:quality(85))
Son yirmi yılda, küresel otomotiv tedarik zinciri giderek daha fazla Çin imalatına bağımlı hale geldi. ABD Uluslararası Ticaret Komisyonu verilerine göre, 2007 ile 2018 yılları arasında Çin’den ithal edilen ABD otomotiv yedek parça oranı neredeyse iki katına çıkarak %7’den %13’e yükseldi. Son dönemdeki medya haberleri ve STK raporları ise Çin’in, küresel otomotiv sektöründe çok daha kapsamlı bir genişleme yaşadığını ortaya koyuyor. Örneğin, Dış İlişkiler Konseyi yakın zamanda şu tespitte bulundu: Çin’in artık küresel otomobil pazarının yarısına tedarik sağlayabilecek bir üretim kapasitesi bulunuyor; üstelik bu dikkat çekici başarı, Çinli fabrikaların ABD ve Avrupalı otomobil üreticilerinin tedarik zincirlerindeki kritik rolünü dahi kapsamıyor.
Çin’in artık küresel otomobil pazarının yarısına tedarik sağlayacak bir üretim kapasitesi bulunuyor; bu dikkat çekici başarı, Çinli fabrikaların ABD ve Avrupalı otomobil üreticilerinin tedarik zincirlerindeki kritik rolünü dahi kapsamıyor.
Böylesi istatistikler, tedarik zinciri eğilimlerini değerlendirmek ve tedarik stratejilerinin nasıl değiştiğini belirlemek açısından faydalı olsa da, somut veriler bu eğilimleri çok daha ayrıntılı analiz etmek için etkin birer araçtır.
Bu makalede, Z2Data'nın bir milyardan fazla komponenti kapsayan kendi veri tabanından alınan bir veri alt setini kullanarak otomotiv sektörünün Çin imalatına ne ölçüde bağımlı olduğunu daha dikkatli şekilde değerlendirdik. Bu verileri bağlamlandırıp analiz ederek otomotiv tedarik zincirlerinin hangi bölümlerinin Çin’den geçtiğini ve hangi spesifik komponentlerin tarifeler, ihracat kontrolleri ya da daha geniş kapsamlı ticaret anlaşmazlıklarının diğer yansımalarına karşı en savunmasız olabileceğini ayrıntılı biçimde incelemeyi hedefliyoruz.
Çin İmalatı'na Aşırı Bağımlılığın Olası Etkileri
Verilerin detayına inmeden önce otomotiv sektöründeki Çin imalatına bağımlılığın neden incelenmesi gerektiğini ve bunun otomotiv şirketlerinin gelecek tedarik zinciri kararları üzerinde nasıl etkili olabileceğini açıklamaya değer.
Tarifeler ve Diğer Ticaret Kontrollerine Karşı Kırılganlık
ABD ile Çin arasında beş yıldır süren bir ticaret çatışması olsa da, son aylarda riskler önemli ölçüde artmış durumda. Bu yılın başında Trump yönetiminin göreve gelmesiyle birlikte ABD hükümeti, Çin’den ithalata %145’i bulan bir dizi gümrük tarifesi uygulamaya başladı (bu tarifeler için sektör bazlı bazı istisnalar mevcuttur). Bu ölçekteki yaptırım önlemleri, neredeyse kesin olarak ABD’li otomotiv firmaları üzerinde önemli bir etki yaratacak ve aslında şimdiden yaratmakta; bu da ya kâr marjlarının daralmasına ya da girdi maliyeti artışının tamamen veya kısmen tüketiciye yansıtılmasına yol açıyor.
Bu yılın başında Trump yönetiminin göreve gelmesiyle birlikte ABD hükümeti, Çin’den ithalata %145’i bulan bir dizi gümrük tarifesi uygulamaya başladı.
Ayrıca hatırlatmak gerekir ki, ABD’deki yeni ticaret politikası döneminin henüz üçüncü ayındayız. Trump yönetiminin Çin ve onun ihracat imparatorluğu ile ticaret çatışmasını henüz tamamlamamış olma ihtimali yüksek ve üreticiler ise maliyetlerindeki ciddi artışı zaten görmeye başladı. Otomotiv sektörünün Çin imalatına olan bağımlılığını anlamak, tedarik zincirlerinin nasıl çeşitlendirilebileceği ve hangi komponentlerin Çin dışına çıkarılması gerektiği konusunda stratejik düşünmeyi kolaylaştırabilir.
