Wat is ESG-compliance?

Wat is ESG-compliance?

ESG-compliance is de inzet van een bedrijf voor milieunormen, sociale normen en governance-standaarden en best practices – oftewel: het milieu, de omgang met mensen en het bestuur van de organisatie. U stelt zichzelf de vraag: "Doet dit bedrijf het juiste?" binnen drie categorieën. ESG-compliance is de afgelopen jaren een modewoord binnen het bedrijfsleven geworden en heeft zelfs tot discussies in het Amerikaanse Congres geleid. Ongeacht persoonlijke opvattingen zal ESG-compliance bedrijfsvoering beïnvloeden – het is dus raadzaam uw kennis over dit onderwerp bij te spijkeren.

Milieu-compliance

De "E" in ESG staat voor "Environmental" compliance, oftewel naleving van milieunormen. Dit betreft standaarden en praktijken rond duurzaamheid van bedrijven. Het omvat onder meer inspanningen om CO₂-uitstoot te verminderen, efficiënt om te gaan met energie en water, afval verantwoord te beheren en ecosystemen te beschermen. Sommige van deze praktijken zijn optioneel, maar er bestaan ook milieuwetten waaraan bedrijven zich sowieso moeten houden – daar komen we later op terug.

Milieu-compliance levert meerdere voordelen op voor de financiële prestaties van uw organisatie, zoals het reduceren van operationele kosten en het aantrekken van milieubewuste klanten. Uit een enquête uit 2021 blijkt dat twee derde van de Amerikanen bereid is meer te betalen voor duurzame producten en dat 78% eerder kiest voor producten met een milieuvriendelijk label. (Opmerkelijk is ook dat ruim driekwart van de consumenten aangeeft te zullen stoppen met zaken doen door bedrijven die ESG-principes negeren.)

Ook investeerders volgen de milieuprestaties van bedrijven op de voet, gezien hun directe impact op de langetermijnlevensvatbaarheid en reputatie, en op de wereldeconomie. Recente studies tonen aan dat hogere temperaturen de mondiale economie tot 25% van het wereldwijde BBP kunnen doen krimpen. Investeerders realiseren zich dat milieubewuste bedrijven beter zijn voorbereid op uitdagingen rondom klimaatverandering en bijdragen aan een gezonde economische groei.

Sociale compliance

De "S" in ESG verwijst naar "Social" compliance: de inzet van een organisatie voor ethische omgang met werknemers, klanten, leveranciers en gemeenschappen – in wezen iedereen die met uw organisatie in aanraking komt. Dit omvat het naleven van regels en richtlijnen inzake eerlijke arbeidspraktijken, mensenrechten, en diversiteit, gelijkheid en inclusie (DEI).

Sociale compliance is in 2023 belangrijker dan ooit; zowel consumenten als werknemers hechten steeds meer waarde aan het maatschappelijk verantwoord ondernemen (CSR, corporate social responsibility) van bedrijven. Volgens recente onderzoeken zou 83% van de werknemers overwegen te vertrekken bij bedrijven die niet verantwoord omgaan met CSR, en 54% van de wereldwijde consumenten houdt rekening met CSR-praktijken bij aankoopbeslissingen. Sociale non-compliance kan leiden tot boycots, juridische problemen en reputatieschade.

Ook voor investeerders is sociale compliance bepalend voor het duurzame succes van het bedrijf. 78% van de investeerders vindt CSR-rapportages ‘belangrijk’ bij hun beoordeling van ondernemingen. Door ‘het juiste’ te doen voor uw gemeenschappen, klanten en medewerkers, verzekert u zich van draagvlak, rentabiliteit en duurzame groei.

Corporate governance

De "G" in ESG staat voor "Governance": het bedrijfsbestuur, ofwel het waarborgen van ethisch, integer en verantwoord management. Denk daarbij aan zaken als leiderschap en beloning van de top, samenstelling van het bestuur, aandeelhoudersrechten, anti-corruptiemaatregelen en meer.

Goed bestuur is essentieel voor de reputatie en het aandeelhoudersbelang van een organisatie. Ten eerste zorgt het voor afstemming tussen medewerkers, leidinggevenden, bestuurders en aandeelhouders, waardoor betere beslissingen worden genomen. Ten tweede borgt het een heldere strategie, richting en doelstellingen, wat het vertrouwen van investeerders en belanghebbenden vergroot. Ten derde laat het zien dat het bedrijf robuust is bij uitdagingen. Tot slot creëert het transparantie voor belanghebbenden en het publiek. 60% van de consumenten vindt transparantie zelfs het allerbelangrijkst bij een merk.

