:quality(85))
Najważniejsze informacje z artykułu:
- Regulacje ESG stanowią rosnące zagrożenie dla producentów, głównie z powodu fali nowych i rozszerzających się dyrektyw w Unii Europejskiej.
- Jednym z najbardziej imponujących aspektów sztucznej inteligencji jest zarazem jej największe źródło ryzyka: zawrotne tempo postępu.
- Wraz z nasileniem się agresywnych, protekcjonistycznych polityk handlowych wśród najpotężniejszych państw świata, geopolityka staje się coraz istotniejszym czynnikiem ryzyka w obszarze zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw.
Choć rok 2024 był zdecydowanie stabilniejszy od lat naznaczonych pandemią COVID-19, nie przyniósł oczekiwanej przez branżę łańcucha dostaw kontynuacji i przewidywalności. Blokada na Morzu Czerwonym wpłynęła na ruch statków przepływających przez Kanał Sueski i na ładunki o wartości miliardów dolarów przewożone tamtędy każdego dnia. Pracownicy portów i kolei od Niemiec i Kanady po wybrzeże Zatoki Meksykańskiej USA prowadzili długotrwałe spory zbiorowe z pracodawcami, zagrażając kluczowym węzłom światowej logistyki. Istotne wydarzenia geopolityczne nadal wprowadzały kolejne czynniki komplikujące procesy zaopatrzeniowe i współpracę z dostawcami.
Wchodząc w 2025 rok, wielu liderów zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM, ang. Supply Chain Risk Management) zadaje sobie pytanie, czy powrócimy do względnej równowagi i stabilności, jaką pamiętamy sprzed pandemii. Czy zakłócenia i trudności w łańcuchach dostaw, które pojawiły się w ostatnich latach, zaczną stopniowo maleć, czy też zawirowania i niepewność minionego półwiecza utrwalą się jako nowa norma?
Poniżej przedstawiamy pięć głównych wyzwań, na które liderzy SCRM powinni zwrócić szczególną uwagę, rozpoczynając drugą połowę lat 2020 — dekady, która dotkliwie doświadczyła globalnych łańcuchów dostaw.
Złożoność krajobrazu regulacji ESG
Regulacje ESG nie są zupełnie nowym zagrożeniem dla producentów i ich dostawców, jednak coraz silniej wpływają na branżę, głównie ze względu na szeroki zakres nowych i rozszerzających się norm w Unii Europejskiej. Dyrektywy takie jak Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) oraz niemiecka ustawa o należytej staranności w łańcuchach dostaw (SCDDA) zostaną wkrótce rozszerzone, prawnie zobowiązując coraz więcej firm do spełnienia wymogów raportowych.
Choć trudno przewidzieć, jak szybko regulatorzy w Stanach Zjednoczonych dogonią tempo Unii Europejskiej, coraz bardziej sformalizowane środowisko regulacyjne w 27 państwach członkowskich oznacza, że amerykańskie firmy o globalnym zasięgu klientów nie będą mogły pozwolić sobie na zwłokę. Rok 2024 jest pod tym względem szczególnie przełomowy – CSRD wdraża drugi etap procesu implementacji. Od 1 stycznia 2025 r. wszystkie firmy spełniające kryteria tzw. „nienotowanej dużej firmy” będą zobowiązane do realizacji wymogów sprawozdawczych narzuconych przez dyrektywę.
Choć trudno przewidzieć, jak szybko regulatorzy w Stanach Zjednoczonych dogonią tempo Unii Europejskiej, coraz bardziej sformalizowane środowisko regulacyjne w 27 państwach członkowskich oznacza, że amerykańskie firmy o globalnym zasięgu klientów nie będą mogły pozwolić sobie na zwłokę.
