:quality(85))
Avrupa’daki batarya/mevzuatlarındaki değişim devam ediyor; çünkü batarya pazarı ve üretimi hızla büyüyor. CE işareti yeni olmasa da, bataryalara nasıl ve nerede uygulanacağı, 2023 Bataryalar Yönetmeliği ile değişti.
Bu makalede, mevcut ve yeni mevzuat kapsamını ve üreticilerinin bataryalara CE işareti uygularken neler yapmaları gerektiğini inceleyeceğiz:
Avrupa Birliği’nde Batarya Mevzuatlarının Tarihçesi
Eylül 2006’da yürürlüğe giren 2006/66/EC sayılı Direktif—diğer adıyla Batarya Direktifi—Avrupa Birliği’nde kullanılan bataryalara yönelik başlıca düzenleme olmuştur.
AB’nin 2006 tarihli Batarya Direktifi, aşağıdaki alanlarda spesifik kurallar oluşturmak amacıyla kabul edildi:
- Bataryaların pazarlanması ve toplanması
- Atık bataryaların geri dönüştürülmesi
- Bataryalarda bulunabilen belirli tehlikeli maddelerin azami miktarı
Ancak son 17 yılda çok şey değişti. Hem batarya üretimi hem de kullanım alanları büyük ölçüde arttı. Bu durum, özellikle otomotiv pazarında, elektrikli araçlara olan talebin 2000’li yılların başından bu yana dramatik şekilde değişmesiyle daha da belirginleşti (örneğin 2006’da Silikon Vadisi girişimi Tesla, lüks bir elektrikli spor araba üretme hedefini duyurmuştu).
Aynı zamanda, karbon nötrlüğü konusundaki kaygılar (bataryaların gerçekleştirilmesinde önemli bir rol oynadığı bir hedef) kamuoyunun ve hükûmetin de gündemine oturdu. Bu gelişmeler sürerken ve bataryalar, yükselen birçok teknolojide merkeze yerleşirken, AB’nin günümüz koşullarına daha uygun yeni bir mevzuat hazırlaması kaçınılmaz hale geldi.
Avrupa Birliği’nde 2023 Bataryalar Yönetmeliği
Bu yeni mevzuat, Bataryalar Yönetmeliği adıyla, Temmuz 2023’te Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edildi. Bir ay sonra, Ağustos ayında yürürlüğe girdi. Avrupa Komisyonu’na göre, küresel batarya talebinin 2030 yılına kadar 14 kat artabileceği öngörülüyor. Yeni mevzuat “yeni sosyoekonomik koşullar, teknolojik gelişmeler, pazarlar ve batarya kullanımları ışığında bu üstel büyümenin çevresel etkisini en aza indirmeyi” amaçlıyor. Ayrıca döngüsel ekonomiyi teşvik etmeye, sıfır emisyon hedeflerine ulaşmaya ve 27 AB ülkesini küresel sürdürülebilir batarya endüstrisinde rekabetçi konuma getirmeye çalışıyor.
AB Batarya Yönetmeliklerini Anlamak
Yeni Bataryalar Yönetmeliği, bu on yıl boyunca kademeli olarak uygulanacak önemli sayıda gerekliliği kapsıyor. Yönetmelik, AB’de satılan her tür bataryayı—taşınabilir bataryalar, endüstriyel bataryalar, değiştirilebilir bataryalar ve SLI (çalıştırma, aydınlatma ve ateşleme) bataryaları da dâhil olmak üzere—kapsamaktadır. Güvenlikten sürdürülebilirliğe, geri dönüşümden döngüselliğe kadar çok geniş bir yelpazeyi ilgilendiren zorunluluklar içermektedir. Avrupa Komisyonu’na göre Bataryalar Yönetmeliği, “Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında önemli bir başarı” olup, “AB’nin döngüsel ekonomi ile sıfır kirlilik hedeflerini öne çıkarıyor ve AB’nin stratejik özerkliğini güçlendiriyor”.
Bataryalar Yönetmeliği’nin CE İşaretine Etkisi
Bataryalar Yönetmeliği’nin en önemli yönlerinden biri, CE işareti ile ilgili getirdiği yeni gerekliliklerdir.
CE işareti (“Conformité Européenne” yani Avrupa uygunluğu anlamına gelir) 1993’ten bu yana varlığını sürdürüyor ve üreticilerin ürünlerinin Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki (AB ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği dâhil) tüm yasal gerekliliklere uyduğunu beyan etmelerini sağlıyor. Yeni batarya mevzuatından önce, CE işareti 25 farklı kategoriye giren ürünlerde zorunluydu (örneğin, makine, asansörler ve tıbbi cihazlar gibi; tüm ürün gruplarının listesine Avrupa Komisyonu’nun sitesinden ulaşabilirsiniz).
Bataryalar Yönetmeliği artık AB pazarında satılan tüm bataryalarda da CE işaretinin olmasını zorunlu kılıyor. Avrupa Komisyonu tarafından tanımlanan diğer tüm ürün gruplarında olduğu gibi, CE işaretinin iliştirilmesi sorumluluğu üreticiye aittir. İşaretin uygulanabilmesi için üreticilerin, batarya türüne göre değişen dizi gerekliliğe uyması gerekecektir. Yönetmelik, bataryaları beş kategoriye ayırıyor:
- Taşınabilir bataryalar
- Endüstriyel bataryalar
- Elektrikli araç bataryaları
- Hafif taşıma araçları (LMT) bataryaları
- Çalıştırma, aydınlatma ve ateşleme (SLI) bataryaları
Bu bataryalara ilişkin gereklilikler—ki yine, türüne göre değişmektedir—bataryanın karbon ayak izi ve içerdiği geri dönüştürülmüş malzeme miktarı; performans ve dayanıklılık eşikleri; ayrıca bataryanın sağlık durumu ve beklenen ömrüne dair değerli verileri içeren akıllı batarya yönetim sistemi (BMS) gibi bilgileri kapsamaktadır.
Mümkün olduğunda CE işareti doğrudan bataryanın üzerinde olmalıdır. Bu mümkün ya da pratik değilse, CE işareti ambalaja veya ilgili dokümana konulabilir.
Bu özel düzenleme 2026 yılında yürürlüğe girecektir.
AB Batarya Yönetmeliği ve Onaylanmış Kuruluşlar
Batarya türüne bağlı olarak, yeni CE işareti gerekliliklerine uyum sağlamak isteyen şirketlerin bir onaylanmış kuruluş ile çalışması gerekebilir. Onaylanmış kuruluşlar, kendi AB ülkeleri tarafından belli ürünlerin uygunluğunu değerlendirme konusunda yetkilendirilmiş kuruluşlardır. Taşınabilir batarya ve kapasitesi 2 kWh altındaki endüstriyel batarya üreten şirketler bu gereklilikten muaf olup, değerlendirme ve sertifikasyon sürecini kendileri yürütebilirler. Diğer tüm batarya tiplerini üreten üreticilerin ise uygunluk almak ve CE işaretini iliştirmek için muhakkak bir onaylanmış kuruluş aracılığıyla ilerlemesi zorunludur.
