Czym jest UFLPA?
Przyjęta w grudniu 2021 r., a obowiązująca od czerwca następnego roku, Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) to regulacja zakazująca firmom amerykańskim importu wszelkich towarów wydobytych, wyprodukowanych lub wytworzonych przy użyciu pracy przymusowej sponsorowanej przez państwo w regionie Xinjiang-Ujgur w Chinach (XUAR). UFLPA rozszerza Sekcję 307 Tariff Act z 1930 roku — która zabrania importu towarów wytwarzanych za granicą w oparciu o pracę przymusową, więzienną lub kontraktową — ustanawiając wzruszalne domniemanie, że wszystkie towary wyprodukowane całkowicie lub częściowo w XUAR powstały przy użyciu pracy przymusowej.
Ustawa ma charakter prewencyjny i represyjny. Wprowadzając UFLPA, rząd USA dąży do pociągnięcia Komunistycznej Partii Chin (CCP) do odpowiedzialności za kampanię przymusu, represji i więzienia Ujgurów oraz innych mniejszości religijnych i etnicznych poprzez odcięcie chińskich firm powiązanych z tym procederem od klientów z USA i ograniczenie im dostępu do wielomiliardowego amerykańskiego rynku. Jednocześnie kontrola importu ma stanowczo zniechęcać amerykańskich producentów i importerów do współpracy z tymi firmami i utrzymywania łańcuchów dostaw powiązanych z regionem XUAR, gdzie programy pracy przymusowej są najbardziej nasilone.
Realizację ustawy i całą strategię nadzoruje Forced Labor Enforcement Task Force (FLETF), międzyresortowa grupa funkcjonująca w strukturach Department of Homeland Security. W skład FLETF wchodzą także: Department of Labor, Department of State, Department of Justice, Department of Commerce, Department of the Treasury oraz Office of the United States Trade Representative. Customs and Border Protection (CBP) odpowiada za egzekwowanie UFLPA — to zespoły, urzędnicy i agenci CBP w terenie oznaczają przesyłki i przeprowadzają zatrzymania.
FLETF i Department of Homeland Security prowadzą UFLPA Entity List, obejmującą podmioty znane z uczestnictwa w różnych programach pracy przymusowej CCP. Firmy i producenci w USA mają bezwzględny zakaz importowania towarów od jakichkolwiek firm z tej listy. Lista Entity List była aktualizowana wielokrotnie od pierwszej publikacji w czerwcu 2022 r. i obejmuje obecnie ponad 80 podmiotów z Chin.
Jakie branże są objęte UFLPA?
Po wejściu UFLPA w życie w 2022 r., FLETF wskazał trzy branże jako „sektory priorytetowe”: polikrzem, bawełnę i pomidory. Według Helena Kennedy Centre for International Justice Uniwersytetu Sheffield Hallam, 45% światowej produkcji polikrzemu o jakości fotowoltaicznej pochodziło z Xinjiangu. XUAR odpowiadał również za 20% światowej produkcji bawełny i jedną czwartą światowej produkcji koncentratu pomidorowego. Tak wysoka koncentracja tych sektorów w regionie sprawiła, że były one oczywistym celem działań FLETF przy wdrażaniu UFLPA i określaniu strategii CBP.
Oprócz wagi tych branż rząd federalny czerpał z istniejących badań Department of Labor. W momencie wejścia UFLPA w życie, lista produktów wytwarzanych przez pracę dzieci lub pracę przymusową obejmowała 18 produktów z Chin, z czego 10 związanych było z praktykami pracy przymusowej w Xinjiangu lub wśród przesiedlonych Ujgurów. Niemal wszystkie towary powiązane z tym procederem — w tym bawełna, przędza, tekstylia, rękawice, polikrzem i przetwory pomidorowe — znalazły się w sektorach priorytetowych.
FLETF współpracował z organizacjami pozarządowymi w celu identyfikacji miejsc występowania „schematów pracy i naruszeń praw człowieka”, dostosowując odpowiednio sektory priorytetowe. Jak wynika z raportu z 2023 r., nowe potencjalne obszary ryzyka obejmują winyl, aluminium, stal, akumulatory litowo-jonowe, miedź, elektronikę i opony.
