ข่าวเด่นห่วงโซ่อุปทานชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ตลอดปี 2022

ความผันผวนของห่วงโซ่อุปทานชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์และเซมิคอนดักเตอร์ยังคงดำเนินต่อไปในปี 2022 ตั้งแต่ปัญหาการขาดแคลนชิป มาตรการล็อกดาวน์โควิดในประเทศจีน สงครามรัสเซียบุกยูเครน ภาวะเงินเฟ้อ ภัยพิบัติทางธรรมชาติ ตลอดจนความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ กับจีน ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในปีนี้ นับเป็นปีที่ข่าวสารซึ่งส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมนี้เกิดขึ้นอย่างมากมาย นี่คือสรุปประเด็นสำคัญต่าง ๆ  

COVID-19

หลังจากอยู่ร่วมกับโควิด-19 มานานกว่า 2 ปี โลกเริ่มเรียนรู้ที่จะปรับตัวกับโรคระบาดนี้ อย่างไรก็ตาม การแพร่ระบาดของโควิดต่อเนื่องยังคงนำไปสู่มาตรการล็อกดาวน์และการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทาน โดยเฉพาะในจีนจากนโยบาย “Zero-Covid”  

ในเดือนนี้ รัฐบาลจีนได้ยกเลิกมาตรการที่เข้มงวดตามแรงกดดันจากภาคธุรกิจและการประท้วง การเปลี่ยนนโยบายอย่างฉับพลันนี้นำไปสู่ยอดผู้ติดเชื้อรายใหม่เป็นจำนวนหลายล้านรายซึ่งอาจส่งผลต่อการผลิตและห่วงโซ่อุปทานมากขึ้นใน ปี 2023  

ความขัดแย้งรัสเซีย-ยูเครน 

ในเดือนกุมภาพันธ์ 2022 รัสเซียบุกยูเครน ตั้งแต่นั้นมา ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อนี้ส่งผลกระทบต่อชีวิตประชาชนหลายล้านคน ก่อให้เกิดการเสียชีวิตนับหมื่นราย และนำไปสู่วิกฤตผู้ลี้ภัยที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สอง สงครามยังรบกวนห่วงโซ่อุปทานทั่วโลกและก่อให้เกิดการขาดแคลน อาหาร แก๊ส และสินค้าโภคภัณฑ์ที่สำคัญอื่น ๆ  

ตัวอย่างเช่น เกือบครึ่งหนึ่งของนีออนที่ได้มาตรฐานเซมิคอนดักเตอร์ของโลก ซึ่งใช้ในการกัดเวเฟอร์ซิลิกอน มาจากยูเครน และได้ขาดแคลนตั้งแต่เริ่มเกิดความขัดแย้ง ในขณะที่รัสเซียเป็นหนึ่งในซัพพลายเออร์ก๊าซธรรมชาติรายใหญ่ของโลกและแร่หายากต่าง ๆ เช่น โคบอลต์ที่เป็นส่วนสำคัญของการผลิตแบตเตอรี่แบบชาร์จได้ ราคาโภคภัณฑ์เหล่านี้เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เริ่มต้นความขัดแย้ง ส่งผลให้เกิดภาวะเงินเฟ้อและการขึ้นราคาทั่วโลกในหลากหลายอุตสาหกรรม  

ยุโรปได้รับผลกระทบเป็นพิเศษจากความขัดแย้งนี้เนื่องจากการพึ่งพาก๊าซรัสเซีย ภาวะอากาศร้อนจัดและภัยแล้งทำให้สถานการณ์เลวร้ายลงและนำไปสู่วิกฤตพลังงานในยุโรป ส่งผลให้ผู้ผลิตหลายรายมีความเสี่ยงสูงจากวิกฤตพลังงาน เราได้สรุปจุดอ่อนเหล่านี้ไว้ในรายงาน ตอนที่หนึ่ง และ ตอนที่สอง ในหัวข้อ ยุโรปพร้อมรับมือฤดูหนาวหรือไม่  

ความเคลื่อนไหวของจีนต่อไต้หวัน 

จีนได้เพิ่มศักยภาพทางทหารใกล้ไต้หวันมาโดยตลอด ด้วยการสร้างเกาะอย่างน้อย 3 แห่งในทะเลจีนใต้ (SCS) ที่มีข้อพิพาท พร้อมกับเสริมศักยภาพทางทหารเต็มรูปแบบ ความตึงเครียดระหว่างทั้งสองประเทศทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา โดยเฉพาะการซ้อมรบทางอากาศของจีนในน่านฟ้าไต้หวัน  

ในปี 2022 อุตสาหกรรม ได้จับตามองและเริ่มลดการพึ่งพาจีน เช่นเดียวกับไต้หวันที่เริ่มย้ายฐานการผลิตไปยังประเทศอื่น ๆ อาทิ เวียดนาม เกาหลีใต้ เม็กซิโก อินเดีย และสหรัฐฯ  