Gra o wysokie stawki przy wdrażaniu AI
Tempo, w jakim firmy wdrażają AI do swoich operacji wewnętrznych, jest imponujące. Wydatki przedsiębiorstw na generatywną sztuczną inteligencję wyniosły około 5 mld USD w 2022 roku, by rok później wzrosnąć siedmiokrotnie do 36 mld USD. Niewątpliwie, w 2024 roku nakłady kapitałowe wzrosły jeszcze bardziej wraz z rozwojem obiecujących zastosowań AI. Technologie takie jak generatywna AI, AI konwersacyjna i uczenie maszynowe — by wymienić tylko kilka obecnych rozwiązań — oferują możliwość transformacji procesów od predykcyjnej analityki po ocenę ryzyka, lecz wdrożenie tych platform wiąże się z unikalnymi zagrożeniami.
Jednym z najbardziej imponujących aspektów sztucznej inteligencji jest zarazem jej największe źródło ryzyka: zawrotne tempo postępu. AI ewoluuje niezwykle szybko — narzędzie zaimplementowane dziś może funkcjonować w zupełnie innym, znacznie bardziej zaawansowanym środowisku już za 12 lub 18 miesięcy. Jeżeli firma zainwestuje znaczące środki w określoną platformę AI, a jej technologia bazowa zostanie zastąpiona przez kolejne przełomowe innowacje, wówczas trafna inwestycja w krótkim czasie może zmienić się w stratę kapitału. Choć biznes często gloryfikuje „efekt pierwszeństwa” i zdolność wyprzedzania trendów, zbyt wczesne wdrażanie AI wiąże się z realnymi pułapkami.
Choć biznes często gloryfikuje „efekt pierwszeństwa” i zdolność wyprzedzania trendów, zbyt wczesne wdrażanie AI wiąże się z realnymi pułapkami.
Liderzy SCRM mają trzy potencjalne ścieżki strategicznego wprowadzania AI. Po pierwsze, firmy mogą już dziś mocno zainwestować i całkowicie postawić na dzisiejsze technologie AI. Po drugie, kontynuować dotychczasowe działania, jednocześnie eksperymentując z możliwymi zastosowaniami AI w swojej działalności. Wreszcie, mogą całkowicie zignorować AI, pozostając na obecnym kursie, wychodząc z założenia, że technologia ta nigdy nie stanie się istotnym elementem ich branży.
Oczywiście trzecią ścieżkę należy stanowczo odradzać, gdyż w razie potwierdzenia przydatności AI może ona skutkować znacznym opóźnieniem wobec konkurencji. Jednak bezrefleksyjne wdrożenie nowych technologii jest równie ryzykowne. Najbardziej rozważną strategią dla wielu liderów SCRM będzie cierpliwe, przemyślane podejście, które nie odrzuca AI, ale też nie zakłada przesadnie dużych oczekiwań wobec tej technologii.
Transparentność łańcucha dostaw kluczem do sukcesu
W ostatnich latach pojęcie transparentności mocno zyskało na znaczeniu w dyskusji o łańcuchach dostaw. Wykracza ono poza samą widoczność danych z łańcuchów dostaw i ich producentów — transparentność wymaga komunikowania i udostępniania tych danych odpowiednim interesariuszom, takim jak inwestorzy, konsumenci i instytucje rządowe. W warunkach coraz liczniejszych regulacji obligujących firmy do należytej staranności w łańcuchu dostaw i raportowania wpływu ESG, transparentność staje się kluczowa dla działań w zakresie zgodności środowiskowej.
Wraz z rosnącą liczbą wymogów i oczekiwań regulacyjnych, firmy powinny rozwijać strategie praktykowania transparentności łańcucha dostaw, które będą długofalowe. Wypracowując odpowiednie systemy i powtarzalne procesy dla osiągnięcia transparentności w sieciach dostawców, należy mieć świadomość, że zbieranie tych danych nie jest projektem jednorazowym — to nieustanny proces, który krok po kroku przybliża organizację do docelowego poziomu przejrzystości.
Geopolityka i handel bardziej powiązane niż kiedykolwiek
Po dwóch ostatnich kadencjach prezydenckich w USA wykorzystanie narzędzi handlowych do walki z geopolitycznymi rywalami stało się precedensem, którego już nie sposób odwrócić. Prezydent Trump zastosował szeroki zakres ceł, uruchamiając wojnę handlową z Chinami, a administracja Bidena kontynuowała tę politykę, wdrażając systematyczne, a czasami ostre strategie ograniczania handlu międzynarodowego z Chinami. Z kolei Chiny nie pozostały bierne wobec gospodarczych działań wymierzonych przeciwko nim – wprowadziły rozmaite restrykcje na eksport surowców mineralnych, w tym całkowity zakaz eksportu galu, germanu i antymonu do USA w grudniu ubiegłego roku.