Dla producentów i importerów w USA główny wniosek z tej dynamiki to konieczność zachowania proaktywności i czujności zarówno w śledzeniu zmieniającego się zakresu UFLPA, jak i własnych łańcuchów dostaw. Firmy muszą również pamiętać, że wyznaczenia sektorów priorytetowych przez CBP nie zawsze przekładają się na faktyczną egzekucję w terenie, bo agencja szybko reaguje na nowe dowody i sytuację w portach wejścia do USA.
Branża motoryzacyjna pod lupą
W grudniu 2022 r. Helena Kennedy Centre for International Justice Uniwersytetu Sheffield Hallam opublikowało raport bazujący na badaniach, publikacjach i danych publicznych, ukazujący liczne powiązania światowego łańcucha dostaw motoryzacji z praktykami pracy przymusowej CCP w regionie Xinjiang. Raport wskazał na najbardziej znanych i wpływowych producentów samochodów — m.in. Volkswagen, Honda, Ford, General Motors i Toyota.
DHS i FLETF odpowiedziały na tzw. „Sheffield Report” w dwóch istotnych aspektach. Po pierwsze, w listopadzie 2023 r. agencja zatrudniła jego główną autorkę, Laurę Murphy, jako głównego doradcę ds. polityki pracy przymusowej. Następnie w lutym 2024 r. CBP zatrzymało tysiące pojazdów importowanych przez Volkswagena — w tym około 1 000 Porsche i kilka tysięcy Audi — na podstawie UFLPA.
Sami producenci samochodów pozostają powściągliwi co do możliwości wykrycia pracy przymusowej w sieci swoich dostawców. Wiele firm motoryzacyjnych wskazało, że pełne odwzorowanie łańcucha dostaw — w tym identyfikacja podwykonawców funkcjonujących na terenie Xinjiangu — jest „nieosiągalne”. Drugim poważnym wyzwaniem, który zgłasza Human Rights Watch, jest widmo działań odwetowych władz. Eksperci podkreślają, że firmy motoryzacyjne działające w Chinach często unikają rozmów z chińskimi dostawcami i partnerami na temat pracy przymusowej w obawie przed sankcjami ze strony rządu. CCP ma historię prowadzenia postępowań karnych wobec podmiotów angażujących się w audyty praw człowieka na terenie Chin.
Trendy i statystyki egzekwowania UFLPA
CBP prowadzi statystyki dotyczące egzekwowania UFLPA, a analiza tych danych pozwala wyodrębnić kilka kluczowych trendów. W prawie trzy lata po wejściu regulacji w życie CBP konsekwentnie realizuje wyznaczone priorytety. Elektronika — obejmująca zgodnie z definicją UFLPA układy scalone, sprzęt do automatycznego przetwarzania danych, produkty fotowoltaiczne oraz elektronikę konsumencką — odpowiada za ponad 5 100 zatrzymań.
W 2023 r. zatrzymania na podstawie UFLPA rozkładały się następująco: Elektronika (1 460), materiały przemysłowe i produkcyjne (899), odzież, tekstylia i obuwie (785), produkty rolne i spożywcze (290), produkty konsumenckie (199), maszyny (161), farmaceutyki, chemia i zdrowie (123), motoryzacja i lotnictwo (51).
W 2024 r. zestawienie uległo wyraźnym zmianom: Elektronika (2 623), odzież, tekstylia i obuwie (876), materiały przemysłowe i produkcyjne (310), produkty rolne i spożywcze (229), motoryzacja i lotnictwo (197), produkty konsumenckie (109), farmaceutyki, chemia i zdrowie (95), maszyny (39).
W 2024 r. elektronika stanowiła ponad 87% całkowitej wartości zatrzymań. O ile w 2023 r. egzekwowanie UFLPA skupiało się na materiałach przemysłowych, tekstyliach bawełnianych i elektronice, o tyle strategia DHS w 2024 r. wyraźnie zmierza w stronę globalnych producentów elektroniki i ich powiązań z Xinjiangiem. Warto zauważyć, że import motoryzacyjny i lotniczy, choć nadal nieduży, przesunął się z ostatniego miejsca na piąte pod kątem liczby zatrzymań.
