:quality(85))
Thập kỷ 2020 chứng kiến sự gia tăng rõ rệt các gián đoạn trên chuỗi cung ứng toàn cầu. Các sự kiện như đại dịch COVID-19, tình trạng thiếu hụt nguồn cung, ùn tắc tại các cảng container, thiên tai và chiến tranh phi đối xứng đều đã làm rối loạn chuỗi cung ứng trong nửa thập kỷ qua, tác động tiêu cực đến các nhà sản xuất và nhà nhập khẩu, buộc doanh nghiệp phải chuyển sang trạng thái kiểm soát thiệt hại. Công ty bất động sản Cushman & Wakefield thậm chí khẳng định đây là “thập kỷ gián đoạn nhất trong lịch sử chuỗi cung ứng”.
Ngay cả hai năm sau đại dịch, những gián đoạn lớn vẫn tiếp tục lan truyền trên các chuỗi cung ứng. Trong một khảo sát tháng 5/2024, Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York nhận thấy 43% nhà sản xuất vẫn đang bị cản trở bởi các gián đoạn chuỗi cung ứng. “Dù đã đạt được nhiều tiến triển, các gián đoạn chuỗi cung ứng vẫn còn ý nghĩa lớn và đang kìm hãm hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trong khu vực”, Fed New York giải thích trong một thông báo về khảo sát này.
Để thích ứng với kỷ nguyên mới đầy rủi ro và lỗ hổng này, doanh nghiệp ngày càng hướng tới quản lý rủi ro chuỗi cung ứng (SCRM). Quản lý rủi ro chuỗi cung ứng là tập hợp các chiến lược và thực tiễn mà doanh nghiệp triển khai để giảm nhẹ rủi ro, nâng cao khả năng phục hồi và bảo vệ tính liên tục trên toàn chuỗi cung ứng của mình. Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (National Institute of Standards and Technology – NIST), một cơ quan liên bang hỗ trợ ngành khoa học và kỹ thuật Hoa Kỳ, định nghĩa SCRM là “quy trình có hệ thống để quản lý rủi ro chuỗi cung ứng bằng cách xác định điểm nhạy cảm, lỗ hổng và các mối đe dọa trên toàn chuỗi cung ứng, đồng thời phát triển các chiến lược giảm nhẹ để đối phó với các mối đe dọa đó”.
Những rủi ro chính trong chuỗi cung ứng hiện nay là gì?
Trước đây, bức tranh rủi ro chuỗi cung ứng chủ yếu bị chi phối bởi hai mối đe dọa: biến động đột ngột về nhu cầu và rủi ro từ nhà cung cấp. Nếu các nhà sản xuất không dự báo chính xác nhu cầu sản phẩm, họ sẽ phải đối mặt với tình trạng hoặc thiếu hụt hoặc dư thừa hàng tồn. Với trường hợp trước, doanh nghiệp lỡ mất cơ hội kinh doanh tiềm năng do không đủ nguồn cung để đáp ứng sự tăng vọt về nhu cầu. Ở chiều ngược lại, khi đánh giá quá cao nhu cầu, doanh nghiệp rơi vào cảnh dư cung và buộc phải bán sản phẩm với giá giảm sâu.
Nhà cung cấp rủi ro cũng hiện diện từ lâu như sự tồn tại của các nền kinh tế và thị trường. Khi doanh nghiệp dựa vào nhà sản xuất và các nhà cung cấp phụ để cung cấp linh kiện, sản phẩm, đồng nghĩa với việc nhận về tất cả rủi ro liên quan đến các tổ chức này. Những rủi ro này bao gồm từ vấn đề sản xuất, vi phạm các quy định tuân thủ cho đến rủi ro tài chính bấp bênh, thậm chí là các rắc rối pháp lý.
Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, các mối đe dọa đối với chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng phức tạp. Bên cạnh những vấn đề đã nêu ở trên, doanh nghiệp hiện còn phải xoay sở với các rủi ro liên quan đến an ninh mạng, tuân thủ môi trường và các hiện tượng thời tiết cực đoan (đã tăng vọt trong thế kỷ này). Một khảo sát được Gartner công bố vào tháng 10 chỉ ra rằng mặc dù “gián đoạn chuỗi cung ứng” vẫn là rủi ro lớn nhất đối với các lãnh đạo tìm nguồn cung ứng và thu mua, nhưng giới chuyên môn cũng ngày càng lo ngại về xung đột địa chính trị, vấn đề tuân thủ, tấn công mạng và chất lượng dữ liệu kém.
Phần mềm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng là gì?
Quản lý rủi ro chuỗi cung ứng hiệu quả cần dựa trên khối lượng dữ liệu khổng lồ. Để thực thi “quy trình có hệ thống quản lý rủi ro chuỗi cung ứng” mà NIST đưa ra, tổ chức phải có dữ liệu tại nhiều điểm chạm khác nhau trong chuỗi cung ứng, bao gồm nhà cung cấp trực tiếp và phụ, địa điểm sản xuất, sản phẩm, linh kiện, bán thành phẩm và tình trạng tuân thủ. Để tổng hợp, truy cập và phân tích toàn bộ dữ liệu này, từ đó xây dựng chiến lược dựa trên những hiểu biết có được, doanh nghiệp cần đến phần mềm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng.