รัฐบาลสหรัฐฯ ได้แสดงความกังวลต่อพัฒนาการล่าสุดนี้และยืนยันแผนที่จะช่วยเหลือไต้หวันในการรักษาขีดความสามารถด้านการป้องกันของตน ปีที่ผ่านมา กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ได้เผยแพร่รายงานกลยุทธ์และแนวทางตอบโต้จีนในทะเลจีนใต้ (SCS) โดยระบุว่าสหรัฐฯ จะสกัดกั้นการครอบงำข้อมูลของจีนในภูมิภาคนี้ ด้วยการโจมตีไซเบอร์และการโจมตีจุดยุทธศาสตร์ด้านเศรษฐกิจและข้อมูลของจีน  

สงครามการค้าสหรัฐฯ – จีน 

ความตึงเครียดระหว่าง สหรัฐฯ กับจีน ได้เพิ่มสูงขึ้นในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้สหรัฐฯ ออกมาตรการคว่ำบาตรจีนหลายรายการ ในปี 2022 รัฐบาลสหรัฐฯ ยังคงดำเนินมาตรการควบคุมเพื่อลดการเติบโตทางเทคโนโลยีของจีน ด้วยการขยายข้อจำกัดการส่งออกของจีนต่อ บริษัทสัญชาติจีน หลายราย และออกกฎหมาย Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) ซึ่งห้ามนำเข้าสินค้า วัตถุดิบ หรือสินค้าผลิตทั้งส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดในเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ของจีน 

นอกจากนี้ สหรัฐฯ ได้ลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์เพื่อส่งเสริมศักยภาพการผลิตภายในประเทศ ผ่านการออก CHIPS and Science Act of 2022 เพื่อรักษาความเป็นผู้นำทางเทคโนโลยี 

การขาดแคลนสินค้าคงคลังล้น ราคาเพิ่มสูงขึ้น 

ปีนี้เริ่มต้นด้วยอุตสาหกรรมที่ยังคงเผชิญปัญหาการขาดแคลนชิป ผู้ผลิตเพิ่มกำลังการผลิตเพื่อรองรับความต้องการ แต่เน้นผลิตชิ้นส่วนขนาดโหนดขนาดเล็กสำหรับสินค้าอุปโภคบริโภค ส่งผลให้อุตสาหกรรมยานยนต์และอุตสาหกรรมที่ใช้โหนดขนาด 40nm ขึ้นไปยังคงประสบปัญหาขาดแคลน อย่างต่อเนื่อง  

ในช่วงครึ่งหลังของปี ภาวะเงินเฟ้อโลกทำให้การใช้จ่ายของผู้บริโภคลดลง ส่งผลให้ความต้องการชิ้นส่วนเฉพาะ เช่น DRAM ซีพียูและหน่วยเก็บข้อมูลบางประเภทลดลง ซึ่งก่อให้เกิดสินค้าคงคลังล้นและผู้ผลิตอุปกรณ์ดั้งเดิม (OEMs) ยกเลิกคำสั่งซื้อในอนาคต หลังจากนั้น ผู้ผลิตได้ลดกำลังการผลิตเพื่อหลีกเลี่ยงสินค้าคงเหลือ แต่ยังตรึง ราคาสินค้าให้อยู่ในระดับสูง 

เรากำลังปิดท้ายปีด้วย คาดการณ์ ที่หลากหลาย และปัญหาการขาดแคลนแต่ละเทคโนโลยีแตกต่างกันไปตามประเภทและการใช้งาน  

ปัจจุบัน ตลาดเซมิคอนดักเตอร์แบ่งขั้วระหว่างกลุ่มที่ขับเคลื่อนด้วยผู้บริโภคและกลุ่มที่ขับเคลื่อนด้วยองค์กร แม้ตลาดผู้บริโภคจะชะลอตัวลง แต่ตลาดขับเคลื่อนด้วยองค์กร เช่น เครือข่ายองค์กร ระบบประมวลผลอุตสาหกรรม การแพทย์ และขนส่งเชิงพาณิชย์ ยังคงเติบโตอย่างต่อเนื่อง  

การเพิ่มขึ้นของโรงงานผลิตเซมิคอนดักเตอร์ 

ในปี 2022 สหรัฐฯ จีน ยุโรป และอีกหลายประเทศทั่วโลกต่างประกาศให้เซมิคอนดักเตอร์เป็นองค์ประกอบสำคัญของความมั่นคงและการพัฒนาทางเทคโนโลยีของชาติ กลุ่มรัฐบาลเหล่านี้ได้ลงทุนและให้เงินสนับสนุนหลายพันล้านดอลลาร์เพื่อเสริมขีดความสามารถการผลิตชิปในประเทศ กลุ่มอุปกรณ์โรงงานผลิตเวเฟอร์ ซึ่งรวมถึงกระบวนการผลิตเวเฟอร์ โรงงาน และเครื่องจักร ได้เติบโตสู่สถิติใหม่ในอุตสาหกรรมปี 2022 โดยมีรายได้ในกลุ่มอุปกรณ์การผลิตเซมิคอนดักเตอร์รวม $108.5 พันล้านดอลลาร์ บริษัทแกนนำด้านเซมิคอนดักเตอร์อย่าง GlobalFoundries, Intel, Samsung, TSMC และ Texas Instruments ต่างเริ่มสร้างโรงงานผลิตชิปแห่งใหม่ทั่วโลกโดยรับเงินอุดหนุนจากภาครัฐ Z2Data ได้จัดทำรายงาน New Global Fabs Report ฉบับสมบูรณ์ขึ้น สำหรับสรุปประเด็นสำคัญ กรุณาดูที่นี่ รับรายงานฉบับเต็มโปรด ติดต่อ Z2Data 

