Tuân thủ ESG là gì?

Tuân thủ ESG là gì?

Tuân thủ ESG là cam kết của doanh nghiệp đối với các tiêu chuẩn và thực tiễn tốt liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị — tức là môi trường, cách doanh nghiệp đối xử với con người và cách quản lý doanh nghiệp. Về bản chất, điều này đặt ra câu hỏi “Doanh nghiệp này có đang làm đúng không?” trên ba phương diện khác nhau. Tuân thủ ESG đã trở thành một từ khóa nổi bật trong giới doanh nghiệp những năm gần đây và thậm chí đã gây ra nhiều tranh cãi tại Quốc hội Hoa Kỳ. Tuy nhiên, cho dù quan điểm cá nhân thế nào, tuân thủ ESG chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến doanh nghiệp của bạn dưới một hình thức nào đó — vì thế, việc cập nhật kiến thức về chủ đề này là rất cần thiết.

Tuân thủ môi trường

Chữ "E" trong ESG là viết tắt của "Environmental" (môi trường), tập trung vào việc doanh nghiệp xây dựng và thực hiện các tiêu chuẩn, quy trình bền vững. Điều này bao gồm nỗ lực giảm phát thải carbon, tiết kiệm năng lượng và nước, quản lý chất thải có trách nhiệm, và bảo vệ hệ sinh thái, cùng nhiều hoạt động khác. Một số thực tiễn này có thể mang tính tự nguyện, nhưng cũng có những quy định pháp lý về môi trường mà mọi doanh nghiệp buộc phải tuân thủ, bất kể sở thích cá nhân — chúng tôi sẽ phân tích chi tiết phần này ở dưới.

Tổng thể, tuân thủ môi trường mang lại nhiều lợi ích cho kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, như giảm chi phí vận hành và thu hút người tiêu dùng ưu tiên các sản phẩm thân thiện với môi trường. Một khảo sát năm 2021 cho thấy hai phần ba người Mỹ sẵn sàng trả giá cao hơn để mua sản phẩm bền vững, và 78% có xu hướng mua hàng được dán nhãn thân thiện với môi trường. (Đáng chú ý, hơn ba phần tư người tiêu dùng cho biết họ sẵn sàng ngừng hợp tác với doanh nghiệp phớt lờ các nguyên tắc ESG.)

Bên cạnh đó, nhà đầu tư rất quan tâm đến việc tuân thủ tiêu chuẩn môi trường vì đây là yếu tố trực tiếp tác động đến khả năng tồn tại lâu dài và uy tín của doanh nghiệp, cũng như nền kinh tế toàn cầu. Nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng nhiệt độ gia tăng có thể làm giảm GDP toàn cầu tới 25%, gây ra rủi ro nghiêm trọng cho nền kinh tế. Nhà đầu tư nhận thấy những doanh nghiệp tuân thủ môi trường không chỉ sẵn sàng ứng phó trước thách thức của biến đổi khí hậu mà còn góp phần vào nền kinh tế khỏe mạnh và tăng trưởng.

Tuân thủ xã hội

Chữ "S" trong ESG là viết tắt của "Social" (xã hội), thể hiện cam kết của doanh nghiệp trong việc đối xử có đạo đức với nhân viên, khách hàng, nhà cung cấp, cộng đồng — tức là mọi cá nhân liên quan đến hoạt động kinh doanh. Điều này bao gồm tuân thủ các quy định và nguyên tắc về lao động công bằng và quyền con người, cũng như thực hiện chính sách đa dạng, công bằng, hòa nhập (DEI).

Tuân thủ xã hội ngày càng quan trọng trong năm 2023, khi cả người tiêu dùng và nhân viên đều ưu tiên các nỗ lực trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) của tổ chức. Theo khảo sát gần đây, 83% nhân viên có thể cân nhắc nghỉ việc nếu doanh nghiệp thể hiện trách nhiệm xã hội kém, và 54% người tiêu dùng toàn cầu xem xét yếu tố CSR khi ra quyết định mua hàng. Ngược lại, việc không tuân thủ xã hội có thể dẫn đến làn sóng tẩy chay, rủi ro pháp lý và ảnh hưởng tiêu cực đến thương hiệu.

