisów, jak REACH, RoHS, SCIP, California Prop 65 oraz TSCA. Oprogramowanie SCRM umożliwia też identyfikację SVHC w produktach, ocenę konieczności raportowania do bazy SCIP oraz wsparcie w przygotowaniu i przesłaniu wymaganych danych i dokumentacji. Dodatkowo, firmy mogą zlecić zespołowi ekspertów Z2Data badanie dostawców i osiągnąć poziom zgodności kluczowy dla ciągłości oraz odporności produkcji w obecnych realiach regulacyjnych.

Aby dowiedzieć się więcej o platformie Z2Data i możliwościach wsparcia w zakresie zrozumienia i realizacji obowiązków zgodności z przepisami, umów bezpłatne demo z naszym ekspertem produktowym.