Najważniejsze informacje z artykułu:
- Obecnie na świecie działa aktywnie jedynie od 260 do 270 fabów. W efekcie setki tysięcy producentów na całym świecie polegają na zaledwie kilkuset fabach, które wytwarzają układy odgrywające kluczową rolę w ich produktach.
- Podczas gdy faby w Azji zmagały się ze skutkami trzęsień ziemi, zakłady zlokalizowane w USA borykały się niemal wyłącznie z problemami wewnętrznymi. Firmy takie jak Wolfspeed, NXP Semiconductors i Microchip Technology zamykały zakłady od południowej Kalifornii po Karolinę Północną, próbując zrestrukturyzować działalność, zmienić profil produkcyjny lub poprawić kondycję finansową.
- Jednym z trudniejszych do zniwelowania źródeł zakłóceń są klęski żywiołowe – zwłaszcza trzęsienia ziemi. Jest to poważny problem dla Tajwanu, który produkuje 60% światowych układów półprzewodnikowych i należy do regionów najbardziej narażonych na trzęsienia ziemi.
Półprzewodniki stają się coraz ważniejsze w niemal każdej branży – od komputerów i motoryzacji po urządzenia medyczne i centra danych – co przekłada się na ogromną presję na zakłady je produkujące. Tzw. faby (skrót od „fabrication plant”) to zaawansowane technologicznie fabryki dysponujące najnowocześniejszymi technologiami i specjalistycznym know-how. Budowa takiej fabryki wymaga zwykle nakładów kapitałowych sięgających miliardów dolarów, dlatego obecnie funkcjonuje aktywnie zaledwie 260–270 fabów na całym świecie. Skutkiem tego setki tysięcy producentów na świecie polegają na kilkuset fabach, które wytwarzają kluczowe układy dla ich produktów.
Ze względu na niezastąpioną rolę w globalnych łańcuchach dostaw, istnieją silne bodźce, by faby działały nieprzerwanie przez całą dobę, siedem dni w tygodniu, 365 dni w roku. Każda przerwa w funkcjonowaniu oznacza utratę ciągłości produkcji dla setek, a nawet tysięcy producentów na świecie, a dla samych operatorów – zagrożenie przychodów i marż. Nieprzewidziany przestój w którymkolwiek z tych zakładów może mieć poważne konsekwencje.
Poniżej przedstawiamy dwa główne wnioski z naszej analizy zakłóceń pracy fabów z ostatnich dwóch lat, przygotowanej w oparciu o wewnętrzne dane Z2Data dotyczące tymczasowych i trwałych zamknięć od stycznia 2024 r. Dodatkowo opisujemy przykłady zamknięć konkretnych fabów ilustrujących kluczowe obserwacje.
Najważniejsze wnioski dotyczące ryzyka fabów półprzewodnikowych
Przy mniej niż 270 fabach aktywnych na świecie, każda z tych fabryk stanowi istotny węzeł w ekosystemie globalnej produkcji półprzewodników. Z tego powodu zrozumienie, dlaczego, kiedy i jak często następują przestoje ma kluczowe znaczenie dla producentów urządzeń (OEM) oraz innych firm korzystających z ich usług.
Wniosek 1: Wewnętrzne ryzyka fabów w USA
Nasza analiza wykazała 10 różnych zamknięć fabów zlokalizowanych w USA w okresie od stycznia 2024 do czerwca 2025 roku. Powody tych zamknięć oraz analizowane przez nas przestoje w Azji Wschodniej – gdzie zlokalizowana jest większość pozostałych fabów – były zupełnie inne.
