:quality(85))
Şu Anda Bildiklerimiz
18 Şubat Salı günü Başkan Trump, otomobiller, ilaçlar ve yarı iletkenler dahil olmak üzere çeşitli önemli ürün kategorilerinde “yaklaşık %25” oranında gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı. Trump, basın toplantısında oranların değişebileceğini ve “yıl içinde çok daha büyük ölçüde artabileceğini” de belirtti.
Başkanın brifing sırasında basın mensuplarına aktardıklarına göre, yeni gümrük vergilerinin Nisan ayında yürürlüğe girmesi bekleniyor. Otomobil, ilaç ve yarı iletken ithalatına yönelik hedeflenen tarifeler bir veya birkaç ülkeye odaklanmıyor; ABD’ye bu üç kategoriye giren tüm ithal ürünler %25 vergiye tabi olacak.
Trump Göreve Geldiğinden Beri Tarifelerin Genel Görünümü
Trump’ın 20 Ocak’ta göreve gelmesinden bu yana geçen altı haftada, yönetimi birçok ülke ve ürün kategorisine çeşitli gümrük vergilerini ilan etti, tehdit etti ya da uygulamaya koydu.
1 Şubat: Trump, Çin, Kanada ve Meksika’ya yönelik gümrük vergileri getiren bir dizi başkanlık kararnamesi yayımladı. Kararnamelere göre, Kanada ve Meksika’dan ithal edilen malların çoğu %25’lik tarife oranına tabi olacak ve bu oran 4 Şubat’ta yürürlüğe girecek. Ayrıca Çin’den gelen tüm ürünlere mevcut ticaret bariyerlerine ek olarak %10 gümrük vergisi uygulanacak. Üç ülkeye uygulanacak tarifeler, 1 Şubat’ta yayımlanan bir Beyaz Saray bildirisi ile özetlendi.
3 Şubat: Kanada ve Meksika’ya yönelik tarifelerin duyurulmasından iki gün sonra, Trump her iki ülkeyle de ticaret bariyerlerinin bir ay ertelenmesini sağlayan anlaşmalara vardı. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, ABD-Meksika sınırında yasa dışı uyuşturucu ve göçmen akışıyla mücadele etmek amacıyla 10.000 ek asker konuşlandırmayı kabul etti. Kanada Başbakanı Justin Trudeau, Kanada ve ABD’nin “Kanada-ABD Ortak Müdahale Gücünü organize suç, fentanil ve kara para aklama ile mücadele amacıyla” kurduğunu duyurdu. Başbakan ayrıca iki ülkenin sınır sorunlarına odaklanan yeni bir istihbarat direktifinden bahsetti.
4 Şubat: Trump’ın Çin’den gelen tüm ürünlere yönelik %10’luk gümrük vergisi yürürlüğe giriyor. Birkaç gün önce yayımlanan başkanlık kararnamesinde Trump, “sentetik opioidlerin sürekli artan ithalatının”, “ülkemiz üzerinde derin etkileri olduğunu; günde yaklaşık iki yüz Amerikalının ölümüne, sağlık sistemimizde ciddi bir baskı yaratmasına, topluluklarımızı harap etmesine ve ailelerimizi yıkmasına neden olduğuna” dikkat çekti. Genelgede Çin Komünist Partisi’nin PRC kimya şirketlerini fentanil ve ABD’de yasa dışı satılan sentetik opioidlerin üretiminde kullanılan ilgili öncü kimyasalları ihraç etmeleri konusunda sübvanse ettiği ve çeşitli şekillerde teşvik ettiği belirtildi.
10 Şubat: Şubat ayının ikinci haftasında ticaret gerginlikleri devam etti; Trump iki ayrı bildiri yayımlayarak, tüm çelik ithalatında %25, tüm alüminyum ithalatında ise %25 gümrük vergisi uygulayacağını açıkladı. Her iki kısıtlama için uygulanma tarihi olarak 12 Mart 2025 belirlendi.
13 Şubat: Beyaz Saray, ABD ile diğer ülkeler arasındaki iddia edilen adil olmayan ticaret koşullarını özetleyen ve “Adil ve Karşılıklı Plan”ı duyuran bir muhtıra yayımladı. Bu plana göre, Trump yönetimi dünya genelindeki ticaret ortaklarıyla ticaret anlaşmalarını yeniden yapılandırmak, karşılıklı tarifelerle ABD ürünlerine uygulanan vergilere eş değer vergi oranları belirlemek ve uygulamak istiyor.
18 Şubat: Başkan Trump bir basın toplantısında, tüm yabancı otomobiller, yarı iletkenler ve ilaçlar için %25 gümrük vergisi uygulama planlarını açıkladı.
