Alman Tedarik Zinciri Durum Tespit Yasası (SCDDA) 1 Ocak 2023 tarihinde yürürlüğe girdi. Yasa, parlamenter süreçlerin tamamlanmasının ardından 22 Temmuz 2021'de Federal Hukuk Gazetesi'nde yayımlandı. Bu, tedarik zinciri insan hakları sorumluluğunun Almanya’daki işletmeler için ilk kez yasal olarak düzenlenmesidir.
SCDDA, 3.000’den fazla çalışanı olan Alman şirketlerinin operasyonlarında ve tedarik zincirlerinde insan hakları ve çevre hakları ihlallerini önlemesini veya en aza indirmesini zorunlu kılar. 2024 yılında, yasa kapsamı 1.000 veya daha fazla çalışanı olan şirketleri de içine alacak şekilde genişletilecektir.
SCDDA, Almanya’daki işletmelerin aşağıdaki konuları ele almasını zorunlu kılar:
- Zorla çalıştırma
- Çocuk işçiliği
- Ayrımcılık
- Sendika özgürlüğü ihlalleri
- Etik olmayan istihdam
- Güvensiz çalışma koşulları
- Çevresel bozulma
Şirketlerin değer zinciri içerisindeki insan hakları ve çevre ile ilişkili riskleri tespit edip en aza indirmek amacıyla bir risk planı geliştirmesi gerekecek. Ayrıca, şirketlerin risk önleme tedbirlerini, düzeltici eylemleri ve şikâyet bildirim prosedürlerini açıklayan politika beyanları yayımlaması gerekir. Şirketler her yıl, bu riskleri nasıl tespit edip yönettiklerini özetleyen bir rapor da yayımlamakla yükümlüdür.
SCDDA'nın Kapsamı
Yasa, 3.000’den fazla çalışanı olan büyük işletmelerin, operasyonlarında ve tedarik zincirlerinde insan hakları ile çevreye yönelik tehditleri tespit etmek, değerlendirmek ve ele almak için prosedürler oluşturmasını şart koşar. Ayrıca şirketler, dolaylı tedarikçilerin çalışanlarına da insan hakları veya çevre ihlallerini bildirme imkânı sunmalıdır. Bu da bir işletmenin yalnızca kendi mevzuat uyumundan değil, tüm değer zinciri boyunca mevzuat uyumundan sorumlu olduğu anlamına gelir.
SCDDA şunları kapsar:
- 2023 yılında, Almanya merkezli 3.000’den fazla çalışanı olan şirketler veya Almanya’da tescilli şubesi bulunan yabancı şirketlerin 3.000’den fazla çalışanı olan şubeleri. 2024 itibarıyla, kapsam 1.000’den fazla çalışanı olan işletmeleri veya Almanya’da tescilli şubesi bulunan yabancı şirketlerin 1.000’den fazla çalışanı olan şubelerini içerecek şekilde genişleyecektir.
- Bu kapsam, ana faaliyetlerini, merkezi iş yerini, yönetim merkezini veya yasal merkezini Almanya’da bulunduran şirketlerle birlikte Alman Ticaret Kanunu’nun (Handelsgesetzbuch – HGB) 13d maddesi kapsamında Almanya’da iç şubesi bulunan tüm şirketleri içerir.
SCDDA İşletme Durum Tespiti Yükümlülükleri
İşletmeler, değer zincirlerinde aşağıdaki insan hakları ve çevre durum tespiti yükümlülüklerine uymak zorundadır; aksi halde ve cezalarla karşılaşabilirler. Cezalar 8 milyon avrodan yıllık küresel cironun %2’sine kadar çıkabilmektedir. Ancak, ciroya dayalı yaptırımlar yalnızca yıllık geliri 400 milyon avroyu aşan şirketler için uygulanır. Ayrıca, bu yasayı ihlal eden şirketler kamu ihalelerine katılma hakkından da men edilebilir.
Durum tespiti yükümlülükleri şunları içerir:
- Bir risk yönetim planı ve sistemi geliştirmek
- Bir risk yönetimi politika beyanı yayımlamak
- Firmada risk analizi yapmak ve risk planını düzenli olarak yönetmek üzere sorumlu kişi veya kişileri belirlemek
- İlgili iş alanında önleyici ve düzeltici tedbirler uygulamak
- Şikâyet ve mevzuata aykırılık bildirim prosedürleri oluşturmak
- Durum tespit yükümlülüklerini operasyonları kapsamında ve tüm değer zinciri üzerinde uygulamak
- Uyumluluğu düzenli olarak belgelemek ve raporlamak
Federal Ekonomi ve İhracat Kontrol Ofisi (Bundesamt für Wirtschaft und Ausfuhrkontrolle), işletmelerin yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlamak amacıyla iş yerlerine erişme, bilgi talep etme, kayıtları inceleme, para cezası uygulama ve yasalara uygun şekilde şirketlerin belirli aksiyonlar almasını talep etme yetkisine sahiptir.
İşletmeler İçin Uygulama Kılavuzları
Şirketler, SCDDA gerekliliklerini uygulama konusunda iki seçeneğe sahiptir:
- Gereklilikleri şirketlerin Compliance Management System’ine entegre etmek
- Yönetimi şirketin Sürdürülebilirlik Ofisi’ne atamak
Şirketlerin, SCDDA düzenlemeleri çeşitli birimler için geçerli olduğundan, tedarik zinciri yönetim politikalarını gözden geçirmesi ve optimize etmesi tavsiye edilir. Bir işletme, şirket genelinde bir tedarik zinciri yönetim sistemi kurabilir veya departman başına prosedürler geliştirebilir.
SCDDA’nın bir şirket dahilinde uygulandığı departmanlar şunlardır:
- Tedarik Zinciri
- Uyumluluk
- Sürdürülebilirlik
- Satın Alma
- Hukuk
Uygulama, şeffaflık sağlamak ve tüm tedarik zincirini dijital olarak yansıtmak için blok zincirleri ve Control Tower’ların entegrasyonu yoluyla tedarik zincirlerinin optimize edilmesi veya sorunların tespit edilip önleyici ve raporlama tedbirlerinin oluşturulabilmesi için tedarik zinciri risk yönetim platformlarının kullanılması gibi yöntemleri kapsayabilir.