Wat is ESG-compliance?

Wat is ESG-compliance?

ESG-compliance is de inzet van een bedrijf voor milieu-, sociale en bestuurskundige standaarden en best practices — oftewel: het milieu, de manier waarop mensen worden behandeld en hoe het bedrijf wordt bestuurd. Het is in feite uzelf de vraag stellen: "Doet dit bedrijf het juiste?" binnen drie verschillende categorieën. ESG-compliance is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een populair begrip binnen het bedrijfsleven en heeft zelfs tot discussies in het Amerikaanse Congres geleid. Hoe u er persoonlijk ook over denkt, ESG-compliance zal uw organisatie hoe dan ook beïnvloeden — het is dus verstandig uw kennis over dit onderwerp op peil te brengen.

Uw browser ondersteunt het video-element niet.

Milieu-compliance

De "E" in ESG staat voor "Environmental" (milieu-) compliance en richt zich op de duurzaamheidsnormen en -praktijken van een bedrijf. Hierbij gaat het onder meer om het terugdringen van CO₂-uitstoot, besparing van energie en water, verantwoord afvalbeheer en het beschermen van ecosystemen. Sommige van deze praktijken zijn optioneel, maar voor veel milieugerelateerde eisen geldt een wettelijke verplichting — ongeacht persoonlijke voorkeuren. Daar komen wij later op terug.

In het algemeen biedt milieu-compliance meerdere voordelen voor het bedrijfsresultaat, zoals lagere operationele kosten en het aantrekken van milieubewuste consumenten. Uit een onderzoek uit 2021 blijkt dat twee derde van de Amerikanen bereid is meer te betalen voor duurzame producten, en 78% de voorkeur geeft aan producten met een milieuvriendelijk label. (Interessant is ook dat meer dan driekwart van de consumenten aangeeft de relatie te beëindigen met bedrijven die ESG-principes naast zich neerleggen. Zie hier.)

Bovendien letten investeerders scherp op de mate van milieu-compliance van bedrijven, omdat dit direct invloed heeft op hun langetermijn levensvatbaarheid en reputatie, evenals op de wereldeconomie. Recente studies tonen aan dat een stijgende temperatuur het mondiale bbp met wel 25% kan laten dalen, wat een directe bedreiging vormt voor de economie. Investeerders begrijpen dat bedrijven die aan milieuregels voldoen niet alleen beter zijn voorbereid op uitdagingen zoals klimaatverandering, maar ook bijdragen aan een gezonde en groeiende economie.

Sociale compliance

De "S" in ESG staat voor "Social" (sociale) compliance: de inzet van een bedrijf om werknemers, klanten, leveranciers en community’s ethisch te behandelen — eigenlijk iedere persoon die met hun bedrijf te maken heeft. Dit omvat naleving van wet- en regelgeving omtrent eerlijke arbeidspraktijken, mensenrechten en gelijke kansen (diversiteit, gelijkheid en inclusie, DEI).

Sociale compliance is anno 2023 belangrijker dan ooit, omdat consumenten én werknemers steeds meer waarde hechten aan maatschappelijk verantwoord ondernemen (CSR). Uit recente enquêtes blijkt dat 83% van de werknemers overweegt hun baan op te zeggen als hun werkgever onverantwoordelijk omgaat met CSR, en 54% van de consumenten wereldwijd CSR meeweegt in hun aankoopbeslissing. Sociale non-compliance leidt bovendien tot boycots, juridische problemen en reputatieschade.

Ook investeerders beschouwen sociale compliance als essentieel voor het duurzaam succes van een bedrijf: 78% van de investeerders geeft aan CSR-rapportages “belangrijk” te vinden bij hun beoordeling. Door het juiste te doen voor gemeenschappen, klanten en medewerkers, verzekert het bedrijf zich van sterkere steun van belanghebbenden, continuïteit en duurzame groei.

Corporate governance

De "G" in ESG staat voor "Governance", oftewel de bestuursstructuur waarmee wordt geborgd dat besluiten ethisch en in het belang van het bedrijf worden genomen. Dit omvat onderdelen als leiderschap en beloningsbeleid, samenstelling van het bestuur, aandeelhoudersrechten, anti-corruptiemaatregelen en meer.

Sterke governance is onmisbaar voor de reputatie van het bedrijf en de waarde voor aandeelhouders. Allereerst worden de belangen van werknemers, directie, bestuur en aandeelhouders op elkaar afgestemd, zodat betere beslissingen genomen worden die bijdragen aan algemeen voordeel. Tevens zorgt sterke governance voor een heldere strategie, richting en doelen die eenvoudig kunnen worden gecommuniceerd, wat het vertrouwen van investeerders en stakeholders verhoogt. Daarnaast laat het zien dat het bedrijf is toegerust om uitdagingen te weerstaan. Tot slot creëert het transparantie voor stakeholders én publiek; een eigenschap die 60% van de consumenten het belangrijkst vindt bij het beoordelen van merken.