Phần mềm SCRM là các nền tảng sử dụng cơ sở dữ liệu lớn, nhóm nghiên cứu chuyên môn và công nghệ độc quyền để giúp khách hàng xác định và giảm nhẹ rủi ro trong chuỗi cung ứng. Những công cụ này cung cấp đánh giá mối đe dọa chi tiết, danh mục nhà cung cấp toàn diện, dữ liệu về sản phẩm và linh kiện, cùng năng lực lập bản đồ chuỗi cung ứng mạnh mẽ. Dù dưới dạng chức năng hay công cụ nào, mục tiêu cuối cùng của phần mềm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng luôn là giúp doanh nghiệp nhận diện lỗ hổng và phản hồi phù hợp.
Nền tảng SCRM Z2Data, chẳng hạn, cung cấp cho khách hàng một hệ thống giải pháp toàn diện giúp nhà sản xuất quản lý chuỗi cung ứng với mức độ minh bạch tối đa và chiến lược chính xác. Phần mềm này theo dõi linh kiện điện tử, đánh giá rủi ro từ nhà cung cấp và cảnh báo thời gian thực về các thông báo thay đổi sản phẩm (PCN), cùng nhiều năng lực khác.
Những tính năng chính của phần mềm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng
Mọi phần mềm SCRM hiệu quả đều dựa trên hai trụ cột trung tâm: dữ liệu và khả năng hiển thị. Hầu hết mọi tính năng của các sản phẩm này đều phục vụ mục tiêu cung cấp dữ liệu hoặc khả năng hiển thị, cho phép doanh nghiệp truy cập lượng thông tin tối đa về linh kiện, bộ phận và hàng hóa của mình. Ngoài ra, các công cụ này còn cho phép doanh nghiệp có cái nhìn đa chiều về chuỗi cung ứng và mạng lưới nhà cung cấp phức tạp liên kết chúng với nhau.
Những tính năng then chốt nhất được cung cấp bởi phần mềm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng bao gồm:
- Lập bản đồ chuỗi cung ứng
- Phân tích rủi ro nhà cung cấp
- Cảnh báo thời gian thực
- Thông tin tuân thủ chi tiết
- Thời gian giao hàng và giá sản phẩm
- Giám sát sự kiện
Nền tảng SCRM dành cho thị trường điện tử thường tích hợp thêm các tính năng đặc thù cho các ngành chuyên tìm nguồn cung ứng linh kiện điện tử, như ô tô, hàng không vũ trụ và quốc phòng, thiết bị y tế và viễn thông. Các chức năng này có thể là giám sát PCN (thông báo thay đổi sản phẩm), phân tích định mức nguyên vật liệu (BOM), và dự báo tình trạng lỗi thời.
Quy mô thị trường phần mềm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng là bao nhiêu?
Dù vẫn ở giai đoạn đầu phát triển, phần mềm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng đã trở thành lĩnh vực có giá trị hàng tỷ đô la. Dù ước tính chênh lệch đáng kể giữa các hãng nghiên cứu, hãng tư vấn Allied Market Research định giá ngành này ở mức xấp xỉ 3 tỷ USD. Hơn nữa, lĩnh vực này dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm còn lại của thập kỷ. Allied Market Research nhận định, thị trường phần mềm SCRM sẽ tăng trưởng gần 9% mỗi năm trong bảy năm tới, đạt giá trị 7 tỷ USD vào năm 2031. Một số dự đoán khác cho rằng mức tăng trưởng thậm chí còn lớn hơn, và phần lớn các dự báo tài chính đều nhất trí rằng ngành này sẽ tăng gấp đôi hoặc gấp ba giá trị thị trường trong những năm tới.
Ngành nào sử dụng phần mềm SCRM?
Các công cụ quản lý rủi ro chuỗi cung ứng mang lại giá trị lớn nhất cho nhà sản xuất hoặc doanh nghiệp hoạt động trong những lĩnh vực dựa vào chuỗi cung ứng phức tạp, nhiều tầng. Những lĩnh vực này bao gồm công nghệ, hàng không vũ trụ và quốc phòng, ô tô và điện tử tiêu dùng.