26 Şubat: Mevcut Trump yönetiminin ilk resmi Kabine toplantısında Başkan, Avrupa Birliği’ne potansiyel tarifeleri önceden açıkladı. Trump, “arabalar ve diğer tüm ürünler” için %25 gümrük vergisinin “çok yakında” açıklanacağını söyledi. Ek açıklamalarında Trump, AB’nin milyarlarca dolarlık ürünü ABD’ye ihraç ederek ABD’den neredeyse hiç mal satın almadığını ve bu sayede ABD’yi istismar ettiğini belirtti. Avrupa Komisyonu’nun topladığı verilere göre, 2023’te AB’nin ABD’ye karşı yaklaşık 160 milyar dolarlık ticaret fazlası oluştu.
4 Mart: Doğu saatiyle 4 Mart Salı günü gece yarısından hemen sonra, Trump yönetimi ABD ithalat tarifelerine tabi mal miktarını 20. yüzyıldan bu yana görülmemiş seviyelere taşıyan kapsamlı yeni gümrük vergilerini yürürlüğe koydu. Yeni ticaret bariyerleri, Kanada ve Meksika’dan gelen malların çoğuna %25 gümrük vergisi getirdi—bu, bir ay süreyle askıya alınan vergilerin yeniden yürürlüğe konması anlamına geliyor—ve Çin ürünlerine ek %10 vergi ekledi. Çin, Kanada ve Meksika, ABD’nin en büyük üç ticaret ortağı; toplamda ABD ithalatının yaklaşık %45’ini oluşturuyorlar. Salı sabahı itibarıyla, Kanada ve Çin Trump’ın yeni uygulamalarına misilleme olarak karşı gümrük vergileri uygulamaya başladı.
%25’lik Yarı İletken Vergisinin Olası Sonuçları
ABD, Ticaret Bakanlığı verilerine göre her yıl yaklaşık 140 milyar dolar değerinde elektronik komponent ithal ediyor. Bu toplamın yaklaşık 25 milyar dolarlık kısmı—yani toplam değerin yaklaşık %18’i—yarı iletkenlerden oluşuyor. Yarı iletken ithalatına %25 gümrük vergisi uygulanırsa, ithalatçılara bu vergiler toplamda fazladan 6,35 milyar dolara mal olabilir.
Pek çok kaynağın belirttiği gibi, bu artan maliyetler, çip ithal eden tüm üreticilerin—otomobil üreticileri, elektronik üreticileri, beyaz eşya şirketleri ve medikal teknoloji firmaları dahil—nihai ürünlerinde fiyat artışına gitmesini neredeyse kesin olarak zorunlu kılacaktır.
Teknik açıdan bakıldığında, şirketler tedarik zincirlerini yeniden yapılandırıp çipleri ABD’li yarı iletken üreticilerinden satın alabilir. Bu yaklaşım, ABD’nin yarı iletken ekosistemini canlandırmaya ve küresel çip piyasasının dengesini değiştirmeye hizmet edecektir ki, bu da Trump’ın selefi Biden ve onun CHIPS and Science Act’iyle elde etmeye çalıştığı başlıca siyasi hedeflerden biri olmuştur.
Ancak ABD, hala tam üretim bağımsızlığı için gereken uzmanlık, tesis ve gelişmiş ekosisteme sahip değildir. ABD’deki fabrikalar yarı iletkenlerin toplam küresel üretim kapasitesinin yalnızca yaklaşık %10’unu (ve ileri teknoloji çiplerde bundan da az bir orana) karşılamaktadır. TSMC’nin 3 nanometre çipleri de dâhil olmak üzere öncü seviyedeki yarı iletkenlerin büyük çoğunluğu Tayvan’da üretilmektedir.
TSMC az önce Arizona’daki üretim tesisinde 4 nm çip üretmeye başlamış olsa da, bu fabrika ABD’de üretilen en ileri teknoloji plakaların tek örneği konumunda. Bu eyalette TSMC’nin 65 milyar dolarlık üçlü yatırımının çeşitli gecikmelerle sekteye uğraması, ABD’de ileri teknoloji çip üretimini başlatmanın ne kadar zor olduğunun açık bir göstergesi. Bu nedenle, ABD’li şirketler muhtemelen çip üretim süreçlerinin bir kısmı veya tamamı için yine yabancı üreticilerle çalışmaya devam etmek zorunda kalacak. Tarifelerin işleme şekli nedeniyle, ABD’de kısmen üretilen yarı iletkenler dahi %25 vergiye tabi olabilir.
Z2Data Analiz Yöntemi
Bu rapordaki verilere ulaşmak için, öncelikle Z2Data veri tabanımızdaki menşe ülke (COO—Country of Origin) bilgisi bulunan tüm yarı iletkenleri ayırdık. Ardından, menşe ülkesi Amerika Birleşik Devletleri dışında olan tüm yarı iletken komponentler için filtre uyguladık—teorik olarak %25 gümrük vergisine tabi olacak olan bu parçalar. Karşılaştırma amacıyla, menşe ülkesi ABD olan tüm yarı iletkenleri de inceledik.