Đối với nhà đầu tư, tuân thủ xã hội cũng có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển và tính bền vững lâu dài của doanh nghiệp, với 78% đánh giá báo cáo CSR là “quan trọng” khi đánh giá doanh nghiệp. Khi thực hiện đúng với cộng đồng, khách hàng và nhân viên, doanh nghiệp có thể củng cố sự ủng hộ của các bên liên quan, duy trì lợi nhuận và tăng trưởng bền vững.

Quản trị doanh nghiệp

Chữ "G" trong ESG viết tắt “Governance” (quản trị), đề cập đến cơ cấu tổ chức nhằm đảm bảo mọi quyết định đều minh bạch, đạo đức và vì lợi ích cao nhất của doanh nghiệp. Yếu tố này bao gồm lãnh đạo cấp cao và chính sách lương thưởng của doanh nghiệp, cơ cấu hội đồng quản trị, quyền cổ đông, các biện pháp chống tham nhũng và nhiều yếu tố khác.

Quản trị tốt rất quan trọng đối với uy tín và giá trị cổ đông của doanh nghiệp theo một số khía cạnh. Thứ nhất, nó thống nhất lợi ích của nhân viên, lãnh đạo, hội đồng quản trị và cổ đông để doanh nghiệp đưa ra quyết định tốt hơn, mang lại lợi ích chung. Thứ hai, nó đảm bảo doanh nghiệp xây dựng chiến lược, định hướng và mục tiêu rõ ràng, dễ truyền đạt, giúp tăng niềm tin từ nhà đầu tư và các bên liên quan. Thứ ba, quản trị hiệu quả chứng minh doanh nghiệp có hệ thống vững chắc để đối mặt thách thức. Cuối cùng, quản trị tốt còn thiết lập sự minh bạch đối với các bên liên quan và công chúng — một tiêu chí mà 60% người tiêu dùng cho rằng là quan trọng nhất khi nhìn nhận thương hiệu.

Báo cáo ESG, điểm số, khung chuẩn & quy định

Báo cáo ESG là gì?

Bạn còn nhớ thời gian nhận phiếu điểm ở trường tiểu học? Báo cáo ESG tương tự như “phiếu điểm” trong doanh nghiệp, thể hiện mức độ thực hiện cam kết với môi trường, con người và cơ cấu lãnh đạo.

Doanh nghiệp sẽ thu thập dữ liệu về hoạt động trên ba lĩnh vực nói trên, từ đó có thể theo dõi tiến độ và chia sẻ minh bạch với nhà đầu tư, khách hàng và công chúng. Báo cáo ESG quan trọng không kém quá trình tuân thủ, vì nó đảm bảo rằng doanh nghiệp phải có trách nhiệm, thúc đẩy minh bạch và liên tục cải tiến. Đây cũng là căn cứ cho nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư phù hợp, giúp doanh nghiệp huy động thêm vốn.

Điểm số ESG là gì?

Điểm số ESG là cách doanh nghiệp truyền tải nỗ lực tuân thủ ESG. Dù doanh nghiệp có thể “giả vờ” tuân thủ ESG bằng các thông cáo báo chí ấn tượng, chiến dịch tiếp thị mạnh mẽ hoặc nỗ lực bề nổi, những hành động này không đồng nghĩa với thay đổi thực chất. Điểm số ESG giúp đánh giá đúng thực tế, chỉ ghi nhận các hành động thực tiễn rõ ràng của doanh nghiệp.

‍

Hiện chưa có một tổ chức chính thức nào chấm điểm ESG, thường điểm số được cung cấp bởi các quỹ đầu tư, công ty tư vấn, tổ chức phi chính phủ hoặc các cơ quan đánh giá độc lập sau khi đánh giá toàn diện các thông tin công khai về nỗ lực tuân thủ ESG của doanh nghiệp.

Việc công bố chỉ số ESG cùng với báo cáo tài chính quý hoặc năm ngày càng trở nên phổ biến để thể hiện cam kết của doanh nghiệp đối với các mục tiêu tuân thủ ESG.

Khung chuẩn ESG là gì?

Khung chuẩn ESG là bộ hướng dẫn tự nguyện do các tổ chức khác nhau xây dựng để trợ giúp doanh nghiệp lên kế hoạch thực hiện các mục tiêu ESG. Ngoài ra, chúng còn cung cấp hướng dẫn về những cơ hội, rủi ro ESG và phương thức báo cáo phù hợp. Nói đơn giản, nếu báo cáo ESG là “phiếu điểm”, thì khung chuẩn ESG giống như bản đồ chỉ đường giúp doanh nghiệp đạt mục tiêu. Hiện có nhiều bộ khung báo cáo ESG khác nhau tùy doanh nghiệp lựa chọn, nhưng có một số tiêu chuẩn lớn cần đặc biệt quan tâm.

