:quality(85))
Những gì chúng ta biết đến thời điểm hiện tại
Vào thứ Ba, ngày 18/02, Tổng thống Trump đã công bố sẽ áp thuế “khoảng 25%” đối với một số nhóm sản phẩm chủ chốt, bao gồm ô tô nhập khẩu, dược phẩm và bán dẫn. Trump cũng cho biết tại buổi họp báo rằng mức thuế này có thể thay đổi, và có khả năng “tăng đáng kể trong vòng một năm tới”.
Theo những gì tổng thống công bố với báo giới tại buổi họp, hiện tại mức thuế mới dự kiến sẽ được áp dụng vào một thời điểm nào đó trong tháng 4. Các mức thuế áp lên mặt hàng ô tô, dược phẩm và bán dẫn nhập khẩu không nhắm vào một hoặc một vài quốc gia cụ thể. Thay vào đó, tất cả sản phẩm thuộc ba nhóm này khi nhập vào Hoa Kỳ đều sẽ bị áp mức thuế 25%.
Tổng quan về tình hình áp thuế từ khi Trump nhậm chức
Trong sáu tuần kể từ khi Trump nhậm chức ngày 20/01, chính quyền của ông đã công bố, đe dọa hoặc thực thi liên tiếp các mức thuế lên nhiều quốc gia và nhiều nhóm sản phẩm khác nhau.
- Ngày 01/02: Trump ban hành một loạt sắc lệnh áp thuế đối với Trung Quốc, Canada và Mexico. Theo các sắc lệnh này, phần lớn sản phẩm nhập khẩu từ Canada và Mexico sẽ bị áp thuế 25%, bắt đầu từ ngày 04/02. Ngoài ra, tất cả hàng hóa Trung Quốc sẽ bị đánh thuế 10%, cộng với các rào cản thương mại đã có trước đó. Các mức thuế với ba quốc gia được nêu chi tiết trong một thông báo của Nhà Trắng công bố ngày 01/02.
- Ngày 03/02: Hai ngày sau khi công bố áp thuế đối với Canada và Mexico, Trump đạt thỏa thuận với cả hai nước, dẫn đến việc hoãn các rào cản thương mại này trong một tháng. Tổng thống Claudia Sheinbaum của Mexico đồng ý triển khai thêm 10.000 binh sĩ tại biên giới Mỹ-Mexico để hỗ trợ ngăn chặn dòng người di cư và ma túy bất hợp pháp tràn vào Hoa Kỳ. Thủ tướng Canada Justin Trudeau công bố Canada và Hoa Kỳ đã thành lập “Lực lượng Đặc nhiệm Chống tội phạm Canada-Hoa Kỳ” nhằm chống tội phạm có tổ chức, fentanyl và rửa tiền. Ngoài ra, ông Trudeau cũng đề cập đến chỉ thị tình báo mới vừa ký liên quan đến vấn đề biên giới của hai nước.
- Ngày 04/02: Thuế 10% đối với tất cả hàng hóa Trung Quốc của Trump bắt đầu có hiệu lực. Trong sắc lệnh đã ban hành vài ngày trước đó, Tổng thống Trump viện dẫn “dòng chảy liên tục của các chất opioid tổng hợp”, vốn đã “gây hậu quả nghiêm trọng cho quốc gia, bao gồm việc khiến khoảng hai trăm người Mỹ tử vong mỗi ngày, tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế, tàn phá các cộng đồng và phá hủy các gia đình.” Sắc lệnh cũng lý giải rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc “đã trợ cấp và khuyến khích các công ty hóa chất Trung Quốc xuất khẩu fentanyl cùng các hóa chất tiền chất liên quan được dùng để sản xuất opioid tổng hợp tiêu thụ lậu tại Mỹ.”
- Ngày 10/02: Làn sóng áp thuế tiếp diễn trong tuần thứ hai của tháng 2, khi Trump ký hai sắc lệnh riêng biệt: một áp thuế 25% lên tất cả mặt hàng thép nhập khẩu, một áp thuế 25% lên tất cả mặt hàng nhôm nhập khẩu. Các biện pháp này dự kiến thực thi từ 12/03/2025.
- Ngày 13/02: Nhà Trắng phát hành một bản ghi nhớ nêu bật những điều kiện thương mại bị cho là không công bằng giữa Hoa Kỳ và các nước khác, đồng thời giới thiệu “Kế hoạch công bằng và đối ứng”. Theo kế hoạch này, chính quyền Trump sẽ tìm cách tái cấu trúc quan hệ thương mại với các đối tác toàn cầu bằng cách áp dụng các mức thuế đối ứng tương ứng với các mức thuế mà nước ngoài đang áp lên hàng hóa Mỹ.
- Ngày 18/02: Tổng thống Trump công bố tại một họp báo kế hoạch áp thuế 25% đối với tất cả ô tô, bán dẫn và dược phẩm nhập khẩu.