ESG-rapportage, scoring, raamwerken en regelgeving

Wat is ESG-rapportage?

Weet u nog dat u op de basisschool rapporten kreeg? ESG-rapportage is voor bedrijven wat dat rapport is voor leerlingen: inzicht geven in hoe goed een organisatie presteert op het gebied van milieu, mensen en corporate governance.

Bedrijven verzamelen gegevens over hun activiteiten binnen elk van de drie ESG-domeinen, zodat zij vorderingen tastbaar kunnen monitoren en delen met investeerders, klanten en het brede publiek. ESG-rapportage is minstens zo belangrijk als de uitvoering; het creëert transparantie, verantwoording en stimuleert continue verbetering. Investeerders kunnen zo beter onderbouwde keuzes maken, waardoor bedrijven bovendien gemakkelijker financiering aantrekken.

Wat is ESG-scoring?

ESG-scoring is de manier waarop bedrijven hun vooruitgang richting ESG-compliance communiceren. Het is eenvoudig om via persberichten, marketing en oppervlakkige initiatieven een duurzaam imago uit te dragen, maar dat leidt niet altijd tot echte veranderingen. ESG-scores belonen uitsluitend concrete, aantoonbare prestaties.

‍

Er bestaat geen centrale instantie die ESG-scores bepaalt; scores worden meestal toegekend door investeringsmaatschappijen, consultants, NGO's of andere organisaties na grondige analyse van publiek beschikbare informatie rond ESG-inspanningen.

Het wordt steeds gebruikelijker dat bedrijven bij hun kwartaal- of jaarverslag een aparte ESG-disclosure opnemen om hun inzet voor ESG-compliance te tonen.

Wat is een ESG-raamwerk?

ESG-raamwerken zijn door verschillende organisaties ontwikkelde vrijwillige richtlijnen bedoeld om bedrijven te ondersteunen bij het vormgeven van hun ESG-compliancebeleid. Deze raamwerken bieden handvatten voor het signaleren van ESG-kansen en -risico’s en structureren de manier van rapporteren. In eenvoudige termen: waar het ESG-rapport het rapportcijfer is, is het ESG-raamwerk de routekaart om die resultaten te behalen. Er bestaan diverse ESG-rapportagerichtlijnen; een aantal belangrijke worden hieronder toegelicht.

Belangrijkste ESG-raamwerken

Global Reporting Initiative (GRI)

De Global Reporting Initiative (GRI) is een onafhankelijke, internationale organisatie die bedrijven ondersteunt bij het nemen van verantwoordelijkheid voor hun ESG-impact door wereldwijd toegepaste richtlijnen te bieden voor transparante communicatie. Sinds de oprichting in 1997 (na de Exxon Valdez olieramp) zijn de GRI-standaarden uitgegroeid tot een wereldwijd erkend en toegepast systeem. Waar aanvankelijk de nadruk lag op milieuprestaties, dekken de richtlijnen inmiddels ook sociale en governance-onderwerpen.

De GRI-standaarden bestaan uit drie hoofdgroepen: Universal Standards (voor alle bedrijven verplicht), Sector Standards (voor specifieke sectoren/industrieën zoals olie, landbouw, textiel) en Topic Standards (voor specifieke thema’s). In totaal wil GRI richtlijnen ontwikkelen voor 40 verschillende sectoren, waardoor gedetailleerde ESG-rapportages mogelijk worden voor een breed scala aan bedrijven.

Sustainability Accounting Standards Board (SASB)

De Sustainability Accounting Standards Board (SASB) is een non-profitorganisatie die bedrijven uit 77 sectoren helpt relevante ESG-informatie te delen met hun investeerders. Sinds de oprichting in 2011 helpt SASB bedrijven en investeerders bij het ontwikkelen van een gezamenlijke taal rondom financiële effecten van duurzame bedrijfsvoering. Tegenwoordig bestaat het raamwerk uit vijf dimensies: milieu, menselijk kapitaal, sociaal kapitaal, bedrijfsmodel en innovatie, en leiderschap en governance.

