In de afgelopen vijf jaar—en vooral in de nasleep van de COVID-19-pandemie—hebben steeds meer bedrijven middelen en expertise toegewezen aan het verkrijgen van meer grip op hun supply chain. Dit hebben zij bereikt door het aantrekken van strategische sourcingprofessionals, het opzetten van teams die zich specifiek richten op het vergroten van supply chain-veerkracht en het inzetten van nieuwe technologieën die speciaal ontwikkeld zijn voor supply chain-risicomanagement (SCRM).
Deze brede inspanningen hebben indrukwekkende resultaten opgeleverd. Volgens recent onderzoek van McKinsey & Co. "profiteren bedrijven nu van de strategische veerkrachtprojecten die zij in de afgelopen drie jaar hebben geïmplementeerd." Zestig procent van de door het adviesbureau ondervraagde organisaties gaf aan volledige zichtbaarheid te hebben in hun directe leveranciers, terwijl driekwart van de respondenten vindt dat zij nu over voldoende interne middelen en infrastructuur beschikken om supply chain-risico's zelfstandig effectief te beheren.
Maar terwijl bedrijven hun inzicht in toeleveringsketens vergroten en hun vermogen om risico's te detecteren en te beperken versterken, ontstaan er nieuwe compliance-uitdagingen en worden de eisen vanuit consumenten en andere stakeholders steeds hoger. Sommige organisaties staan onder druk om verder te gaan dan alleen het identificeren van leveranciers en productielocaties; zij worden gevraagd inzicht te krijgen in de stroom van grondstoffen, onderdelen en producten door logistieke netwerken. Door deze groeiende vraag naar meer dynamische, gedetailleerde data en transparantie ontstaat er een nieuwe capaciteit aan de voorhoede van SCRM: supply chain-traceerbaarheid.
Wat is supply chain-traceerbaarheid?
Supply chain-traceerbaarheid kan worden opgevat als het vermogen om materialen, componenten en subassemblages te volgen en te monitoren terwijl zij verschillende productieprocessen doorlopen op weg naar een eindproduct. Adviesbureau BSR definieert supply chain-traceerbaarheid als "het proces waarbij de herkomst en reis van producten en hun inputs worden gevolgd, vanaf het allereerste begin van de toeleveringsketen tot en met het eindgebruik."
Anders gezegd: traceerbaarheid is het traject dat materialen afleggen om uiteindelijk omgezet te worden in bijvoorbeeld een auto, smartphone, farmaceutisch geneesmiddel of waterdicht jack. Omdat de focus volledig op het product zelf ligt, vereist effectieve traceerbaarheid dat fabrikanten documentatie verzamelen die de chain of custody, transport- en opslaggegevens aantoont.
Hoe verschilt supply chain-traceerbaarheid van zichtbaarheid en transparantie?
Er is aanzienlijke overlap tussen supply chain-traceerbaarheid, zichtbaarheid en transparantie. Toch is het bij het begrijpen van deze termen belangrijk om de subtiele maar betekenisvolle verschillen tussen deze essentiële SCRM-concepten te benadrukken.
- Supply chain-zichtbaarheid: Supply chain-zichtbaarheid is de meest brede en overkoepelende van de drie termen. Het verwijst in het algemeen naar het vermogen om toegang te krijgen tot en inzicht te krijgen in alle aspecten van de supply chain van een bedrijf, waaronder leveranciers, sub-tier-leveranciers, productielocaties en de goederen zelf.
Zoals wij in een eerdere publicatie over dit onderwerp hebben uiteengezet, is de definitie van zichtbaarheid breder geworden naarmate het risicomanagementveld zich heeft ontwikkeld. Tegenwoordig kan supply chain-zichtbaarheid ook betrekking hebben op data en inzichten over geografische regio’s, regelgeving en de financiële, juridische en regelgevende historie van leveranciers.
- Supply chain-transparantie: Supply chain-transparantie bouwt voort op het concept van zichtbaarheid door ook de communicatie en verspreiding van supply chain-data richting relevante partners en stakeholders te omvatten. Zoals Alexis Bateman, directeur van het Sustainable Supply Chains Lab aan het MIT, uitlegt, omvat supply chain-transparantie zowel zichtbaarheid als openbaarmaking. Waar zichtbaarheid inhoudt: “Nauwkeurig identificeren en verzamelen van data van alle schakels in uw toeleveringsketen”, betekent openbaarmaking: “Het communiceren van die informatie, zowel intern als extern, op het gewenste of vereiste detailniveau.”
- Supply chain-traceerbaarheid: Het verschil tussen traceerbaarheid en de hierboven beschreven termen zit voornamelijk in het detail- en informatieniveau. Wanneer strategische sourcing- en inkoopprofessionals spreken over zichtbaarheid, bedoelen zij meestal leveranciers, fabrieken, faciliteiten en het regelgevingslandschap binnen verschillende landen en regio's.
