:quality(85))
Những thông tin hiện tại
Vào thứ Ba, ngày 18/02, Tổng thống Trump thông báo sẽ áp thuế “khoảng 25%” đối với nhiều nhóm sản phẩm chủ chốt, bao gồm ô tô nhập khẩu, dược phẩm và bán dẫn. Trump cũng cho biết trong cuộc họp báo rằng các mức thuế này có thể thay đổi và rất có thể “tăng lên đáng kể trong vòng một năm tới”.
Theo những gì tổng thống phát biểu trước báo chí, đến thời điểm hiện tại các mức thuế mới dự kiến sẽ có hiệu lực vào một thời điểm trong tháng 4. Thuế suất tăng này áp dụng cho nhập khẩu ô tô, dược phẩm và bán dẫn không chỉ tập trung vào một hoặc một vài quốc gia cụ thể. Thay vào đó, tất cả các sản phẩm trong ba nhóm này khi nhập khẩu vào Hoa Kỳ đều sẽ bị áp mức thuế 25%.
Tổng quan về biến động thuế quan kể từ khi Trump nhậm chức
Trong sáu tuần kể từ khi Trump nhậm chức ngày 20/01, chính quyền của ông đã liên tục công bố, đe dọa hoặc thực thi hàng loạt mức thuế đối với nhiều quốc gia và nhóm sản phẩm khác nhau.
01/02: Trump ban hành một số sắc lệnh điều hành áp thuế đối với Trung Quốc, Canada và Mexico. Theo các sắc lệnh này, phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Canada và Mexico sẽ phải chịu thuế suất 25%, có hiệu lực từ ngày 04/02. Ngoài ra, Trung Quốc sẽ bị áp thuế bổ sung 10% đối với tất cả hàng hóa, trên nền các rào cản thương mại hiện có. Các mức thuế này của cả ba quốc gia được nêu rõ trong một bản ghi nhớ của Nhà Trắng công bố ngày 01/02.
03/02: Hai ngày sau khi công bố mức thuế đối với Canada và Mexico, Trump đạt được thỏa thuận với cả hai quốc gia, dẫn đến việc hoãn áp dụng các rào cản thương mại trong một tháng. Tổng thống Claudia Sheinbaum của Mexico đồng ý triển khai thêm 10.000 binh sĩ tại biên giới Hoa Kỳ - Mexico nhằm hỗ trợ ngăn chặn ma túy và người nhập cư bất hợp pháp vào Hoa Kỳ. Thủ tướng Canada Justin Trudeau thông báo Canada và Hoa Kỳ đã thành lập “Lực lượng phản ứng chung Canada–Hoa Kỳ để chống tội phạm có tổ chức, fentanyl và rửa tiền”. Ngoài ra, thủ tướng cũng đề cập đến một chỉ đạo tình báo mới mà ông ký, tập trung giải quyết các vấn đề biên giới giữa hai nước.
04/02: Thuế bổ sung 10% đối với tất cả hàng hóa Trung Quốc của Trump bắt đầu có hiệu lực. Trong sắc lệnh điều hành ký một vài ngày trước đó, Tổng thống Trump viện dẫn “dòng chảy liên tục của opioid tổng hợp”, điều này đã “gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với quốc gia của chúng ta, bao gồm làm khoảng hai trăm người Mỹ tử vong mỗi ngày, tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế, tàn phá cộng đồng và hủy hoại các gia đình.” Sắc lệnh cũng nêu rõ Đảng Cộng sản Trung Quốc “đã trợ cấp và khuyến khích các công ty hóa chất Trung Quốc xuất khẩu fentanyl và các tiền chất để sản xuất opioid tổng hợp bán trái phép tại Hoa Kỳ.”
10/02: Loạt quyết định thương mại tiếp tục diễn ra trong tuần thứ hai của tháng 2, khi Trump ban hành hai tuyên bố riêng biệt: một yêu cầu áp mức thuế 25% lên toàn bộ nhập khẩu thép, và một áp mức thuế 25% lên toàn bộ nhập khẩu nhôm. Các quyết định này dự kiến có hiệu lực từ ngày 12/03/2025.
13/02: Nhà Trắng phát hành một bản ghi nhớ mô tả các điều kiện thương mại được cho là bất công giữa Hoa Kỳ và các nước khác, đồng thời giới thiệu “Kế hoạch công bằng và có đi có lại”. Theo kế hoạch này, chính quyền Trump sẽ xem xét, tái cấu trúc các hiệp định thương mại toàn cầu bằng cách thiết lập và áp dụng mức thuế có đi có lại, ngang bằng với các mức thuế mà nước ngoài áp lên hàng hóa Hoa Kỳ.
18/02: Tổng thống Trump trong một cuộc họp báo tuyên bố kế hoạch áp mức thuế 25% lên tất cả ô tô, bán dẫn và dược phẩm nước ngoài nhập khẩu.
