:quality(85))
Regulacje dotyczące akumulatorów w Europie ponownie ulegają zmianie wraz ze wzrostem rynku akumulatorów oraz ich produkcji. Chociaż znaki CE nie są nowością, sposób ich stosowania oraz miejsca umieszczania na akumulatorach zgodnie z nowym Rozporządzeniem z 2023 r. uległy zmianie.
W tym artykule omówimy zakres dotychczasowych oraz nowych przepisów, a także wymagania, jakie muszą spełnić producenci w kontekście oznakowania CE na akumulatorach:
Historia regulacji dotyczących akumulatorów w Unii Europejskiej
Od momentu wejścia w życie we wrześniu 2006 roku, Dyrektywa 2006/66/WE — znana też jako Dyrektywa Akumulatorowa — stanowiła podstawowe ramy prawne regulujące stosowanie akumulatorów w Unii Europejskiej.
Dyrektywa Akumulatorowa UE z 2006 roku została przyjęta w celu ustanowienia szczegółowych zasad dotyczących:
- wprowadzania do obrotu oraz zbierania akumulatorów
- recyklingu zużytych akumulatorów
- maksymalnej zawartości określonych substancji niebezpiecznych w akumulatorach
W ciągu ostatnich 17 lat zaszły jednak znaczące zmiany. Produkcja oraz zakres zastosowań akumulatorów wzrosły gwałtownie. Szczególnie widoczne jest to na rynku motoryzacyjnym, gdzie zapotrzebowanie na pojazdy elektryczne radykalnie się zmieniło od początku XXI wieku (dla porównania: w 2006 roku startup Tesla z Doliny Krzemowej ogłosił cel produkcji luksusowego sportowego samochodu elektrycznego).
Jednocześnie kwestie neutralności węglowej (do osiągnięcia której akumulatory mają kluczowe znaczenie) zaczęły budzić coraz większe zainteresowanie opinii publicznej i decydentów. Wraz z dalszym rozwojem tych trendów i rosnącą rolą akumulatorów w licznych nowych technologiach, stało się jasne, że konieczne jest opracowanie nowego, lepiej dopasowanego do obecnych realiów europejskiego prawodawstwa.
Rozporządzenie dotyczące akumulatorów 2023 w Unii Europejskiej
Nowe przepisy, znane jako Rozporządzenie dotyczące akumulatorów, zostały przyjęte przez Parlament Europejski w lipcu 2023 r., a weszły w życie miesiąc później, w sierpniu. Według Komisji Europejskiej, globalne zapotrzebowanie na akumulatory do 2030 r. może wzrosnąć nawet 14-krotnie. Nowe rozporządzenie ma na celu „zminimalizowanie wpływu tego wykładniczego wzrostu na środowisko w świetle nowych warunków społeczno-gospodarczych, rozwoju technologii, rynków i zastosowań akumulatorów”. Jego celem jest również wspieranie gospodarki o obiegu zamkniętym, dążenie do zerowej emisji oraz zwiększenie konkurencyjności 27 krajów UE na światowym rynku zrównoważonych akumulatorów.
Kluczowe założenia unijnych regulacji dotyczących akumulatorów
Nowe rozporządzenie obejmuje szereg wymagań, które będą wdrażane stopniowo w ciągu nadchodzącej dekady. Regulacje dotyczą wszystkich akumulatorów wprowadzanych do obrotu w UE, w tym akumulatorów przenośnych, przemysłowych, wymiennych oraz akumulatorów SLI (rozruchowych, oświetleniowych i zapłonowych), a także innych typów. Regulacje obejmują szeroki zakres wymogów związanych z bezpieczeństwem, zrównoważonym rozwojem, recyklingiem oraz wprowadzaniem gospodarki o obiegu zamkniętym. Zgodnie ze stanowiskiem Komisji Europejskiej, Rozporządzenie dotyczące akumulatorów to „kluczowe osiągnięcie w ramach Europejskiego Zielonego Ładu”, które „przyspiesza realizację założeń gospodarki o obiegu zamkniętym i ambicji dążenia do zerowego zanieczyszczenia w UE oraz wzmacnia strategiczną autonomię UE”.
Wpływ Rozporządzenia dotyczącego akumulatorów na oznakowanie CE
Jednym z najważniejszych aspektów Rozporządzenia dotyczącego akumulatorów są nowe wymogi związane z oznakowaniem CE.
Znak CE — skrót od „Conformité Européenne” (zgodność europejska) — istnieje od 1993 roku i pozwala producentom zadeklarować zgodność produktu z wymogami prawnymi obowiązującymi na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego (obejmującego UE oraz Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu). Przed wejściem w życie nowych przepisów dotyczących akumulatorów oznakowanie CE było wymagane dla produktów zaliczanych do jednej z 25 kategorii (przykłady obejmują maszyny, windy czy wyroby medyczne; pełną listę kategorii można znaleźć na stronie Komisji Europejskiej).
Rozporządzenie dotyczące akumulatorów wprowadza obowiązek umieszczania oznakowania CE na wszystkich akumulatorach wprowadzanych na rynek UE. Zgodnie z dotychczasową praktyką dla innych kategorii produktów wymienionych przez Komisję Europejską, odpowiedzialność za umieszczenie znaku CE spoczywa na producencie. Aby móc go nałożyć, producent będzie musiał spełnić zestaw wymagań odpowiednich do typu produkowanego akumulatora. Rozporządzenie klasyfikuje akumulatory w pięciu kategoriach:
- Akumulatory przenośne
- Akumulatory przemysłowe
- Akumulatory do pojazdów elektrycznych
- Akumulatory do lekkich środków transportu (LMT)
- Akumulatory rozruchowe, oświetleniowe i zapłonowe (SLI)
Wymagania dla tych akumulatorów — różniące się w zależności od typu — obejmują m.in. informacje dotyczące śladu węglowego oraz zawartości materiałów pochodzących z recyklingu, progi dotyczące wydajności i trwałości oraz wymagania dotyczące systemu zarządzania akumulatorami (BMS), który musi gromadzić istotne dane o stanie technicznym i przewidywanej żywotności akumulatora.
Kiedy tylko jest to możliwe, oznakowanie CE powinno być umieszczone bezpośrednio na akumulatorze. W przypadkach, gdy jest to niemożliwe lub niepraktyczne, znak CE może zostać umieszczony na opakowaniu lub w dokumentacji towarzyszącej.
Przepis ten zacznie obowiązywać od 2026 roku.
Regulacje UE dotyczące akumulatorów a jednostki notyfikowane
W zależności od rodzaju akumulatora, firmy dążące do spełnienia nowych wymagań dotyczących oznakowania CE mogą być zobowiązane do współpracy z jednostką notyfikowaną. Jednostki notyfikowane to organizacje zatwierdzone przez państwo członkowskie UE w celu oceny zgodności określonych produktów. Firmy produkujące akumulatory przenośne lub przemysłowe o pojemności poniżej 2 kWh są z tego wymogu zwolnione i mogą przeprowadzić proces oceny oraz certyfikacji samodzielnie. Producenci wszystkich pozostałych typów akumulatorów muszą natomiast korzystać z usług jednostki notyfikowanej, aby potwierdzić zgodność i umieścić oznakowanie CE.
