Chuỗi cung ứng quốc phòng Hoa Kỳ đang gặp nguy hiểm

Chuỗi cung ứng hàng không vũ trụ và quốc phòng Hoa Kỳ đang gặp khó khăn do tình trạng thiếu hụt. Nghiêm trọng hơn, các lời kêu gọi hỗ trợ của họ lại không nhận được phản hồi.

Chuỗi cung ứng quốc phòng Hoa Kỳ đang gặp nguy hiểm

Từ năm 2000 đến 2015, ngành mạch in (PCB) tại Hoa Kỳ đã thu hẹp 80%. Số lượng nhà sản xuất giảm từ 2.500 xuống chỉ còn 145. Giá trị ngành PCB giảm từ 10 tỷ USD xuống còn 2 tỷ USD. Năng lực sản xuất đã bị mất đi.

Theo ông Todd Brassard, giám đốc vận hành của Calumet Electronics, "đã có một sự thất bại trong việc duy trì công nghệ hiện đại nhất".

Calumet là một trong những doanh nghiệp trụ lại của ngành PCB Hoa Kỳ. Họ sản xuất các PCB và đế IC quan trọng được sử dụng trong hệ thống quốc phòng và vũ khí của Hoa Kỳ. Và chính doanh nghiệp này đang đưa ra lời kêu gọi dành sự quan tâm cho chuỗi cung ứng quốc phòng của Mỹ.

Vẫn là thiếu hụt, nhưng khác biệt

Chuỗi cung ứng quốc phòng Hoa Kỳ đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt tương tự như các ngành điện tử tiêu dùng và ô tô. Dù các quan chức Hoa Kỳ đang nỗ lực giải quyết vấn đề chuỗi cung ứng cho ngành tiêu dùng và ô tô, nhưng theo Brassard, những lời kêu cứu từ ngành quốc phòng lại "rơi vào khoảng không vô vọng".

Vấn đề nằm ở sự bảo thủ. Dù Hoa Kỳ sở hữu hệ thống quốc phòng và vũ khí hiện đại hàng đầu, họ lại không sẵn sàng thiết kế sản phẩm. Vậy nên mới diễn ra cuộc sụt giảm lớn về số lượng nhà sản xuất PCB và IC từ năm 2000 đến 2015. Trong suốt thời gian đó, Hoa Kỳ đã để các lực lượng thương mại định hướng sản xuất sang các quốc gia ngoài nước. Cộng thêm hai thập kỷ chính sách "hậu công nghiệp" của chính phủ, và bạn sẽ nhìn thấy vì sao Đài Loan và Trung Quốc trở thành trung tâm sản xuất linh kiện.

Nhiều loại PCB đóng vai trò quan trọng cho ngành quốc phòng Hoa Kỳ giờ đây không còn có thể mua từ các công ty Mỹ. Vì vậy, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ buộc phải dựa vào các nhà cung cấp nước ngoài (như Trung Quốc và Đài Loan) cho các linh kiện thiết yếu. Tụ điện cũng rất khó tìm nguồn cung trong nước, vốn là linh kiện đứng thứ hai về nguy cơ bị làm giả trong ngành điện tử.

Mặc dù các cuộc trao đổi giữa các quan chức Hoa Kỳ đã diễn ra, nhưng chưa có kế hoạch cụ thể nào được đưa ra nhằm cải thiện sản xuất điện tử quốc phòng quan trọng trong nước.

Hiện tại, các kỹ sư và chuyên gia mua sắm của Bộ Quốc phòng đang được hướng dẫn cách tìm nguồn PCB và các linh kiện thiết yếu khác từ những chuỗi cung ứng uy tín hơn. Tuy nhiên, giải pháp tạm thời này không đủ hiệu quả khi nguồn cung quá hạn chế.

Không phải vấn đề ở cầu

Nhu cầu về linh kiện điện tử hàng không vũ trụ và quốc phòng khi so với lĩnh vực điện tử khác là quá nhỏ. Hiện tại, nhu cầu tăng 6% so với năm 2020.

Ngược lại, nhu cầu ngành ô tô tăng 60%, công nghiệp tăng 30%, truyền thông tăng 80%, và máy tính tăng 30%.

Nếu nhu cầu cho hàng không vũ trụ và quốc phòng thấp như vậy, vì sao ngành này vẫn gặp nguy hiểm? Đáp án đơn giản: nhu cầu tăng vọt ở các lĩnh vực khác đã trực tiếp cản trở năng lực tiếp cận linh kiện thiết yếu của ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng.

Bên cạnh đó, các nhà máy đang tối ưu công suất cho các linh kiện không riêng biệt cho ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng. Điều này dẫn đến việc tất cả các ngành đều cạnh tranh cùng một loại chip, và điện tử tiêu dùng, truyền thông cũng như ô tô thường là những bên trả giá cao nhất.

Nếu có điểm sáng, chính là đại dịch đã làm chậm lại mảng hàng không dân dụng. Nhờ vậy, một phần công suất đã được giải phóng tại các nhà máy. Tuy nhiên thời gian giao hàng vẫn bị kéo dài. Ví dụ, thời gian giao hàng đầu nối điện tử đã tăng gấp đôi, từ 8–10 tuần trong quý 1/2020 lên 16–18 tuần vào năm 2021. Đối với các đầu nối phức tạp hơn, thời gian có thể lên tới 36 tuần, trong khi một số bán dẫn có thời gian giao hàng kéo dài từ 33 đến 44 tuần.

Biến động thời gian giao hàng (tuần) theo loại linh kiện, tháng 1–4
Nguồn: LevaData

Ông Don Akery, chủ tịch TTI Americas, nhận định thời gian giao hàng khó có thể cải thiện trước cuối năm nay: "Đến cuối năm nay, thời gian giao hàng sẽ giảm bớt, và phải đến năm sau mới về mức trước đại dịch".

Hiện tại, chuỗi cung ứng quốc phòng sẽ phải tiếp tục chịu áp lực.