:quality(85))
Lata 20. XXI wieku przyniosły wyraźny wzrost zakłóceń w globalnych łańcuchach dostaw. Wydarzenia takie jak pandemia COVID-19, niedobory surowców, zatory w portach kontenerowych, klęski żywiołowe czy asymetryczne działania wojenne w ciągu ostatnich pięciu lat mocno zdestabilizowały łańcuchy dostaw — negatywnie wpływając na producentów i importerów oraz zmuszając firmy do działań zaradczych. Firma nieruchomościowa Cushman & Wakefield określiła wręcz lata 20. jako „najbardziej destrukcyjną dekadę w historii łańcucha dostaw”.
Nawet dwa lata po pandemii poważne zakłócenia wciąż odczuwalne są w łańcuchach dostaw. W badaniu z maja 2024 roku Bank Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku stwierdził, że 43 procent producentów nadal boryka się z zakłóceniami w łańcuchach dostaw. „Mimo znacznych postępów zakłócenia w łańcuchach dostaw pozostają istotne i ograniczają aktywność biznesową wielu firm w regionie” — wyjaśnia Nowojorski Fed w komunikacie dotyczącym badania.
Aby odnaleźć się w nowej erze zagrożeń i podatności, firmy coraz częściej sięgają po zarządzanie ryzykiem w łańcuchu dostaw (Supply Chain Risk Management, SCRM). Zarządzanie ryzykiem w łańcuchu dostaw obejmuje strategie i praktyki służące ograniczaniu zagrożeń, wzmacnianiu odporności oraz zapewnieniu ciągłości w ramach całego łańcucha. Narodowy Instytut Standaryzacji i Technologii (NIST), agencja federalna wspierająca amerykańskie sektory nauki i inżynierii, definiuje SCRM jako „systematyczny proces zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw poprzez identyfikację podatności, słabości i zagrożeń na wszystkich etapach łańcucha oraz opracowywanie strategii niwelujących te zagrożenia”.
Jakie są główne ryzyka we współczesnych łańcuchach dostaw?
Historycznie krajobraz ryzyka w łańcuchach dostaw zdominowany był przez dwa podstawowe zagrożenia: nagłe wahania popytu oraz podatności po stronie dostawców. Producenci, którzy nieprawidłowo prognozowali popyt na swoje produkty, mogli napotkać zarówno niedobory, jak i nadwyżki. W pierwszym przypadku firmy traciły atrakcyjne możliwości sprzedaży, bo nie dysponowały podażą umożliwiającą szybkie zaspokojenie gwałtownie rosnącego popytu. W drugim — przeszacowanie popytu prowadziło do nadprodukcji i konieczności sprzedaży z rabatem.
Ryzykowni dostawcy pojawiali się w gospodarce od zawsze. Firmy polegające na producentach i podwykonawcach przejmują automatycznie wszystkie ryzyka z nimi związane — począwszy od problemów produkcyjnych i niezgodności z przepisami, przez niestabilną kondycję finansową, po kwestie prawne.
W ostatnich latach jednak zagrożenia dla globalnych łańcuchów dostaw znacząco się rozrosły. Oprócz wymienionych wcześniej problemów firmy muszą obecnie zarządzać ryzykiem związanym z cyberbezpieczeństwem, zgodnością środowiskową oraz ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi (których liczba w tym wieku wyraźnie wzrosła). Badanie opublikowane przez Gartner w październiku wykazało, że choć „zakłócenia w łańcuchu dostaw” nadal pozostają zagrożeniem numer jeden dla działów zakupów i zaopatrzenia, profesjonaliści wskazują również na konflikty geopolityczne, problemy ze zgodnością, cyberataki i niską jakość danych.
Czym jest oprogramowanie do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw?
Skuteczne zarządzanie ryzykiem w łańcuchu dostaw bazuje na ogromnych ilościach danych. By realizować „systematyczny proces zarządzania ryzykiem” opisany przez NIST, organizacje muszą pozyskiwać informacje dotyczące wielu kluczowych punktów styku w swoim łańcuchu — od bezpośrednich i poddostawców, przez lokalizacje produkcji, po produkty, komponenty, podzespoły czy statusy zgodności z przepisami. Pozyskiwanie, dostęp, analiza tych danych oraz opracowywanie na ich podstawie strategii wymaga wsparcia oprogramowania do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw.
