Niemiecka ustawa o łańcuchu dostaw (SCDDA)

SCDDA zobowiązuje niemieckie przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 3000 pracowników do zapobiegania lub minimalizowania naruszeń praw człowieka oraz praw środowiskowych w ich działalności i łańcuchu dostaw.

Ladan Judge

3 min czytania
Niemiecka ustawa o łańcuchu dostaw (SCDDA)

Niemiecka Ustawa o należytej staranności w łańcuchach dostaw (SCDDA) weszła w życie 1 stycznia 2023 r. Ustawa została opublikowana w Federalnym Dzienniku Ustaw 22 lipca 2021 r. po zakończeniu procedur parlamentarnych. To pierwszy przypadek, gdy odpowiedzialność za przestrzeganie praw człowieka w łańcuchach dostaw została prawnie nałożona na niemieckie przedsiębiorstwa. 

SCDDA zobowiązuje niemieckie firmy zatrudniające ponad 3000 pracowników do zapobiegania lub minimalizowania naruszeń praw człowieka oraz praw środowiskowych w ich działalności i łańcuchu dostaw. W 2024 r. zakres ustawy zostanie rozszerzony na firmy zatrudniające co najmniej 1000 pracowników. 

Zgodnie z SCDDA przedsiębiorstwa w Niemczech muszą zająć się następującymi kwestiami: 

  • Praca przymusowa 
  • Praca dzieci 
  • Dyskryminacja 
  • Naruszenia wolności zrzeszania się 
  • Nieetyczne zatrudnienie 
  • Niebezpieczne warunki pracy 
  • Dewastacja środowiska. 

Firmy będą zobowiązane do opracowania planu zarządzania ryzykiem w celu identyfikacji oraz minimalizacji zagrożeń związanych z prawami człowieka i ochroną środowiska w swoim łańcuchu wartości. Ponadto wymagane jest wydanie oświadczeń polityki firmowej określających środki prewencyjne, działania naprawcze oraz procedury zgłaszania naruszeń. Firmy muszą również publikować coroczne sprawozdania opisujące działania podejmowane dla identyfikacji i zarządzania tymi zagrożeniami.  

Zakres SCDDA

Ustawa nakłada na duże przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 3000 pracowników obowiązek wdrożenia procedur identyfikacji, oceny i zarządzania zagrożeniami dla praw człowieka i środowiska w działalności własnej i całym łańcuchu dostaw. Przedsiębiorstwa muszą także zapewnić możliwość zgłaszania naruszeń praw człowieka lub środowiskowych przez pracowników pośrednich dostawców. Oznacza to, że firma odpowiada nie tylko za własną zgodność z przepisami, ale także za zgodność łańcucha wartości jako całości.

SCDDA obejmuje:

  • Przedsiębiorstwa z siedzibą w Niemczech zatrudniające ponad 3000 pracowników lub zarejestrowane w Niemczech oddziały zagranicznych firm mających ponad 3000 pracowników w 2023 r. Od 2024 r. zakres zostanie rozszerzony na firmy powyżej 1000 pracowników lub zarejestrowane w Niemczech oddziały zagranicznych spółek powyżej 1000 pracowników.
  • Obejmuje to firmy, których główna działalność, główna siedziba, centrala administracyjna lub siedziba statutowa znajduje się w Niemczech, a także przedsiębiorstwa posiadające oddział krajowy w Niemczech zgodnie z paragrafem 13d niemieckiego kodeksu handlowego (Handelsgesetzbuch – HGB).

Obowiązki należytej staranności wg SCDDA

Przedsiębiorstwa muszą przestrzegać obowiązków w zakresie należytej staranności dotyczących praw człowieka i środowiska w swoich łańcuchach wartości, w przeciwnym razie grożą im kary pieniężne. Kary wahają się od 8 milionów euro do 2% rocznego światowego obrotu. Kary liczone procentowo dotyczą jedynie firm o rocznych przychodach przekraczających 400 milionów euro. Co więcej, firmy łamiące nowe przepisy mogą zostać wykluczone z możliwości ubiegania się o zamówienia publiczne.

Obowiązki należytej staranności obejmują:

  • Opracowanie planu oraz systemu zarządzania ryzykiem.  
  • Wydanie polityki zarządzania ryzykiem.
  • Wyznaczenie w firmie osoby lub osób odpowiedzialnych za regularną analizę ryzyka i zarządzanie planem ryzyka.  
  • Wdrażanie środków naprawczych i prewencyjnych w swojej działalności.
  • Ustanowienie procedur zgłaszania naruszeń i niezgodności.  
  • Realizację obowiązków należytej staranności zarówno wobec własnej działalności, jak i w całym łańcuchu wartości.  
  • Systematyczną dokumentację i raportowanie zgodności.

Realizację ustawy będzie nadzorował Federalny Urząd ds. Gospodarki i Kontroli Eksportu (Bundesamt für Wirtschaft und Ausfuhrkontrolle), który uzyskuje prawo dostępu do siedzib firm, żądania informacji, kontroli dokumentacji, nakładania kar pieniężnych oraz obligowania przedsiębiorstw do podjęcia określonych działań w celu realizacji wymogów ustawy. 

Wytyczne wdrożenia dla przedsiębiorstw

Firmy mają do wyboru dwie główne strategie wdrożenia wymagań SCDDA:

  • Integrację wymagań z firmowym Systemem Zarządzania Zgodnością (Compliance Management System).  
  • Przekazanie zarządzania do Działu Zrównoważonego Rozwoju.

Zaleca się, aby firmy przeanalizowały i zoptymalizowały swoje polityki zarządzania łańcuchem dostaw, ponieważ regulacje SCDDA obejmują różne działy wewnątrz przedsiębiorstw. Możliwe jest wdrożenie jednolitego, firmowego systemu zarządzania łańcuchem dostaw lub opracowanie procedur dla poszczególnych działów.

Działy objęte zakresem SCDDA w przedsiębiorstwie obejmują: 

  • Łańcuch dostaw  
  • Zgodność (Compliance)
  • Zrównoważony rozwój
  • Zakupy
  • Dział prawny

Wdrożenie może obejmować optymalizację łańcucha dostaw poprzez integrację technologii blockchain i Control Towers w celu zapewnienia przejrzystości i cyfrowego odwzorowania całości łańcucha dostaw lub wykorzystanie platform do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw do identyfikacji zagrożeń oraz opracowania środków prewencyjnych i procedur raportowania.