Kluczowe terminy regulacji ESG dla producentów na najbliższe pięć lat

Nie jest żadnym zaskoczeniem, że regulacje środowiskowe zyskują na znaczeniu na całym świecie. Jakie jednak konkretne nowe terminy i wymagania pojawią się w ciągu najbliższych pięciu lat i jaki będą miały wpływ na Państwa działalność?

Michael Mariani

9 min czytania
Kluczowe terminy regulacji ESG dla producentów na najbliższe pięć lat

Jak doskonale wiedzą amerykańscy producenci, importerzy oraz inne firmy, przepisy środowiskowe na całym świecie zaostrzają się. ESG — koncepcja, która pojawiła się dwie dekady temu w raporcie zamówionym przez Organizację Narodów Zjednoczonych — ewoluowała z modnego hasła w potężne ramy kształtujące sposób, w jaki państwa rozliczają przedsiębiorstwa z ich wpływu na ludzi i środowisko. 

Wraz z wejściem w życie licznych dyrektyw z zakresu zrównoważonego rozwoju w najbliższych latach, Unia Europejska umacnia się jako wiarygodny globalny lider we wdrażaniu i realizacji trzech filarów ESG. Inne państwa oraz władze regionalne — w tym Australia i Kalifornia — zaczęły podążać w tym kierunku, wprowadzając własne regulacje wzmacniające raportowanie danych klimatycznych oraz przejrzystość łańcuchów dostaw dla prowadzących tam działalność gospodarczą. 

Wobec tych kluczowych zmian, nie będzie przesadą stwierdzenie, że lata 20. XXI wieku już przeszły do historii jako dekada przełomowa dla przepisów zrównoważonego rozwoju. Druga połowa dekady zapowiada się jednak jeszcze intensywniej — z kolejnymi datami granicznymi, w których wejdą w życie nowe wymogi raportowania ESG dla firm. Poniżej prezentujemy najważniejsze terminy dotyczące tych obowiązków na kolejne pięć lat. 

Regulacje w Stanach Zjednoczonych 

Wymogi raportowania EPA TSCA PFAS 

W październiku 2023 r. EPA opublikowała końcowe rozporządzenie na mocy Ustawy o Kontroli Substancji Toksycznych (TSCA) z 1976 r., która uprawnia agencję do żądania od firm informacji na temat wykorzystywania substancji chemicznych. Dokument „Reporting and Recordkeeping Requirements for Perfluoroalkyl and Polyfluoroalkyl Substances” nakłada na wszystkie objęte podmioty obowiązek jednorazowego raportu do EPA, wykazującego stosowanie substancji PFAS. Firmy objęte wytycznymi EPA PFAS muszą raportować wykorzystanie tych chemikaliów za okres 12 lat: od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2022 r. 

Początkowo sześciomiesięczne okno raportowania miało zostać otwarte 12 listopada 2024 r., jednak EPA niedawno przesunęła datę rozpoczęcia na lato 2025 r. 

Najważniejsze terminy (2025–2030)

  • 11 lipca 2025: Rozpoczęcie okna raportowania PFAS do EPA. Portal do raportowania elektronicznego będzie otwarty do 11 stycznia 2026 r. dla większości firm. 
  • 11 lipca 2026: Ostateczny termin przesyłania raportów PFAS do EPA dla amerykańskich firm kwalifikowanych jako mniejsi producenci. 

California Climate Corporate Data Accountability Act (CCDAA)

Przedstawiona po raz pierwszy w styczniu 2023 r. przez grupę ustawodawców z Kalifornii ustawa stanowa nr 253 została oficjalnie podpisana przez gubernatora Gavina Newsoma w październiku tego samego roku. Znana również jako California Climate Corporate Data Accountability Act (CCDAA), SB 253 nakłada na firmy w USA o rocznych przychodach przekraczających 1 mld USD prowadzące działalność w Kalifornii obowiązek raportowania emisji gazów cieplarnianych w zakresie 1, 2 i 3 w ciągu kolejnych lat. 