Wraz ze wzrostem agresywnych, protekcjonistycznych polityk handlowych wśród najpotężniejszych państw oraz ograniczeniami, które są ich głównym narzędziem, geopolityka staje się jednym z kluczowych elementów krajobrazu zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw. Biorąc pod uwagę wcześniejsze działania administracji USA i strategię prezydenta-elekta Trumpa w obszarze handlu, istnieje wysokie prawdopodobieństwo dalszej eskalacji konfliktów handlowych i związanych z nimi rozgrywek geopolitycznych w nadchodzących czterech latach. Wobec perspektywy kolejnych ceł nakładanych przez administrację Trumpa coraz więcej firm może podjąć decyzję o przeniesieniu się poza Chiny i rozpoczęciu zaopatrzenia w innych krajach.
Wdrażanie trwałego frameworku SCRM
Szereg danych z ostatnich lat wskazuje, że firmy z różnych branż osiągają postępy w kompleksowym zarządzaniu ryzykiem. Według firmy Fictiv, specjalizującej się w produkcji na zamówienie, blisko 60% przedsiębiorstw usprawnia swoje procesy zarządzania ryzykiem. Dodatkowe badania McKinsey & Company potwierdzają potrzebę wdrażania bardziej zaawansowanych działań SCRM w skali całej branży. W badaniu przeprowadzonym w 2024 roku niemal trzy czwarte firm deklarowało wdrożenie strategii dual sourcingu, a 60% raportowało szeroką widoczność wśród swoich dostawców na poziomie pierwszego tieru.
Tego typu dane pokazują jedynie część obrazu rzeczywistości. Wiele organizacji — nawet tych, które wypracowały wewnętrzne procedury zarządzania ryzykiem — wciąż polega na rozwiązaniach doraźnych, próbując reagować na zakłócenia w czasie rzeczywistym. Firmy te nadal nie posiadają spójnego, kompleksowego frameworku SCRM, który byłby w stanie efektywnie zarządzać różnorodnymi zagrożeniami dla łańcucha dostaw. Jednym z kluczowych, nowych wyzwań dla liderów jest wypracowanie systemu i towarzyszącego mu procesu, które pozwolą na szybkie i sformalizowane reagowanie na pojawiające się ryzyka, zakłócenia oraz inne zmiany.
Jednym ze sposobów wdrożenia takiego systemu jest wykorzystanie platformy do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw, jaką jest Z2Data. Jako wiodąca firma SCRM oferująca kompleksowe rozwiązanie typu out-of-the-box, Z2Data pomaga firmom skutecznie ograniczać ryzyko i wzmacniać odporność w całej sieci zakupowej. Dzięki wykorzystaniu rozbudowanych wewnętrznych baz danych obejmujących ponad jeden miliard komponentów, dziesiątki tysięcy dostawców oraz zakładów produkcyjnych na całym świecie, platforma zapewnia przedsiębiorstwom wszechstronne, intuicyjne centrum dowodzenia do zarządzania ciągle zmieniającym się krajobrazem ryzyk.
Oprogramowanie SCRM umożliwia producentom wizualizację łańcucha dostaw, dogłębny wgląd w sieć swoich dostawców oraz szybką ocenę skutków poważnych zakłóceń. Z2Data to framework zarządzania ryzykiem, który pozwala wyjść poza chaos doraźnych, improwizowanych rozwiązań na każdą kolejną przerwę czy perturbację w łańcuchu dostaw.
Aby dowiedzieć się więcej o platformie Z2Data i o tym, jak jej narzędzia mogą pomóc Państwu skutecznie stawić czoła głównym wyzwaniom łańcucha dostaw w 2025 roku, umów bezpłatne demo z naszym ekspertem produktowym.