Podczas gdy faby w krajach takich jak Japonia i Tajwan zmagały się z trzęsieniami ziemi lub ich skutkami, zakłady w USA mierzyły się niemal wyłącznie z problemami wewnętrznymi. Producenci tacy jak Wolfspeed, NXP Semiconductors oraz Microchip Technology zamykali faby od południowej Kalifornii do Karoliny Północnej, by zrestrukturyzować działalność, zmienić linie produkcyjne lub poprawić fundamenty finansowe. W każdym przypadku to nie czynniki zewnętrzne – takie jak trzęsienie ziemi, wstrzymanie transportu czy konflikt geopolityczny – były przyczyną zamknięcia, lecz decyzje strategiczne zarządów fabów.
Co równie ciekawe, niemal wszystkie te decyzje kończyły się trwałym zamknięciem fabów, w odróżnieniu od tymczasowych przestojów najczęściej obserwowanych w krajach takich jak Tajwan, Japonia czy Korea Południowa w ostatnich dwóch latach. Odmienne trendy sugerują, że amerykańscy producenci chipów mogą być narażeni na większą niestabilność finansową, a tym samym – wyższe ryzyko zamknięcia zakładów w celu redukcji kosztów lub zmiany strategii.
Odmienne trendy sugerują, że amerykańscy producenci chipów mogą być narażeni na większą niestabilność finansową, a tym samym – wyższe ryzyko zamknięcia zakładów w celu redukcji kosztów lub zmiany strategii.
Znaczące zamknięcia fabów w USA w wyniku decyzji wewnętrznych od 2024 roku
Foundry: Microchip Technology
Fab Name: Fab 4
Lokalizacja: Gresham, Oregon
Po pięciu kwartałach spadku przychodów z rzędu, Microchip Technology zdecydowało się dwukrotnie w 2024 roku na czasowe urlopowania pracowników w fabie w Gresham, Oregon: na dwa tygodnie w marcu i na kolejne dwa tygodnie w czerwcu. W przeciwieństwie do większości innych przestojów w fabach w USA, zakład Microchip Technology w Gresham wznowił działalność po obu wstrzymaniach produkcji.
Foundry: Wolfspeed
Fab Name: 150mm Silicon Carbide Fab
Lokalizacja: Durham, Karolina Północna
Pod koniec 2024 roku Wolfspeed ogłosił trwałe zamknięcie fabryki 150mm SiC w Durham, Karolina Północna. Decyzja była częścią strategicznej restrukturyzacji i przeniesienia zasobów firmy na produkcję w technologii 200mm SiC. „W tym kwartale podjęliśmy działania mające na celu wzmocnienie struktury kapitałowej, uproszczenie działalności w celu przyspieszenia trwałej rentowności oraz wsparcia rozwoju nowoczesnych zakładów SiC”, powiedział Gregg Lowe, CEO Wolfspeed, w listopadzie 2024. „Przejście na w pełni 200mm platformę umożliwia kolejne działania optymalizacyjne, w tym zamknięcie manualnego faba 150mm w Durham, racjonalizację mocy produkcyjnych oraz redukcję zatrudnienia.”
Zamknięcie fabu 150mm w Durham przez Wolfspeed nie było odosobnione – stanowi przykład strategii wdrażanych przez szereg amerykańskich foundry na przestrzeni ostatnich dwóch lat.
Wniosek 2: Nieuchronność klęsk żywiołowych
Aby pozostać rentownymi i sprostać wymaganiom zróżnicowanych branż, faby z reguły działają 24 godziny na dobę, 365 dni w roku. Każdy nieprzewidziany przestój – nawet kilkugodzinny – oznacza dla operatora stratę czasu, produkcji i przychodów. Dlatego producenci chipów dokładają wszelkich starań, by ich zakłady były odporne na zakłócenia, takie jak niedobory, strajki, problemy geopolityczne czy awarie sprzętu.
Każdy nieprzewidziany przestój – nawet kilkugodzinny – oznacza dla operatora stratę czasu, produkcji i przychodów.
Istnieje jednak rodzaj zakłóceń, których nie da się wyeliminować – to klęski żywiołowe, w szczególności trzęsienia ziemi. Jest to poważne wyzwanie dla Tajwanu, który produkuje 60% światowych chipów i należy do najbardziej narażonych na trzęsienia ziemi regionów globu.