Platformy SCRM wykorzystują obszerne bazy danych, zespoły analityczne i autorskie technologie, by wspierać klientów w identyfikowaniu i minimalizowaniu ryzyka w ramach łańcucha dostaw. Narzędzia te zapewniają przedsiębiorstwom szczegółowe oceny zagrożeń, kompleksowe portfolia dostawców, dane dotyczące produktów i komponentów oraz zaawansowane możliwości mapowania łańcucha dostaw. Niezależnie od rodzaju funkcji, kluczowym celem oprogramowania SCRM jest umożliwienie firmom identyfikacji podatności i szybkiego reagowania na nie.
Platforma SCRM Z2Data oferuje klientom szeroki wachlarz rozwiązań, które pozwalają producentom zarządzać łańcuchem dostaw z maksymalną widocznością i strategiczną precyzją. Oprogramowanie śledzi komponenty elektroniczne, ocenia ryzyko wśród dostawców i wysyła powiadomienia w czasie rzeczywistym o produktowych zmianach (a to tylko część funkcji).
Najważniejsze funkcje oprogramowania do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw
Każde efektywne oprogramowanie SCRM opiera się właściwie na dwóch kluczowych filarach: danych i widoczności. Większość oferowanych funkcji to właśnie różne formy danych i widoczności umożliwiające dostęp do wyczerpujących informacji o komponentach, częściach i innych materiałach. Dodatkowo narzędzia te dają organizacjom wielowymiarowe spojrzenie na własne łańcuchy dostaw i ogromną liczbę łączących je dostawców.
Najważniejsze funkcjonalności, jakie zapewnia oprogramowanie SCRM, to m.in.:
- Mapowanie łańcucha dostaw
- Analiza ryzyka dla dostawców
- Alerty w czasie rzeczywistym
- Szczegółowe informacje dotyczące zgodności
- Czasy realizacji i ceny produktów
- Monitoring zdarzeń
Platformy SCRM dedykowane branży elektronicznej oferują dodatkowe funkcje istotne dla gałęzi opierających się na komponentach elektronicznych, w tym sektorów motoryzacyjnego, lotniczo-obronnego, urządzeń medycznych czy telekomunikacyjnego. Zakres funkcjonalności obejmuje m.in. monitoring PCN, analizę zestawień materiałowych (BOM) oraz prognozowanie wycofywania produktów z produkcji (starzenia się).
Jaki jest rozmiar rynku oprogramowania do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw?
Choć branża oprogramowania SCRM nadal jest stosunkowo młoda, już dziś osiąga wartość miliardów dolarów. Wyceny poszczególnych firm badawczych znacznie się różnią, ale według Allied Market Research jej wartość sięga około 3 miliardów dolarów. Co więcej, przewiduje się znaczący wzrost w kolejnych latach tej dekady. Allied Market Research prognozuje, że rynek oprogramowania SCRM będzie wzrastał rocznie o prawie 9%, osiągając wartość 7 miliardów dolarów do 2031 roku. Inne analizy przewidują jeszcze szybsze tempo rozwoju branży, a prognozy finansowe są zgodne co do tego, że rynek podwoi lub nawet potroi swoją wartość w najbliższych latach.
Jakie branże korzystają z oprogramowania SCRM?
Narzędzia do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw największą wartość przynoszą producentom i firmom z branż opierających się na złożonych, wielowymiarowych łańcuchach dostaw obejmujących wiele poziomów. Dotyczy to sektora technologii, lotniczo-obronnego, motoryzacyjnego czy elektroniki konsumenckiej.