Çin’in Misilleme Potansiyeli
Bu yılın Ocak ayından itibaren Çin Komünist Partisi (ÇKP), önce otomobil, ham petrol, tarım makineleri ve diğer tarımsal ürünler gibi Amerikan mallarına sektörel vergiler getirerek ABD tarifelerine karşı çeşitli misilleme önlemleri aldı. Ancak Başkan Trump’ın misilleme tarifeleri sonrası Çin, daha da güçlü tepki verme gereği duydu ve 12 Nisan itibariyle, ÇKP birçok ABD ithalatında gümrük oranını %125’e yükseltti. Çin hükümeti ayrıca elindeki diğer ticaret kozlarını da kullanarak Google’a karşı bir düzenleyici inceleme başlattı ve bir düzine ABD şirketini çeşitli yaptırım listelerine ekledi.
ÇKP, ABD şirketlerine en büyük zararı vermek isterse, onların Çin’in elektronik komponent imalatına erişimini sınırlayabilir. Böylesi radikal bir hamle Çin’in kendi ihracat gelirine ve GSYH’sine de büyük darbe vuracak olsa da, Amerikan otomotiv üreticileri üzerinde neredeyse yıkıcı bir etki yaratacağı açıktır. Küresel otomotiv sektörünün Çin’in otomotiv parçalarına ve elektronik komponentlerine ne ölçüde bağımlı olduğunu incelemek, bu kritik riskleri çok daha açık bir şekilde ortaya koyabilir.
ÇKP, ABD şirketlerine en büyük zararı vermek isterse, onların Çin’in elektronik komponent imalatına erişimini sınırlayabilir.
Tedarik Zinciri Çeşitlendirme, Onshoring ve Nearshoring’in Uygulanabilirliği
Şirketler tedarik zincirlerini baştan sona yeniden yapılandırmak için somut adımlar atmadan önce, bağımlılıklarının tam olarak nerede olduğunu görmek büyük fayda sağlar. Tedarik zinciri çeşitlendirmesi karmaşık ve yoğun bir süreçtir; üreticiler ise, hangi parçaların yeni tedarikçilere ve alternatif tedarik/kaynak opsiyonlarına en çok ihtiyaç duyduğunu önceden bilirse daha isabetli stratejiler geliştirebilir. Gelişmiş veri görünürlüğü, China+1, yerli üretim ve yakın coğrafi tedarik çözümlerinin hangi parça, alt montaj veya ürünlerde uygulanabileceği konusunda organizasyonlara gereken bilgi ve bağlamı sunar.
Z2Data Elektronik Komponent Analiz Metodolojisi
Makalede yer verilen verilere ulaşmak için, otomotiv sektöründe kullanılan geniş bir elektronik komponent örneklemesiyle işe başladık. Bunu sağlamak adına, veri tabanımızdaki toplam üretici parça numarasına (MPN) göre otomotiv endüstrisinde ilk beş pasif emtia türü ve ilk beş yarı iletken emtia türüne ilişkin verileri çektik (arama işlemlerimiz sadece aktif komponentler üzerine odaklandı). Bu rakamlar, çip dirençleri için neredeyse iki milyon ile metal-oksit-yarı iletken alan-etkili transistörler (MOSFET) için 6.000’in biraz üzerinde değişiklik göstermektedir.
Otomotiv sektöründe ilk beş pasif emtia türü ve ilk beş yarı iletken emtia türüne ilişkin verileri, veri tabanımızdaki toplam üretici parça numarasına (MPN) göre çektik (arama işlemlerimiz sadece aktif komponentler üzerine odaklandı).
Daha sonra, bu parçaları iki şekilde filtreledik: yalnızca menşe ülkesi (COO) Çin olan parçalar ve menşe ülkelerinden en az birinin Çin olduğu parçalar.
Son olarak ise, bu parçaları üreten toplam benzersiz üretici sayısını, bu raporda yer alan beş yarı iletken emtiayı üreten fabrika sayısını ve bu üretici ve tesislerin Çin’de merkezlenmiş ya da Çin’de fabrikası bulunan oranını araştırdık.