Nghiên cứu của McKinsey & Company đã minh họa một cách rõ ràng quy mô chuỗi cung ứng toàn cầu trong một số ngành nhất định. Theo hãng tư vấn này, một nhà sản xuất ô tô điển hình có khoảng 250 nhà cung cấp trực tiếp, với con số gây kinh ngạc là 18.000 nhà cung cấp thuộc toàn bộ mạng lưới chuỗi cung ứng. Công ty hàng không vũ trụ cũng phức tạp tương tự, trung bình có 200 nhà sản xuất cấp một và 12.000 nhà cung cấp trong toàn hệ sinh thái của mình. Các lĩnh vực như điện tử tiêu dùng, công nghệ y tế hay thiết bị hạng nặng cũng phải phụ thuộc vào hàng trăm, đôi khi hàng nghìn nhà cung cấp để đưa sản phẩm ra thị trường.
Doanh nghiệp trong các lĩnh vực toàn cầu, quy mô lớn này thu được giá trị lớn từ phần mềm cho phép nghiên cứu, so sánh linh kiện; truy xuất linh kiện về nơi sản xuất ban đầu; và giám sát sát sao những gián đoạn tiềm ẩn trong toàn bộ mạng lưới nhà cung cấp.
Lợi ích then chốt khi sử dụng phần mềm quản lý rủi ro chuỗi cung ứng
Lĩnh vực phần mềm SCRM sẽ không có tốc độ tăng trưởng nhanh như hiện nay nếu nó không mang lại giá trị thực cho tệp khách hàng nhà sản xuất. Các nền tảng này đem lại nhiều lợi ích ngày càng trở nên thiết yếu để doanh nghiệp vận hành hiệu quả trong chuỗi giá trị hiện nay, cũng như môi trường quy định ngày càng siết chặt xung quanh lĩnh vực sản xuất.
• Tuân thủ quy định thương mại và môi trường
Với sự xuất hiện của các quy định như Chỉ thị báo cáo bền vững doanh nghiệp (CSRD) và Chỉ thị thẩm tra tính bền vững doanh nghiệp (CSDDD), bối cảnh pháp lý toàn cầu đang phát triển nhanh chóng. Phần mềm SCRM giúp nhà sản xuất hiểu rõ nghĩa vụ tuân thủ, nhận diện kịp thời nguy cơ vi phạm và tập hợp dữ liệu để đáp ứng các yêu cầu báo cáo sắp tới.
• Tránh các đối tượng rủi ro
Nhờ sở hữu cơ sở dữ liệu độc quyền lớn về nhà sản xuất và chuỗi cung ứng, các công ty công nghệ phát triển phần mềm SCRM nắm trong tay tập hợp thông tin rộng lớn về hàng nghìn nhà cung cấp trên nhiều ngành nghề. Nhiều công cụ phân tích toàn bộ dữ liệu này bằng thuật toán chuyên sâu để đưa ra các đánh giá rủi ro mà khách hàng dựa vào khi lựa chọn hoặc đánh giá đối tác chuỗi cung ứng.
• Ứng phó sự cố linh hoạt và chính xác
Khi một gián đoạn chuỗi cung ứng nghiêm trọng xảy ra, nhóm nghiên cứu đứng sau các nền tảng này có thể tận dụng cơ sở dữ liệu và chuyên môn để thu thập thông tin sâu rộng về mức độ ảnh hưởng tới nhà cung cấp và địa điểm sản xuất. Khi thông tin quan trọng này được truyền tải đến khách hàng kịp thời, doanh nghiệp có thể kích hoạt các kế hoạch dự phòng và xây dựng phản ứng chiến lược nhằm tối ưu duy trì sản xuất liên tục và giảm thiểu tổn thất tài chính.
Phần mềm quản lý rủi ro – Linh hoạt như chính chuỗi cung ứng ngày nay
Dù chuỗi cung ứng toàn cầu không còn biến động mạnh như khi đại dịch COVID-19 và giai đoạn ngay sau đó, nhưng cũng chưa trở lại trạng thái ổn định như trước đại dịch. Và trước sự biến động liên tục của thế giới — trong bối cảnh xung đột địa chính trị đa phương, thiên tai gia tăng, và quy định môi trường siết chặt — tình trạng này có thể sẽ còn lâu mới kết thúc. Nhà sản xuất mong muốn trang bị công nghệ thiết kế riêng cho bối cảnh rủi ro phức tạp, năng động hiện nay sẽ tìm thấy một giải pháp mạnh mẽ từ Z2Data.
Nền tảng dẫn đầu ngành này cung cấp đầy đủ các chức năng mà nhà sản xuất tìm kiếm trong một công cụ SCRM, từ lập bản đồ chuỗi cung ứng, đánh giá rủi ro đến quản lý tuân thủ. Ngoài ra, Z2Data còn tích hợp giám sát và phân tích sự kiện thời gian thực, hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững sự linh hoạt trước gián đoạn, đồng thời phản ứng với sự tự tin và chính xác mà bối cảnh chuỗi cung ứng thế kỷ 21 đòi hỏi.
Để tìm hiểu thêm về Z2Data cùng bộ tính năng giúp nền tảng này trở thành một trong những giải pháp SCRM toàn diện nhất hiện nay, hãy đăng ký demo miễn phí với chuyên gia sản phẩm của chúng tôi.