Sinds 2022 is SASB geïntegreerd in de International Sustainability Standards Board (ISSB), met als doel wereldwijde ESG-rapportagenormen samen te voegen en uit te breiden, inclusief richtlijnen van de Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD).

Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD)

De Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD) is in 2015 opgericht om aanbevelingen te ontwikkelen over welke ESG-informatie bedrijven moeten publiceren om investeerders, kredietverstrekkers en verzekeraars te ondersteunen bij het beoordelen en prijzen van klimaatgerelateerde risico’s. In 2017 bracht TCFD aanbevelingen uit, gestructureerd rond vier pijlers – governance, strategie, risicobeheer, en KPI’s & doelstellingen – bedoeld om bedrijven en investeerders meer inzicht te geven in klimaatgerelateerde bedrijfsrisico's.

Wat is ESG-regelgeving?

Nu u bekend bent met ESG-rapportage en -raamwerken, is het tijd om ESG-regelgeving te bespreken. Dit betreft overheidsregels die bedrijven verplichten om hun milieu-, sociale en governancepraktijken publiek te maken. Wat houdt dat exact in?

In tegenstelling tot vrijwillige ESG-raamwerken zijn ESG-regels verplicht. Waar raamwerken flexibiliteit geven voor rapportagestructuur en verbetering van ESG-prestaties, hebben wettelijke regels directe juridische consequenties. Niet naleven van ESG-regelgeving kan leiden tot boetes, sancties, rechtszaken of reputatieschade. Zo moest Wells Fargo naar schatting $97,8 miljoen betalen voor gebrekkig risicobeleid. Zulke non-compliance maakt bedrijven minder aantrekkelijk voor investeerders en kan zelfs klantverlies veroorzaken. Strikte naleving van ESG-regelgeving is dus essentieel voor elke onderneming.

Belangrijke ESG-regelgeving

‍

Voorstel SEC klimaatgerelateerde rapportageregels

Begin 2022 stelde de Amerikaanse Securities and Exchange Commission (SEC) wijzigingen voor waarmee bedrijven verplicht worden klimaatgerelateerde gegevens op te nemen in registratie- en ESG-rapportages. Dit omvat informatie over klimaatrisico’s die hun bedrijfsvoering beïnvloeden en inzicht in hun eigen uitstoot van broeikasgassen – een belangrijke indicator voor het inschatten van deze risico’s.

De SEC-regels werden formeel aangenomen in maart 2024 en zouden eind mei ingaan. Na diverse rechtszaken, waaronder van milieu-NGO’s als de Sierra Club die vonden dat de regelgeving onvoldoende accountability bood voor bedrijven, zette de SEC de invoering echter tijdelijk stop. De federale dienst is van plan de rechtszaken aan te vechten en haar ESG-regelgeving in de rechtbank te verdedigen.

Corporate Sustainability Reporting Directive

Vanaf januari 2024 zijn bijna 50.000 bedrijven verplicht om aan ESG-rapportage te voldoen – inclusief niet-EU-bedrijven met dochterondernemingen of beursnoteringen binnen de EU – volgens de Europese Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). De CSRD is volgens KPMG veel uitgebreider en strenger dan zijn voorganger, de Non-Financial Reporting Directive (NFRD): bedrijven moeten honderden data en doelstellingen melden. De rapportage over het boekjaar 2024 moet in 2025 worden ingediend.

Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD)

De Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) is een nieuwe, baanbrekende EU-regel. Na een lang en complex wetgevingsproces werd deze in april 2024 door het Europees Parlement aangenomen. De CSDDD verplicht bedrijven – zowel Europese als niet-Europese ondernemingen actief in de EU – om uitgebreide maatregelen te treffen tegen negatieve effecten op mensenrechten en het milieu in de gehele toeleveringsketen.

De richtlijn volgt stappen gebaseerd op de OECD’s Due Diligence Guidance for Responsible Business Conduct. Dat betekent onder meer: risico’s in de eigen operaties én toeleveringsketen identificeren, gerichte maatregelen nemen en periodieke monitoring van effectiviteit. Lidstaten hebben tot twee jaar na de inwerkingtreding (mei 2024) om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving.

Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR)

De Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR) is EU-regelgeving die transparantie en duurzaamheid in de financiële sector stimuleert. De SFDR is in maart 2021 geïntroduceerd en officieel in februari 2023 aangenomen. Deze vereist van financiële marktpartijen dat zij uniforme en duidelijke ESG-informatie verschaffen, met als doel greenwashing te beperken en investeringen in duurzame projecten te bevorderen.