Traceerbaarheid daarentegen biedt diepgaand inzicht in de reis van een grondstof vanuit een bepaald deel van de wereld tot aan een afgewerkt product dat elders wordt gelanceerd. Om dit verhaal te kunnen vertellen, vertrouwen organisaties op documenten, registraties en ander bewijs dat de dynamische beweging van goederen vastlegt door complexe logistieke netwerken.
Welke voordelen heeft traceerbaarheid ten opzichte van supply chain-zichtbaarheid en transparantie?
Historisch gezien zijn supply chain-zichtbaarheid en transparantie vooral ingezet door bedrijven om bedreigingen te identificeren en risico's te verminderen. Sterke zichtbaarheid helpt organisaties bijvoorbeeld om financiële kwetsbaarheid bij een leverancier te herkennen voordat dit tot een faillissement leidt, of om snel in te kunnen schatten hoe een natuurramp aan de andere kant van de wereld hun productielocaties zal raken. Maar als het gaat om eisen op het gebied van milieuwetgeving en interne duurzaamheidsdoelstellingen, blijken zichtbaarheid en transparantie soms niet voldoende.
Een organisatie die bijvoorbeeld wil aantonen dat haar product volledig vrij is van gedwongen arbeid, kan mogelijk niet voldoende informatie uit alleen traditionele supply chain-zichtbaarheid halen. Door echter traceerbaarheidstechnieken toe te passen, kan inzicht worden verkregen in elke stap van het productieproces, inclusief de betrokken sub-tier-leveranciers en hun arbeidspraktijken. Door het detailniveau dat vereist is, kan supply chain-traceerbaarheid een onmisbare strategie zijn voor een groot aantal verschillende ESG-initiatieven, zoals het aantonen van een toeleveringsketen zonder dwangarbeid, het aantonen van conflictvrije supply chains, en het bereiken van klimaatneutraliteit.
Supply chain-traceerbaarheid is zo essentieel voor duurzaamheid dat de Verenigde Naties een uitgebreid rapport publiceerde over hoe deze methode bedrijven helpt verantwoord te ondernemen en ethische supply chains te waarborgen. "In de context van duurzaamheid", zo stelt het rapport, "is traceerbaarheid een instrument om duurzaamheidsclaims die worden gedaan over grondstoffen en producten te waarborgen en te verifiëren, en om goede praktijken en respect voor mens en milieu te garanderen binnen de hele supply chain."
Welke sectoren profiteren van supply chain-traceerbaarheid?
Supply chain-traceerbaarheid kan een fundamenteel instrument zijn voor elk bedrijf dat wil voldoen aan opkomende ESG-wetgeving of streeft naar eigen duurzaamheidsdoelen. Onder andere de volgende sectoren kunnen traceerbaarheid van cruciaal belang achten om aan de verwachtingen van consumenten en toezichthouders te voldoen:
- Landbouw
- Textielproductie
- Automotive
- Elektronica-productie
- Voeding en dranken
- Gezondheidszorg
- Chemie
SCRM-platforms als onmisbare schakel bij effectieve traceerbaarheid
Robuuste supply chain-traceerbaarheid kan bedrijven zowel voorbereiden op de volgende golf van complianceverplichtingen als een waardevolle reputatieboost geven. Maar de implementatie is niet eenvoudig. Het traceren van de herkomst en stroom van materialen en producten door complexe, vaak wereldwijde supply chains vereist uitgebreide documentatie en voortdurende communicatie met alle knooppunten in uw productienetwerk. Voor grotere organisaties met ruime middelen klinkt dat haalbaar.
Voor veel—zo niet de meeste—bedrijven kan het uitvoeren van deze logistieke inspanningen de capaciteit van het team echter snel overbelasten. Gelukkig bieden supply chain-risicomanagementplatforms zoals Z2Data essentiële ondersteuning bij deze complexe traceerbaarheidstrajecten. Z2Data beschikt over tools zoals part-to-site mapping, een krachtige functie waarmee bedrijven op basis van hun stuklijsten (BOMs) snel en nauwkeurig hun componenten kunnen herleiden naar fabrieken en assemblagelocaties wereldwijd. Daarnaast brengt het platform moeiteloos alle productielocaties van de supply chain in kaart, zodat bedrijven op verschillende lagen hun supply chain kunnen visualiseren en zo het pad van hun onderdelen van grondstof tot eindproduct inzichtelijk maken.
Wilt u meer weten over Z2Data en hoe het platform uw organisatie kan helpen bij het versterken van supply chain-traceerbaarheid? Plan dan een gratis demo met een van onze productspecialisten.