Các khung chuẩn ESG lớn

Global Reporting Initiative (GRI)

Global Reporting Initiative (GRI) là tổ chức quốc tế độc lập hỗ trợ doanh nghiệp và các tổ chức khác chịu trách nhiệm về tác động ESG của mình, bằng cách cung cấp bộ hướng dẫn toàn cầu để truyền đạt những tác động đó. Đây là một bộ hướng dẫn phổ biến toàn cầu, ra đời từ năm 1997, không lâu sau thảm họa tràn dầu Exxon Valdez. Ban đầu bộ tiêu chuẩn chỉ tập trung vào việc đo lường nỗ lực bền vững về môi trường, nhưng sau đó đã mở rộng để đánh giá cả tác động xã hội và quản trị.

Bộ tiêu chuẩn GRI được chia thành ba nhóm chính: Tiêu chuẩn chung, tiêu chuẩn ngành và tiêu chuẩn lĩnh vực. Tiêu chuẩn chung áp dụng cho mọi doanh nghiệp, còn tiêu chuẩn ngành và lĩnh vực được áp dụng riêng cho các ngành đặc thù như dầu khí, nông nghiệp, dệt may v.v. GRI dự kiến sẽ phát triển hướng dẫn riêng cho hơn 40 ngành, giúp nhiều doanh nghiệp tham gia báo cáo ESG sâu hơn.

Sustainability Accounting Standards Board (SASB)

Sustainability Accounting Standards Board (SASB) là tổ chức phi lợi nhuận giúp các doanh nghiệp ở hơn 77 ngành công nghiệp báo cáo dữ liệu ESG liên quan đến các nhà đầu tư. Thành lập năm 2011, tổ chức này giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư xây dựng ngôn ngữ chung về tác động tài chính của tính bền vững, và hiện được chia thành năm lĩnh vực: môi trường, vốn con người, vốn xã hội, mô hình kinh doanh & đổi mới sáng tạo, và lãnh đạo & quản trị.

Bên cạnh đó, từ năm 2022, SASB đã được hợp nhất vào International Sustainability Standards Board (ISSB), nhằm kết nối và phát triển các sáng kiến báo cáo bền vững toàn cầu, bao gồm cả Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD).

Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD)

Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD) thành lập năm 2015 nhằm phát triển các khuyến nghị về loại thông tin ESG nên công bố để nhà đầu tư, tổ chức tín dụng và bảo hiểm đánh giá đúng rủi ro liên quan đến biến đổi khí hậu. Năm 2017, tổ chức này đã công bố bộ khuyến nghị giúp doanh nghiệp ra quyết định sáng suốt về phân bổ vốn. Các khuyến nghị này gồm bốn trụ cột: quản trị, chiến lược, quản lý rủi ro, và chỉ số mục tiêu — nhằm giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư hiểu sâu hơn về rủi ro khí hậu đối với hoạt động kinh doanh.

Quy định ESG là gì?

Sau khi đã hiểu về báo cáo ESG và các khung chuẩn, thành tố cuối cùng cần tìm hiểu là quy định ESG. Đây là các quy định của chính phủ yêu cầu doanh nghiệp công bố công khai các thông lệ về môi trường, xã hội và quản trị. Vậy cụ thể quy định này có ý nghĩa ra sao?

Khác với khung chuẩn ESG mang tính tự nguyện, quy định ESG là bắt buộc. Nếu khung chuẩn giúp doanh nghiệp linh hoạt xây dựng báo cáo và cải tiến hoạt động thì quy định pháp lý đặt ra các điều kiện cụ thể, có hệ quả pháp lý rõ ràng. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến tiền phạt, kiện tụng hoặc làm tổn hại đến thương hiệu. Ví dụ, Wells Fargo dự kiến bị phạt khoảng 97,8 triệu đô la Mỹ vì không kiểm soát tốt rủi ro tuân thủ. Mức độ vi phạm này có thể làm nhà đầu tư rút lui, cản trở huy động vốn, và gây phản ứng tiêu cực từ khách hàng — vì vậy, tuân thủ nghiêm ngặt quy định ESG là nền tảng đối với doanh nghiệp.