- Ngày 26/02: Trong phiên họp nội các chính thức đầu tiên của chính quyền Trump hiện tại, tổng thống đã đề cập khả năng áp thuế đối với Liên minh châu Âu. Trump cho biết mức thuế 25% đối với “ô tô và mọi thứ khác” sẽ được công bố “rất sớm.” Trong các phát biểu bổ sung, Trump nhận định rằng EU đang lợi dụng Hoa Kỳ bằng cách xuất khẩu lượng hàng hóa trị giá hàng tỷ đô la mà không mua lại gần bằng con số đó. Theo dữ liệu từ Ủy ban châu Âu, năm 2023 EU đạt thặng dư thương mại gần 160 tỷ đô la với Hoa Kỳ.
- Ngày 04/03: Ngay sau nửa đêm theo giờ miền Đông ngày 04/03, chính quyền Trump triển khai một loạt mức thuế mới khiến tổng lượng hàng hóa chịu thuế nhập khẩu của Mỹ tăng lên mức chưa từng thấy kể từ thế kỷ 20. Các rào cản này bao gồm thuế 25% lên phần lớn hàng hóa từ Canada và Mexico — về cơ bản là tái áp dụng các mức thuế đã tạm ngưng một tháng, và bổ sung thêm 10% thuế với hàng Trung Quốc. Trung Quốc, Canada và Mexico là ba đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ; cả ba chiếm khoảng 45% tổng giá trị nhập khẩu Mỹ. Tính đến sáng thứ Ba, Canada và Trung Quốc đều đã công bố áp thuế trả đũa để đáp trả các biện pháp mới của Trump.
Tác động tiềm tàng của thuế 25% đối với bán dẫn
Theo số liệu của Bộ Thương mại Hoa Kỳ, nước này nhập khẩu gần 140 tỷ đô la linh kiện điện tử mỗi năm. Trong đó, khoảng 25 tỷ đô la — tương đương 18% — là bán dẫn. Nếu mức thuế 25% được ban hành nhắm trực tiếp vào bán dẫn nhập khẩu, các nhà nhập khẩu sẽ phải trả thêm tổng cộng khoảng 6,35 tỷ đô la.
Như nhiều kênh đã phân tích, các chi phí tăng thêm này gần như chắc chắn sẽ buộc mọi nhà sản xuất nhập khẩu chip — bao gồm cả các hãng ô tô, nhà sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị gia dụng và công nghệ y tế — phải tăng giá sản phẩm bán cho doanh nghiệp, người tiêu dùng.
Về mặt kỹ thuật, doanh nghiệp có thể tái cấu trúc chuỗi cung ứng để mua chip từ các nhà sản xuất bán dẫn nội địa. Điều này sẽ góp phần thúc đẩy hệ sinh thái bán dẫn Mỹ cũng như thay đổi bức tranh toàn cầu — vốn là một trong những mục tiêu chính trị hàng đầu của Tổng thống tiền nhiệm Biden với Đạo luật CHIPS and Science.
Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn thiếu chuyên môn, cơ sở vật chất và hệ sinh thái có độ phức tạp cao cần thiết để đạt được tự chủ hoàn toàn về sản xuất. Các nhà máy bán dẫn của Mỹ hiện chỉ đảm nhận khoảng 10% tổng công suất sản xuất bán dẫn toàn cầu (với tỷ lệ còn thấp hơn cho chip tiên tiến). Phần lớn chip công nghệ cao nhất thế giới — bao gồm chip 3 nanomet của TSMC — đều sản xuất tại Đài Loan.
Dù TSMC chỉ vừa bắt đầu sản xuất chip 4 nm tại nhà máy ở Arizona trong vài tháng gần đây, đây là ví dụ duy nhất của wafer công nghệ cao được sản xuất tại Hoa Kỳ. Hàng loạt trì hoãn trong khoản đầu tư 65 tỷ đô la của TSMC cho ba nhà máy ở bang này cũng cho thấy rõ thách thức khi khởi động sản xuất chip tiên tiến tại Mỹ. Vì vậy, hầu hết doanh nghiệp Mỹ gần như chắc chắn vẫn sẽ cần hợp tác với nhà sản xuất nước ngoài trong một phần hoặc toàn bộ quá trình sản xuất chip. Xét theo cách thức áp thuế, ngay cả chip có thành phần sản xuất tại Mỹ cũng có thể vẫn bị đánh thuế 25% này.
Phương pháp phân tích của Z2Data
Để có số liệu cho báo cáo này, chúng tôi bắt đầu bằng cách lọc ra tất cả bán dẫn trong cơ sở dữ liệu Z2Data có ghi nhận nước xuất xứ (COO — country of origin). Sau đó, chúng tôi lọc với tất cả linh kiện bán dẫn có COO không phải Hoa Kỳ — đây là các linh kiện lý thuyết sẽ chịu thuế 25%. Để so sánh, chúng tôi cũng xem xét bán dẫn có COO là Hoa Kỳ.
