Làm thế nào để doanh nghiệp đặt nhà cung cấp dưới “kính hiển vi ESG”? (Phần I)

Việc giảm thiểu rủi ro ESG trong hoạt động nội bộ không còn đủ — hiện nay, doanh nghiệp cần quản lý rủi ro ESG trên toàn bộ chuỗi nhà cung cấp. Tìm hiểu cách đặt nhà cung cấp của bạn dưới “kính hiển vi ESG”:

Làm thế nào để doanh nghiệp đặt nhà cung cấp dưới “kính hiển vi ESG”? (Phần I)

Bài viết này là phần một trong loạt hai phần về cách phân tích và đánh giá hiệu quả phát triển bền vững và hiệu quả ESG (môi trường, xã hội và quản trị) của nhà cung cấp của doanh nghiệp bạn. 

Không thể phủ nhận sự phát triển mạnh mẽ của khung ESG trong thập kỷ qua. Sau khi được đề cập lần đầu vào năm 2005, ESG (environmental, social, and governance — môi trường, xã hội và quản trị) đã dần nổi bật trong cộng đồng doanh nghiệp, thay thế vai trò trung tâm của CSR (trách nhiệm xã hội doanh nghiệp) và thúc đẩy nhiều doanh nghiệp lớn có những hành động thực chất. Hiện nay, hơn 90% các doanh nghiệp niêm yết trên chỉ số S&P 500 thực hiện một dạng báo cáo ESG, và chi tiêu doanh nghiệp cho các dịch vụ liên quan ESG dự kiến sẽ vượt mức 65 tỷ đô la vào năm 2027 (tăng trưởng kép gần 15% mỗi năm trong vài năm tới). 

Cùng với sự nổi bật và ảnh hưởng ngày càng tăng của ESG trong thập kỷ này, phạm vi tác động của nó cũng được mở rộng dần. Nếu trước đây các tổ chức chỉ tập trung vào hiệu quả ESG của chính mình và mức độ tuân thủ ba trụ cột chính, thì hiện nay phạm vi kỳ vọng dần bao trùm lên cả các thực hành phát triển bền vững của các đối tác mà họ hợp tác kinh doanh. Nói cách khác, doanh nghiệp bắt đầu bị yêu cầu chịu trách nhiệm đối với hành động của các bên liên quan trong chuỗi cung ứng — bao gồm nhà cung cấp, nhà sản xuất và nhà bán cấp dưới — khi các khái niệm như thẩm định chuỗi cung ứng trở thành động lực cho các quy định mới cũng như định nghĩa về trách nhiệm ngày càng được mở rộng. 

Hệ quả của việc mở rộng các tiêu chí ESG đối với doanh nghiệp có chuỗi cung ứng phức tạp là nguy cơ “chung chịu trách nhiệm” ngày càng hiện hữu. Ngay cả những doanh nghiệp tự cho là hoàn toàn tuân thủ ESG vẫn có thể phải đối mặt với nhiều hậu quả vì làm việc với nhà cung cấp bị xem là phi đạo đức hoặc bóc lột — một tiêu chí mà dù tính “công bằng” khách quan của nó có thể còn tranh luận, nhưng mức độ phổ biến như một chuẩn mực doanh nghiệp mới lại quan trọng hơn. 

Tại sao việc tuân thủ ESG của nhà cung cấp lại quan trọng đối với doanh nghiệp của bạn 

Đối với doanh nghiệp đang trong quá trình đầu tư vào ESG và xếp hạng phát triển bền vững — hiện tiêu tốn hàng trăm nghìn đô la mỗi năm — thì việc phải phân bổ nguồn lực cho giám sát tuân thủ ESG của nhà cung cấp dường như là quá sức, thậm chí hơi quá đà. Tuy nhiên, có ít nhất hai lý do quan trọng để các doanh nghiệp cân nhắc lĩnh vực này nếu muốn xây dựng khả năng phục hồi và quản lý rủi ro ESG trong hoạt động kinh doanh.

Thứ nhất, hàng loạt quy định mới nổi sẽ bắt đầu yêu cầu các tổ chức phải chịu trách nhiệm về hoạt động môi trường, xã hội và quản trị trong toàn bộ chuỗi cung ứng mà họ tham gia. Các luật mới này, bao gồm Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD — chỉ thị thẩm định phát triển bền vững doanh nghiệp), Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD — chỉ thị báo cáo phát triển bền vững doanh nghiệp) và Đạo luật thẩm định chuỗi cung ứng của Đức (SCDDA), đều áp đặt những nghĩa vụ nhất định lên doanh nghiệp trong việc thực hiện thẩm định chuỗi cung ứng và báo cáo rủi ro ESG tiềm ẩn trong chuỗi giá trị của họ. 