Các quy định ESG quan trọng

‍

Quy định đề xuất về công bố thông tin khí hậu của SEC

Đầu năm 2022, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã đề xuất điều chỉnh quy định, yêu cầu doanh nghiệp bổ sung nhóm thông tin khí hậu nhất định vào đơn đăng ký và báo cáo ESG. Cụ thể gồm các rủi ro khí hậu có thể tác động tới hoạt động kinh doanh và công bố lượng phát thải khí nhà kính — hiện là chỉ số phổ biến giúp đánh giá các rủi ro này.

Quy định công bố thông tin khí hậu của SEC đã được chính thức thông qua vào tháng 3/2024, dự kiến có hiệu lực sau đó hai tháng nhưng đã bị tạm dừng do vấp phải hàng loạt vụ kiện, trong đó có các tổ chức môi trường như Sierra Club cho rằng quy định chưa đủ chặt chẽ. SEC dự định theo đuổi vụ kiện tới cùng để bảo vệ quy định ESG này trước khi triển khai tiếp.

Corporate Sustainability Reporting Directive

Bắt đầu từ tháng 1/2024, gần 50.000 doanh nghiệp, bao gồm cả doanh nghiệp ngoài EU có công ty con tại EU hoặc niêm yết trên sàn chứng khoán EU, phải thực hiện báo cáo ESG bắt buộc — theo Chỉ thị Báo cáo Tính bền vững Doanh nghiệp (CSRD) của Liên minh Châu Âu. Theo KPMG, CSRD có phạm vi và mức độ sâu rộng hơn hẳn Chỉ thị Báo cáo Phi tài chính (NFRD) trước đó, các doanh nghiệp thuộc diện bắt buộc phải công bố hàng trăm chỉ số và mục tiêu. Thời hạn báo cáo cho các doanh nghiệp liên quan sẽ là năm 2025.

Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD)

Thêm một quy định ESG trọng tâm của EU là Chỉ thị Thẩm định Tính bền vững Doanh nghiệp (CSDDD), đã trải qua một quá trình phê duyệt nhiều sóng gió trước khi được Nghị viện Châu Âu thông qua vào tháng 4/2024. CSDDD yêu cầu các doanh nghiệp liên quan — bao gồm cả doanh nghiệp thuộc EU và ngoài EU có hoạt động tại Liên minh này — thực hiện nhiều biện pháp phòng ngừa và khắc phục ảnh hưởng tiêu cực về nhân quyền và môi trường trong toàn bộ chuỗi cung ứng của mình.

Chỉ thị này áp dụng trình tự thẩm định đã được công bố trong Hướng dẫn Thẩm định cho Hoạt động Kinh doanh Có trách nhiệm của OECD, gồm: nhận diện và đánh giá các tác động tiêu cực trong nội bộ tổ chức và toàn bộ chuỗi cung ứng; triển khai các biện pháp giảm thiểu phù hợp; liên tục theo dõi và đánh giá hiệu quả các biện pháp này. Doanh nghiệp khả năng cao chưa phải thực hiện ngay lập tức các nội dung của CSDDD: các nước EU sẽ có hai năm từ khi quy định có hiệu lực (tháng 5/2024) để luật hóa chỉ thị này vào hệ thống pháp luật quốc gia.

Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR)

Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR) là quy định của Liên minh Châu Âu giúp tăng tính minh bạch và thúc đẩy tính bền vững trong ngành tài chính. Được ban hành tháng 3/2021 và áp dụng từ tháng 2/2023, SFDR yêu cầu tổ chức tài chính công bố thông tin ESG chuẩn hóa, minh bạch, với mục tiêu giảm tình trạng “greenwashing” và tăng đầu tư cho hoạt động bền vững môi trường.

Lợi ích của tuân thủ ESG

Mặc dù việc tổng hợp và công bố dữ liệu tuân thủ có thể gây áp lực và tiêu tốn nhiều nguồn lực, về lâu dài đây là nỗ lực rất đáng giá cho doanh nghiệp của bạn. Bên cạnh yếu tố pháp lý và đạo đức, tuân thủ ESG mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho hoạt động kinh doanh, bao gồm:

Lòng trung thành của khách hàng & nhân viên

Cam kết với các hoạt động kinh doanh có trách nhiệm và đạo đức sẽ nâng tầm uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp, tạo lòng trung thành từ khách hàng và nhân viên. Các khảo sát cho thấy 77% người tiêu dùng có động lực mua sản phẩm từ doanh nghiệp cam kết đóng góp tích cực cho xã hội. Ngoài ra, xét về thu hút nhân tài, 83% nhân viên sẽ trung thành hơn với doanh nghiệp tạo điều kiện cho họ tham gia giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường.