Choć SB 253 czerpała inspirację z unijnej Dyrektywy w sprawie raportowania zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw (CSRD), CCDAA to pierwsza tego typu regulacja w USA o randze ustawowej. W komunikacie Greenhouse Gas Protocol — organizacji odpowiedzialnej za ogólnoświatowe standardy raportowania emisji — dyrektor Pankaj Bhatia podkreślił wagę SB 253 w Stanach Zjednoczonych. „Ta przełomowa ustawa będzie mieć daleko idący wpływ poza granice Kalifornii i może stać się wzorem dla kolejnych rządów,” stwierdził Bhatia. 

Najważniejsze terminy (2025–2030)

  • 2026: Firmy działające w Kalifornii o rocznych przychodach powyżej 1 mld USD muszą rozpocząć ujawnianie emisji zakresu 1 i 2 z poprzedniego roku. Ujawnienia muszą być zweryfikowane przez niezależną stronę trzecią. 
  • 2027: Firmy działające w Kalifornii o rocznych przychodach powyżej 1 mld USD muszą rozpocząć ujawnianie emisji zakresu 3 za poprzedni rok. Wszystkie ujawnienia muszą być zweryfikowane przez niezależną stronę trzecią. 

California Climate-Related Financial Risk Act (CRFRA)

Rozpatrywana równolegle przez Zgromadzenie Stanowe Kalifornii z ustawą SB 253, Climate-Related Financial Risk Act (CRFRA), czyli SB 261, została również podpisana przez gubernatora Newsoma jesienią 2023 r. Podczas gdy SB 253 dotyczy wyłącznie obowiązku raportowania emisji GHG, CRFRA wprowadza szerszy zakres wymagań związanych z ryzykiem klimatycznym. 

Na mocy SB 261, firmy amerykańskie prowadzące działalność w Kalifornii i uzyskujące roczne przychody co najmniej 500 mln USD, muszą opracowywać i składać co dwa lata raporty na temat ryzyka finansowego związanego ze zmianami klimatu. Raporty muszą szczegółowo opisywać podatność firmy na zagrożenia klimatyczne, w tym potencjalne zakłócenia w łańcuchach dostaw, zatrudnieniu i infrastrukturze oraz możliwe skutki dla udziałowców. SB 261 wykorzystuje model raportowania opracowany przez Task Force on Climate-Related Financial Disclosures (TCFD), a zainteresowane organizacje mogą zapoznać się z zaleceniami TCFD. W raportach należy również wskazać działania podjęte w celu ograniczenia zidentyfikowanych ryzyk i dostosowania się do nich. 

Najważniejsze terminy (2025–2030)

  • 1 stycznia 2026: Termin złożenia pierwszych raportów nt. ryzyka finansowego związanego ze zmianą klimatu przez firmy objęte regulacją. 

Regulacje Unii Europejskiej 

Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)

Opracowana jako następca unijnej Dyrektywy o raportowaniu informacji niefinansowych (NFRD), CSRD została pierwotnie zaproponowana przez Komisję Europejską wiosną 2021 r. Weszła w życie mniej niż dwa lata później, w styczniu 2023 r., podnosząc wymogi dotyczące raportowania danych o zrównoważonym rozwoju w UE do standardu ujawnień finansowych. 

CSRD nakłada obowiązek raportowania zgodnie z Europejskimi Standardami Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (ESRS): dwunastoma kategoriami obejmującymi filary ESG — środowisko, społeczną odpowiedzialność i ład korporacyjny. Obejmują one m.in. zmiany klimatu, zanieczyszczenia, bioróżnorodność oraz kwestie związane z dobrostanem i sprawiedliwym traktowaniem pracowników oraz innych uczestników łańcucha wartości firmy. 

Na mocy CSRD podmioty objęte obowiązkiem raportowania muszą uwzględnić wpływ zmian klimatu na działalność, stosując tzw. zasadę „podwójnej istotności” („double materiality”). Wymaga to wyraźnego rozróżnienia pomiędzy „istotnością wpływu” (potencjalny efekt — pozytywny lub negatywny — na ludzi i środowisko), a „istotnością finansową” (wpływ zmian klimatu i działań na rzecz zrównoważonego rozwoju na sytuację finansową i wyniki firmy). Szczegółowe wymagania ESRS, przedstawione przez Parlament Europejski, dostępne są w Dzienniku Urzędowym UE. 

