Najważniejsze informacje z artykułu:
- Pomimo ekstremalnej zmienności obecnej sytuacji handlowej, istnieje szereg skutecznych strategii, które firmy mogą wdrożyć, aby ograniczyć wpływ ceł wprowadzonych przez prezydenta Trumpa na ich łańcuchy dostaw.
- Organizacje powinny rozważyć podwójne i alternatywne pozyskiwanie dostawców poza Chinami, jeśli jeszcze tego nie zrobiły.
- Strefy wolnego handlu (FTZ), dotychczas stosunkowo mało znany element amerykańskich portów wejściowych, są obecnie postrzegane jako kluczowy mechanizm łagodzenia skutków ceł.
- W ostatnich miesiącach firmy, próbując ograniczyć odpowiedzialność celną, skoncentrowały się na kluczowym znaczeniu kraju pochodzenia (COO, country of origin).
- Bez niezawodnego dostępu do kompleksowych danych na temat dostawców, dostępności rynkowej oraz relacji z poddostawcami, amerykańskie firmy będą miały trudności z efektywnym uruchomieniem strategii ograniczających ryzyko.
Pierwszy kwartał 2025 roku był trudny dla producentów z USA. Nowa administracja prezydencka szybko zaczęła siać niepewność w globalnych łańcuchach dostaw, ogłaszając liczne cła, z których część została zapowiedziana, część wdrożona, a inne wycofane w lutym i marcu. Ostatecznie te wydarzenia były tylko wstępem do większych działań handlowych w kwietniu. 2 kwietnia prezydent Trump ogłosił cła z okazji „Dnia Wyzwolenia”, zapowiadając wprowadzenie podatków importowych na towary z takich krajów, jak Chiny, Indie, Madagaskar czy Wyspy Marshalla.
Chociaż administracja Trumpa ograniczyła pierwotne propozycje celne — co wywołało zamieszanie na rynkach międzynarodowych i gwałtowne spadki giełd — cła prezydenta pozostały fundamentalnie nowym czynnikiem wpływającym na globalne łańcuchy dostaw. Od 17 kwietnia USA wprowadziły:
- 125% cło wzajemne i 20% „cło fentanyl” na import z Chin
- 10% cła bazowe wobec kilkudziesięciu kluczowych partnerów handlowych na świecie
- Cła sektorowe na towary takie jak stal, aluminium i półprzewodniki
Wiele firm ma obecnie ogromne trudności ze znalezieniem skutecznych sposobów na poruszanie się po tym burzliwym otoczeniu, w dużej mierze z powodu wszechobecnej niepewności związanej z nowymi czynnikami. Czy Chiny nadal będą objęte zaporowymi podatkami importowymi? Czy zawieszenie głównych ceł na inne znaczące kraje produkcyjne, takie jak Wietnam, Malezja czy Indonezja, ma charakter trwały — czy tylko tymczasowy?
Mimo wysokiej zmienności sytuacji wciąż istnieją konkretne strategie, które mogą ograniczyć wpływ ceł prezydenta Trumpa na łańcuch dostaw. Skuteczne działania mogą wymagać korekt w utartych praktykach zakupowych i zaangażowania kluczowych pracowników, jednak przynoszą wymierne rezultaty, ograniczając ryzyko, chroniąc ciągłość biznesową i zapobiegając gwałtownemu wzrostowi kosztów.
Strategia zarządzania cłami #1: Dywersyfikacja łańcucha dostaw
Nikogo nie powinna dziwić skuteczność dywersyfikacji łańcucha dostaw jako sposobu na ograniczenie wpływu ceł. Firmy ze Stanów Zjednoczonych, które stały się nadmiernie uzależnione od produkcji w Chinach, stają dziś w obliczu egzystencjalnego zagrożenia dla swojego modelu biznesowego — cła w łącznej wysokości 145% lub więcej znacząco podważają sens importu towarów z Chin.