De voordelen van ESG-compliance

Het verzamelen en delen van compliance-data kan arbeidsintensief lijken, maar het loont uiteindelijk ruimschoots voor uw bedrijf. Behalve dat het wettelijk verplicht is en moreel juist, levert ESG-compliance diverse voordelen op voor uw bedrijfsresultaat, onder meer:

Klant- en medewerkersloyaliteit 

Toewijding aan verantwoord en ethisch ondernemen verhoogt de reputatie en merkwaarde van uw organisatie, wat leidt tot sterkere loyaliteit van zowel klanten als werknemers. Uit onderzoek blijkt dat 77% van de consumenten graag producten koopt bij bedrijven die zich inzetten voor een betere wereld. Bovendien zou 83% van de werknemers liever werken bij bedrijven die bijdragen aan het oplossen van sociale en milieuproblemen.

Verbeterde financiële prestaties 

Op termijn realiseren bedrijven doorgaans aanzienlijke kostenbesparingen via hun ESG-inspanningen. Door processen te stroomlijnen, middelen efficiënter te gebruiken en ESG-gerelateerde risico’s vroegtijdig te herkennen, verbeteren ondernemingen hun financiële resultaten.

Aantrekken van investeerders 

Naast financiële voordelen trekt ESG-compliance maatschappelijke betrokken investeerders aan, wat zorgt voor meer financiering en betere toegang tot kapitaal. Zelfs investeerders die zichzelf niet als “maatschappelijk verantwoord” zien, waarderen doorgaans de langetermijn-impact van ESG, wat de positie van het bedrijf versterkt.

Risicobeheer

Door ESG-rapportage blijven bedrijven op de hoogte van kwetsbaarheden en risico’s op ESG-gebied. Zo verkleinen zij de kans op boetes of juridische gevolgen. ESG-compliance zorgt er ook voor dat bedrijven proactief kunnen inspelen op verstoringen in de toeleveringsketen, personeelsproblematiek, veranderende klantvoorkeuren en andere onverwachte gebeurtenissen.

Innovatie

ESG-compliance stimuleert ontwikkeling van duurzame producten, technologieën en operationele processen. Hierdoor kunnen bedrijven nieuwe markten aanboren, zich onderscheiden van de concurrentie en hun langetermijnlevensvatbaarheid vergroten.

Eenvoudige stappen voor het ontwikkelen van uw eigen ESG-strategie

Klaar om aan uw eigen ESG-traject te beginnen? Hieronder vindt u een aantal praktische stappen en richtlijnen om direct te starten – een eigen raamwerk, als het ware.

1. ESG-analyse

Identificeer ESG-kansen en -risico’s die relevant zijn voor uw branche en prioriteer deze factoren op basis van hun potentiële impact op zowel uw organisatie als de maatschappij.

2. Communicatie en commitment bij stakeholders

Verzamel input en draagvlak van directie en bestuur om te zorgen dat iedereen op één lijn zit over de belangrijkste ESG-kwesties voordat u verdergaat.

3. Definieer ESG-doelstellingen

Formuleer concrete, meetbare ESG-doelen die aansluiten bij uw bedrijfswaarden en ambities. Maak deze doelen behapbaarder door ze op te splitsen in duidelijke mijlpalen.

4. Kies uw rapportageraamwerk

Uw rapportageraamwerk is essentieel voor uw ESG-strategie en vormt uw routekaart. Vergelijk de eerder genoemde bekende raamwerken en kies welke aanpak het best aansluit bij uw organisatie.

5. Implementeer uw raamwerk

Wijs voldoende personele en financiële middelen toe aan de uitvoering van ESG-initiatieven. Informeer medewerkers, leveranciers en stakeholders over ESG-principes en hun rol bij het bereiken van de bedrijfsdoelstellingen.

6. Verzamel meetgegevens en data

Zodra uw raamwerk is opgezet, ontwikkelt u een systeem om de vorderingen bij te houden, ESG-data te verzamelen en te analyseren voor rapportage.

7. Evalueren en verbeteren 

Evalueer en beoordeel regelmatig uw ESG-strategie. Stuur processen en doelstellingen bij op basis van nieuwe inzichten, veranderende regelgeving en trends. Dit is ook het moment om te investeren in onderzoek en innovatie om nieuwe ESG-kansen te identificeren.