Tiếp theo, chúng tôi phân loại mọi linh kiện với COO khác Mỹ theo từng loại hàng hóa. Cuối cùng, chúng tôi xác định 5 nhóm lớn nhất để đánh giá nhóm linh kiện bán dẫn nào sẽ chịu tác động mạnh nhất từ mức thuế do chính quyền Trump đề xuất.
Tổng số linh kiện bị ảnh hưởng
Phân tích của Z2Data đối với toàn bộ linh kiện bán dẫn trong cơ sở dữ liệu cho thấy có 2,8 triệu bán dẫn có thể bị tác động bởi thuế 25%. Chúng tôi cũng xem xét số lượng bán dẫn sẽ chịu thuế đối với Trung Quốc, Canada và Mexico — các mức này đã được thực thi hoặc đang được đề xuất — để cung cấp bức tranh toàn diện, nhấn mạnh mức độ bao quát của chính sách áp thuế bán dẫn diện rộng này.
- 2,8 triệu bán dẫn có COO khác Hoa Kỳ
- 115.000 bán dẫn có COO là Hoa Kỳ
- 770.000 bán dẫn chịu thuế đối với Trung Quốc
- 20.000 bán dẫn chịu thuế đối với Mexico
- 100 bán dẫn chịu thuế đối với Canada
Những điểm cần lưu ý
Có ba nhận định chính doanh nghiệp cần ghi nhớ khi phân tích tác động tiềm ẩn của các loại thuế toàn cầu với bán dẫn:
Thứ nhất, sáu tuần đầu của chính quyền Trump cho thấy tổng thống chủ động sử dụng mối đe dọa đánh thuế như một công cụ đàm phán mạnh, tạo sức ép nhằm đạt được nhiều nhượng bộ từ các nước khác. Nói cách khác, rất khó để xác định chính xác khi nào hoặc liệu tổng thống Trump có hiện thực hóa các rào cản thương mại đã được công bố qua sắc lệnh, bản ghi nhớ hay không.
Thứ hai, một trong các mục tiêu lớn nhất của các mức thuế này — nếu được thực thi đầy đủ — là thúc ép các hãng sản xuất chip hàng đầu toàn cầu như TSMC và Samsung tăng sản xuất bán dẫn tại Hoa Kỳ. Về lâu dài, chiến lược này có thể củng cố năng lực sản xuất bán dẫn của Mỹ, giúp nước này phục hồi một phần thị phần đã đánh mất nhiều thập kỷ qua.
Cuối cùng, cần lưu ý rằng hiện thực hóa mục tiêu chiến lược quy mô này có thể kéo dài nhiều năm hoặc hơn. Trong ngắn và trung hạn, việc áp thuế bán dẫn diện rộng sẽ làm tăng chi phí cho hàng nghìn doanh nghiệp sản xuất tại Mỹ. Những doanh nghiệp này không thể ngay lập tức chuyển sang nguồn cung nội địa thay thế do nhiều trường hợp linh kiện thay thế không tồn tại. Vì vậy, tác động của việc gánh chịu các mức thuế này chắc chắn sẽ lan rộng tới nhiều doanh nghiệp và người tiêu dùng trên toàn nền kinh tế.
Biết được linh kiện nào dễ tổn thương trước thuế nhập khẩu với Z2Data
Khi doanh nghiệp tiếp tục đối mặt với hàng loạt mức thuế được đề xuất, cảnh báo và — trong không ít trường hợp — áp dụng thực tế bởi chính quyền tổng thống mới, rủi ro và biến động liên quan đến tuân thủ thương mại đang ở mức cao nhất nhiều năm trở lại đây. Tình trạng bất ổn kéo dài này tạo thêm rủi ro cho nhà sản xuất, và những doanh nghiệp muốn hiểu rõ điểm yếu của mình cần có khả năng minh bạch tối đa đối với chuỗi cung ứng.
Tại Z2Data, chúng tôi giúp doanh nghiệp xác định xuất xứ linh kiện với công cụ như bản đồ kết nối linh kiện-địa điểm (part-to-site mapping), cho phép doanh nghiệp sử dụng định mức nguyên vật liệu (BOM) để kết nối linh kiện tới nhà sản xuất và địa điểm sản xuất toàn cầu. Ngoài ra, bộ chức năng của Z2Data giúp tổ chức xác định nước xuất xứ (COO — country of origin) của linh kiện, cung cấp phân tích rõ ràng và hành động được về mức độ phụ thuộc vào từng quốc gia.
Doanh nghiệp của bạn lo ngại tác động có thể xảy ra với linh kiện? Kết nối ngay với chuyên gia Z2Data để nhận đánh giá rủi ro cá nhân hóa đối với sản phẩm và linh kiện của doanh nghiệp.