Otomotiv Sektörünün IP&E Parçalarda Çin Bağımlılığı
Z2Data analizi, otomotiv endüstrisinde dünya genelinde kullanılan bağlantı elemanları, pasif ve elektromekanik (IP&E) komponentlerin önemli bir kısmının üretiminde kısmen ya da tamamen Çin’in rol oynadığını ortaya koydu. Veri tabanımızdaki yaklaşık 2,4 milyon aktif otomotiv parçasının; çip dirençleri, seramik kapasitörler, delikten geçmeli dirençler, sabit indüktörler veya sabit kapasitörler olarak sınıflandırılanlarının neredeyse 760.000’inin menşe ülkesinden en az biri Çin’di (COO). Yani, bu beş kritik emtia kategorisindeki otomotiv parçalarının %30’undan fazlası üretim sürecinde Çin’den geçiyor.
Veri tabanımızdaki yaklaşık 2,4 milyon aktif otomotiv parçasının; çip dirençleri, seramik kapasitörler, delikten geçmeli dirençler, sabit indüktörler veya sabit kapasitörler olarak sınıflandırılanlarının neredeyse 760.000’inin menşe ülkesinden en az biri Çin’di (COO).
Sadece menşe ülkesi Çin olan (yani üretimi yalnızca Çin’de gerçekleşen) otomotiv parçalarına baktığımızda, bu sayı dikkate değer biçimde düşüyor. Beş kategoriye ait yaklaşık 148.000 parça, yani %6’sı, tamamen Çin'de üretiliyor.
Otomotiv Sektörünün Diskret Yarı İletkenlerde Çin Bağımlılığı
Otomotiv endüstrisinde MPN toplamına göre öne çıkan ilk beş yarı iletken emtia tipi ve bu komponentlerde Çin imalatına olan bağımlılık da değerlendirildi. İlk beşte dört diskret yarı iletken yer alıyor:
- Geçici voltaj bastırıcılar (TVS)
- Zener diyotlar
- Doğrultucular
- MOSFET’ler
Bunlara ek olarak, sonraki bölümde analiz edilen bir alt montaj türü olan mikrodenetleyicilere de bakıldı.
Elde ettiğimiz veriler oldukça çarpıcıydı. Belirtilen dört emtia türünde toplam 85.467 benzersiz, aktif diskret yarı iletken MPN'si verisi elde ettik. Bu komponentlerin neredeyse 56.000’i, yani %65’i aşkını, üretim girdilerinden biri olarak Çin’e sahip.
Daha da dikkat çekici olan ise, bu yarı iletkenlerin %36’sında yalnızca Çin’in menşe ülke olmasıdır. Yani, bu dört emtia türünü sektördeki tüm yarı iletkenler için makul bir gösterge olarak kabul edersek, otomotiv sektöründe kullanılan diskret çiplerin üçte birinden fazlasından Çin sorumlu.
Çin’de Üretilen Mikrodenetleyiciler
Daha karmaşık alt montajların Çin’e bağımlılığını anlamak için, Çin’de üretilen mikrodenetleyicilere de baktık.
Çin’deki Otomotiv Parça Üretim Lokasyonlarının Yoğunluğu
Komponent menşe ülkesi verilerine ek olarak, Z2Data analizi tedarikçi ve üretim tesisi açısından da otomotiv komponent üretiminin Çin’deki yoğunluğunu inceledi. 10 emtia türüne ait MPN’leri dünya genelinde 189 benzersiz tedarikçiye kadar izledik. Bu tedarikçilerin dörtte üçünden fazlası, yani 148’i, ya merkezini ya da üretim tesislerinden birini Çin’de bulunduruyor.
Çin’de Otomotiv Sektörü Parçalarına Yönelik Fabrikalar
Son olarak, otomotiv endüstrisi için yarı iletken üreten fabrikaların Çin’deki oranına baktık. Bu veriler de COO bilgileriyle genellikle paralellik göstermektedir.
Temel Bulgular
Bu veri analizinden birkaç önemli içgörü elde edilmektedir. İlk olarak, analiz edilen beş yarı iletken emtia tipinin otomotiv sektöründeki tüm çipler için makul bir temsiliyet sağladığını varsayarsak, küresel otomotiv endüstrisinin yarı iletkenleri için önemli ölçüde Çin’e bağımlı olduğu söylenebilir. Bu çıkarım, incelediğimiz 160.000’i aşkın yarı iletken MPN'nin %50’den çok daha fazlasının menşe ülkesinden en az birinin Çin olmasına dayanıyor.
