Batterijregelgeving in Europa verandert opnieuw nu de markt voor batterijen, en de productie ervan, groeit. Hoewel CE-markeringen niet nieuw zijn, is de manier waarop en waar deze op batterijen worden toegepast onder de nieuwe Batterijenverordening 2023 gewijzigd.
In dit artikel bekijken wij de reikwijdte van zowel de bestaande als de nieuwe regelgeving, en wat fabrikanten moeten doen met betrekking tot CE-markeringen op batterijen:
Geschiedenis van batterijregelgeving in de Europese Unie
Sinds de inwerkingtreding in september 2006 vormt Richtlijn 2006/66/EG—beter bekend als de Batterijenrichtlijn—de belangrijkste regulering voor batterijen die binnen de Europese Unie worden gebruikt.
De EU-Batterijenrichtlijn van 2006 is ingevoerd om specifieke regels vast te stellen voor:
- Het op de markt brengen en inzamelen van batterijen
- De recycling van afgedankte batterijen
- De maximale hoeveelheid bepaalde gevaarlijke stoffen die in batterijen mag voorkomen
Maar in de afgelopen 17 jaar is er veel veranderd. De productie en toepassingen van batterijen zijn sterk toegenomen. Dit is vooral zichtbaar in de automarkt, waar de vraag naar elektrische voertuigen sinds de vroege jaren 2000 aanzienlijk is veranderd (ter illustratie: in 2006 kondigde startup Tesla uit Silicon Valley aan een luxe elektrische sportwagen te willen produceren).
Tegelijkertijd groeide ook de aandacht voor klimaatneutraliteit (een doel waar batterijen een cruciale rol in spelen) bij zowel het publiek als de overheid. Naarmate deze ontwikkelingen zich verder doorzetten en batterijen steeds centraler werden binnen uiteenlopende nieuwe technologieën, werd het duidelijk dat de EU nieuwe wetgeving moest opstellen die past bij het huidige tijdperk.
De Batterijenverordening 2023 in de Europese Unie
Die nieuwe wetgeving, aangeduid als de Batterijenverordening, is in juli 2023 door het Europees Parlement aangenomen en een maand later, in augustus, in werking getreden. Volgens de Europese Commissie kan de wereldwijde vraag naar batterijen tegen 2030 tot veertien keer zo groot zijn. De nieuwe verordening heeft als doel "de milieueffecten van deze exponentiële groei tot een minimum te beperken, rekening houdend met nieuwe sociaaleconomische omstandigheden, technologische ontwikkelingen, markten en batterijtoepassingen." Verder beoogt zij een circulaire economie te bevorderen, te streven naar nul-emissie en de 27 EU-lidstaten te positioneren als concurrerende actoren in de mondiale duurzame batterijenindustrie.
Inzicht in de EU-batterijregelgeving
De nieuwe Batterijenverordening omvat een groot aantal vereisten die geleidelijk de komende jaren worden ingevoerd. De regelgeving geldt voor alle batterijen die in de EU worden verkocht, waaronder draagbare batterijen, industriële batterijen, vervangbare batterijen en SLI-batterijen (Starting, Lighting, Ignition—starten, verlichten en ontsteking), onder andere. De verordening beslaat uiteenlopende maatregelen op het gebied van veiligheid, duurzaamheid, recycling en circulariteit. Volgens de Europese Commissie is de Batterijenverordening een “belangrijk succes binnen de Europese Green Deal”, die “de circulaire economie en de ambities rond nulvervuiling van de EU versnelt en de strategische autonomie van de EU versterkt.”
Gevolgen van de Batterijenverordening voor CE-markeringen
Een van de belangrijkste aspecten van de Batterijenverordening is de nieuwe eisen die aan CE-markeringen worden gesteld.
De CE-markering—een afkorting van “Conformité Européenne”, ofwel Europese conformiteit—bestaat sinds 1993 en biedt fabrikanten de mogelijkheid te verklaren dat hun product voldoet aan alle toepasselijke wettelijke eisen binnen de Europese Economische Ruimte (inclusief de EU en de Europese Vrijhandelsassociatie). Voor de invoering van de nieuwe batterijregelgeving was de CE-markering verplicht voor producten in een van 25 verschillende categorieën (denk aan machines, liften en medische hulpmiddelen; de volledige lijst van productgroepen vindt u op de website van de Europese Commissie).
De Batterijenverordening verplicht nu dat alle batterijen die binnen de EU worden verkocht ook voorzien zijn van de CE-markering. Zoals bij alle andere productcategorieën genoemd door de Europese Commissie rust de verantwoordelijkheid voor het aanbrengen van de CE-markering bij de fabrikant. Om de markering te mogen aanbrengen, moeten fabrikanten uiteindelijk voldoen aan een reeks eisen die variëren op basis van het type batterij dat wordt geproduceerd. De regelgeving onderscheidt vijf categorieën batterijen:
- Draagbare batterijen
- Industriële batterijen
- Elektrische voertuigbatterijen
- Batterijen voor lichte vervoersmiddelen (LMT)
- Start-, verlichtings- en ontstekingsbatterijen (SLI)
De eisen voor deze batterijen—die, nogmaals, afhankelijk zijn van het type—betreffen informatie over de CO2-voetafdruk van de batterij en het gehalte gerecyclede inhoud; prestaties- en duurzaamheidsdrempels; en een batterijbeheersysteem (BMS) dat waardevolle data bevat over de batterijconditie en verwachte levensduur.
Waar mogelijk, moet de markering op de batterij zelf worden aangebracht. Als dit niet mogelijk of niet praktisch uitvoerbaar is, mag de CE-markering worden vermeld op de verpakking of begeleidende documentatie.
Deze specifieke regelgeving treedt in werking in 2026.
EU-batterijwetgeving en aangemelde instanties
Afhankelijk van het type batterij kunnen bedrijven die willen voldoen aan de nieuwe CE-markeringseisen, te maken krijgen met een aangemelde instantie. Aangemelde instanties zijn organisaties die door hun EU-lidstaat zijn erkend om de conformiteit van specifieke producten te beoordelen. Voor draagbare batterijen en industriële batterijen met een capaciteit van minder dan 2 kWh geldt deze verplichting niet; fabrikanten mogen het beoordelings- en certificeringsproces zelfstandig uitvoeren. Fabrikanten van alle andere soorten batterijen moeten echter een aangemelde instantie inschakelen om aan de eisen te voldoen en de CE-markering aan te brengen.