Najważniejsze terminy (2025–2030)

  • 2025: Wszystkie spółki publiczne wcześniej podlegające NFRD muszą złożyć raporty za działalność w 2024 r. Obejmuje to jednostki uznane za „duże” w rozumieniu UE, zatrudniające co najmniej 500 pracowników i notowane na giełdzie. Dodatkowo, firmy spoza UE, spełniające te kryteria i notowane na regulowanym rynku w UE, również rozpoczynają raportowanie. 
  • 2026: Wszystkie firmy unijne spełniające kryteria „dużych” muszą raportować za 2025 r. Dotyczy to podmiotów spełniających dwa z trzech progów: średnia zatrudnienia powyżej 250 osób, suma bilansowa 25 mln EUR lub przychody roczne 50 mln EUR. 
  • 2027: Wszystkie firmy unijne spełniające kryteria „małych” lub „średnich” oraz wybrane podmioty spoza UE muszą rozpocząć raportowanie za 2026 r. 
  • 2029: Wszystkie firmy spoza UE, które osiągnęły przychody w UE na poziomie co najmniej 150 mln EUR w poprzednich dwóch latach i posiadają spółkę zależną objętą wymogiem CSRD lub oddział osiągający co najmniej 40 mln EUR rocznych przychodów na rynku UE, muszą raportować za działalność w 2028 r. 

Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD)

Po trudnym i burzliwym procesie legislacyjnym w pierwszym kwartale 2024 r. — podczas którego wiele państw UE kwestionowało obciążenia sprawozdawcze nakładane przez dyrektywę — Corporate Sustainability Due Diligence Directive została ostatecznie przyjęta przez Parlament Europejski 24 kwietnia. CSDDD nakłada na wybrane firmy szereg obowiązków w zakresie należytej staranności, obejmujących zarówno własną działalność, jak i działania partnerów w łańcuchu dostaw. 

Wymogi CSDDD zasadniczo opierają się na Wytycznych OECD dotyczących należytej staranności w odpowiedzialnym prowadzeniu działalności gospodarczej. Ramy OECD obejmują sześć kluczowych etapów, takich jak (między innymi): identyfikacja i ocena negatywnych skutków wynikających z działalności własnej oraz partnerów w łańcuchu dostaw; wdrożenie dedykowanych działań ograniczających te skutki; oraz ciągłe monitorowanie efektywności zastosowanych środków zaradczych. Państwa członkowskie UE mają pełne dwa lata od wejścia dyrektywy w życie (25 lipca), aby wdrożyć jej postanowienia do prawa krajowego. 

​​Najważniejsze terminy (2025–2030)

  • 2027: Firmy unijne zatrudniające ponad 5 000 pracowników i osiągające globalnie przychody powyżej 1,5 mld EUR oraz podmioty spoza UE z przychodami w UE co najmniej 1,5 mld EUR – muszą rozpocząć realizację obowiązków należytej staranności zgodnie z CSDDD.
  • 2028: Firmy unijne zatrudniające powyżej 3 000 osób i osiągające globalnie ponad 900 mln EUR przychodów oraz podmioty spoza UE z przychodami w UE co najmniej 900 mln EUR muszą rozpocząć realizację obowiązków należytej staranności na mocy CSDDD. 
  • 2029: Firmy unijne zatrudniające ponad 1 000 osób oraz osiągające globalnie ponad 450 mln EUR przychodów, jak również podmioty spoza UE osiągające w UE co najmniej 450 mln EUR przychodów, muszą stosować się do CSDDD. Ponadto zarówno firmy z UE, jak i spoza UE, które zawarły umowy franczyzy lub licencyjne i spełniają określone progi wskazane przez Komisję Europejską, również podlegają dyrektywie. 

EU Deforestation-Free Regulation (EUDR)

Unijne rozporządzenie EUDR dotyczące eliminacji wylesiania nakłada na firmy UE odpowiedzialność za środowiskowe skutki ich działalności. EUDR wymaga od firm wykazania, że produkcja i/lub pozyskiwanie towarów nie doprowadziły do wylesienia, degradacji lasów ani złamania lokalnych bądź krajowych przepisów środowiskowych. Rozporządzenie obejmuje podmioty handlujące lub sprzedające następujące towary: bydło, soję, kawę, kakao, olej palmowy, drewno i kauczuk oraz wszystkie ich pochodne. EUDR nie przewiduje wyjątków de minimus — każda ilość tych produktów sprzedawanych na rynku UE podlega przepisom. 

