Czym jest zgodność z ESG?

Czym jest zgodność z ESG?

Zgodność z ESG oznacza zobowiązanie firmy do przestrzegania standardów i najlepszych praktyk w zakresie środowiska, społeczeństwa oraz ładu korporacyjnego – innymi słowy, troskę o środowisko, sposób traktowania ludzi oraz sposób zarządzania przedsiębiorstwem. Odpowiedź na pytanie: „Czy ta firma postępuje właściwie?” rozpatrywana jest tu w trzech różnych kategoriach. Zgodność z ESG stała się w ostatnich latach popularnym pojęciem korporacyjnym i nawet wywołała kontrowersje w Kongresie USA. Bez względu na indywidualne opinie, ESG nieuchronnie wpłynie na działalność Państwa firmy – warto więc poszerzyć wiedzę na ten temat.

Przeglądarka nie obsługuje znacznika wideo.

Zgodność środowiskowa

„E” w ESG oznacza zgodność ze standardami środowiskowymi – analizuje się tu standardy i praktyki w zakresie zrównoważonego rozwoju firm. Obejmuje to zarówno działania na rzecz redukcji emisji węgla, oszczędności energii i wody, odpowiedzialnego gospodarowania odpadami, jak i ochrony ekosystemów, by wymienić tylko kilka przykładów. Część tych działań jest dobrowolna, jednak istnieją również obowiązkowe przepisy środowiskowe, z którymi firmy muszą się stosować niezależnie od własnych preferencji – o tym więcej w dalszej części.

Zgodność środowiskowa przynosi firmie wiele korzyści finansowych, takich jak redukcja kosztów operacyjnych oraz przyciągnięcie ekologicznie nastawionych klientów. Badanie z 2021 r. wykazało, że dwie trzecie Amerykanów jest gotowych zapłacić więcej za produkty zrównoważone, a 78% chętniej wybiera produkty oznaczane jako przyjazne środowisku. (Warto dodać, że ponad trzy czwarte konsumentów zadeklarowało zakończenie współpracy z firmą, która zaniedbuje zasady ESG).

Inwestorzy również zwracają szczególną uwagę na zgodność środowiskową firm, gdyż bezpośrednio rzutuje ona na ich długoterminowe perspektywy i reputację, a także na globalną gospodarkę. Aktualne badania pokazują, że wzrost temperatur może obniżyć globalny PKB nawet o 25%, co stanowi realne zagrożenie gospodarcze. Inwestorzy dostrzegają, że firmy zgodne z zasadami ochrony środowiska są lepiej przygotowane na wyzwania związane ze zmianami klimatu, a także przyczyniają się do zdrowej, rozwijającej się gospodarki.

Zgodność społeczna

„S” w ESG to zgodność społeczna, a więc zobowiązanie do etycznego traktowania pracowników, klientów, dostawców i społeczności – każdego, kto styka się z firmą. Obejmuje to przestrzeganie przepisów i zasad dotyczących uczciwych praktyk pracy oraz praw człowieka, a także polityki różnorodności, równości i włączenia (DEI).

Zgodność społeczna ma w 2023 roku większe znaczenie niż kiedykolwiek – zarówno konsumenci, jak i pracownicy zwracają uwagę na zaangażowanie firm w społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR). Według najnowszych badań 83% pracowników rozważyłoby odejście z pracy w firmie, która wykazuje nieodpowiedzialne praktyki CSR, a 54% globalnych konsumentów bierze pod uwagę CSR przy decyzjach zakupowych. Brak zgodności społecznej grozi bojkotami, problemami prawnymi i utratą reputacji marki.

Z punktu widzenia inwestora, zgodność społeczna wpływa na długoterminowy sukces firmy – 78% inwestorów uznaje raporty CSR za „ważne” przy ocenie przedsiębiorstwa. Działając etycznie wobec społeczności, klientów i pracowników, firmy mogą liczyć na większe poparcie interesariuszy, gwarancję rentowności i trwały wzrost.

Ład korporacyjny

„G” w ESG oznacza „Governance”, czyli ład korporacyjny – chodzi o struktury firmy zapewniające etyczne podejmowanie decyzji w najlepiej pojętym interesie przedsiębiorstwa. Obejmuje to m.in. przywództwo i wynagradzanie kadry zarządzającej, skład zarządu, prawa akcjonariuszy, środki antykorupcyjne i inne elementy.