Ví dụ, CSDDD dự kiến triển khai từng phần từ năm 2027, yêu cầu các doanh nghiệp trong phạm vi áp dụng phải xác định, đánh giá và giảm thiểu các tác động bất lợi trong toàn bộ chuỗi cung ứng của mình. Văn bản chỉ thị này quy định rõ doanh nghiệp phải thực hiện các biện pháp giảm thiểu, giám sát hiệu quả các biện pháp đó theo thời gian và báo cáo tiến độ mỗi năm. CSDDD cùng các quy định liên quan đang yêu cầu doanh nghiệp phải thẩm định nhà cung cấp, nhà sản xuất trong hệ sinh thái chuỗi cung ứng, thu thập và công khai những thông tin có thể bị xem là nhạy cảm, phi đạo đức hoặc đi ngược lại khung ESG. 

Một trong những mục tiêu nổi bật của các chỉ thị như vậy dường như là thiết lập các tiêu chuẩn minh bạch xuyên suốt chuỗi cung ứng, buộc nhà cung cấp cải thiện thực tiễn hoặc thúc đẩy khách hàng tìm nguồn cung ứng khác. Dù ở trường hợp nào, những quy định này đều sẽ gia tăng áp lực đáng kể lên doanh nghiệp trong việc xác minh hiệu quả ESG và rủi ro tương ứng của các đối tác chuỗi cung ứng. 

Lý do thứ hai còn có thể gây ra hệ quả nghiêm trọng hơn, liên quan đến khía cạnh “chung chịu trách nhiệm” đã đề cập phía trên. Trong kỷ nguyên của các quy định phát triển bền vững khắt khe, xếp hạng ESG phổ biến và yêu cầu minh bạch ngày càng tăng, cả nhà cung cấp trực tiếp và nhà sản xuất cấp dưới đều sẽ chịu mức giám sát chưa từng có. Do đó, số lượng doanh nghiệp bị chính phủ xử phạt hoặc các tổ chức giám sát vạch trần do thực tiễn phi đạo đức đi ngược lại nguyên tắc ESG sẽ ngày càng tăng. Những sự việc này không chỉ tác động trực tiếp lên vị thế và quan hệ kinh doanh của doanh nghiệp liên quan, mà còn có ảnh hưởng gián tiếp lớn hơn. 

Trong tương lai gần, tổ chức bị phát hiện hợp tác với nhà cung cấp bóc lột lao động, góp phần làm suy giảm đa dạng sinh học hoặc xử lý chất thải nguy hại bất hợp pháp sẽ tự đặt mình vào nguy cơ bị tổn hại danh tiếng nghiêm trọng. Cuộc điều tra của Quốc hội Mỹ kết thúc vào tháng 5 vừa qua là một ví dụ điển hình. Một cuộc điều tra của Thượng viện kết luận rằng BMW và Jaguar Land Rover đã nhập khẩu linh kiện ô tô do một nhà cung cấp Trung Quốc nằm trong danh sách cấm của Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA — Đạo luật ngăn chặn lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ) sản xuất — và tiếp tục làm như vậy ngay cả sau khi chính phủ cảnh báo đang nhập hàng từ đối tượng bị trừng phạt. 

Phát hiện này đã trở thành vụ bê bối nghiêm trọng cho hai tập đoàn sản xuất ô tô, thúc đẩy Thượng viện Mỹ mở rộng điều tra mối liên hệ giữa BMW và các nhà sản xuất Trung Quốc bị chính phủ Mỹ trừng phạt. Bất chấp kết quả pháp lý cuối cùng, việc những thực tiễn tìm nguồn cung ứng này bị công khai đã gây ảnh hưởng đạo đức và làm tổn hại danh tiếng của các doanh nghiệp hàng tỷ đô la này, dẫn đến những hậu quả lâu dài. 

Thông qua cách tiếp cận chủ động trong việc đánh giá mức độ tuân thủ ESG của nhà cung cấp, doanh nghiệp có thể bảo vệ mình khỏi các rủi ro tương tự. Việc thẩm định kỹ lưỡng nhà cung cấp về yếu tố phát triển bền vững sẽ củng cố hệ thống quản lý rủi ro ESG và giảm đáng kể khả năng vi phạm quy định hoặc ảnh hưởng xấu đến danh tiếng. 

Chiến lược đánh giá tuân thủ ESG của nhà cung cấp

Doanh nghiệp muốn triển khai quản lý rủi ro ESG đối với các nhà sản xuất mà mình tìm nguồn cung ứng có thể sử dụng nhiều kỹ thuật và nguồn lực khác nhau. Những chiến lược này hỗ trợ doanh nghiệp chủ động giảm thiểu hệ quả tiềm tàng từ mối liên hệ với những tổ chức không đáp ứng khung ESG. 

Tham khảo cơ sở dữ liệu xếp hạng ESG

Dù không phải doanh nghiệp nào cũng biết, hiện có nhiều nền tảng công khai cấp xếp hạng ESG cho hàng chục nghìn công ty trên toàn cầu. Carbon Disclosure Project, nay thường gọi là CDP, là một trong những nền tảng nổi bật nhất. CDP là tổ chức phi chính phủ vận hành cơ sở dữ liệu nơi hơn 23.000 doanh nghiệp toàn cầu công khai các tác động môi trường của mình. Người dùng có thể tạo tài khoản miễn phí để truy cập dữ liệu toàn diện về phát thải carbon phạm vi 1 và 2 của nhà sản xuất, sử dụng nước, rủi ro liên quan khí hậu và các chỉ số ESG quan trọng khác. 