Bir sonraki adımda, ABD dışı menşeli tüm yarı iletkenleri ürün gruplarına göre ayırdık. Son olarak, Trump yönetiminin önerdiği tarifelerden hangi yarı iletken komponent tiplerinin en çok etkileneceğini göstermek için beş en büyük kategoriyi öne çıkardık.
Etkilenen Toplam Parça Sayısı
Z2Data veritabanımızdaki tüm yarı iletken parçalar üzerinden yapılan bir analiz, %25’lik tarife nedeniyle 2,8 milyon yarı iletkenin etkilenebileceğini gösterdi. Ayrıca, Çin, Kanada ve Meksika’ya karşı uygulanmış veya önerilmiş olan tarifelere tabi olacak yarı iletken sayılarını da analiz ederek kapsamı daha iyi değerlendirebilmek ve bu yaygın yarı iletken vergilerinin ne kadar kapsayıcı olacağını gözler önüne sermek istedik.
2,8 milyon yarı iletkenin menşe ülkesi ABD dışında
115.000 yarı iletkenin menşe ülkesi ABD
770.000 yarı iletken Çin’e yönelik tarifelere tabi
20.000 yarı iletken Meksika’ya yönelik tarifelere tabi
100 yarı iletken Kanada’ya yönelik tarifelere tabi
Temel Çıkarımlar
Küresel yarı iletken vergilerinin olası etkileri üzerine düşünürken göz önünde bulundurmanız gereken üç temel çıkarım:
Birincisi, Trump yönetiminin ilk altı haftası, başkanın gümrük vergisi tehdidini güçlü bir müzakere aracı olarak kullanmaktan çekinmediğini, yani diğer ülkelerden bir dizi taviz koparmak için kaldıraç olarak kullanmayı tercih ettiğini gösterdi. Diğer bir deyişle, Başkan Trump’ın çıkardığı yürütme emirleri, muhtıralar ve bildirilerle tarifeleri gerçekten uygulamaya koyup koymayacağını veya ne zaman yürürlüğe sokacağını öngörmek oldukça zor olabiliyor.
İkincisi, söz konusu tarifelerin başlıca uzun vadeli hedeflerinden biri—tam anlamıyla uygulamaya konulursa—TSMC ve Samsung gibi önde gelen küresel çip üreticilerinin ABD’de daha fazla yarı iletken üretmesini sağlamak. Uzun vadede bu strateji, ABD’nin yarı iletken üretim kapasitesini artırabilir ve azalan pazar payını yeniden kazandırabilir.
Son olarak, bu tür kapsamlı bir stratejik hedefin tamamen gerçekleşmesinin birkaç yıl veya daha uzun sürebileceğini unutmamak gerekir. Kısa ve orta vadede, yaygın yarı iletken tarifelerinin uygulanması, binlerce ABD’li üretici için maliyetleri artıracaktır. Bu firmalar, çoğu durumda yabancı çip tedarikçilerine alternatif yerel seçenekler bulunmadığı için kolaylıkla yurtiçi tedarikçilere geçiş yapamaz. Sonuç olarak, bu vergilerin etkileri ekonomideki diğer işletmelere ve nihai tüketicilere de önemli ölçüde yansıyacaktır.
Z2Data ile Tarifelere Karşı Savunmasız Olan Komponentleri Belirleyin
Şirketler, yeni başkanlık yönetimi tarafından öne sürülen, tehdit edilen ve—azımsanmayacak bir kısmı—gerçekten yürürlüğe giren gümrük vergilerinin oluşturduğu ortamda yolunu bulmaya çalışırken, ticaret mevzuatı uyumu konusundaki risk ve oynaklık son yılların en yüksek seviyelerinde. Bu tür sürekli belirsizlikler, üreticiler için riski artırıyor; zayıf noktalarını anlamak isteyen şirketlerin tedarik zinciri görünürlüğünü en üst düzeyde sağlaması gerekiyor.
Z2Data olarak, şirkete özel parça-saha haritalama gibi araçlarla, komponentlerinizin nereden geldiğini görmenizi sağlıyoruz. Bu sayede şirketiniz, malzeme listelerini (BOM) kullanarak dünyanın dört bir yanında parçaları, üreticileri ve tesisleri birbirine bağlayabiliyor. Ayrıca Z2Data’nın işlevsellik paketi, kuruluşların parça bazında menşe ülke (COO) tespiti yapmasını, ülke bağımlılıklarına dair net ve eyleme geçirilebilir içgörüler elde etmesini mümkün kılıyor.
Parçalarınızın olası etkilerinden endişeli misiniz? Z2Data uzmanlarıyla hemen iletişime geçin ve ürünlerinizle komponentlerinizin risk analizi için kişiselleştirilmiş değerlendirme alın.
