:quality(85))
Ten artykuł stanowi pierwszą część dwuczęściowej serii poświęconej analizie i ocenie zrównoważonego rozwoju oraz wyników ESG (Environmental, Social, Governance) Państwa dostawców.
Nie sposób przecenić znaczenia, jakie w ostatniej dekadzie zyskał framework ESG. Termin ten, ukuty po raz pierwszy w 2005 roku, zaczął funkcjonować w całym świecie korporacyjnym, stopniowo wypierając wcześniejsze podejście CSR (corporate social responsibility – społeczna odpowiedzialność biznesu) oraz pobudzając do realnych działań wiele dużych przedsiębiorstw. Obecnie ponad 90% spółek publicznych z indeksu S&P 500 prowadzi różnego rodzaju raportowanie ESG, a wydatki korporacyjne na usługi powiązane z ESG mają przekroczyć 65 mld dolarów do 2027 roku (co oznacza roczny wzrost na poziomie niemal 15% w najbliższych latach).
Wraz z rosnącą rolą i znaczeniem ESG, jego zakres stopniowo się rozszerza. Przez długi czas firmom wystarczało skupianie się na własnych wynikach ESG i przestrzeganiu jego trzech filarów, lecz obecnie oczekiwania obejmują także praktyki zrównoważonego rozwoju firm, z którymi współpracują. Innymi słowy, przedsiębiorstwa coraz częściej są rozliczane z działań swoich partnerów biznesowych – w tym dostawców, producentów czy poddostawców – ponieważ takie pojęcia, jak należyta staranność w łańcuchu dostaw, kształtują nowe regulacje i definiują odpowiedzialność.
Konsekwencją rozszerzających się ram ESG dla organizacji czerpiących złożone łańcuchy dostaw staje się rosnące zagrożenie efektem „winy przez powiązanie”. Nawet firmy o nienagannych własnych praktykach ESG mogą odczuć konsekwencje współpracy z dostawcami postrzeganymi jako nieetyczni lub wyzyskujący – a miarą „sprawiedliwości” tej oceny jest jej powszechna akceptacja jako nowego standardu korporacyjnego, nie zaś jej niezależna obiektywność.
Dlaczego zgodność ESG dostawców powinna mieć znaczenie dla Państwa
Firmy będące w trakcie wdrażania praktyk ESG i inwestujące w oceny zrównoważonego rozwoju – których roczne koszty sięgają już setek tysięcy dolarów – mogą uznać kierowanie części zasobów na monitoring zgodności ESG swoich dostawców za nadmiernie obciążające, a nawet przesadne. Istnieją jednak co najmniej dwa kluczowe powody, dla których temat ten powinien stać się priorytetem dla przedsiębiorstw budujących odporność operacyjną oraz system zarządzania ryzykiem ESG.
Po pierwsze, pojawiające się regulacje będą zobowiązywać organizacje do odpowiedzialności za praktyki środowiskowe, społeczne i zarządcze podmiotów funkcjonujących w ich łańcuchach dostaw. Nowe przepisy, jak Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD), Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) oraz niemiecka Ustawa o należytej staranności w łańcuchu dostaw (German Supply Chain Due Diligence Act – SCDDA), nakładają na firmy obowiązek należytej staranności w łańcuchu dostaw oraz raportowania ryzyka ESG wpisanego w ich łańcuchy wartości.
Na przykład CSDDD, której wdrażanie etapowe rozpocznie się w 2027 roku, zobowiązuje firmy do identyfikowania, oceniania i ograniczania negatywnego wpływu w całym łańcuchu dostaw. Dyrektywa wyraźnie wskazuje, że organizacje są odpowiedzialne za wdrażanie działań naprawczych, monitorowanie ich skuteczności w czasie oraz coroczne raportowanie postępów. CSDDD i inne regulacje z tej samej kategorii wymagają, aby przedsiębiorstwa dokładnie weryfikowały dostawców i producentów tworzących ich łańcuch dostaw, zbierając i ujawniając informacje mogące zostać uznane za kompromitujące, nieetyczne lub sprzeczne z założeniami ESG.