Các cơ sở dữ liệu như CDP mang lại cho doanh nghiệp điểm khởi đầu hữu ích để xác định hiệu quả phát triển bền vững và tác động sinh thái của nhà cung cấp. Dù nền tảng này chủ yếu tập trung vào trụ cột môi trường của ESG, các mức xếp hạng CDP đánh giá còn là chỉ báo giá trị cho mức độ tuân thủ trong các lĩnh vực xã hội và quản trị. 

Phát hành bộ câu hỏi tập trung vào ESG cho nhà cung cấp 

Dù công nghệ tiến bộ và có nhiều cơ chế công khai dữ liệu khác, bộ câu hỏi khảo sát nhà cung cấp vẫn là phương pháp quan trọng để thu thập thông tin từ đối tác. Doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều bộ câu hỏi về phát triển bền vững và rủi ro ESG do các trường đại học, tổ chức phi lợi nhuận và tổ chức tài chính công khai. Những khảo sát này thường đề cập các chủ đề liên quan đến phát thải khí nhà kính, quản lý chất thải, quy tắc ứng xử nội bộ của nhà cung cấp, cùng nhiều lĩnh vực ESG liên quan khác. 

Dù thông thường các bộ câu hỏi ESG còn thiếu cơ chế ràng buộc trách nhiệm — trong nhiều trường hợp chỉ dựa vào thiện chí của nhà cung cấp — chúng vẫn là phương thức ban đầu để sàng lọc và loại trừ những đối tác lơ là yếu tố phát triển bền vững. Để các bộ câu hỏi này trở nên năng động và hiệu quả hơn, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình theo dõi, làm việc lại với nhà cung cấp dựa trên thông tin thu thập được. Ví dụ, nếu một số câu trả lời từ phía đối tác không đạt tiêu chuẩn ESG nội bộ, bộ phận phụ trách có thể liên hệ trực tiếp với nhà sản xuất để cùng tìm kiếm giải pháp điều chỉnh và nâng cao mức độ tuân thủ. 

Ứng dụng nền tảng quản lý rủi ro chuỗi cung ứng 

Dù sở hữu nhiều nguồn lực, vẫn có không ít doanh nghiệp thiếu nguồn lực vận hành để thẩm định rủi ro ESG của nhà cung cấp một cách kỹ lưỡng như mong muốn. Trong các tình huống đó, việc triển khai một nền tảng quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM — supply chain risk management) có thể mang lại giá trị lớn trong việc đánh giá ESG. Giải pháp SCRM hàng đầu cung cấp hồ sơ chi tiết của hàng nghìn nhà cung cấp toàn cầu, bao gồm đánh giá rủi ro ESG và thông tin tuân thủ chi tiết. Đặc biệt, các công cụ đầu ngành như Z2Data còn có chức năng khảo sát độc lập với từng nhà cung cấp cụ thể nhằm phân tích mức độ tuân thủ và rủi ro ESG. 

Đánh giá tuân thủ ESG: Yêu cầu ngày càng cấp thiết 

Trước đây, phần lớn doanh nghiệp không quan tâm nhiều đến hoạt động nội bộ và thực tiễn phát triển bền vững của nhà cung cấp. Chỉ cần nhà sản xuất giao hàng đúng tiến độ và giá thành hợp lý, sự mờ mịt về thông tin được xem là chuẩn mực. Tuy nhiên, các yêu cầu pháp lý đã thay đổi đáng kể trong mười năm gần đây, và doanh nghiệp giờ đây có trách nhiệm — thậm chí là yêu cầu cấp thiết — phải hiểu rõ đối tác mà mình hợp tác. Nắm vững hiệu quả ESG và rủi ro liên quan của nhà cung cấp sẽ giúp doanh nghiệp chủ động phòng tránh các vấn đề về tuân thủ cũng như rủi ro danh tiếng, từ đó xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và ít chịu gián đoạn nghiêm trọng. 

Tuy các nguồn lực như cơ sở dữ liệu ESG hay khảo sát nhà cung cấp có thể giúp doanh nghiệp hình dung tổng quát về chương trình và hạ tầng phát triển bền vững của đối tác, chúng thường không cung cấp được cái nhìn toàn diện. Doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn nên phối hợp các công cụ này với một nền tảng SCRM chuyên biệt. Phần mềm tuân thủ ESG có khả năng tổng hợp dữ liệu từ kho thông tin lớn cùng đội ngũ chuyên gia nhằm tập hợp, chuẩn hóa dữ liệu phát triển bền vững thiết yếu của hàng nghìn nhà sản xuất toàn cầu. Nhờ nền tảng quản lý rủi ro hiệu quả, doanh nghiệp có thể tiếp cận thông tin chuyên sâu về tuân thủ quy định, các vấn đề pháp lý liên quan đến trụ cột xã hội và quản trị, cũng như mức tổn thương khí hậu của địa điểm sản xuất của nhà cung cấp. 

Để tìm hiểu thêm về Z2Data và các tính năng mở rộng, nâng cao khả năng minh bạch ESG, hãy đăng ký demo miễn phí với chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.