Các quy định về pin tại châu Âu lại tiếp tục thay đổi khi thị trường và hoạt động sản xuất pin ngày càng phát triển. Mặc dù dấu CE không phải là khái niệm mới, nhưng cách thức cũng như vị trí áp dụng dấu CE cho pin theo quy định mới về pin năm 2023 đã có sự thay đổi.
Trong bài viết này, chúng tôi phân tích phạm vi điều chỉnh của cả quy định hiện hành và quy định mới, cũng như những việc các nhà sản xuất cần thực hiện liên quan đến dấu CE trên pin:
Lịch sử các quy định về pin tại Liên minh châu Âu
Kể từ khi có hiệu lực vào tháng 9/2006, Chỉ thị 2006/66/EC — còn gọi là Chỉ thị về pin — đã là cơ sở pháp lý chính điều chỉnh việc sử dụng pin tại Liên minh châu Âu.
Chỉ thị về pin năm 2006 của EU được ban hành với mục đích đưa ra các quy định cụ thể cho:
- Hoạt động tiếp thị và thu gom pin
- Tái chế pin phế thải
- Giới hạn tối đa các chất nguy hại mà pin được phép chứa
Tuy nhiên, trong 17 năm qua đã có rất nhiều thay đổi. Sản lượng sản xuất pin và phạm vi ứng dụng của pin đã tăng lên đáng kể. Sự gia tăng này đặc biệt rõ rệt trong thị trường ô tô, khi nhu cầu về phương tiện chạy điện thay đổi đột biến so với đầu những năm 2000 (để so sánh, năm 2006 công ty khởi nghiệp Tesla tại Thung lũng Silicon công bố mục tiêu sản xuất xe thể thao điện sang trọng).
Cùng thời điểm đó, các vấn đề về trung hòa carbon (với vai trò thiết yếu của pin trong việc đạt được mục tiêu này) cũng thu hút sự chú ý của công chúng và chính phủ. Khi các xu hướng này tiếp tục phát triển, pin ngày càng trở thành trung tâm của nhiều công nghệ mới nổi, cho thấy EU cần xây dựng các văn bản pháp lý mới phù hợp với thực tiễn hiện nay.
Quy định về pin năm 2023 tại Liên minh châu Âu
Văn bản pháp luật mới, gọi là Batteries Regulation, đã được Nghị viện châu Âu thông qua vào tháng 7/2023 và có hiệu lực một tháng sau đó, vào tháng 8. Theo Ủy ban châu Âu, nhu cầu toàn cầu về pin có thể tăng lên gấp 14 lần đến năm 2030. Quy định mới này nhằm “giảm thiểu tác động môi trường của sự tăng trưởng vượt bậc này trong bối cảnh các điều kiện kinh tế xã hội, phát triển công nghệ, thị trường và mục đích sử dụng pin mới.” Ngoài ra, quy định còn thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn, hướng tới phát thải ròng bằng 0 và đưa 27 nước EU trở thành các đối thủ cạnh tranh tiềm năng trên thị trường pin bền vững toàn cầu.
Tìm hiểu các quy định về pin của EU
Batteries Regulation mới bao gồm rất nhiều quy định bắt buộc sẽ được triển khai dần trong những năm còn lại của thập kỷ này. Quy định này áp dụng với mọi loại pin được bán tại thị trường EU, như pin di động, pin công nghiệp, pin thay thế, pin SLI (khởi động, chiếu sáng và đánh lửa), v.v. Quy định này bao phủ nhiều khía cạnh, từ an toàn, phát triển bền vững đến tái chế và kinh tế tuần hoàn. Theo Ủy ban châu Âu, Batteries Regulation là “một thành tựu quan trọng trong Thỏa thuận Xanh châu Âu,” giúp “đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn, phát triển mục tiêu không ô nhiễm của EU và tăng cường tính tự chủ chiến lược của EU.”
Batteries Regulation ảnh hưởng thế nào tới dấu CE
Một trong những điểm quan trọng nhất của Batteries Regulation là yêu cầu mới đối với dấu CE.
Dấu CE — viết tắt của “Conformité Européenne”, tức là sự phù hợp với quy chuẩn châu Âu — đã xuất hiện từ năm 1993 và là cách để nhà sản xuất tuyên bố sản phẩm của mình tuân thủ mọi yêu cầu pháp lý liên quan trong Khu vực Kinh tế châu Âu (bao gồm EU và Hiệp hội Thương mại tự do châu Âu). Trước khi có quy định mới về pin, dấu CE chỉ bắt buộc với các sản phẩm thuộc một trong hơn 25 danh mục quy định (ví dụ như máy móc, thang máy, thiết bị y tế; danh sách đầy đủ có trên trang của Ủy ban châu Âu).
Giờ đây, Batteries Regulation yêu cầu tất cả pin được phân phối trên thị trường EU đều phải có dấu CE. Tương tự các nhóm sản phẩm khác như quy định của Ủy ban châu Âu, trách nhiệm gắn dấu CE thuộc về nhà sản xuất. Để có thể gắn dấu này, nhà sản xuất sẽ cần tuân thủ một loạt tiêu chí khác nhau tùy vào loại pin sản xuất. Quy định này chia pin thành 5 nhóm:
- Pin di động
- Pin công nghiệp
- Pin cho xe điện
- Pin cho phương tiện giao thông nhẹ (LMT)
- Pin khởi động, chiếu sáng và đánh lửa (SLI)
Các yêu cầu đối với từng loại pin này — một lần nữa, sẽ khác nhau tùy loại — bao gồm thông tin về dấu vết carbon, tỉ lệ vật liệu tái chế, ngưỡng hiệu suất và độ bền, cũng như hệ thống quản lý pin (BMS) cung cấp dữ liệu về tình trạng và tuổi thọ dự kiến của pin.
Trong khả năng có thể, dấu CE nên được gắn trực tiếp trên pin. Nếu không khả thi hoặc không phù hợp, dấu CE có thể gắn trên bao bì hoặc tài liệu kèm theo.
Quy định cụ thể này sẽ bắt đầu có hiệu lực vào năm 2026.
Quy định về pin EU và tổ chức chứng nhận (notified body)
Tùy thuộc vào từng loại pin, doanh nghiệp muốn đạt tuân thủ theo yêu cầu mới về dấu CE có thể sẽ cần hợp tác với một tổ chức chứng nhận (notified body). Đây là các tổ chức được các quốc gia EU chỉ định, có thẩm quyền đánh giá sự phù hợp của các sản phẩm cụ thể. Các doanh nghiệp sản xuất pin di động và pin công nghiệp dung lượng dưới 2 kWh được miễn yêu cầu này và có thể tự đánh giá, tự chứng nhận sản phẩm. Tuy nhiên, đối với các loại pin khác, nhà sản xuất bắt buộc phải thông qua tổ chức chứng nhận để đạt tuân thủ và gắn dấu CE.