Daha da önemlisi, bu yarı iletkenlerin neredeyse üçte biri yalnızca Çin’de üretiliyor. Bu ise oldukça yüksek düzeyde bir aşırı bağımlılığa ve 3,5 trilyon dolarlık otomotiv endüstrisinin dikkatle incelemesi gereken bir tedarik zinciri riskine işaret ediyor. Artık tedarik zinciri çevikliği ve çeşitlendirmesinin stratejik öncelik olarak görüldüğü bir çağda yaşıyoruz. Yarı iletkenlerin böylesine yüksek oranlarda Çin’e bağımlı olması; ne çeviklik, ne de çeşitlilik açısından sağlıklı bir tablo sunuyor.
Daha da önemlisi, bu yarı iletkenlerin neredeyse üçte biri yalnızca Çin’de üretiliyor.
İkinci olarak, Çinli üreticiler otomotiv endüstrisinde pasif komponent üretiminde de yoğun biçimde yer alsa da, IP&E parçalarının sadece sınırlı bir yüzdesi tamamen Çin’de üretiliyor. Ülkenin pasif elektronik komponent üretimindeki tarihsel hakimiyeti göz önüne alındığında bu bir miktar şaşırtıcıdır. Aynı zamanda, otomotiv üreticilerine, bazı makul stratejik tedarik önlemlerinin hayata geçirilmesiyle pasif komponent tedarik zincirlerini bütünüyle Çin dışına taşıyabilme fırsatı sağlayabileceğini gösteriyor.
Son olarak, Çin’in otomotiv çipleri üretimindeki açık üstünlüğü, ülkenin yarı iletken üretiminde ekonomik ve jeopolitik rakiplerinin gerisinde kaldığı iddiasına güçlü bir karşı argüman sunuyor. Çin, günümüzde genellikle transistor kapısı 5 nm ve altı olan ileri teknoloji çiplerde zorlansa da, otomotiv sektöründe kullanılan eski nesil çiplerin önemli bir kısmını üretmeye devam ediyor. ABD’nin son yıllarda Çin’e uyguladığı ihracat kontrolleri bu ülkenin ileri teknoloji yarı iletken üretim kapasitesini sınırlandırmış olabilir, ancak küresel ana sektörlerde kullanılan diğer tüm çiplerin üretimini etkilemedi.
Çin, günümüzde genellikle transistor kapısı 5 nm ve altı olan ileri teknoloji çiplerde zorlansa da, otomotiv sektöründe kullanılan eski nesil çiplerin önemli bir kısmını üretmeye devam ediyor.
Tedarik Zinciri Bağımlılıklarınızı Değerlendirmek Stratejik Bir Önceliktir
Son aylarda risk ortamı daha da karmaşık ve tehlikeli hale geldi; yeni gümrük tarifeleri, genişleyen ihracat kontrolleri ve artan jeopolitik gerilimlerle baş etmek gerekiyor. Ticari mevzuat uyumu açısından bu, tedarik zincirlerinin son yılların en kırılgan döneminde olduğu anlamına geliyor ve işletmelerin kesintisiz üretim sürdürebilmek ve esneklik sağlayabilmek için mutlaka dayanıklılık ve çeviklik geliştirmesi gerekiyor.
Bunun için organizasyonların tedarikçiler, üretim tesisleri ve menşe ülkelerine ilişkin en üst düzeyde görünürlük elde etmesi kaçınılmazdır. Tedarik zinciri risk yönetimi (SCRM) platformu Z2Data, tedarik zinciri haritalama, supplier insights ve daha birçok değerli fonksiyon üzerinden bu veri noktalarını sağlar. Z2Data platformunda şirketler, ürünlerini detayına kadar inceleyip, bileşenlerinin ve malzemelerinin nereden geldiğini görebilir, bağımlılıkları ve diğer kritik kırılgan noktaları tespit edebilir.
Z2Data’yı ve kuruluşların parçaları tedarikçilere haritalandırmasına, tedarik zinciri bağımlılıklarını belirlemesine nasıl yardımcı olabileceğini öğrenmek için bir ücretsiz demo planlayın.