Ze względu na podatność Tajwanu na trzęsienia ziemi zagrożenia dla produkcji półprzewodników wydają się nieuniknione: większość OEM korzystających z półprzewodników nie może pominąć łańcucha dostaw przebiegającego przez Tajwan, a trzęsienia ziemi są tam nieuchronne. Istnieją jednak narzędzia zarządzania ryzykiem łańcucha dostaw (SCRM), które pozwalają ograniczyć skutki tych przestojów, w tym identyfikacja zależności od konkretnych fabów i wykorzystanie monitoringu w czasie rzeczywistym, by uzyskać informacje o przestojach natychmiast po ich wystąpieniu.
Wybrane przypadki przestojów fabów z powodu klęsk żywiołowych od 2024 roku
Foundry: TSMC
Fab Name: Fab 18
Lokalizacja: Tainan
Fab 18 firmy Taiwan Semiconductor Manufacturing Company zlokalizowany jest w Southern Taiwan Science Park w Tainanie. To jedna z najwydajniejszych fabryk TSMC, odpowiedzialna za produkcję 150 000 wafli 12-calowych miesięcznie. Fab 18 był tymczasowo zamknięty już pięć razy od początku 2024 roku – najwięcej spośród wszystkich fabów w naszej bazie danych. Powody wszystkich przestojów to trzęsienia ziemi; zamknięcia miały miejsce w kwietniu 2024, listopadzie 2024 i styczniu 2025.
Foundry: TSMC
Fab Name: Fab 14
Lokalizacja: Tainan
Podobnie jak Fab 18, fab 14 TSMC działa w Southern Taiwan Science Park w Tainanie. Specjalizuje się w produkcji 12-calowych wafli, z wydajnością ponad 360 000 sztuk miesięcznie. Ten kluczowy węzeł produkcji półprzewodników przechodził cztery przestoje od początku 2024 roku, wszystkie spowodowane trzęsieniami ziemi. Zamknięcia zostały wywołane przez ewakuacje i inne środki ostrożności w listopadzie 2024 oraz styczniu 2025.
Foundry: TSMC
Fab Name: Fab 6
Lokalizacja: Tainan
Fab 6 zlokalizowany jest w tym samym parku technologicznym co Fab 18 i 14 TSMC. Skupia się on na produkcji 8-calowych wafli, w ilości nieco poniżej 100 000 miesięcznie. Od stycznia 2024 Fab 6 został tymczasowo wyłączony trzy razy, za każdym razem z powodu trzęsień ziemi, które miały miejsce na Tajwanie w listopadzie 2024 i styczniu 2025.
Foundry: United Microelectronics Corporation
Fab Name: Fab 12A
Lokalizacja: Tainan
Podobnie jak faby TSMC, Fab 12A United Microelectronics Corporation działa w Tainanie i w związku z tym był również wielokrotnie dotknięty skutkami trzęsień ziemi. Przez ostatnie 20 miesięcy te klęski żywiołowe spowodowały trzy przestoje, tymczasowo wstrzymując produkcję 200 000 wafli miesięcznie.
Zastosowanie tych danych
W ostatnich latach niektórzy OEM oraz inne firmy starali się nawiązać bliższe relacje z producentami półprzewodników obecnymi w ich łańcuchach dostaw. Zapewnienie takiego poziomu komunikacji i widoczności relacji z dostawcami wzmacnia odporność łańcucha dostaw oraz daje firmom elastyczność i przewidywalność kluczową dla proaktywnego zarządzania ryzykiem. Prezentowane w artykule analizy stanowią uzupełnienie tych działań – pomagają specjalistom ds. zakupów i zaopatrzenia oraz ich firmom lepiej zrozumieć podatności stojące za krajobrazem produkcji półprzewodników.