ความยั่งยืนในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ 

ในปี 2022 เหตุภัยพิบัติธรรมชาติที่เพิ่มขึ้น ภัยแล้ง และการขาดแคลนทรัพยากร ทำให้หัวข้อความยั่งยืนของภาคเทคโนโลยีถูกนำกลับมาพิจารณาใหม่ เมื่อภาวะโลกร้อนกลายเป็น วิกฤตสภาพภูมิอากาศ ทำให้เกิดปัญหาการขาดแคลนพลังงาน น้ำ และทรัพยากรอื่น ๆ จึงมีความสำคัญมากยิ่งขึ้นที่ อุตสาหกรรม จะต้องให้ความสำคัญกับมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน (ESG) 

เดือนที่ผ่านมา Semiconductor Climate Consortium (SCC) ประกาศสมาชิกผู้ก่อตั้งกว่า 60 ราย ของความร่วมมือระดับโลกครั้งแรกในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ โดยมีพันธกิจในการ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตลอดทั้งห่วงโซ่คุณค่าอุตสาหกรรม  

รัฐบาลในหลายประเทศยังได้เริ่มพิจารณาเพิ่มข้อบังคับเพื่อบรรเทาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม และคำนึงถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับบุคคลากรในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีอีกด้วย สหภาพยุโรป (EU) อยู่ระหว่างการออกข้อกำหนดด้านความยั่งยืนสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดมากขึ้น ส่วนข้อกำหนด REACH และ RoHS ฉบับใหม่อยู่ในระหว่างการปรับปรุง 

The U.S. Securities and Exchange Commission (SEC) ได้เสนอข้อกำหนดการเปิดเผยข้อมูล ESG และสิ่งแวดล้อมใหม่สำหรับบริษัทมหาชน และออกกฎหมาย Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) เพื่อป้องกันการบังคับใช้แรงงานหรือแรงงานทาสในห่วงโซ่อุปทาน  

ภัยพิบัติทางธรรมชาติ 

ความเข้มข้นของก๊าซเรือนกระจกในบรรยากาศในระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ผลักดันให้โลกเกิดอุณหภูมิเฉลี่ยสูงสุดและนำไปสู่เหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้ว เช่น พายุเฮอริเคน น้ำท่วม ภัยแล้ง ไฟไหม้ และแผ่นดินไหว ในปี 2022  

สภาพอากาศร้อนจัดและภัยแล้งส่งผลกระทบต่อแอฟริกา จีน ยุโรป และสหรัฐฯ ขณะเดียวกันเกิดน้ำท่วมใหญ่ในบราซิล จีน อินเดีย และแอฟริกาใต้ ส่วนแผ่นดินไหวสร้างความเสียหายในอัฟกานิสถาน แคลิฟอร์เนีย อินโดนีเซีย เม็กซิโก และไต้หวัน  

นอกจากนี้พายุใหญ่ เช่น เฮอริเคนเอียน เฮอริเคนฟีโอนา ไต้ฝุ่นโนรู นัมโดล และฮินนัมโนร์ ส่งผลให้เกิดความเสียหายอย่างหนักในฟลอริดา เซาท์แคโรไลนา นอร์ทแคโรไลนา คิวบา เปอร์โตริโก เวียดนาม ฟิลิปปินส์ ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้   

แนวโน้มปี 2023 

สถานการณ์ห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์ได้เปลี่ยนแปลงไปนับตั้งแต่ช่วงการระบาด การวางกลยุทธ์เพื่อรับมือความเสี่ยงห่วงโซ่อุปทานที่เพิ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นภูมิรัฐศาสตร์ ภัยพิบัติ การหยุดงานขาดแคลนแรงงาน หรือปัจจัยรบกวนอื่น ๆ จะช่วยให้องค์กรสามารถแก้ปัญหาเชิงรุกและดำเนินธุรกิจได้อย่างต่อเนื่องท่ามกลางสภาพแวดล้อมอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา   

ในปี 2023 ทีมงานจะยังคงนำเสนอข่าวสารอุตสาหกรรมล่าสุด เพื่อช่วยให้ทุกองค์กรก้าวนำหน้าความเปลี่ยนแปลง ลดความเสี่ยง และสร้างโปรแกรมการบริหารความเสี่ยงห่วงโซ่อุปทานที่มีความยืดหยุ่น