26/02: Trong cuộc họp đầu tiên của Nội các chính phủ mới, tổng thống thông báo khả năng áp thuế lên Liên minh châu Âu. Trump nói với báo chí rằng mức thuế 25% đối với “ôtô và tất cả các sản phẩm khác” sẽ được công bố “rất sớm”. Ngoài ra, Trump cũng giải thích rõ hơn về các hạn chế thương mại này, khẳng định rằng EU đã lợi dụng Hoa Kỳ khi xuất khẩu lượng lớn hàng hóa sang đây mà không nhập khẩu lại nhiều tương ứng. Theo dữ liệu của Ủy ban châu Âu, năm 2023, EU có thặng dư thương mại gần 160 tỷ USD với Hoa Kỳ.
04/03: Nửa đêm ngày thứ Ba, 04/03, chính quyền Trump chính thức áp dụng một loạt mức thuế mới, khiến lượng hàng hóa Hoa Kỳ bị đánh thuế nhập khẩu tăng lên mức cao nhất kể từ thế kỷ 20. Các rào cản thương mại mới này gồm thuế suất 25% đối với phần lớn hàng hóa từ Canada và Mexico—thực chất “kích hoạt trở lại” mức thuế đã tạm hoãn trong một tháng—cùng với thuế bổ sung 10% cho hàng hóa từ Trung Quốc. Trung Quốc, Canada và Mexico là ba đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ, chiếm khoảng 45% tổng giá trị nhập khẩu vào nước này. Tính đến sáng thứ Ba, cả Canada và Trung Quốc đều đã công bố các biện pháp thuế trả đũa để đáp lại động thái từ Trump.
Hệ quả tiềm ẩn từ mức thuế 25% với bán dẫn
Mỗi năm Hoa Kỳ nhập khẩu gần 140 tỷ USD linh kiện điện tử, theo số liệu của Bộ Thương mại. Trong đó, khoảng 25 tỷ USD—tương đương gần 18% tổng giá trị—là bán dẫn. Nếu mức thuế 25% được áp dụng với nhập khẩu bán dẫn, chi phí mà doanh nghiệp nhập khẩu phải trả thêm có thể lên đến 6,35 tỷ USD.
Như nhiều đơn vị đã chỉ ra, chi phí tăng lên này gần như chắc chắn sẽ buộc mọi nhà sản xuất nhập khẩu chip—bao gồm hãng ô tô, nhà sản xuất điện tử, công ty thiết bị gia dụng và công nghệ y tế—phải tăng giá sản phẩm cho khách hàng và doanh nghiệp khác.
Về lý thuyết, doanh nghiệp có thể tái cấu trúc chuỗi cung ứng để mua chip từ các nhà sản xuất bán dẫn trong nước. Điều này có thể thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn nội địa Mỹ và tác động đến trật tự chuỗi cung ứng toàn cầu—đây từng là một trong những mục tiêu chính trị then chốt dưới thời tổng thống tiền nhiệm Biden với Đạo luật CHIPS and Science.
Tuy nhiên, Hoa Kỳ hiện vẫn thiếu chuyên môn, cơ sở vật chất và hệ sinh thái đủ phức tạp để đạt được sự tự chủ hoàn toàn về sản xuất bán dẫn. Hiện nay, các nhà máy tại Mỹ chỉ đảm nhận khoảng 10% công suất sản xuất bán dẫn toàn cầu (và tỷ lệ đối với chip tiên tiến còn thấp hơn). Phần lớn bán dẫn tiên tiến nhất thế giới—bao gồm chip 3 nanomet của TSMC—được sản xuất tại Đài Loan.
Dù TSMC đã bắt đầu sản xuất chip 4 nm tại nhà máy ở Arizona trong một vài tháng gần đây, nhà máy này vẫn là ví dụ duy nhất về wafer công nghệ cao nhất được sản xuất tại Hoa Kỳ. Các trì hoãn kéo dài liên quan tới khoản đầu tư 65 tỷ USD của TSMC vào ba nhà máy tại bang này cũng cho thấy rõ khó khăn khi khởi động ngành chip tiên tiến tại Mỹ. Do đó, phần lớn doanh nghiệp Mỹ gần như chắc chắn vẫn sẽ cần hợp tác với nhà sản xuất nước ngoài cho một phần hoặc toàn bộ quy trình sản xuất chip. Với cách thức tính thuế nhập khẩu, ngay cả những bán dẫn có một phần được sản xuất tại Hoa Kỳ cũng có thể bị áp mức thuế 25%.
Phương pháp phân tích của Z2Data
Để xác định các số liệu trong báo cáo này, chúng tôi bắt đầu từ việc khoanh vùng tất cả bán dẫn trong cơ sở dữ liệu Z2Data có thông tin nước xuất xứ (COO). Sau đó, lọc tất cả linh kiện bán dẫn với COO không phải Hoa Kỳ—đây là các linh kiện, về lý thuyết, sẽ chịu mức thuế 25%. Để đối chiếu, chúng tôi cũng xem xét tất cả bán dẫn có COO là Hoa Kỳ.