- Podejmowanie decyzji zakupowych: Krajobraz ryzyka jest dynamiczny i stale się zmienia. W związku z tym wskazanie fabów o najwyższym ryzyku w ostatnich 20 miesiącach – oraz identyfikacja zdarzeń, które były przyczyną przestojów – pozwala lepiej zobrazować realia ryzyka fabów w 2025 roku. Dodatkowo zrozumienie zagrożeń związanych z poszczególnymi regionami geograficznymi ułatwia zespołom podejmowanie bardziej świadomych decyzji zakupowych i czujność względem określonych lokalizacji oraz producentów.
- Unikanie zależności od jednego źródła zaopatrzenia: Zależności od jednego źródła powstają, gdy OEM lub inna firma polega na jednym kraju, producencie lub lokalizacji przy zakupie określonego komponentu. Praktyka dual- lub multisourcingu w przypadku każdej pozycji zamawianej przez firmę jest bardzo trudna, dlatego pewien poziom zależności od jednego źródła pozostaje nieunikniony. Dane przedstawione w tym artykule pozwalają jednak ocenić, gdzie takie zależności generują największe ryzyko i na które lokalizacje oraz producentów należy zwrócić szczególną uwagę podczas oceny i ograniczania ryzyka. Firmy korzystające z fabów położonych w regionach szczególnie narażonych na trzęsienia ziemi lub zmagających się z dużą niestabilnością finansową powinny rozważyć opracowanie alternatywnych strategii zaopatrzenia.
- Wdrożenie działań SCRM: Wreszcie, zrozumienie krajobrazu ryzyka fabów półprzewodnikowych może być punktem wyjścia do wdrożenia działań z zakresu supply chain risk management, które ograniczą zagrożenia związane z zakłóceniami. Niezależnie od tego, czy firma planuje implementację strategii multisourcingu, de-riskingu, zapisów kontraktowych czy gromadzenia zapasów strategicznych – dane i wnioski dotyczące przestojów fabów pozwalają lepiej dopasować strategię i zwiększyć skuteczność działań SCRM.
Metodyka analiz przestojów fabów w Z2Data
Aby uzyskać dane przedstawione w tym artykule, przeszukaliśmy nasze bazy pod kątem wszystkich zakłóceń dotyczących fabów od stycznia 2024 do czerwca 2025 roku. Co istotne, uwzględniono wyłącznie przypadki skutkujące tymczasowym lub trwałym zamknięciem obiektu. W oparciu o sprawdzone źródła – agencje informacyjne, strony dostawców i inne wiarygodne portale branżowe – zakwalifikowaliśmy także zakłócenia według natury oraz stopnia powagi ich skutków.
Analizuj dane o fabach z platformą Z2Data
Dla wielu OEM faby stanowią najważniejsze ogniwa całego łańcucha dostaw. Wiodąca platforma SCRM Z2Data umożliwia mapowanie łańcucha dostaw na wielu poziomach, identyfikując faby kluczowe dla produkcji Państwa firmy. Z2Data opracowuje również profile fabów na całym świecie, oferując szczegółowe oceny ryzyka zarówno dla producentów, jak i samych lokalizacji. W oparciu o takie kryteria jak technologia produkcji, kraj pochodzenia (COO) oraz status zaopatrzenia, Z2Data dostarcza firmom skuteczne narzędzie do oceny ryzyka poszczególnych fabów.
Firmy zależne od pamięci DRAM, tranzystorów, MOSFET-ów, układów FPGA czy innych kluczowych półprzewodników otrzymują w ten sposób rzetelną bazę do analizy ryzyka i podejmowania decyzji biznesowych. Aby dowiedzieć się więcej o możliwościach Z2Data oraz dowiedzieć się, jak dane i analizy dotyczące fabów mogą pomóc Państwa firmie ocenić ryzyko oraz skutecznie zarządzać reakcją, umów bezpłatne demo z jednym z naszych ekspertów produktowych.