Procedura zatrzymania przesyłki na podstawie UFLPA
Pod nadzorem DHS i FLETF CBP aktywnie kontroluje importy we wszystkich ponad 300 portach wejścia na terenie USA. Jeśli agencja podejrzewa, że dana przesyłka narusza UFLPA — z uwagi na powiązanie z organizacjami z UFLPA Entity List lub inne związki z praktykami pracy przymusowej w Chinach — ma uprawnienia do dokonania zatrzymania. Po przeprowadzeniu zatrzymania importer ma 30 dni na przygotowanie odpowiedzi.
W tym kluczowym okresie importerzy mają zazwyczaj dwie opcje. Po pierwsze — mogą wystąpić do dyrektora portu o zgodę na reeksport zatrzymanego towaru do innego kraju. DHS wyjaśnia na stronie internetowej, że importujący mogą o takie pozwolenie ubiegać się „na dowolnym etapie zatrzymania, dopóki towary nie są objęte zajęciem sądowym”. Po drugie — importerzy mogą wystąpić o przegląd stosowalności (applicability review). Jeśli taki przegląd zostanie zainicjowany, importer ma 30 dni na skompletowanie pakietu odpowiedzi zgodnego z UFLPA. Pakiet może dotyczyć dwóch ścieżek: wnioskowania o wyjątek od domniemania lub tzw. „argumentu poza zakresem” (out-of-scope argument).
Jeżeli importer wnioskuje o przegląd stosowalności i dostarczy pakiet w wymaganym 30-dniowym terminie, CBP przeprowadza własną analizę dokumentacji. CBP wskazuje, że czas przeglądu zależy m.in. od „złożoności łańcucha dostaw oraz innych czynników”, jednak średni okres weryfikacji wynosi od dwóch do trzech tygodni. Po zakończeniu przeglądu CBP może wydać zgodę na dopuszczenie przesyłki lub wykluczyć towar z wwozu do USA w przypadku braku wymaganego udokumentowania. Po wykluczeniu importer ma prawo złożyć oficjalny protest, a w razie odmowy — pozew do U.S. Court of International Trade (CIT).
Kryteria zwolnienia CBP i skuteczna obrona w zakresie UFLPA
Gdy CBP zatrzymuje przesyłkę na podstawie UFLPA, importerzy mogą podjąć próbę kwestionowania zatrzymania. Istnieją dwie główne ścieżki: odwołanie się od domniemania oraz przygotowanie pakietu odpowiedzi według UFLPA.
Pierwsza z nich polega na wnioskowaniu o wyjątek od domniemania, że wszystkie towary wydobyte, wyprodukowane lub wytworzone w całości bądź części w Xinjiangu lub przez firmę znajdującą się na UFLPA Entity List powstały przy użyciu pracy przymusowej. Aby skutecznie je obalić, importer musi przedstawić pełną dokumentację potwierdzającą, że choć przesyłka ma powiązania z Xinjiangiem bądź listą podmiotów, została wytworzona całkowicie bez pracy przymusowej.
CBP ustaliło niezwykle wysoką poprzeczkę dla skutecznego udokumentowania wyjątku od domniemania. Agencja wskazuje, że tylko nieliczne przesyłki zostały dopuszczone tą ścieżką. Wnioskujący o wyłączenie muszą przedłożyć informacje w czterech kluczowych obszarach:
- 1 Identyfikowalność łańcucha dostaw
Importerzy muszą przedłożyć dokumentację obrazującą cały łańcuch dostaw dla zatrzymanej przesyłki, z pełnymi opisami wszystkich dostawców i producentów (w tym poddostawców), oświadczeniami wszystkich uczestników łańcucha, dokumentacją transakcji (zamówienia, faktury, płatności i świadectwa pochodzenia) oraz dokumentami wytwórcy, takimi jak zlecenia produkcyjne i informacje o mocach wytwórczych.
- 2 System należytej staranności
Firmy muszą wykazać działania należytej staranności, w tym współpracę z bezpośrednimi dostawcami i kluczowymi partnerami, prowadzenie oceny ryzyka poprzez mapowanie łańcucha dostaw, stworzenie kodeksu postępowania zabraniającego pracy przymusowej, przekazanie kodeksu wszystkim uczestnikom łańcucha, monitorowanie zgodności za pomocą audytów oraz przeprowadzanie działań naprawczych w ramach planów korekcyjnych.