Aby neutralizować ryzyka tej skali, organizacje muszą wdrożyć alternatywne i podwójne pozyskiwanie dostawców, identyfikując producentów i zakłady w nowych krajach i regionach. Taka elastyczność jest kluczowa dla odporności łańcucha dostaw — daje możliwość szybkiego działania, gdy dotychczasowy łańcuch zostaje utrudniony przez cła lub bariery handlowe. Na szczęście dziś wyszukiwanie alternatywnych dostawców jest znacznie mniej czasochłonne niż dawniej, a firmy mogą wykorzystać oprogramowanie do zarządzania ryzykiem łańcucha dostaw (SCRM, Supply Chain Risk Management) i nowe technologie do szybkiego pozyskiwania nowych kontaktów na podstawie takich kryteriów, jak kraj pochodzenia, koszt czy dostępność magazynowa.
Na szczęście dziś wyszukiwanie alternatywnych dostawców jest znacznie mniej czasochłonne niż dawniej, a firmy mogą wykorzystać oprogramowanie do zarządzania ryzykiem łańcucha dostaw (SCRM, Supply Chain Risk Management) i nowe technologie do szybkiego pozyskiwania nowych kontaktów na podstawie takich kryteriów, jak kraj pochodzenia, koszt czy dostępność magazynowa.
Działania dywersyfikacyjne dla producentów
- Wykorzystanie platform do zarządzania ryzykiem łańcucha dostaw do wyszukiwania alternatywnych producentów
- Weryfikacja potencjalnych nowych dostawców poprzez ocenę ryzyka na podstawie kondycji finansowej, geolokalizacji, zakładów produkcyjnych i wyników ESG
- Analiza wszystkich zmiennych związanych z nawiązaniem współpracy z nowym partnerem w łańcuchu dostaw, uwzględniając nie tylko ryzyko, ale także koszty, możliwości produkcyjne, logistykę i know-how
Strategia zarządzania cłami #2: Efektywne zarządzanie stanami magazynowymi
W ciągu 10 tygodni pomiędzy wygraną Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich a zaprzysiężeniem na 47. prezydenta USA, wielu amerykańskich producentów rozpoczęło masowe zamawianie towarów z wyprzedzeniem. Przewidując rozpoczęcie ery wysokich ceł, firmy starały się sprowadzić jak najwięcej produktów, komponentów i surowców, zanim import stanie się znacznie bardziej kosztowny. Skutkiem były historycznie wysokie wskaźniki importu w grudniu 2024 r. — tak duże, że USA odnotowały największy miesięczny deficyt handlowy w historii (122 miliardy dolarów).
Choć ten pęd do zamówień był przykładem skrajnym, firmy z USA realizowały tym samym formę zarządzania zapasami. Poprzez uzupełnienie stanów magazynowych w miesiącach poprzedzających rozpoczęcie rządów administracji Trumpa, maksymalizowały czas, przez który mogły funkcjonować bez konieczności płacenia ceł na importowane surowce i części. Producenci wciąż mogą skorzystać z tej strategii — nowe otoczenie handlowe nadal daje „okna możliwości” w postaci tymczasowych wstrzymań ceł oraz jasnych sygnałów medialnych. Przykładowo obecne, 90-dniowe zawieszenie niemal wszystkich ceł wzajemnych może być dobrym momentem, by zwiększyć import surowców z krajów takich jak Wietnam czy Malezja.
Poprzez uzupełnienie stanów magazynowych w miesiącach poprzedzających rozpoczęcie rządów administracji Trumpa, maksymalizowały czas, przez który mogły funkcjonować bez konieczności płacenia ceł na importowane surowce i części.
Działania w zakresie zarządzania zapasami dla producentów
- Opracowanie procedury i systemu zwiększania stanów magazynowych w momentach zawieszenia, obniżenia lub czasowego wycofania ceł wobec kluczowych krajów produkcyjnych
- Wyliczenie, jak długo zapasy będą wystarczające przy wysokim poziomie ceł, gdy import staje się nieopłacalny
- Firmy z branż, takich jak motoryzacja, które opierają się na setkach, a nawet tysiącach zagranicznych dostawców, powinny rozważyć wpływ wzrostu cen na popyt. Producenci planujący przerzucić część kosztów ceł na klientów powinni spodziewać się zmniejszonego zapotrzebowania i odpowiednio zarządzać poziomami zapasów.