Badania prowadzone przez McKinsey & Company obrazują złożoność globalnych łańcuchów dostaw w tych branżach. Według firmy konsultingowej, przeciętny producent motoryzacyjny współpracuje z ok. 250 bezpośrednimi dostawcami i aż 18 000 podmiotami w całym łańcuchu. Firmy z branży lotniczo-obronnej działają w podobnie rozbudowanych sieciach: przeciętnie 200 dostawców pierwszego poziomu i 12 000 w całej sieci. Sektory takie jak elektronika konsumencka, technologie medyczne czy ciężki sprzęt również opierają się na setkach i tysiącach dostawców przy produkcji swoich wyrobów.
Firmy z tak dużych, globalnych sektorów uzyskują znaczącą wartość dzięki oprogramowaniu, które umożliwia analizę i porównywanie komponentów, śledzenie drogi części do pierwotnego miejsca produkcji czy bieżący monitoring potencjalnych zakłóceń w rozbudowanej sieci dostawców.
Najważniejsze korzyści z wykorzystania oprogramowania SCRM
Branża oprogramowania SCRM nie rozwijałaby się tak dynamicznie, gdyby nie dostarczała producentom istotnej wartości. Platformy te oferują szerokie spektrum korzyści, które są niezbędne do skutecznego poruszania się we współczesnych łańcuchach wartości i w obliczu rosnących wymagań regulacyjnych.
• Przestrzeganie przepisów handlowych i środowiskowych
Wraz z pojawieniem się ustaw takich jak Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) i Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD), światowy krajobraz regulacyjny stale się rozrasta. Oprogramowanie SCRM pozwala producentom identyfikować obowiązki w zakresie zgodności, wykrywać potencjalne naruszenia oraz gromadzić dane niezbędne do przygotowania wymaganych raportów.
• Unikanie ryzykownych podmiotów
Dzięki temu, że firmy stojące za oprogramowaniem SCRM tworzą rozległe autorskie bazy danych na temat producentów i łańcuchów dostaw, dysponują szerokim zakresem informacji o tysiącach dostawców z różnych branż. Wiele tych narzędzi analizuje zgromadzone dane za pomocą zaawansowanych algorytmów i generuje oceny ryzyka, z których klienci mogą korzystać przy ocenie potencjalnych partnerów w łańcuchu dostaw.
• Szybka i precyzyjna reakcja na zakłócenia
Gdy pojawia się poważne zakłócenie w łańcuchu dostaw, zespoły badawcze tych platform wykorzystują swoje bazy danych i ekspertyzę do uzyskiwania szczegółowych informacji o wpływie na dostawców oraz lokalizacje produkcyjne. Przekazywanie tych kluczowych danych klientom w odpowiednim momencie umożliwia firmom wdrażanie planów awaryjnych i opracowywanie strategicznych reakcji, tak aby maksymalnie chronić ciągłość produkcji i minimalizować straty finansowe.
Oprogramowanie do zarządzania ryzykiem tak dynamiczne, jak dzisiejsze łańcuchy dostaw
Choć światowe łańcuchy dostaw nie są już tak niestabilne jak w trakcie pandemii COVID-19 i tuż po niej, nie powróciły też do poziomu stabilności sprzed pandemii. A ze względu na ciągle zmieniającą się rzeczywistość — konfliktów geopolitycznych, nasilających się katastrof klimatycznych i narastających regulacji środowiskowych — raczej nigdy już nie powrócą. Producenci, którzy chcą wyposażyć swoją firmę w rozwiązania technologiczne stworzone pod kątem dzisiejszego złożonego i dynamicznego otoczenia ryzyka, znajdą w Z2Data potężne narzędzie.
Wiodąca w branży platforma zapewnia wszystkie funkcje, których producenci oczekują od narzędzia SCRM: mapowanie łańcucha dostaw, oceny ryzyka oraz zarządzanie zgodnością. Dodatkowo Z2Data oferuje monitoring i analizę zdarzeń w czasie rzeczywistym, umożliwiając firmom zachowanie elastyczności wobec zakłóceń i reagowanie z precyzją niezbędną dla współczesnego łańcucha dostaw.
Aby dowiedzieć się więcej o Z2Data i funkcjonalnościach składających się na jedną z najbardziej kompleksowych platform SCRM na rynku, umów darmowe demo z ekspertem produktu.