- 3 Jasne i przekonujące dowody braku pracy przymusowej
To być może najtrudniejszy do spełnienia wymóg. Wymagana dokumentacja obejmuje dane pracownicze z potwierdzeniem wypłat, dowody dobrowolnego zatrudnienia, audyty pracy oraz dokumentację statusu pobytowego zatrudnionych.
- 4 Środki zarządzania łańcuchem dostaw
Importerzy muszą przedstawić dokumenty potwierdzające działania łagodzące ryzyko pracy przymusowej, w tym weryfikację uczestników łańcucha, zawarcie odpowiednich postanowień w umowach z dostawcami w razie wykrycia pracy przymusowej, zapewnienie dostępu do materiałów i pracowników dostawców na potrzeby weryfikacji oraz dokumenty potwierdzające kontrolę wewnętrzną, w tym zbadane sprawozdania finansowe.
Co zrobić po zajęciu przesyłki przez CBP
W niektórych przypadkach CBP może podjąć decyzję o zajęciu przesyłki importera w porcie wejścia. Przepisy USA nakazują CBP przeprowadzanie zajęcia — i ostateczną konfiskatę — w stosunku do określonych kategorii towarów, w tym skradzionych lub przemycanych dóbr, substancji kontrolowanych, określonych rodzajów kontrabandy oraz materiałów wybuchowych z tworzyw sztucznych. CBP może też zająć każde dobro wykorzystane do ułatwienia nielegalnego importu.
Gdy CBP postanawia o zajęciu przesyłki naruszającej UFLPA, sprawa trafia do oficera ds. grzywien, kar i konfiskat portowych (FPFO), który wydaje importerowi oficjalne zawiadomienie o zajęciu przesyłki (Notice of Seizure). W takim zawiadomieniu znajdują się instrukcje dotyczące dalszych możliwych działań, w tym składania petycji.
Zasadniczo importerzy mogą podjąć różne działania w przypadku zajęcia przesyłki na podstawie UFLPA: złożyć petycję rozpatrywaną przez FPFO lub pracowników CBP, wnioskować o przyspieszenie procedury zajęcia i konfiskaty, złożyć pisemną ofertę ugody (wraz z zapłatą) zgodnie z 19 U.S.C. 1617, lub zgłosić roszczenie o skierowanie sprawy do prokuratora USA celem konfiskaty sądowej.
Chociaż CBP może dokonywać zajęcia przesyłek, nie ma dowodów na masowe stosowanie tej formy egzekwowania przepisów. Producenci i importerzy powinni znać dostępne ścieżki odwoławcze na wypadek zajęcia, jednak priorytetem powinna być umiejętność przygotowania kompleksowego pakietu dokumentacyjnego i skuteczne uzyskanie zwolnienia przesyłki.
Strategie zgodności z UFLPA dla producentów
Choć importerzy mogą odzyskać przesyłki od CBP, składając pakiet dokumentacyjny i skutecznie podważając zatrzymanie w ramach UFLPA, istnieją bardziej rozsądne i korzystne sposoby ochrony towarów przed coraz szerszą kontrolą pracy przymusowej. Firmy z USA poważnie podchodzące do ochrony przesyłek i utrzymania etycznych łańcuchów dostaw wolnych od pracy przymusowej mogą wdrożyć różne strategie zgodności z UFLPA. Takie działania umożliwiają biznesowi zrozumienie i ograniczenie ekspozycji na ryzyko oraz stanowią podstawę szerszej strategii zgodności z przepisami handlowymi.
Należyta staranność to fundament każdego solidnego procesu zarządzania ryzykiem. Firmy, które chcą utrzymać zgodność z UFLPA i prowadzić etyczne zakupy, powinny posiadać sprawnie działającą wewnętrzną infrastrukturę do realizacji tych działań. Efektywny system należytej staranności obejmuje stałą współpracę ze wszystkimi uczestnikami łańcucha dostaw, opracowanie i promowanie ścisłego kodeksu postępowania zabraniającego pracy przymusowej oraz wdrożenie planu naprawczego w przypadku ujawnienia udziału partnera w praktykach pracy przymusowej.