Strategia zarządzania cłami #3: Wykorzystanie stref wolnego handlu (FTZ)
Strefy wolnego handlu (FTZ), dotychczas stosunkowo mało znany komponent amerykańskich portów wejściowych, stają się kluczowym narzędziem łagodzenia skutków ceł. Według International Trade Administration, FTZ to „wyznaczone miejsca posiadające licencję Rady ds. Stref Wolnocłowych, w których można stosować specjalne procedury celne”. W praktyce, jak podaje ITA, „umożliwiają one realizację czynności dotyczących towarów zagranicznych w kraju przed ich formalnym odprawieniem przez urząd celny”.
Według International Trade Administration, FTZ to „wyznaczone miejsca posiadające licencję Rady ds. Stref Wolnocłowych, w których można stosować specjalne procedury celne”.
Innymi słowy, importerzy z USA mogą wykorzystać FTZ, aby tymczasowo chronić towary zagraniczne przed obowiązkami celnymi. Co ważniejsze, firmy mogą przeprowadzać w FTZ wspomniane czynności prowadzące do „istotnej transformacji” importowanych produktów lub komponentów. Modyfikacje te mogą zmieniać kod Harmonized Tariff Schedule (HTS) oraz klasyfikację w Customs and Border Protection (CBP, Urząd Celny i Ochrony Granic), potencjalnie wpływając na wysokość cła.
Przy sprawnym, systematycznym wdrażaniu oraz za odpowiednią zgodą Rady ds. FTZ, wykorzystanie stref wolnego handlu może być skutecznym narzędziem do zmniejszenia obciążeń celnych.
Działania FTZ dla producentów
- Korzystanie z bazy kodów HTS udostępnionej przez U.S. International Trade Commission w celu ustalenia stawek celnych na poszczególne przywożone produkty i komponenty
- Analiza, czy dany import może przejść w FTZ istotną transformację, skutkującą przypisaniem produktu do innej klasyfikacji CBP z niższą stawką celną
- Współpraca z zespołem zaopatrzenia i inżynierami w celu opracowania rozwiązań, które pozwolą skutecznie i zgodnie z przepisami wykorzystywać FTZ oraz zidentyfikowania wszystkich elementów niezbędnych do wdrożenia zmian produkcyjnych w FTZ
- Weryfikacja, czy możliwości ponownego eksportu i odraczania ceł dostępne w FTZ można wykorzystać w sposób trwały i efektywny w łańcuchu dostaw
Strategia zarządzania cłami #4: Modyfikacja procesów produkcyjnych w celu zmiany kraju pochodzenia (COO)
W ostatnich miesiącach, w obliczu presji na ograniczenie odpowiedzialności celnej, firmy zwróciły szczególną uwagę na ogromne znaczenie kraju pochodzenia (COO). COO importowanego produktu to kluczowy czynnik decydujący o wysokości cła — zwłaszcza dla towarów z Chin — dlatego warto przeanalizować, jak strategiczne zmiany w procesach produkcyjnych mogą go zmodyfikować.
COO importowanego produktu to kluczowy czynnik decydujący o wysokości cła — zwłaszcza dla towarów z Chin — dlatego warto przeanalizować, jak strategiczne zmiany w procesach produkcyjnych mogą go zmodyfikować.
Te działania nie są równoważne z „manipulowaniem” krajem pochodzenia, lecz oznaczają ukierunkowane zmiany pozwalające na ustalenie innego miejsca ostatniej znaczącej transformacji produktu lub komponentu. Nie jest to proces, w którym można iść na skróty: jak określa International Trade Administration, istotna transformacja musi być „fundamentalną zmianą formy, wyglądu, charakteru lub właściwości”, która „zwiększa wartość towaru w znacznym stopniu lub procentowo”.