Jednym z głównych celów takich dyrektyw wydaje się ustanowienie standardów transparentności w łańcuchach dostaw, których efektem będzie zmuszenie dostawców do poprawy swojego postępowania bądź przekierowanie zakupów klientów do bardziej zrównoważonych źródeł. W obu przypadkach nowe przepisy istotnie zwiększą presję na firmy, aby monitorowały wyniki ESG oraz ryzyko związane z partnerami w łańcuchu dostaw.
Drugi powód wiąże się z potencjalnie znacznie poważniejszymi konsekwencjami i odnosi się do wspomnianej wcześniej „winy przez powiązanie”. W tej nowej rzeczywistości rygorystycznych regulacji dotyczących zrównoważonego rozwoju, powszechnych ratingów ESG oraz rosnącego nacisku na transparentność, zarówno bezpośredni dostawcy, jak i producenci z niższych poziomów łańcucha, będą poddani bezprecedensowej kontroli. W konsekwencji coraz więcej firm może być objętych sankcjami rządowymi i publicznie wskazywanych przez organizacje strażnicze za nieetyczne praktyki sprzeczne z filarami ESG. Tego typu ujawnienia mogą mieć bezpośredni wpływ na reputację i relacje biznesowe podmiotów, których dotyczą, ale rozbrzmiewają także szerzej, dotykając partnerów pośrednio zaangażowanych.
W najbliższych latach organizacje korzystające z usług dostawców wyzyskujących pracowników, przyczyniających się do zanikania bioróżnorodności czy nielegalnej utylizacji odpadów niebezpiecznych mogą zostać narażone na poważne szkody wizerunkowe. Przykładem może być zakończone w maju tego roku śledztwo Kongresu USA – senacka komisja stwierdziła, że BMW i Jaguar Land Rover importowały komponenty samochodowe od chińskiego dostawcy objętego zakazem zgodnie z Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) – i kontynuowały ten proceder nawet po ostrzeżeniach rządowych o współpracy z sankcjonowanym podmiotem.
To ujawnienie wywołało poważny skandal wśród dwóch koncernów motoryzacyjnych i skłoniło Senat do rozszerzenia dochodzenia o powiązania BMW z chińskimi producentami sankcjonowanymi przez rząd USA. Bez względu na końcowy rezultat prawny tych naruszeń, upublicznienie takich praktyk zakupowych pozostawia trwały ślad moralny, narażając renomę wielomiliardowych firm na utratę zaufania, którą trudno będzie odbudować.
Przyjmując proaktywne podejście do oceny zgodności ESG swoich partnerów, przedsiębiorstwa mogą skutecznie chronić się przed tego typu zagrożeniami. Staranna weryfikacja dostawców pod kątem zrównoważonego rozwoju wzmacnia system zarządzania ryzykiem ESG oraz znacząco redukuje ryzyko naruszenia przepisów bądź poważnych strat reputacyjnych.
Kluczowe strategie oceny zgodności ESG dostawców
Firmy dążące do skutecznego zarządzania ryzykiem ESG u swoich producentów mają do dyspozycji szeroki wachlarz narzędzi i zasobów. Wybrane strategie pozwalają z wyprzedzeniem ograniczyć skutki ewentualnych powiązań z organizacjami niespełniającymi założeń frameworku ESG.
Korzystanie z baz ratingów ESG
Wiele firm nie zdaje sobie sprawy z istnienia publicznych platform, które publikują ratingi ESG dla dziesiątek tysięcy przedsiębiorstw na całym świecie. Carbon Disclosure Project, dziś znany szerzej jako CDP, to prawdopodobnie najlepiej rozpoznawalna z tych baz. CDP to organizacja pozarządowa prowadząca bazę danych, w której ponad 23 000 firm raportuje swój wpływ środowiskowy. Użytkownicy mogą założyć darmowe konto i uzyskać dostęp do kompleksowych danych o emisji dwutlenku węgla w ramach scope 1 i scope 2, zużyciu wody czy ryzykach związanych ze zmianami klimatycznymi, a także wielu innych kluczowych wskaźnikach ESG.
Takie bazy, jak CDP, stanowią wartościowy punkt wyjścia do oceny wyników zrównoważonego rozwoju i oddziaływania ekologicznego danego dostawcy. Choć platforma koncentruje się głównie na środowiskowym filarze ESG, przyznawane przez CDP oceny mogą być pomocnym wskaźnikiem staranności firmy także w obszarach społecznych i zarządczych.