Tiếp theo, chúng tôi phân loại tất cả linh kiện với COO không phải Hoa Kỳ theo từng nhóm hàng hóa. Cuối cùng, chúng tôi tách ra năm nhóm sản phẩm lớn nhất nhằm đánh giá cụ thể các loại linh kiện bán dẫn nào sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ đề xuất tăng thuế của chính quyền Trump.
Tổng số linh kiện bị ảnh hưởng
Phân tích từ Z2Data dựa trên toàn bộ linh kiện bán dẫn trong cơ sở dữ liệu của chúng tôi cho thấy có 2,8 triệu bán dẫn có thể bị ảnh hưởng bởi thuế suất 25%. Chúng tôi cũng đã thống kê số lượng bán dẫn sẽ chịu thuế đối với Trung Quốc, Canada và Mexico—đã được áp dụng hoặc đề xuất—để mang đến cái nhìn toàn diện và làm nổi bật phạm vi áp dụng rộng lớn của các mức thuế này.
2,8 triệu bán dẫn có COO không phải Hoa Kỳ
115.000 bán dẫn có COO là Hoa Kỳ
770.000 bán dẫn chịu thuế đối với Trung Quốc
20.000 bán dẫn chịu thuế đối với Mexico
100 bán dẫn chịu thuế đối với Canada
Những điểm chính cần lưu ý
Có ba nhận định chính cần cân nhắc khi xem xét các tác động tiềm tàng của thuế bán dẫn toàn cầu:
Thứ nhất, sáu tuần đầu tiên của chính quyền Trump đã cho thấy tổng thống không ngần ngại sử dụng đe dọa thuế quan như một công cụ đàm phán mạnh mẽ, tạo lợi thế để buộc các quốc gia khác phải nhượng bộ trên nhiều lĩnh vực. Nói cách khác, rất khó để xác định khi nào hoặc liệu tổng thống Trump có thực sự thực hiện các biện pháp hạn chế thương mại đã được nêu ra trong sắc lệnh, bản ghi nhớ hay tuyên bố hay không.
Thứ hai, một trong những mục tiêu cuối cùng của các mức thuế này—nếu hoàn toàn được thực thi—là tạo áp lực để các nhà sản xuất chip hàng đầu như TSMC và Samsung phải tăng sản xuất bán dẫn tại Hoa Kỳ. Về lâu dài, chiến lược này có thể giúp củng cố năng lực sản xuất bán dẫn nội địa, giúp Mỹ lấy lại phần nào thị phần đã mất trong nhiều thập kỷ qua.
Cuối cùng, cần lưu ý rằng những mục tiêu chiến lược tổng thể như vậy có thể mất nhiều năm mới đạt được. Trong ngắn và trung hạn, việc áp dụng đồng loạt thuế bán dẫn sẽ làm tăng chi phí cho hàng nghìn doanh nghiệp sản xuất tại Mỹ. Các doanh nghiệp này không thể dễ dàng chuyển đổi sang lựa chọn thay thế nội địa do phần lớn trường hợp không tồn tại linh kiện thay thế phù hợp. Kết quả là, tác động của việc áp thuế sẽ lan rộng tới doanh nghiệp khác và người tiêu dùng trên toàn nền kinh tế.
Xác định linh kiện nào dễ chịu ảnh hưởng bởi thuế quan cùng Z2Data
Khi doanh nghiệp tiếp tục nỗ lực ứng phó với làn sóng các mức thuế mới được đề xuất, đe dọa và—trong không ít trường hợp—đã chính thức ban hành từ chính quyền tổng thống mới, rủi ro và sự biến động trong tuân thủ thương mại đang ở mức cao nhất nhiều năm trở lại đây. Dạng bất ổn kéo dài này gia tăng rủi ro đối với các nhà sản xuất, và doanh nghiệp muốn nắm rõ điểm yếu của mình cần có khả năng minh bạch tối đa với chuỗi cung ứng.
Tại Z2Data, chúng tôi giúp doanh nghiệp xác định nguồn gốc linh kiện với các công cụ như lập bản đồ linh kiện đến nhà máy sản xuất, cho phép doanh nghiệp sử dụng định mức nguyên vật liệu (BOM) để liên kết linh kiện với nhà sản xuất và địa điểm trên toàn cầu. Bên cạnh đó, bộ giải pháp Z2Data giúp tổ chức xác định nước xuất xứ (COO) cho từng linh kiện và có được thông tin chi tiết, rõ ràng, hữu ích về sự phụ thuộc của mình vào từng quốc gia.
Doanh nghiệp của bạn lo ngại ảnh hưởng tiềm tàng đến linh kiện? Kết nối ngay với chuyên gia Z2Data để được đánh giá rủi ro chi tiết cho sản phẩm và linh kiện của doanh nghiệp.