Konkretne działania w zakresie COO dla producentów
- Firmy powinny zmapować swój łańcuch dostaw, aby poznać obecne COO swoich importów i możliwości ich modyfikacji
- Współpraca z dostawcami w celu określenia, czy można zmienić finalną lokalizację istotnej transformacji
- Należy pamiętać, że choć cła na takie kraje jak Chiny są obecnie wyjątkowo wysokie, sytuacja na rynku jest bardzo dynamiczna i może ulec zmianie. Kosztowne zmiany procesów produkcyjnych muszą być rozważane w kontekście możliwego spadku stawek celnych w ciągu 2025 roku
Strategia zarządzania cłami #5: Negocjacje z zagranicznymi dostawcami
Charakter negocjacji pomiędzy importerami a zagranicznymi producentami w ostatnich miesiącach ulegał dużym zmianom i zależał od branży, kraju oraz indywidualnych dostawców. Niemniej pojawiły się liczne doniesienia o przyznawaniu przez dostawców rabatów cenowych.
Chociaż nie ma gwarancji, że producenci zgodzą się pomóc w pokryciu kosztów ceł, importujący z USA powinni być gotowi rozpocząć rozmowy na ten temat. Otwarte komunikowanie obciążeń celnych i związanych z nimi kosztów pozwala włączyć dostawcę do rozmowy, znacznie zwiększając szanse na dostrzeżenie przez niego własnego ryzyka i odpowiednią reakcję. Firmy te mogą nie mieć prawnego obowiązku partycypowania w kosztach, ale może to być celowa decyzja biznesowa pomagająca klientom i zabezpieczająca stabilność relacji w łańcuchu dostaw.
Chociaż nie ma gwarancji, że producenci zgodzą się pomóc w pokryciu kosztów ceł, importujący z USA powinni być gotowi rozpocząć rozmowy na ten temat.
Konkretne działania negocjacyjne dla producentów
- Przekazanie dostawcom pełnych i przejrzystych informacji o stawkach celnych, łącznych kosztach importu i wpływie tych kosztów na marże zysku
- Importujący z USA powinni sygnalizować zagranicznym producentom, że obecnie obowiązujące realia ekonomiczne mogą być nie do utrzymania w dłuższej perspektywie. Dostawcy oporni na partycypowanie w kosztach ceł muszą być świadomi ryzyka braku reakcji na zmieniającą się sytuację.
- USA pozostają zdecydowanie największym importerem na świecie, sprowadzając towary za ponad 3 biliony dolarów rocznie. Zagraniczni dostawcy opierają rentowność na współpracy z klientami z USA. Szczera rozmowa o stawkach i obecnych realiach rynku może pomóc znaleźć kompromis satysfakcjonujący dla wszystkich uczestników łańcucha dostaw.
Ograniczanie wpływu ceł wymaga pełnej widoczności danych
Niezależnie od tego, czy Państwa firma dywersyfikuje łańcuch dostaw, modyfikuje COO importu, czy wykorzystuje zarządzanie zapasami, dane są kluczowym elementem skutecznych działań. Bez natychmiastowego i niezawodnego dostępu do kompleksowych informacji o dostawcach, dostępności rynkowej i relacjach poddostawców — i wielu innych kluczowych danych — amerykańskie firmy napotkają poważne przeszkody w skutecznym wdrożeniu strategii ograniczających ryzyko.
Oprogramowanie do zarządzania ryzykiem w łańcuchu dostaw (SCRM, Supply Chain Risk Management) może stanowić kluczowe wsparcie podczas wdrażania działań osłonowych. Platforma Z2Data umożliwia klientom:
- Analizowanie setek parametrów dla każdego komponentu, w tym producenta, lokalizacji, statusu zgodności i składu materiałowego
- Weryfikację kluczowych aspektów obecnych i potencjalnych dostawców, takich jak wskaźniki finansowe, działania w zakresie ESG, położenie geograficzne, dostępność rynkowa i poziom ryzyka
- Wykorzystanie eksperckiej wiedzy branżowej do pozyskania danych niezbędnych do podejmowania decyzji strategicznych
Niezależnie od wybranej strategii minimalizowania ryzyka, szeroka widoczność danych oferowana przez narzędzie takie jak Z2Data czyni działania skuteczniejszymi i bardziej precyzyjnymi. Aby dowiedzieć się więcej o Z2Data i możliwościach ograniczenia przez Państwa organizację wpływu ceł oraz innych barier handlowych, umów demo z naszym ekspertem produktowym.