Importerzy powinni przeprowadzić kompleksowy audyt działalności. Pozwoli to zrozumieć, czy jakiekolwiek produkty lub komponenty produkcyjne są powiązane z Xinjiangiem lub podmiotami z UFLPA Entity List. W tym celu warto korzystać z systemu Automated Commercial Environment (ACE) CBP, aby przeszukać dane importowe pod kątem towarów o kodach Harmonized Tariff Schedule (HTS) przypisanych do produktów lub komponentów uznanych przez CBP za sektory priorytetowe.
Podwójne (lub wielokrotne) źródłowanie to cenne narzędzie dla menedżerów produktu i profesjonalistów zajmujących się strategicznymi zakupami. Nawiązywanie i zabezpieczanie relacji z alternatywnymi dostawcami zapewnia elastyczność, odporność i sprawność operacyjną — cechy niezwykle ważne podczas kryzysów logistycznych. Silna dywersyfikacja źródeł dostaw w całym łańcuchu pozwala firmom zredukować ryzyko wąskich gardeł, obniżyć koszty zakłóceń i usprawnić wdrażanie nowych przepisów compliance.
Producenci z USA powinni rozważyć zmianę umów w celu zapewnienia jak największej elastyczności na wypadek braku zgodności dostawcy z UFLPA. Wprowadzenie możliwości rozwiązania umowy z ważnej przyczyny, jeśli u dostawców zostanie stwierdzone wykorzystywanie pracy przymusowej, umożliwia importerom natychmiastowe zakończenie współpracy z obciążonymi producentami i poszukiwanie alternatywnych źródeł zaopatrzenia bez ponoszenia nadmiernych kosztów. Dodatkowo importerzy mogą rozważyć aktualizację umów z klientami w celu minimalizacji kar za opóźnienia, jeśli odkryją, że ich dostawcy nie spełniają wymogów UFLPA.
Jak znaleźć podmioty objęte sankcjami w Państwa łańcuchu dostaw
Sankcje amerykańskie są stale rozszerzane. Ciągle zmieniający się charakter tych instrumentów polityki zagranicznej stanowi istotne wyzwanie dla producentów i innych firm z USA współpracujących z zagranicznymi dostawcami.
Identyfikacja dostawców objętych sankcjami z Z2Data: Widoczność jest kluczowa, aby skutecznie zarządzać ryzykiem w łańcuchu dostaw, zwłaszcza przy wykrywaniu potencjalnych powiązań z podmiotami objętymi restrykcjami. W Z2Data zapewniamy narzędzia i informacje potrzebne do identyfikacji i mapowania dostawców sub-tier, dając Państwu pełniejszy obraz powiązań w tym złożonym ekosystemie. Nasza baza danych wykorzystuje AI do analizy informacji o ponad miliardzie części, 1 000 000 dostawców i 200 000 lokalizacji produkcyjnych, by ujawnić relacje oraz powiązane ryzyka mogące wpłynąć na działalność Państwa firmy.
Prognozowanie sankcji — zidentyfikuj ryzykownych dostawców zanim zostaną objęci restrykcjami: Bazując na obecnych informacjach o sankcjach oraz badaniach i analizach danych na najwyższym poziomie, to podejście pozwala określić podmioty międzynarodowe o podwyższonym ryzyku wpisania na listę objętych restrykcjami. Prognozowanie sankcji wykorzystuje różnorodne źródła, by trafnie przewidywać, które osoby, organizacje lub nieruchomości mogą trafić na listy sankcyjne — obejmuje to aktualne SDN oraz inne podmioty celowe z list amerykańskich, śledztwa rządowe i raporty kongresowe oraz doniesienia naukowe i NGO o realnym wpływie na politykę federalną.
Sanctions Watchlist w Z2Data pomaga przewidzieć, którzy producenci oraz firmy są zagrożone objęciem globalnymi sankcjami. Narzędzie monitoruje 28 różnych list w 16 krajach, w tym w USA, Kanadzie, Francji, Japonii, Chinach, Wielkiej Brytanii i innych. Integrując te prognozy z Państwa konkretnym BOM, narzędzie zapewnia dostosowany widok potencjalnego wpływu sankcji na Państwa dostawców i biznes.