ESG-rapportage, scoring, frameworks & regelgeving

Wat is ESG-rapportage?

Vroeger kreeg u op de basisschool een rapport; ESG-rapportage is daar het zakelijke equivalent van: bedrijven delen in hoeverre zij hun milieu-, sociale en bestuurskundige doelen behalen.

Organisaties verzamelen gegevens over hun acties in de eerder genoemde drie gebieden, zodat zij hun voortgang meetbaar kunnen maken en deze kunnen delen met investeerders, klanten en het algemene publiek. ESG-rapportages zijn minstens zo belangrijk als daadwerkelijke compliance, omdat het organisaties verantwoordelijk houdt, transparantie stimuleert en aanzet tot operationele verbetering. Het helpt investeerders bovendien om doordachte keuzes te maken omtrent hun investeringen, wat bedrijven weer helpt om meer financiering op te halen.

Wat is ESG-scoring?

ESG-scoring is de manier waarop organisaties hun voortgang tonen richting ESG-compliance. Bedrijven kunnen met stevige persberichten, scherpe marketingcampagnes en andere oppervlakkige acties eenvoudig een ESG-compliant imago creëren, maar die vertalen zich niet altijd naar echte verandering. ESG-scoring beloont uitsluitend daadwerkelijke, aantoonbare acties.

‍

Hoewel er geen officiële instantie is die ESG-scores bepaalt, worden deze scores doorgaans vastgesteld door investeringsmaatschappijen, consultancybureaus, NGO’s of andere organisaties op basis van publiek beschikbare informatie over ESG-inspanningen.

Het wordt steeds gebruikelijker voor bedrijven om, samen met hun kwartaal- of jaarverslag, ook een ESG-rapportage te publiceren om hun inzet voor ESG-compliance te benadrukken.

Wat is een ESG-framework?

ESG-frameworks zijn vrijwillige richtlijnen, opgesteld door uiteenlopende organisaties, die bedrijven helpen bij het plannen van hun ESG-compliance. Daarnaast geven deze frameworks richting over ESG-kansen, -risico’s en de manier van rapporteren. Simpel gezegd: als een ESG-rapport het rapportcijfer is, is een ESG-framework de routekaart naar dat resultaat. Er zijn veel verschillende ESG-rapportageframeworks ontwikkeld, maar enkele kernframeworks zijn onmisbaar om te kennen.

Belangrijke ESG-frameworks

Global Reporting Initiative (GRI)

Het Global Reporting Initiative (GRI) is een onafhankelijke, internationale organisatie die bedrijven en andere organisaties ondersteunt bij het nemen van verantwoordelijkheid voor hun ESG-impact, met behulp van wereldwijde standaarden voor communicatie over deze effecten. De GRI-richtlijnen, ontstaan in 1997 na de Exxon Valdez-olieramp, zijn inmiddels wereldwijd bekend en toegepast. Waar ze oorspronkelijk bedoeld waren om verantwoording af te leggen over duurzaamheid, omvatten de richtlijnen inmiddels ook sociale en bestuurskundige onderwerpen.

De GRI-standaarden zijn onderverdeeld in drie categorieën: Universele Standaarden, Sectorstandaarden en Onderwerpstandaarden. Universele standaarden gelden voor alle bedrijven, terwijl sector- en onderwerpstandaarden specifiek gelden voor bijvoorbeeld olie, landbouw, textiel en andere sectoren. In totaal wil GRI sectorstandaarden ontwikkelen voor 40 verschillende sectoren, waardoor veel meer bedrijven gedetailleerd ESG kunnen rapporteren.

Sustainability Accounting Standards Board (SASB)

De Sustainability Accounting Standards Board (SASB) is een non-profitorganisatie die bedrijven in 77 sectoren helpt relevante ESG-informatie te rapporteren aan hun investeerders. SASB werd opgericht in 2011 om bedrijven en investeerders een gemeenschappelijke taal te geven voor de financiële impact van duurzame bedrijfsvoering, en is tegenwoordig onderverdeeld in vijf dimensies: milieu, human capital, sociaal kapitaal, businessmodel en innovatie, en leadership en governance.

Bovendien is SASB sinds 2022 samengevoegd met de International Sustainability Standards Board (ISSB, een ander acroniem) om het werk van verschillende wereldwijde rapportage-initiatieven, waaronder de Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD), te bundelen.

Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD)

De Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD) is opgericht in 2015 om aanbevelingen te doen over het soort ESG-informatie dat bedrijven moeten delen zodat investeerders, kredietverstrekkers en verzekeraars risico’s in verband met klimaatverandering correct kunnen inschatten. In 2017 publiceerde deze taskforce haar set aanbevelingen, gericht op betere kapitaalallocatie. Deze aanbevelingen zijn gestructureerd langs vier pijlers — governance, strategie, risicomanagement, en meetgegevens/doelstellingen — en geven bedrijven en investeerders diepgaand inzicht in klimaatgerelateerde bedrijfsrisico’s.

Wat is een ESG-regelgeving?

Nu u bekend bent met ESG-rapportage en frameworks, is het van belang te kijken naar ESG-regelgeving. Dit zijn overheidsregels die bedrijven verplichten hun milieu-, sociale en bestuurspraktijken openbaar te maken. Maar wat houdt dat precies in?

In tegenstelling tot ESG-frameworks, die vrijwillig zijn, zijn ESG-regelgevingen wettelijk verplicht. Frameworks bieden flexibiliteit, maar regelgeving heeft juridische consequenties en dwingt bedrijven tot het voldoen aan concrete eisen. Niet voldoen kan resulteren in substantiële gevolgen — boetes, rechtszaken of reputatieschade. Een goed voorbeeld is bankgigant Wells Fargo, dat naar verwachting $97,8 miljoen aan boetes moet betalen wegens ontoereikend compliancerisicobeheer. Deze vorm van non-compliance kan investeerders afschrikken, toegang tot kapitaal hinderen en klanten wegjagen; daarom is strikte naleving van ESG-regelgeving essentieel voor iedere onderneming.

Belangrijke ESG-regelgevingen

‍

Voorgestelde SEC-regels voor klimaatgerelateerde rapportages

Begin 2022 stelde de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) nieuwe regelgeving voor, die bedrijven verplicht bepaalde klimaatgerelateerde informatie op te nemen in hun registratie- en ESG-rapportages. Dit omvat gegevens over klimaatrisico’s die invloed kunnen hebben op hun activiteiten, evenals rapportages over de broeikasgasemissies van een bedrijf — een veelgebruikte indicator voor potentiële risico’s.

De SEC’s regels voor klimaatgerelateerde rapportages werden in maart 2024 officieel aangenomen en zouden twee maanden later, eind mei, in werking treden. Na een golf van rechtszaken, onder andere van NGO’s als de Sierra Club die vonden dat de wet onvoldoende verantwoordelijkheid bij bedrijven legde, heeft de SEC de invoering voorlopig opgeschort. De federale instantie is van plan de rechtszaken aan te vechten om haar voorgestelde ESG-regelgeving alsnog door te voeren.

Corporate Sustainability Reporting Directive

Vanaf januari 2024 zijn bijna 50.000 bedrijven, waaronder niet-EU-bedrijven met een dochteronderneming in de EU of een beursnotering op een gereguleerde EU-markt, verplicht ESG-rapportages uit te voeren volgens de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) van de Europese Unie. Volgens KPMG is de CSRD veel uitgebreider en strenger dan zijn voorganger (de Non-Financial Reporting Directive, NFRD), wat betekent dat betrokken bedrijven honderden maatstaven en doelstellingen moeten rapporteren. Voor duizenden bedrijven binnen de reikwijdte geldt: rapportage is verplicht vanaf 2025.

Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD)

Een andere belangrijke ESG-regelgeving uit de EU is de Corporate Sustainability Due Diligence Directive, die na een tumultueus politiek traject in april 2024 werd aangenomen door het Europees Parlement. De CSDDD verplicht bedrijven (EU- én niet-EU-bedrijven binnen de Europese economische ruimte) tot het nemen van maatregelen om negatieve gevolgen voor mensenrechten en milieu binnen hun supply chain te voorkomen en herstellen.

De richtlijn gebruikt onder meer due diligence-stappen zoals die zijn gepubliceerd in de Due Diligence Guidance for Responsible Business Conduct van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO/OECD, zie hier). Denk hierbij aan het identificeren en beoordelen van negatieve gevolgen in zowel de eigen activiteiten als bij sourcingpartners, het nemen van gerichte mitigerende maatregelen en het continu monitoren en beoordelen van de effectiviteit daarvan. Bedrijven hoeven waarschijnlijk pas over enkele jaren aan de CSDDD-eisen te voldoen: EU-lidstaten hebben vanaf mei 2024 twee jaar om de richtlijn om te zetten naar nationale wetgeving.

The Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR)

De Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR) is Europese regelgeving voor transparantie en duurzaamheid binnen de financiële sector. Sinds maart 2021 (aangenomen in februari 2023) zijn marktdeelnemers verplicht duidelijke en gestandaardiseerde ESG-informatie te delen, met als doel greenwashing tegen te gaan en duurzaam beleggen te bevorderen.

De voordelen van ESG-compliance

Uw browser ondersteunt het video-element niet.

Het verzamelen en delen van nalevingsdata kan tijdrovend en ingewikkeld lijken, maar levert uw organisatie op lange termijn veel op. Niet alleen is ESG-compliance wettelijk verplicht en moreel gewenst, het heeft ook tastbare financiële voordelen, zoals:

Klant- en medewerkersloyaliteit

Zich committeren aan verantwoord en ethisch zakendoen versterkt uw reputatie en merk, wat leidt tot meer loyaliteit van medewerkers en klanten. Onderzoeken tonen aan dat 77% van de consumenten gemotiveerd is om te kopen bij bedrijven die zich inzetten voor een betere wereld. Ook qua talent: 83% van de medewerkers zou loyaler zijn aan een werkgever die hen in staat stelt maatschappelijke of milieuproblemen op te lossen.

Verbeterde financiële prestaties

Op lange termijn behalen bedrijven doorgaans aanzienlijke kostenbesparingen dankzij hun ESG-inspanningen. Door processen te stroomlijnen, middelen efficiënter te gebruiken en ESG-risico’s te identificeren en te beperken, realiseren ESG-compliant bedrijven financieel resultaat.

Aantrekken van investeerders

Naast betere financiële prestaties trekken ESG-compliant bedrijven ook meer maatschappelijk verantwoorde investeerders aan, wat extra financiering en betere toegang tot kapitaal betekent. Zelfs als een investeerder zichzelf niet als "maatschappelijk verantwoord" ziet, is er vaak waardering voor het positieve langetermijneffect van ESG-compliance op de levensvatbaarheid van een organisatie.

Risicomanagement

Met ESG-rapportage blijft uw organisatie up-to-date over mogelijke ESG-kwetsbaarheden of risico’s. Daarmee verkleint u het risico op boetes of juridische aansprakelijkheid. Bovendien maakt ESG-compliance bedrijven proactief: u ontwikkelt een paraatheid om supply chain-storingen, personeelskwesties, veranderend consumentengedrag of andere onverwachte situaties aan te pakken.

Innovatie

ESG-compliance stimuleert de ontwikkeling van duurzame producten, technologieën en operationele processen. Daarmee kunnen bedrijven nieuwe markten betreden, zich onderscheiden van de concurrentie en hun toekomstbestendigheid vergroten.

Eenvoudige stappen om uw eigen ESG-strategie te ontwikkelen

Klaar om zelf aan de slag te gaan met ESG? Hier vindt u enkele praktische stappen en richtlijnen, ons eigen framework als het ware.

1. ESG-analyse

Breng ESG-kansen en -risico’s in kaart die relevant zijn voor uw sector en prioriteer deze op basis van de potentiële impact voor uw bedrijf en de samenleving.

2. Stakeholdercommunicatie en commitment

Verzamel input en steun van het management en uw bestuur, zodat iedereen het eens is over de belangrijkste ESG-onderwerpen voordat u verdergaat.

3. Formuleer ESG-doelen en doelstellingen

Formuleer concrete, meetbare ESG-doelen die aansluiten bij uw bedrijfswaarden en ambities. U kunt deze opdelen in tijdgebonden tussenstappen om ze behapbaar te maken.

4. Kies uw rapportageframework

Uw rapportageframework vormt — zoals hierboven uitgelegd — de routekaart voor de ESG-strategie. Vergelijk een van de eerdergenoemde frameworks om te bepalen welke structuur het beste past bij uw organisatie.

5. Implementeer uw framework

Wijs voldoende mensen en middelen toe om uw ESG-initiatieven effectief te implementeren. Informeer medewerkers, leveranciers en stakeholders over ESG-principes en hun bijdrage aan het realiseren van de gestelde doelen.

6. Verzamel meetgegevens en data

Na het bepalen van uw framework stelt u een systematiek op om de voortgang te monitoren en uw ESG-data te verzamelen en te analyseren voor rapportagedoeleinden.

7. Evalueren en verbeteren 

Evalueer uw ESG-strategie periodiek en stel deze bij op basis van ervaringen, nieuwe regelgeving en marktontwikkelingen. Investeer tevens in onderzoek en innovatie om nieuwe kansen te identificeren in lijn met uw ESG-doelen.