Stosowanie kwestionariuszy ESG dla dostawców
Mimo rozwoju technologii i nowych mechanizmów ujawniania danych, kwestionariusze dostawców pozostają ważnym narzędziem pozyskiwania informacji od partnerów. Przedsiębiorstwa mogą korzystać z powszechnie dostępnych kwestionariuszy skoncentrowanych na zrównoważonym rozwoju oraz ryzyku ESG, opracowywanych przez uczelnie, organizacje non-profit czy instytucje finansowe. Ankiety obejmują m.in. pytania o emisję gazów cieplarnianych, zarządzanie odpadami, wewnętrzne kodeksy postępowania oraz inne zagadnienia istotne w ramach ESG.
Choć kwestionariusze ESG często nie są obarczone wysoką formalną odpowiedzialnością – opierają się najczęściej na dobrej woli dostawców – pozostają nadal efektywną metodą wstępnej selekcji i eliminowania partnerów o niskim poziomie zaangażowania w zrównoważony rozwój. Aby zwiększyć skuteczność narzędzia, firmy powinny wdrożyć formalne procedury podejmowania dalszych działań w oparciu o uzyskane odpowiedzi. Przykładowo, jeżeli część odpowiedzi partnera nie spełnia wewnętrznych standardów ESG organizacji, przedstawiciele firmy mogą skontaktować się z producentem w celu wspólnego wypracowania działań podnoszących poziom zgodności ESG.
Wykorzystanie platformy zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw
Mimo szerokiej gamy dostępnych narzędzi, część firm może nie dysponować wystarczającymi zasobami operacyjnymi do samodzielnej, szczegółowej oceny ryzyka ESG swoich dostawców. W takich przypadkach warto sięgnąć po dedykowaną platformę zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM, Supply Chain Risk Management), która ułatwi oceny ESG. Najlepsze oprogramowanie SCRM prezentuje szczegółowe profile tysięcy dostawców z całego świata, uwzględniając oceny ryzyka ESG i dane dotyczące zgodności. Wiodące rozwiązania, jak Z2Data, idą o krok dalej, przeprowadzając niezależne ankiety wśród wybranych dostawców celem dogłębnej analizy zgodności i ryzyka ESG.
Ocena zgodności ESG: rosnący imperatyw
Jeszcze niedawno organizacje nie wykazywały większego zainteresowania wewnętrznymi praktykami i systemami zrównoważonego rozwoju swoich dostawców. Tak długo, jak producenci dostarczali produkty terminowo i po akceptowalnych kosztach, brak transparentności był traktowany jako norma. Jednak rzeczywistość regulacyjna ostatniej dekady wymusiła na firmach odpowiedzialność – a wręcz biznesowy obowiązek – poznania struktur firm, z którymi nawiązują współpracę. Zrozumienie wyników ESG oraz powiązanego ryzyka dostawców umożliwia proaktywne zabezpieczenie się przed problemami z zgodnością i zagrożeniami reputacyjnymi, wspierając budowę odpornych łańcuchów dostaw mniej podatnych na poważne zakłócenia.
Choć narzędzia takie jak bazy ESG czy kwestionariusze dostawców pozwalają uzyskać ogólny obraz programów i infrastruktury zrównoważonego rozwoju partnerów, zazwyczaj nie dają pełnej, kompleksowej informacji. Organizacje patrzące perspektywicznie mogą rozważyć połączenie tych metod ze specjalistycznym rozwiązaniem SCRM. Oprogramowanie do zgodności ESG korzysta z rozbudowanych baz danych i zespołów ekspertów badawczych, aby gromadzić i konsolidować kluczowe informacje o zrównoważonym rozwoju tysięcy producentów na całym świecie. Dzięki efektywnej platformie zarządzania ryzykiem firmy mogą analizować szczegółowe, praktyczne informacje dotyczące zgodności z przepisami, wcześniejszych problemów prawnych w obszarze społecznym i zarządczym oraz podatności klimatycznej zakładów produkcyjnych dostawcy.
Aby dowiedzieć się więcej o Z2Data oraz funkcjonalnościach, które rozszerzają i pogłębiają widoczność ESG, umów darmowe demo z jednym z naszych ekspertów produktowych.