Cải thiện hiệu quả tài chính

Về lâu dài, doanh nghiệp thường nhận thấy nhiều khoản tiết kiệm chi phí nhờ các nỗ lực ESG. Từ đơn giản hóa quy trình, tiết giảm tiêu thụ tài nguyên, chi phí, cho đến xác định các rủi ro ESG để phòng ngừa biến động tài chính, doanh nghiệp tuân thủ ESG có nhiều cơ hội đạt hiệu suất tài chính tốt hơn.

Thu hút nhà đầu tư

Bên cạnh hiệu quả tài chính, tuân thủ ESG giúp doanh nghiệp thu hút nhóm nhà đầu tư có trách nhiệm xã hội, mở rộng khả năng huy động vốn và tiếp cận nguồn tài chính thuận lợi hơn. Cả với những nhà đầu tư không chú trọng yếu tố xã hội, hầu hết cũng đánh giá cao tác động lâu dài của ESG tới tính bền vững và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Quản lý rủi ro

Qua báo cáo ESG, doanh nghiệp luôn cập nhật các rủi ro, điểm yếu liên quan đến ESG. Từ đó giảm nguy cơ bị phạt hoặc chịu trách nhiệm pháp lý. Ngoài ra, tuân thủ ESG còn giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước biến động chuỗi cung ứng, vấn đề nhân sự, thay đổi nhu cầu khách hàng hay bất kỳ sự kiện bất ngờ nào.

Đổi mới sáng tạo

Tuân thủ ESG thúc đẩy phát triển các sản phẩm, công nghệ và quy trình sản xuất bền vững. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể khám phá thị trường mới, tạo khác biệt với đối thủ và tăng khả năng phát triển lâu dài.

Các bước đơn giản xây dựng chiến lược ESG của doanh nghiệp

Sẵn sàng bắt đầu hành trình ESG cho doanh nghiệp của bạn? Dưới đây là một số bước đơn giản làm nền tảng — cũng là framework của chúng tôi — để khởi động:

1. Phân tích ESG

Xác định các cơ hội và rủi ro ESG liên quan đến lĩnh vực hoạt động, sau đó ưu tiên các yếu tố này dựa trên tiềm năng ảnh hưởng đến doanh nghiệp và xã hội.

2. Trao đổi & cam kết với các bên liên quan

Thu thập ý kiến và sự ủng hộ từ lãnh đạo và hội đồng quản trị để đảm bảo mọi người đồng thuận về các vấn đề ESG then chốt trước khi triển khai.

3. Xác định mục tiêu & chỉ tiêu ESG

Đặt mục tiêu ESG cụ thể, đo lường được, phù hợp với giá trị và khát vọng phát triển của doanh nghiệp. Có thể chia thành các mục tiêu ngắn hạn, trung hạn để dễ kiểm soát tiến độ.

4. Lựa chọn khung báo cáo phù hợp

Như đã đề cập, khung báo cáo là thành phần thiết yếu trong chiến lược ESG, đóng vai trò bản đồ định hướng. Nghiên cứu kỹ hơn các khung chuẩn phổ biến bên trên để chọn cấu trúc phù hợp nhất với doanh nghiệp của bạn.

5. Triển khai khung chuẩn

Phân bổ nguồn nhân lực, tài chính để thực thi hiệu quả các sáng kiến ESG. Thông báo cho nhân viên, nhà cung cấp và các bên liên quan về nguyên tắc ESG cùng vai trò của họ trong việc thực hiện mục tiêu công ty.

6. Thu thập chỉ số & dữ liệu

Khi đã xây dựng xong framework, doanh nghiệp cần phát triển hệ thống kiểm soát tiến độ, thu thập và phân tích dữ liệu ESG phục vụ báo cáo.

7. Xem xét & cải thiện

Thường xuyên rà soát, đánh giá chiến lược ESG, điều chỉnh quy trình và mục tiêu dựa trên kinh nghiệm thực tế cũng như xu hướng, quy định mới. Đây cũng là cơ hội để đầu tư nghiên cứu, đổi mới sáng tạo nhằm phát hiện cơ hội phát triển mới theo định hướng ESG.