​​Najważniejsze terminy (2025–2030)

  • 30 grudnia 2024: Wszystkie produkty z powyższych kategorii wprowadzone na rynek UE tego dnia lub później podlegają EUDR. 

Regulacje australijskie 

Ustawa dotycząca raportowania ryzyk finansowych związanych z klimatem 

Minionego lata australijski Senat przyjął Treasury Laws Amendment (Financial Market Infrastructure and Other Measures) Bill 2024. Następnie ustawę zatwierdziła Izba Reprezentantów; do wejścia w życie pozostał jedynie podpis formalny. 

Treasury Laws Amendment nakłada obowiązek raportowania na wybrane firmy: duże przedsiębiorstwa, podmioty o istotnych śladach węglowych oraz niektóre instytucje finansowe. Raport powinien zawierać oficjalne oświadczenie klimatyczne, opis procesów zarządzania wewnętrznego, metryk i celów oraz emisji GHG w zakresach 1, 2 i 3. Szczegółowe wymagania określa Australian Accounting Standards Board (AASB) w postaci Australian Sustainability Reporting Standards (ASRS). 

​​Najważniejsze terminy (2025–2030)

  • 1 stycznia 2025: Rozpoczęcie pierwszego okresu raportowania ryzyk finansowych związanych z klimatem dla dużych firm spełniających dwa z trzech kryteriów: co najmniej 500 pracowników; aktywa brutto o wartości minimum 1 mld AUD; lub skonsolidowane przychody na poziomie co najmniej 500 mln AUD. 
  • 1 lipca 2026: Rozpoczęcie raportowania dla „Grupy 2”, obejmującej firmy spełniające dwa z trzech kryteriów: co najmniej 250 pracowników; aktywa brutto minimum 500 mln AUD; lub skonsolidowane przychody co najmniej 200 mln AUD. 
  • 1 lipca 2027: Początek raportowania dla „Grupy 3” — firm spełniających dwa z trzech kryteriów: co najmniej 100 pracowników; aktywa brutto minimum 25 mln AUD; lub skonsolidowane przychody co najmniej 50 mln AUD. 

Jak poruszać się w ciągle rozrastającym się ekosystemie zgodności środowiskowej 

Jak pokazuje niedawna fala pozwów sądowych blokujących próby wdrożenia przez U.S. Security and Exchange Commission nowych przepisów dotyczących raportowania klimatycznego, nowa era raportowania ESG napotyka znaczący opór. Największe firmy, dysponujące ogromnymi zasobami, walczą z najbardziej wymagającymi regulacjami dotyczącymi zrównoważonego rozwoju, spowalniając proces wdrożenia i łagodząc wymogi. Niemniej jednak, na całym świecie rośnie tempo wdrażania przepisów opartych na ramach ESG i w najbliższych latach wiele firm prowadzących działalność w Kalifornii, Australii, a zwłaszcza w UE, stanie przed nowymi obowiązkami. 

Producenci chcący mieć pewność, że spełniają kluczowe dyrektywy środowiskowe, mogą wdrożyć oprogramowanie do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM) w celu wsparcia działań na rzecz zgodności. Branżowe narzędzie SCRM — Z2Data — wykorzystuje pełne deklaracje materiałowe (FMD) i zatwierdzone listy dostawców (AVL), aby natychmiast analizować, czy Państwa produkty, komponenty i dostawcy są zgodni z przepisami takimi jak RoHS, REACH, California Prop 65 czy TSCA. Efektem jest jedno, scentralizowane centrum zarządzania wszystkimi przepisami środowiskowymi wpływającymi na Państwa biznes.

Aby dowiedzieć się więcej o Z2Data i bogactwie danych dotyczących zgodności oferowanych klientom, umów się na bezpłatne demo z naszym ekspertem produktowym.