Silny ład korporacyjny ma kluczowe znaczenie dla reputacji przedsiębiorstwa i wartości dla akcjonariuszy. Po pierwsze, ujednolica interesy pracowników, zarządu, członków rady nadzorczej i akcjonariuszy, umożliwiając podejmowanie lepszych decyzji biznesowych na korzyść wszystkich stron. Po drugie, zapewnia przejrzystość strategii, kierunku i celów, budując zaufanie inwestorów i interesariuszy. Po trzecie, potwierdza, że firma posiada odpowiednią strukturę, by przetrwać w obliczu wyzwań. Wreszcie – wspiera transparentność zarówno wobec udziałowców, jak i opinii publicznej, co według 60% konsumentów jest kluczowe przy wyborze marki.

Raportowanie, oceny, ramy i regulacje ESG

Czym jest raportowanie ESG?

Pamiętają Państwo szkolne świadectwa? Raportowanie ESG to korporacyjne odpowiedniki takich ocen – pokazują, jak firmy wywiązują się ze zobowiązań środowiskowych, społecznych i w zakresie ładu korporacyjnego.

Firmy gromadzą dane o swoich działaniach w każdej z tych trzech kategorii, co pozwala im mierzalnie śledzić postępy i informować o nich inwestorów, klientów i opinię publiczną. Samo raportowanie ESG jest równie ważne co faktyczna zgodność, bowiem rozlicza firmy z działań, zwiększa transparentność oraz zachęca do poprawy funkcjonowania. Ułatwia też inwestorom podejmowanie świadomych decyzji o tym, gdzie lokować środki, a tym samym sprzyja pozyskiwaniu finansowania.

Czym jest ocena ESG?

Ocena ESG to sposób, w jaki firmy komunikują swoje działania na rzecz zgodności z ESG. Łatwo jest wyglądać na zgodną z ESG firmę poprzez głośne komunikaty prasowe czy silne kampanie marketingowe, lecz nie każda aktywność przekłada się na realną zmianę. Oceny ESG powstały, by premiować jedynie rzeczywiste działania i ich efekty.

‍

Nie istnieje jeden oficjalny organ przyznający oceny ESG – najczęściej są one przygotowywane przez firmy inwestycyjne, consultingi, NGO-sy lub inne instytucje po szczegółowej analizie publicznie dostępnych informacji dotyczących działań ESG.

Coraz częściej firmy dołączają ujawnienia dotyczące ESG do raportów kwartalnych lub rocznych, by pokazać swoje zaangażowanie w cele zgodności ESG.

Czym jest ramowe podejście ESG?

Ramy ESG to dobrowolne wytyczne tworzone przez różne organizacje, które pomagają przedsiębiorstwom planować działania na rzecz zgodności z ESG. Stanowią wsparcie przy analizie szans i ryzyk ESG oraz wskazują, jak firmy powinny raportować swoje działania w tym zakresie. Mówiąc najprościej: gdy raport ESG jest świadectwem, ramy ESG są mapą drogową prowadzącą do tych celów. Pojawiło się wiele różnych ram raportowania ESG, lecz poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich.

Najważniejsze ramy raportowania ESG

Global Reporting Initiative (GRI)

Global Reporting Initiative (GRI) to niezależna, międzynarodowa organizacja pomagająca firmom i innym podmiotom brać odpowiedzialność za swój wpływ ESG poprzez globalne wytyczne komunikowania tego wpływu. Są to powszechnie znane i stosowane standardy, które powstały w 1997 roku, niedługo po katastrofie tankowca Exxon Valdez. Początkowo skupiały się na kwestiach środowiskowych, jednak obecnie obejmują także kwestie społeczne i ładu korporacyjnego.

Standardy GRI podzielone są na trzy sekcje: Standardy uniwersalne, sektorowe i tematyczne. Standardy uniwersalne obowiązują każdą firmę, natomiast sektorowe i tematyczne dotyczą wybranych branż, np. naftowej, rolniczej, tekstylnej i innych. Docelowo GRI zamierza opracować wytyczne sektorowe dla 40 sektorów, umożliwiając szczegółowe raportowanie ESG wielu firmom.

Sustainability Accounting Standards Board (SASB)

Sustainability Accounting Standards Board (SASB) to organizacja non-profit pomagająca firmom z 77 branż ujawniać istotne informacje ESG inwestorom. Powstała w 2011 r., aby firmy i inwestorzy mogli mówić wspólnym językiem o finansowych skutkach zrównoważonego biznesu. Obecnie ramy SASB dzielą się na pięć obszarów: środowisko, kapitał ludzki, kapitał społeczny, model biznesowy i innowacje oraz zarządzanie i przywództwo.

Od 2022 r. SASB została włączona do International Sustainability Standards Board (ISSB), co umożliwiło rozwój i konsolidację globalnych inicjatyw raportowania, m.in. Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD).

Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD)

Task Force for Climate-related Financial Disclosures (TCFD) została powołana w 2015 r. w celu wypracowania rekomendacji, jakiego typu dane ESG firmy powinny ujawniać, by umożliwić inwestorom, kredytodawcom i ubezpieczycielom odpowiednią ocenę i wycenę ryzyk klimatycznych. W 2017 roku zespół opublikował swoje zalecenia, które pomagają firmom podejmować lepsze decyzje dotyczące alokacji kapitału. Rekomendacje obejmują cztery filary: ład korporacyjny, strategię, zarządzanie ryzykiem oraz wskaźniki i cele – wszystko po to, aby umożliwić głębsze zrozumienie ryzyk biznesowych związanych ze zmianami klimatu.

Czym jest regulacja ESG?

Po omówieniu raportowania i ram ESG warto poznać ostatni kluczowy element – regulacje ESG. To przepisy państwowe, które wymagają od firm ujawniania praktyk dotyczących środowiska, społeczeństwa i ładu korporacyjnego. Co to oznacza w praktyce?

W odróżnieniu od ram ESG (które są dobrowolne), regulacje ESG są obowiązkowe. Ramy dają elastyczność w raportowaniu i realizacji działań, natomiast przepisy pociągają za sobą skutki prawne – firmy muszą spełnić konkretne wymogi. Niezgodność grozi poważnymi konsekwencjami, takimi jak grzywny, postępowania sądowe czy utrata reputacji. Przykład? Bank Wells Fargo ma zapłacić około 97,8 mln dolarów kary za niedostateczny nadzór nad ryzykiem związanym z compliance. Tak wysoki poziom niezgodności może odstraszyć inwestorów, utrudnić dostęp do kapitału i wywołać negatywne reakcje klientów – stąd ścisłe przestrzeganie regulacji ESG jest dla firm kluczowe.

Najważniejsze regulacje ESG

‍

Proponowane regulacje SEC dotyczące ujawniania informacji klimatycznych

Na początku 2022 r. amerykańska Securities and Exchange Commission (SEC) zaproponowała zmiany przepisów zobowiązujące firmy do zamieszczania wybranych ujawnień dotyczących klimatu w dokumentach rejestracyjnych i raportach ESG. Dotyczyłyby one zarówno ryzyk klimatycznych wpływających na działalność, jak i emisji gazów cieplarnianych – obecnie popularnego wskaźnika służącego ocenie tych zagrożeń.

Zasady ujawniania informacji klimatycznych przez SEC zostały formalnie przyjęte w marcu 2024 r. i miały wejść w życie dwa miesiące później, pod koniec maja. Jednak po serii pozwów – również ze strony organizacji ochrony środowiska, takich jak Sierra Club – SEC tymczasowo zawiesiła wymogi sprawozdawcze. Agencja zamierza bronić przepisów przed sądem, zanim wprowadzi je w życie.

Corporate Sustainability Reporting Directive

Od stycznia 2024 r. blisko 50 000 przedsiębiorstw, w tym firmy spoza UE posiadające spółki zależne na terenie UE lub notowane na rynkach regulowanych UE, objętych jest obowiązkiem raportowania ESG na mocy dyrektywy Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) Unii Europejskiej. Według KPMG CSRD jest dużo szerzej zakreślona i bardziej szczegółowa niż poprzednia dyrektywa Non-Financial Reporting Directive (NFRD), a objęte nią firmy będą musiały ujawniać setki wskaźników i celów ESG. Sprawozdania dla dziesiątek tysięcy firm będą wymagane w 2025 r.

Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD)

Kolejną ważną regulacją ESG wprowadzoną w UE jest dyrektywa Corporate Sustainability Due Diligence Directive, która po burzliwym procesie została przyjęta przez Parlament Europejski w kwietniu 2024 r. CSDDD nakłada na objęte podmioty – zarówno firmy unijne, jak i spoza UE działające w Europie – obowiązek podejmowania działań naprawczych i zaradczych w celu eliminowania negatywnego wpływu na prawa człowieka i środowisko w całym ich łańcuchu dostaw.

Dyrektywa bazuje na poszczególnych etapach należytej staranności opisanych w Wytycznych dotyczących należytej staranności OECD dotyczących odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje to m.in. identyfikację i ocenę negatywnych skutków zarówno we własnych operacjach, jak i u partnerów dostawczych; wdrażanie ukierunkowanych środków zaradczych; oraz stałe monitorowanie i ocenę ich efektywności w czasie. Prawdopodobnie obowiązki wynikające z CSDDD nie wejdą w życie od razu – państwa UE mają dwa lata od wejścia dyrektywy w życie (maj 2024 r.) na wprowadzenie jej do prawa krajowego.

Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR)

Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR) to rozporządzenie Unii Europejskiej promujące przejrzystość i zrównoważony rozwój w sektorze finansowym. Wprowadzone w marcu 2021 r., przyjęte w lutym 2023 r., zobowiązuje uczestników rynku finansowego do prezentowania przejrzystych i ujednoliconych informacji ESG, co ma na celu ograniczanie greenwashingu oraz zwiększanie inwestycji w działania na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Korzyści ze zgodności z ESG

Przeglądarka nie obsługuje znacznika wideo.

Zbieranie i udostępnianie danych związanych ze zgodnością może wydawać się mozolnym i wymagającym zadaniem, jednak w dłuższej perspektywie przynosi firmie szereg wymiernych korzyści. Poza aspektem prawnym i etycznym ESG wpływa na wynik finansowy poprzez:

Lojalność klientów i pracowników

Stosowanie odpowiedzialnych i etycznych praktyk biznesowych wzmacnia reputację oraz markę firmy, co przekłada się na większą lojalność klientów i pracowników. Badania potwierdzają, że 77% konsumentów wybiera produkty firm dążących do pozytywnego wpływu na świat. Jeśli chodzi o zatrzymanie talentów, 83% pracowników deklaruje większą lojalność wobec pracodawcy, który umożliwia im wpływ na rozwiązywanie problemów społecznych i środowiskowych.

Lepsze wyniki finansowe

W dłuższej perspektywie działania ESG przekładają się zwykle na redukcję kosztów – od usprawnienia procesów operacyjnych i zmniejszenia zużycia zasobów, przez ograniczanie kosztów, po identyfikację związanych z ESG ryzyk i minimalizację potencjalnych strat finansowych. Wszystko to wpływa na poprawę efektywności finansowej firm zgodnych z ESG.

Pozyskiwanie inwestorów

Oprócz korzyści w sferze finansowej, zgodność z ESG przyciąga inwestorów społecznie odpowiedzialnych, poprawiając dostęp do finansowania. Nawet ci inwestorzy, którzy nie określają się jako społecznie odpowiedzialni, doceniają długofalowe efekty ESG, co zwiększa atrakcyjność firmy na rynku kapitałowym.

Zarządzanie ryzykiem

Dzięki raportowaniu ESG firmy na bieżąco monitorują zagrożenia i podatności związane z ESG. Tym samym zmniejszają ryzyko kar regulacyjnych czy odpowiedzialności prawnej. Zgodność z ESG pozwala też lepiej przygotować się na zakłócenia w łańcuchu dostaw, problemy kadrowe, zmieniające się preferencje klientów i inne nieprzewidziane zdarzenia.

Innowacje

ESG sprzyja rozwojowi zrównoważonych produktów, technologii oraz praktyk operacyjnych. Umożliwia firmom wejście na nowe rynki, wyróżnienie się na tle konkurencji i budowanie trwałej pozycji biznesowej.

Proste kroki do stworzenia własnej strategii ESG

Chcą Państwo rozpocząć własną drogę ESG? Przedstawiamy kilka prostych kroków i wskazówek – czyli nasz autorski mini-framework.

1. Analiza ESG

Zidentyfikujcie szanse i ryzyka ESG istotne dla branży, a następnie ustalcie priorytety według ich potencjalnego wpływu na działalność i społeczeństwo.

2. Komunikacja i zaangażowanie interesariuszy

Zbierzcie opinie i poparcie kierownictwa oraz rady nadzorczej, aby zapewnić wspólne zrozumienie najważniejszych kwestii ESG przed dalszymi działaniami.

3. Ustalenie celów i wskaźników ESG

Wyznaczcie konkretne, mierzalne cele ESG zgodne z wartościami i aspiracjami firmy. Warto podzielić je na kamienie milowe przypisane do określonych przedziałów czasowych dla lepszej realizacji.

4. Wybór ram raportowania

Jak wcześniej wspomniano, wybrane ramy raportowania będą kluczowe dla strategii ESG – to Państwa mapa drogowa. Przeanalizujcie szeroko stosowane ramy, by wybrać strukturę najlepiej dopasowaną do działalności firmy.

5. Wdrożenie ram

Zabezpieczcie zasoby ludzkie i finansowe, by skutecznie wdrożyć inicjatywy ESG. Niezbędne jest poinformowanie pracowników, dostawców i interesariuszy o zasadach ESG oraz ich roli w realizacji celów firmy.

6. Zbieranie wskaźników i danych

Po wdrożeniu ram niezbędne będzie opracowanie systemu monitorowania postępów – zbieranie i analiza danych ESG do raportowania.

7. Przegląd i doskonalenie

Regularnie oceniajcie realizację strategii ESG, aktualizując działania i cele w oparciu o zdobyte doświadczenia, nowe regulacje i trendy. To także dobra okazja do inwestycji w badania i innowacje w celu odkrywania kolejnych szans zgodnych z Państwa celami ESG.